Nga t’ia mbajmë? Kudo dyert janë të mbyllura! Vetëm një është shtegu… T’i derdhemi që të gjithë kërmës së arkës së shtetit! Që të gjithë t’i vërsulemi kolltukut? Të bëhet çdo njeri që di shkrim e këndim nëpunës? Me pak fjalë, deri kur do të vazhdojmë rrugën që na shpie drejt rrënimit të plotë jetik? Nuk sheh një të ri, një të moçëm, katundar a qytetar, që të mos i jetë ngulur në shpirt e në zemër ideali i kolltukut, dëshira e zjarrtë për nëpunësi! Domethënë vetëm atë shteg shohim për të rrojtur mirë e për të kënaqur të gjitha dëshirat tona.
Këtë e bëjmë se aq na e pret mendja, të tillë lindëm, atë rrugë na treguan edhe gjurmat e rrojtjes në kurrizin e popullit, e po e vazhdojmë si trashëgim. S’ka prind, s’ka njeri që nuk përpiqet të gjejë ndonjë kolltuk. Kështu rron mirë për vete e kështu do të na ndihmojë edhe neve! S’ka shqiptar që nuk e mendon këtë. Dhe ka të drejtë se, e përsërisim, që vetëm ai shteg ka mbetur i hapët. Shtigjet e tjera, përveç mërgimit, që u mbyll edhe ai, nuk janë hapur fare dhe siç duket kurrë s’kanë për tu hapur, se jemi mësuar të rrojmë si shushunjat në kurrizin e popullit, jemi mësuar ta shkojmë jetën të përulur tek njëri e tek tjetri, të shesim ç’ka kemi e nuk kemi, të bëhemi skllevërit e të fuqishmëve, të bëhemi servila, deri sa të marrim një nëpunësi.
E pastaj? Pastaj t’i shtrohemi çdo përuljeje e çdo mënxyre, dredhie, në daç spiunazhit, në daç shpifjeve e të tjera poshtërsive, vetëm e vetëm për ta mbajtur atë të shkretë nëpunësi, atë kolltuk të qetë që na verbon e na bën të humbasim çdo ndjenjë e mbi të gjitha të humbasim karakterin tonë.
Dhe kështu ne shpëtuam. Ne shpëtuam! Do të rrojmë mirë, do të mundohemi të ngrehim pallate dhe salltanete si patronët tanë e më së fundi do të arrijmë të bëhemi armiqtë e popullit. Se kështu është…
Nga Petro Marko / Shkruar më 1936. Botuar në DITA në rubrikën ‘Këndi i Kryeredaktorit’

Perle! Petro Marko nje legjende. Nje paragraf qe tregon ne koncentrat groteskun e shoqerise shqiptare e cila fakteqesisht s’ka ditur kurre te sherohej nga vetvetja.
Faleminderit Ju te ARKIVIT botuar kete shkrim kujtim nga i madhei dhe i pharruari Petro Mrko. HERO i herronjve te Shqiperise MEME,nis nga Lufta e SPANJES e paraprire ne atdhe nje jete, me PENEN e TIJ te ZJARRTE..
Ruaj kujtimin me te paharuar me Te ,mes vteve 60t, ardhur ne malesine e *Bendes*(Shupal-Zallmner e ne Bulcsh aty rreze malit Bjershit mes vargur kra DAJTIT e Ma Krujes, ne fshatin Bulcesh, dite te tera qe ndruar ,une shoqeruar( mesuese e Drejtor shkole) Ai marre subjektin e Romani tij *Ara ne Mal*, qe e dime si perfundoj. Pezonashin kryesor ate grua te nderuar e mori deri ne stepine e tij ne Tirane ku e nderuara Safo e trajtoi si moter… Nje jete me ate muaj bashke jetoj,sa ato takimet mes Tiranes me ate *cigaren ne GIJE.
I perjetshem kuitimi ti dhe VEPRES lene.
Faleminderit kryeredaktorit sa botuar..
85 vjecari mes Torontos me ate kutim jetoj.
Toronto 28-03-2021 Guri Naimit D.(Dh Xhoga(
Edhe te vetet ja futen.
Me te MADHIN Petro MARKO jetoj!
(I perjeyshem EMRI dhe VERA e TIJ)
Kete 10 Qershor lidur, me lente COVID-19ta.
Tw shkoj ne Atdhe, ne gjurmet e Petro Makros,
Atje rreze Vergu-Dajt- Mali Krujes-bri Qaf-shtambes,
Fahati Bulcesh;-,kryesubjekti -librit-*Ara ne Mal*
Ardh shkrimtari,gju me gju me fshatare ndenjur,.
Une mesues,shoqeruar ,shtepi me shtepi me kembe.
Shoqeroj, e Madhin-*HEROI i Luftes Spanjes,*
Te marre subjektin e Librit-*Ara ne Mal*..,
(Nomkalturat pas botimi e,JEHONE marre,
E blokuar, nga qarkullimi ne mase,),
Po Ai mbeti KRYE-LIBER* i tij -shkruar…
Deri sot, dashamiresit per te PERGJERUAR.
**Me nostalgji kujtoj Ai,-dite me *cigare ne goje*,
Atyre kodrave Zall-Mner- Besh- Bulcesh,
Deri sa kaperxyer me kambe *Qaf-Bjeshin
Mes vargmalit,Dajt-Biesh,tej,Durresin shikuar,
Si dii Ai, pershendetur me barinjte e fshatit ,
Me ato mbreza,shkrimatri ,mua falenderuar.
**Ishte fund Korriku i vite 1967 te,
Akasione masive rinia-shkollore e artistet marre,
Krye tyre, krah Peto Marko e,Dalian Shaplllo
Fitnete Rexha, A.Take,S.Sollaku e E. Dauti,
Krah tyre MESUESIT e fshatit, krye,Asllan Hysa, Regjizori Femi Oshafi,e Gazetari- Murat Gecaj.
*** Mesues-Nxenes te gjimnazeve te Tiranes,
Nga Qemal Staffa, Ismail Qemali e P, Nini,
Krye Tyre,mesues e Mesuese vetrane.
Jane shume e sdi ke te permende me pare
Po Bashkim Shijakun e Adulla Pullazi..
Me une e Natasha,ime shoqe, sa martuar..
VO. Si 85 vjecar mes COVIDIT ne Toronto dhe ka harruar emrra,qe duheshin permesnd- me ndjeni.
Toronto 28-03-2021. Guri Naimit D.(Dh Xh)
Burre deri diku i mençur qe nuk e kishte kuptuar se, edhe kur e di, ngjyra e brekeve te nuses se shtepise nuk duhet treguar se te rreh i zoti i shtepise. Nejse!
Se trajtohet, sikur problemi Jane shqipetaret, kur ne fakt eshte skllaveria 100 e kusur vjecare
Petro Marko! Simbol i njeriut te lire!
Kur ka shkruar kete perle,,Petro Marko ishte ne moshe te Qemal Stafes,gjeniut te Nasho Jorgaqit,qe nuk e kam kuptuar as sot e 40 vjet,se cfare gjeniu ishte nje derdimen qe s`mori asnje provim ne shkolle(Firence) dhe u be mish per top.per tekat e nje intriganti..
Shkrimtar i madh shqiptar i ngjashem me Ernest Hemingway! Respekt
DEMO QYQARI
LAJ GOJEN KUR PERMEND QEMAL STAFEN SE ESHTE AJKA E SHQIPTARISE
JU GREKQIRET NUK KENI NJE HERO TE VETEM TE LUFTES SEPSE JU ,MBRONIN E JU CLIRUAN ARVANITET
POPULL KURVE E XHAHIL
Skandal, qe sot romani “Qytetoi i fundit” i Petro Markos nuk njihet me nga brezi i ri dhe as trajtohet ne shkolla fare.
idealist i perjetshem shkrim i jashtezakonshem fenomen Petro Markua
Gjigand….. Respekt.!.!.!
…ate qe ka shkruajtur atehere i madhi Petro Marko ate po bejme edhe sot…per nje Idealist si ai nuk mund te pershkruhej ndryshe. Respekt!!
Demoja i paska mbajtur pishen Qemal stafes.Sa per Petro Markon,mendimi im eshte qe ka qene viktime e mehmet Shehut.ka ditur dicka qe e ka marre me vehte ,por qe kompromentonte Mehmet Shehun.Nuk eshte e rastit qe,shume nga ata pjesmarres ne luften e spanjes kane qene te spostuar nga funksione te rendesishme.Kjo e ka bere te pakenaqur Petro Marlon.
Petro Marko madhështori,
Fisniku dhe i vërteti,
Petro Marko penë-arti,
Me zemrën e gjerë sa deti.
Ece në tehun e thikës,
Jeta jote plot stuhi,
Por ti munde të sfidosh,
Çdo vuajtje e vështirësi.
Ktheve në art çdo mynxyrë,
Çdo kalvar edhe mundim,
Se kishe lindur i rrallë,
Petro i mençur dhe trim!
Po po Dita ….qendron fakti qe Petro ne 36 -en mendonte se qenkesh fenomen shqiptar deshira per te punuar ne shtet . Une mendoj se ai do te kete ndryshuar mendim me kalimin e viteve. Jo vetem qe nuk eshte fenomen vetem shqiptar por nuk eshte edhe aq aq e kritikueshme te kesh nje rroge te sigurt dhe me sa me pak lodhje fizike siç eshte puna ne shtet. Hem…. ! Kur je i ri perpiqesh te ndryshosh boten . Me kalimin e viteve fillon te ndryshosh veten per t’iu pershtatur botes.
Petro Marko.Themelues i letersise Moderne te kombit shqiptar.Burre me Karakter.
Kursantet e komunizmit te Cernagores,kur e pane sa mal i larte ishte,i vune nje perde te zeze,,Te mos shikohej.
Ashtu si i vune perde Monumentit te Skenderbeut,,maloket islamike te Tiranes,,per bajram!Nuk mbulohet mali me perde,or jo.
Ka lene vepren.
Keshtu i pergjigjem une ketyre qe shajne prapa kompjuterit,se ju paskam gervishur bojen e GJENIALITETEVE te tyre fallco.
Koncepti i pare i nje dembeli :
– ” nj pun te rehatshme, ul ne byth e du!”
Koncepti i dyte :
-“te boj allishverishe(korrupsion)
Koncepti i trete:
-“te boj nder me pagese” ose pa pagese por qi do ta permendi kur te vij koha!
—
Kena ne gjak allishverishet, na e ka lon tuku…sumes!
Kujdes Petro vellai …se do te te quajne agjent te Sorrosit qe kerkon te ndyshoj racen e zgjedhur ariane Albanese keta liliputet e sotem !