HISTORI: “Më morën automatikun! Erdhën në shtëpi dy policë. I prita ngrohtë, sipas zakonit shqiptar”. Rrëfimi i Sevo Tarifës: Si u çarmatosën veteranët në vitin 1992

Nga Sevo Tarifa

Është fjala për mbledhjen e armëve që kishin me leje kujtim nga lufta partizanët, sot veteranë! Sa erdhi në fuqi Berisha dha urdhrin e parë politik: veteranët që kanë armë lufte, t’i dorëzojnë, ndryshe dënohen “në bazë të ligjit”! Hej, dreq, o punë! Do “dënohen” ata që kishin luftuar kundër fashi-nazizmit!

Motivi: Ish partizanit, veteran i luftës, që ka shërbyer nën armë dhe tani është në lirim, “s’ka ç’i duhet arma”. Ky ishte preteksi, jo shkaku. Shkaku ishte tjetër: frika e Berishës dhe e regjimit të tij “demokratik”  se “mos veteranët e luftës ngriheshin kundër tyre”!

Në fakt, veteranët nuk ishin dhe nuk janë të tillë. Ata, ruajnë figurën e pastër të partizanit, mirësinë, ndershmërinë e cilësitë e tjera politiko-morale, atdhetare. Janë të urtë, të qetë, dashamirës, paqësorë. Asnjë prej tyre nuk e përdori armën për të vrarë njeri. Përkundrazi, tre veteranë të pafajshëm u vranë, gjë që mbeti enigmë, s’u muar vesh se kush ua mori jetën. Me siguri kundrshtarët politikë, ish ballistë ose nga ata që e quajnë veten “demokratë”! Në përfundim, veteranët dorëzuan pushkë ose automatikë që kishin me leje. Edhe unë dorëzova automatikun. Dhe shënova në ditar:

E enjte, 11 qershor 1992.

Më morën automatikun! Erdhën në shtëpi dy policë. I prita ngrohtë, sipas zakonit shqiptar. I pyeta nga ishin: njëri qe nga Dibra, tjetri nga Arbana e Tiranës. Të dy efektivë të Drejtorisë së Rendit Publik të Tiranës. Kërkuan t’u dorëzoj automatikun. Ç’të bëja? Do ta dorëzoja si gjithë të tjerët. Policët më thanë se “Tani vijmë nga Sulë Baholli, i cili na i dorëzoi”. E dorëzova dhe unë që e mbaja se punoja në një rreth kufitar… E putha dhe u ndava nga atomatiku im. Më erdhi keq edhe për faktin se më ishte dhënë personalisht nga shefi i policisë të Gjirokastrës, me të cilin ishim bashkëluftëtarë në një kompani partizane dhe bashkëfshatarë e shokë të rinisë që në vogëli, kolonel Rexhep Kalemi. Këtë automatik ai e kishte për vete, por u pajis me një të ri dhe “të vjetrin” ma dorëzoi mua bashkë me lejen përkatëse. Me këtë rast i pyeta policët:

– Po revolen do të na i merrni?.
– Jo, mbledhim pushkë e automatikë,- ishte përgjigja e tyre.

Ata u larguan dhe unë u shkrova këta pak vargje: Armën time automatike,/ E kisha kurdoherë shok,/  Nga duart e mia nuk ikte, / Dit’ e natë ne rrinim tok./ Të dy gjithmonë të zgjuar,/ Roje, së bashku në përgjim,/ Nga supi më vinte në duar,/ Që ta mbaja  në syrin tim…/Në luftë foleja me fishekë,/ Me batare qiste flakë e zjarr,/ Me gisht në këmbëz shkrepte, / Paloste varg pushtues e tradhtarë. / Në aksione u nderova ,/ I gatshëm ishte gjithnjë,/ E unë përherë e pastroja,/ Ne s’ishim dy, por  një. / Në tranzicion të dy  u ndamë, / Të rrëmbeu Berisha si delen bisha! Përherë të kujtoj, o automatik! / O shoku im i viteve me stuhi,/ Kurrë nuk të thoshja “Ik”, / Dhe më s’të pashë me sy …

Nuk kaloi shumë kohë dhe Berisha nxori urdhrin e dytë: “Të dorëzohen  revolverët”! Erdhi njoftimi. Po ku vate fjala “revolet nuk i marrim”?! Po kujt t’i ankoheshe? Me cilin të flasësh? Fola me ditarin tim, në fletët e të cilit shkrova:

E mërkurë, 12 shtator 1992.

Një ditë e mërzitshme. Plot melankoli. Të qeshurit na iku nga buza. Dita mezi po kalon… Pas gati 50 vjetësh, sot më morën dhe revolverin! M’u duk sikur m’u këput një copë mish nga trupi. Isha mësuar me të. E mbaja në xhep. Ishte revole e vogël si ato që luajnë fëmijtë. Atë që në vende kapitaliste e mbajnë gjeneralë në brez dhe zonjushe në çantën e dorës, e mbaja vite të tëra dhe unë. E kisha nikeluar në uzinën metalike të Gjirokastrës dhe ishte borë e bardhë. Në dorezën e fildishtë i kisha vënë dhe një yll të kuq partizani. Dhe shkëlqente. Kisha bërë një provë, duke gjuajtur një gur në largësi 50 metra. E pastroja gjithnjë.

E kisha kujtim nga lufta. Më ishte dhuruar para batalionit për trimëri, bashkë me një çantë meshini, që mbahej në sup. Këtë ma kërkoi skuadërkomandanti Mehmet Karabolli, duke më thënë: “Ty t’u dhanë dy dhurata, mua asnjë, të paktën ma jep mua çantën”. Dhe unë ia dhashë me gjithë zemër, kurse revolverin po e jap pa zemër, por me urdhër berishian e me kërcënimin: Kush nuk dorëzon revolverin, dënohet penalisht!

E mbaj mend atë ditë të mërkurë. Ishim 12 veteranë në rajonin e policisë. Shikonim revolet e njëri-tjetrit. Njëri nga veteranët, kur pa revolen time të vogël e të bukur, tha: “Mua s’më vjen keq që dorëzoj revolen time, se është e vjetër dhe e rëndë, s’mbahet me vete, por më vjen keq për këtë revolver të shokut Sevo, i cili  është bukurosh dhe vogëlush”. Kur e dorëzova, takova policin Gj. Th., që e njihja dhe shkuam bashkë te magazinjeri që merrte dhe regjistronte armët, të cilit ai i tha: “Këtë revolver të vogël, po deshe, vure mënjanë, se ky që e dorëzon, mund ta kërkojë prapë, mbase ia japin”! Dhe kështu u bë. Por unë s’e kërkova. Një shok më tha: “Mos e kërko kot, se s’ta japin.  Ti dhe dhe unë jemi në rreth të kuq. Do të të thonë vetëm kaq: Amerika dhe Evropa na thonë të çarmatosemi, kurse ti do që të armatosesh”! Dhe unë s’e kërkova.

Tani mendoj: Kushedi se cilit i është dhënë ai revolver i vogël dhe i bukur. Nuk dua të paragjykoj, por me siguri e ka marrë ndonjë “i besuar”, ndonjë drejtues i partisë në pushtet, ndoshta dhe ndonjë ballist! Me siguri do t’i kenë hequr edhe yllin e kuq që ka në dorezë! Ky paradoks nuk ndodh në asnjë vend të botës!

Dëshira ime ishte ta mbaja dhe ca kohë e ta dorëzoja në muzeun e fshatit tim, por këtu, si kudo, edhe muzeumi u prish nga “demokratë”! Çuditemi si i dorëzuam kaq lehtë revolverët relike, që i kishim kujtim nga lufta, si nuk dolëm në protestë e të kundërshtonim urdhrat arrogante të Berishës?! Si kaloi kështu kjo çështje e nuk ndeshi në forcën tonë si veteranë?! U ktheva në shtëpi duke thënë “Lamtumirë, armë”!, shkrova vargjet:

Revolja ime të kisha në xhep,/ Më kishe pronar, të kisha kujtim,/ Ishe e vogël, s’të mbaja në brez,/ Me mua përherë dhe në udhëtim./ Ty, më parë të shkrepte armiku,/ Ai xhandar, që u kap i gjallë,/ Iu muar atij, nga duart i iku,/ Dhe m’u dha mua si dhuratë./ Ma dhuroi komandant Sefedini,/ E buzëqeshur me zemër më tha:/ “E ke hallall, o partizan trimi,/ Pionier sulmues, të jesh krenar”!/ E mora me dorë, e vura në buzë,/ E putha në dorezë, e pashë me sy,/  Dhe i thashë:  “Mos më tradhto kurrë”./ Tani jemi tre, s’jemi vetëm dy”./ Dhe revolja “pa” varur në sup / një automatik, të zi në pamje, kur shkrepet bëhet zjarrkuq,

Dhe armiqtë porsi një vemje!/ Edhe revolet i mblodhi Berisha,

Na i mori ne, për mafiet e tij/ ,Nga veteranët, ai kot ka frikë, / Jemi paqësorë, duam liritë!/ Për liri me pushkë dolëm në mal/  Luftuam si partizanë,/ Armët që na merr Berisha tani, / në asnjë vend s’ka bërë vaki!…