Kujtoj shokun tim të hershëm, Prof. Murat Gecaj

Nga Prof.Dr. Foto Toti

Tërë jetën më është dashur të rend, jo vetëm në shumë treva e qytete të vendit tim, por dhe në shumë vende të botës. Këtë mundësi ma kanë dhënë,jo vetëm kërshëria e nevoja për të jetuar,por dhe detyra dhe profesioni, që më kanë shoqëruar tërë jetën. Ndërsa profesioni i mjekut, për 60 vite me radhë, më ka mbështjellë me ngrohtësinë e bluzës së bardhë dhe të mijëra pacientëve,nga të katra anët e vendit, puna e pedagogut të mjekësisë, përmbi 40 vjet me radhë,më ka ngrohur me frymëmarrjen dhe ëndrrat e bukura rinore të qindra e qindra studentëve,shumë prej të cilëve sot janë bërë, jo vetëm kolegët e mi të zotë, por dhe bashkëpunëtorët, shokët dhe miqtë e mi të mirë. Gjatë gjithë jetës, njeriu njihet dhe bashkëpunon me shumë njerëz, por jo të gjithë bëhen pjesë e memories,shoqërisë dhe miqësisë së ngushtë. Disa i fshin harresa, ndërsa të tjerë, me sjelljen, inteligjencën dhe miqësinë që të ofrojnë, bëhen pjesë e pandarë e shpirtit dhe  kujtesës së përhershme, edhe pse për shkak të vrullit të jetës dhe largësisë kohore dhe hapësinore, mundësia e bashkëpunimit dhe e vazhdimësisë së shoqërisë bëhet e vështirë.

Kështu ka ndodhur edhe me shokun tim të hershëm dhe Profesorin e nderuar, Murat Gecaj, i cili, edhe pse ka më shumë se një vit që është ndarë nga jeta,sa herë që mblidhemi për kafe me shokët tanë të përbashkët, na duket sikur e kemi të gjallë, në ballë të tavolinës,duke na kujtuar e stërkujtuar copëza të pafund jete nga e shkuara dhe ditët e sotshme të vrullshme. Edhe pse me Muratin, sa bujar, aq dhe të ditur, na njohu rastësia, dhe herëpashere na ndante profesioni dhe largësia, megjithatë, “kimia” jonë e përbashkët do të sillte një seri rastësish të tjera,që ne, si papritur,’’të vrisnim’’ harresën, që na i diktonte vorbulla e punëve të ditës,për t’u rikthyer miqësisë së hershme, që e krijuam në një moshë të re,atje në Tropojën e largët.

Për të shpjeguar forcimin e kësaj shoqërie të sinqertë e të gjatë,po tregoj tre nga takimet kryesore që u bënë hallkat bazë të ngjizjes,ripërtëritjes dhe forcimit të shoqërisë sonë të përbashkët,të cilat, edhe pse duken të rastësishme, janë shprehje e brendshme e një respekti reciprok, që i nxit dy bashkudhëtarë, që “u hahet muhabeti”, të kapërcejnë çdo vështirësi e pengesë për të mos u ndarë .

Për Prof. Murat Gecajn, këtë shok e mik të mirë, sa të lexuar, aq dhe krijues,sa bujar, aq dhe bashkëpunues, kam shumë kujtime e mbresa të pashlyeshme. Por për t’i konkretizuar disa prej tyre, mjafton të tregoj diçka nga 3 takimet tona ,si momentet  kryesore të forcimit të miqësisë sonë të sinqertë

Për here të parë u takuam në vitin 1966 në Tropojë. Ishte koha, kur unë punoja si mjek stomatolog në këtë qytet,ndërsa Murati, biri i këtyre anëve, sapo kishte ardhur i qarkulluar nga Tirana për forcimin e arsimit, kulturës dhe të punës me rininë, në rrethin e Tropojës. Që në takimin e parë, u miqësuam shumë, sikur të kishim vite që njiheshim. Nga biseda e ngrohtë,pamë se na puqeshin mendimet, dëshirat dhe ëndrrat tona. Kjo, ndoshta, sepse kishim patur të njëjtën histori e brengë. Të dy, në vitin 1961, si shumë studentë të tjerë shqiptarë, ishim kthyer në Atdhe nga studimet e  ndërprera jashtë shtetit, për çështje politike. Ndërsa Murati më tregonte përshtypjet e tij nga Leningradi, ku kishte nisur studimet për Dialektologji, në universitetin ‘’Zhdanov’’, të cilat i ndërpreu për shkak të prishjes së marrëdhënieve me BS, unë i tregoja mbresat e mija nga Gjermania, ku studjova për mjekësi. Por, takimet tona të shpeshta nuk mund të mos binin në syrin e ‘’vigjilentëve të partisë’’. Ata i brente krimbi i cinizmit dhe i dyshimit,se mos vallë ne, ‘’të molepsur nga ideologjia borgjezo-revizioniste’’, do ta propagandonim edhe tek të rinjtë e tjerë, për degjenerimin e tyre,gjë që,sipas mendimit të tyre, do të rrezikonte rrëzimin e sistemit.E ndjenim gati në çdo hap vëzhgimin e “syqelqëve të partisë’’ dhe të ‘’kalecëve’’ të sigurimit, ndaj nisëm t’i rrallonim takimet e shpeshta. Edhe pse kurrë nuk na shkoi ndërmend ta bënim një gjë të tillë, ata të alarmuar nga cinizmi, kishin nisur të shihnin ëndrra me sy hapur. Edhe pse  ishin të shumtë njerëzit e ndershëm, që na donin e na respektonin si miq të mirë, kishte dhe njerëz të veçantë,të cilët me shpirtligësinë e tyre pëshpërisnin me gishtin tregues drejtuar nga ne, duke thënë : “Janë ata të qarkulluarit nga Tirana “ .Por kur panë se këto hamendje  ishin produkt i haluçinacioneve të njerëzve të sëmurë, që nuk rronin dot pa zhurmuar e hamendësuar, ne u larguam nga Tropoja me përshtypjet  më të mira,ndërsa tropojanët ,tepër bujarë, na përcollën me respekt e dashuri.

Kështu u ndava nga Tropoja me Muratin dhe shokët e mi të tjerë tropojanë. U largova me shpresën se do të takohesha përsëri me Muratin, por largësia dhe profesioni i sfiduan dëshirat. Puna hallet dhe largësia na ndahu përkohësisht, por siç thotë populli: Mali me malin nuk takohen, ndërsa njeriu me njëriun, rasti e sjell të takohen përsëri. Dhe kështu ndodhi vërtet. Ndoshta për një kohë të gjatë, por ajo ditë erdhi.

Në vitin 1974, Murati u transferua përsëri në Tiranë, redaktor në Gazetën ‘’Bashkimi’’. Nga që në redaksinë e kësaj gazete punonte dhe kushëriri im, Fane Boshnjaku, unë shkoja shpesh për ta takuar atë. Ndoshta ishte ky fati, që unë, pas disa vitesh të ritakohesha përsëri me shokun dhe mikun tim të hershëm Murat Gecaj. Ky takim i papritur do të bënte që me Muratin të ripërsërisnim miqësinë tonë të nisur në Tropojë. Që prej atij takimi të papritur, ne të dy, bashkë me Fanen, filluam që bashkë me kafen të konsumonim dhe shumë biseda të ngrohta për kujtimet e hershme dhe punët e reja që kishim nisur në Tiranë, ai si gazetar i “Bashkimit”, ndërsa unë si pedagog i Fakultetit të Mjekësisë. Por, siç ndodh përherë me njerëzit , të përfshirë nga hallet e problemet e ditës, edhe pse takimet tona ishin të këndshme,ato dalëngadalë po bëheshin gjithnjë e më të rralla. Kjo erdhi në kohën, kur Murati kishte shkuar redaktor në Gazetën “Mësuesi”,ndërsa kushëriri  im, Fania, ishte emëruar në Radio-Televizionin Shqiptar. Ditët e muajit iknin dhe, si pa e kuptuar, po e ndjenim veten të harruar.

Por, përsëri, fati i ritakimit ishte si i shkruar me dorë. Ai nuk donte të na ndante kurrë. Dhe për këtë do të gjendej një “çengel”, që do të na lidhte përsëri. Ishte Gazeta “Mësuesi”, ku kishte kohë që miku im i hershëm, Bardhyl Xhama, punonte si Sekretar Kolegjiumi në këtë gazetë, të cilën e admiroja dhe unë. Murati, jo vetëm që punonte bashkë me Bardhylin, në këtë gazetë, por dhe kishin një miqësi të veçantë mes tyre. Në një vizitë që i bëra mikut tim, Bardhyl Xhamës, në Ministrinë e Arsimit, atje ritakova për së treti herë, mikun tim të paharruar Murat Gecaj.

Pastaj , zinxhiri i njohjeve dhe takimeve tona u shtua edhe me miq të rinj si Pandeli Koçi, Sejdo Harka dhe Viron Kona…, me të cilët miqësia u forcua edhe më shumë. Jam i lumtur dhe i privilegjuar që kam qenë pjesë e kësaj shoqërie, që beson tek vlerat njerëzore dhe krijuese të shoqërisë dhe individëve të saj. I përmbushur me vlera të tilla njerëzore dhe krijuese ishte edhe shoku e miku ynë i paharruar Murat Gecaj. Por, ai një ditë, papritur u nda nga jeta, për të mos u kthyer kurrë. Po ç’rëndësi ka për ne që sot, Ai, nuk rron fizikisht, kur kujtimi dhe krijimtaria e tij nuk shqiten kurrë nga shpirti dhe mëndja jonë!Për njerëz të tillë, edhe pse është shkruar shumë, duhet shkruar vazhdimisht, në mënyrë që frymëmarrja, emri dhe veprimtaria e tij shumëplanëshe të përçohet brez pas brezi. Ai iku për të mos u kthyer kurrë. Por ndoshta për ne do të ketë një takim të largët… Murati u nda nga jeta, ashtu si papritur dhe, ndoshta para kohe ,duke lënë mbrapa shumë ëndrra. Unë , si dhe shumë shokë e miq  të tjerë,kur ai u nis drejt rrugës për t’u prehur në paqe, nuk mundëm t’i thoshim as lamtumirë. Ndoshta do të ishte më mirë ta përcillnim  me shprehjen e pavdekësisë universale ‘’mirupafshim’’… ,duke qënë të ndërgjegjshëm,se me që të gjithë jemi kalorës të përkohshëm të kësaj bote,ndoshta,një ditë do të ngjitemi, atje , mbi yjësinë e paqes,për t’u çmallur me të, si dikur.

Sot ,për ne ka rëndësi, që jemi të bindur se Murati vazhdon të na buzëqeshë nga larg, ashtu si dikur në bisedat e ngrohta pranë aromës së këndshme të kafes, plot mall e dashuri.