Akademia e Re e Voskopojës ishte institucion arsimor dhe qendër kulturore me rreze të gjerë edhe jashtë Shqipërisë, që veproi në Voskopojë në gjysmën e dytë të shek.XVIII.
Ishte shkollë e nivelit të shkollës së mesme, me kompleks arsimor-kulturor të ngritur nga Bushatllinjtë në Shkodër.
U ngrit, mbahej dhe administrohej nga personel shqiptar, por sipas traditës mësimet bëheshin në greqisht.
Jepeshin lëndë mësimore si logjika, metafizika etj., ndër to edhe fizika.
Nga fundi i shek.XVIII, veprimtaria e Akademisë së Re shkoi duke rënë, derisa u shua.
*****
Botuar në Dita në rubrikën Enciklopedi
Me dashamiresi korigjo: “e ngritur nga bushatllinjte ne Shkoder”,nuk ka lidhje akademia e Voskopojes me Bushatllinjte.Pershendetje miqesore.Bilal Camurri
Bilal Camurri,po ku je a derebardhe?
Ke qe ne kohen e Pellumb Zaimit,Nastradinit,Pellasgut(jo ketij grekut),qe nuk po shkruan me!
Sipas tradites mesimet beheshin Greqisht per 3000 vjet.
Kurse perpara 3 mije vjeteve dhe ne fillim te shekullit te 19te mesohej ‘Shqip”
Kjo verteton adhe njehere se Aleksandri i Madh nuk ishte Grek.Sepse ne kohen e tij vetem Greket e lashte e shkuanin gjuhen e tyre, kishin shkolla dhe njohuri qe popuj te tjere nuk i kishin. Si rjedhoje i etur per njohuri Ai nuk mund te merrte dituri vecse nga kultura Greke, duke qene i detyruar ne te njejten kohe te mesonte dhe gjuhen Greke ne te cilen ishin te shkrojtura njohurite qe Ai donte te merte, si dhe mesuesit gjithashtu.
Alexandros o Megas,po te ishte Shqipetare do quhej Burrembrojtes. Me gjithe se eshte (eshte) kohe e “humbur” te dia-logosh me ty apo dhe te tjere si ty zoti me comentin Loni,po te sugjeroj te lexosh dhe te mesosh,jo te perdoresh.
Perpara se te futem ne teme,greqisht thema,po te analizoj Identitetin “tend”.
Aleks-Andros greqisht do te thote,mbrojtes I burrave.
Ne greqishten e Lashte edhe sot Alex eshte mbrojtes,kemi fjalen Alex-iptotos,qe “shqip” I thone parashute.
Alex-sferos,greqisht kuptimi i se ciles eshte,Mbrojtes I Sferes,mbrojtes nga plumbei shqip.
Fil-Ipos,emri i Atit te Aleksandros ka kuptim Mik i kalit,kemi Ipo-potamos,kali I lumit,ipo-drom greqisht do te thote vend ju behen gara me kuaj.
Motra e Aleksandros ishte Thesalo-nike qe greqisht do te thote Fitore (viktor) mbi Thesalet e Thesalise.
Olimpia,Nena e Tij ka emer Greke,eshte Mali I Perendive Greke te Olimpit qe ne 776 p.e.s u luajten ne te gjithe hapesiren Greke qe nga jugu i hershem i Italise,Spanjes,Frances,Turqise qe atehere nuk egzistonin Lojerat e Para per Nder te Perendive te Olimpit.
Aresyeja pse (perke) ju I thoni Selanik eshte (este) se jini bastard,armiq te kombit Ilyro Epirote.
Ti trap zalli ipos vjen nga fjala shqipe hipur ose ipur
Alexandri i Maqedonise nuk eshte i pari Maqedonas,qe mban kete emer.Maqwedonia ka pasur edhe 4 te tjere para tij.
Edhe Filipi i Maqedonise nuk eshte i pari Mbret qe mban kete emer.
Po te maresh mundimin te lexosh Iliaden,do te gjesh luftetare te Luftes se Trojes me emrat Alexander,Filip,Diomed,Diamant,Nestor,..
Pra keta emra kane qene qe 1000 vjet para se te lindte Filipi dhe Alexandri.
Alexandri i Madh mban emrin e dajes se tij,vellait te Olimbise,Alexander Mollosi(mbret i Epirit),i cili u vra ne Itali ne nje fushate kunder Lukaneve dhe Samniteve.
Emrat greke qe mbanin Elitat Maqedonase,Epirote,Thrake,edhe Egjiptiane dhe romake,jane EMRA KULTURE.
Ashtu si mesonin gjuhen dhe shkrimin grek per kulture.
Por po deshr te dish se cfare Ethnie kane Maqedonasit e lashte,Mbreti Filip dhe i biri Alexandri lexo Fjelimet e Oratorit me te madh te Athines dhe te gjithe Greqise antike,DEmostenit,te titulluara Filipiket..Une i kam ketu ne raft te perkthyera nga Profesori i Universitetit te Athines,Drejtori i Lyceut te Korces,Sotir Papakristo dhe t`i percjell o Pellasgos nqs,se kerkon ti perdoresh.
Por nje gje verej une tek ju grekomanet.Edhe kur jeni injorante,,edhe kur keni dy grame shkolle,,e keni shejtanin si macok te zi ne barkut dhe te VERTETEN BENI SIKUR NUK E SHIHNI.
Proza Antike Greke. Demosteni, Filipiku i Trete,Fq.192
..Eshte e vertete qe greket pesuan nga Lakedemonasit(spartanet) dhe prej nesh(Athinasit),por pesuan prej Grekeve,kurse Filipi dhe Maqedonasit e tij NUK JANE AS GREKE,por jane ca barbare te felliqur,qe ne kohera te vjetra,as skllever nuk merrnim prej tyre…”
Per te mbeshtetur kete pohim te Demostenit po shtoj edhe faktin tjeter qe Filipi fliste me perkthyes me greket. I biri tij Alexandri nuk kishte arsye,sepse e mesoi greqishten me mesues privat,Aristotelin.
Une nuk them qe Alexandri ishte shqiptar,ashtu si nuk mund te them,qe ishte grek,ashtu si nuk mund te them qe orangutangu i kopshtit zoologjik te Bostonit eshte qytetar Amerikan.
Neqoftese do te vleresosh kombesine e shqiptareve te sotem nga emrat,,90% i ke Anglo Amerikane,Italo latino franceze,sllavo sovjetiko turko greke dhe mezi,mezi mund te gjesh 10% emra shqiptare.Tani mos ja fut pordhes ti pellasgus,se gjithe Elvisat,Denisat,Nojzat,Bojsat e lokaleve te Tiranes nuk jane Amerikane.
Zoti Pellazgos; Si e shpegon faktin qe ne Greqine e lashte nuk e lejonin Aleksandrin e Madh te merte pjese ne lojrat Olimpike? Pasi aty lejoheshin vetem ata qe per kohen quheshin Greke?