FORUMI / Thano: Tritan Kalo, njeriu i vitit, antinjeriu gazetari pasanik. Cukali: Kalo dhe Alfred Çako. Mandili: Mjekët dhe i përhershmi Berisha

 

Nga Adrian Thano

1 – Njeriu i Vitit

Vite më parë, i interesuar për studimet në mjekësi hasa në një udhëzues për mjekët e rinj të sapodiplomuar. U mësonte këtyre të fundit si të krijonin një bllok personal të medikamenteve që do t’u jepnin pacientëve të tyre të ardhshëm. Pak a shumë mësimi ishte ky: “Pacienti vjen në klinikë dhe ankohet për X simptoma, jepi medikamentin X. Nëse pas një jave kthehet do të thotë që kura nuk ka bërë efekt, atëherë provo medikamentin Y. E kështu me radhë,  derisa të mos kthehet. Atëherë kura është OK. Shënoje në bllokun tënd për ta përdorur tek pacientë të tjerë me të njëjtat simptoma”.

Ndjeva një lloj zhgënjimi, kjo “provoje njëherë, pastaj shohim”, m’u duk banale. Për disa kohë kjo ndjesi ma hoqi atë magjinë e besimit absolut te njeriu me bluzë të bardhë përballë. Kur shkon atje, ti mendon se ai e di me siguri se çfarë po të mundon. Por jo, nuk është ashtu. Dhe nuk ka si të jetë. Mjekësia e pagabueshme nuk ekziston. Por ajo e mira, po.

Çfarë e bën të mirë një mjek? Nuk ka dyshim që eksperienca ndikon; testi i cituar më sipër e vërteton. Por a mjafton  eksperienca? Diploma, bluza e bardhë, mosha? A të bëjnë këto me patjetër të jesh njeri e ta duash njeriun, siç e mendojmë ne mjekun? Nuk besoj.

Po të ishte se këto mjaftonin, nuk do ekzistonin mjekë që urdhërojnë të qëllohen njerëzit në rrugë me plumba.

Sot kur spitalet publike janë kthyer në fabrika parash, kurse spitalet private në fabrika moderne parash; kur stresi më i madh i pacientëve nuk është kurimi, por meraku nëse ka dhënë mjaftueshëm për kurimin, jo të gjithë  e meritojnë emrin mjek.

Për fatin tonë të mirë, ata pak që e meritojnë, janë ende në shërbim. Dija e tyre, duart e tyre, gatishmëria e tyre janë një dhuratë e paçmuar.

Them e paçmuar sepse jetojmë në një vend e në një kohë ku zotësia hesht ose largohet. Edhe kur shfaqet, nuk e shohim e as e dëgjojmë. Nuk e shohim sepse këtu të verbon shkëlqimi i rremë i fodullit bosh që nuk shkulet nga ekranet; nuk e dëgjojmë sepse të shurdhon sokëllima e mbretit të analfabetëve që ia prishën në pleqëri rehatin e hajdutit.

Ata që u venë pas janë ajo pjesë e shoqërisë ku llapa predikohet si “rruga e suksesit” dhe kotësia tund pullën VIP në prapanicë; pjesa tjetër duhet të përballojë betejën e përditshme të heshtur të bashkëjetesës me batakçiun.

Këto dy vjet kur kemi patur më shumë nevojë se kurrë për mjekët, kam njohur disa prej tyre. I bashkon mosha e thyer dhe shpirti i sakrificës, një binom që të mrekullon, ata kanë forcë karakteri dhe angazhim që brezit tonë në shumicë i mungon.

Njërin po e veçoj, jo vetëm pse është mjek i zoti, por sepse mbi të gjitha është shqiptar i ndershëm, burrë i urtë, patriot aktiv, nga të paktët profesionistë me integritet, që nuk e lejon lëtyrën politike ta bëjë pis.

Ai shkon në punë me tranport publik dhe fjala politikan për të e bën shumësin njëjtë siç e bën për mua. Dhe jam i bindur, që ashtu e bën edhe për shumë të tjerë.

Njeriu im i vitit është doktor Tritan Kalo.

2 – Antinjeriu i Vitit

Kjo pjesë e shënimit të kryeredaktorit mund të lexohet duke klikuar KËTU

 

*****

Nga Koloreto Cukali

Njeriu dhe Anti-njeriu i vitit
ose në shqip, E Bardha dhe e Zeza

Bota e artit bashkëkohor e ka kapërcyer prej kohësh nocionin e heroit pozitiv dhe atij negativ, që ne na është ngulitur sidomos nga filmat, por dhe veprat e tjera të artit të Realizmit Socialist. Thjesht, në botën e sotme nuk ka njerëz të mirë e njerëz të këqinj, por njerëz kompleksë, me dritë-hije.

Pavarësisht nga kjo, ne vazhdojmë të jetojmë në një botë bardh-e-zi, nuk e di pse. Ndoshta nuk dimë të ndërtojmë marrëdhënie njerëzore komplekse, me të mirën e të keqen bashkë, ndoshta sepse shoqëria jonë është e ngecur në kohë, atje ku një njeri është ose i zi ose i bardhë, dhe pjesa tjetër, grija është banale, e neglizhueshme.

Fakti që jetojmë në një shoqëri të infektuar rëndë politikisht; të ndarë egërsisht në vija gjeografike; të izoluar në 2 kasta ekonomike: të super pasurit e të korruptuarit nga një anë, dhe delet barkthara nga ana tjetër, e me një shtresë të mesme të rrafshuar; ku secila palë ka për qëllim të asgjësojë e ta lërë të vdesë urie tjetrën; është shenjë e qartë që ne nuk jemi një shoqëri komplekse e ndaj nuk kemi as heronj kompleksë.

Ne kemi mbetur akoma një shoqëri e realizmit socialist, profesorët e së cilit sot drejtojnë vendin. Ne jetojmë akoma mes të bardhës e të zezës, teksa gjithçka tjetër përtej nuk është më as gri, por më shumë si ngjyrë pluhuri.

E BARDHA

Këtë vit e Bardha e Shqipërisë, për mua, është shumë më e qartë. Po ju jap tre emra: Suzana Salaj, Shpresa Rrushi e Tritan Kalo. Këta janë mjekët që ndoqën time shoqe, mua dhe prindërit tanë gjatë periudhës më të rëndë që kemi kaluar në jetë, si njerëz e si familje. Kovidi ynë, ishte i rëndë, traumatizues dhe vdekja për herë të parë u bë shumë e prekshme.

Mjekët që na ndoqën nuk kërkuan asgjë prej nesh, përveçse që të bëheshim mirë. Këta mjekë u kujdesën, orë e pa orë, pa u ankuar, pa na refuzuar, duke na dhënë besim e guxim, dhe unë besoj që pa ndihmën e tyre nuk do ia kishim dalë. Ajo çfarë e bën punën e tyre dhe më të vlerësueshme, është që ata punuan e punojnë në një sistem mjekësor të gërryer, të keq-menaxhuar, të abuzuar e të lënë pa resurse. Ata janë kalorës, por pa kuaj e pa armë.

Dhe mbi të gjitha, kanë kundër jo vetëm një sëmundje, por dhe një armatë injorantësh, idiotësh, delesh e derrash, që përhapin teori konspiracioni duke marrë në qafë shumë njerëz.

E ZEZA

Alfred Çako, është simboli i të ZEZËS absolute për 2021-shin. Jo thjesht për faktin që është një njeri i paditur, me informacione të mbledhura nëpër kosha plehrash, të paverifikuara, dhe që i beson dhe vetë. Por, sepse me hapësirën që i është dhënë në Top Channel, në Klan e në kanalet e tjera të mëdha, dëmi që si i bën shoqërisë është i pamatshëm.

Pse ia kanë dhënë atë hapësirë? Sepse këto kanale nuk dinë më si ta joshin publikun, janë të paaftë për të prodhuar programe me vlerë, dhe marifeti më jo-profesional është të nxjerrësh njerëz si Çako për të shokuar publikun me budallallëqet e tyre, por, pa marrë masa që publikut ti bëhet e qartë që ky njeri nuk është as shkencëtar, as i ditur, por thjesht një i lojur që jeton me psikoza e delire konspiracionesh. Televizionet, na dhanë Çakon, por nuk na mësuan si të mbrohemi nga Çakot.

E bardha dhe e zeza

E vërteta mbi konspiracionet është që në botë ato dalin nga 15-20 burime, të fabrikuara nga grupe të ekstremit të djathtë, që kanë interes politik global për të rritur pakënaqësinë ndaj autoritetit të shkencës e atij të shtetit.

Grupe të errëta, pa asnjë lloj principi, prodhojnë këto teori të cilat replikohen nga Çakot e Shqipërisë, Italisë e tërë botës, duke abuzuar me instinktet e thella të njeriut, si frika. Pothuajse të gjitha këto burime kanë qëllim të sjellin Trampin e trampët e tjerë në pushtet, dhe strategjia më e mirë është të prodhosh mos-besim tek qeveritë.

Sesi arritëm ne, shqiptarët, populli më i varfër, më i keq-shkolluar e i paditur i kontinentit, të sfidojmë qindra vjet shkencë bashkëkohore, dhe t’u besojmë dallkaukëve më shumë sesa profesionistëve; sesi ne besojmë se dhjetëra liderë botërorë duan të na vrasin, mijëra shkencëtarë duan të na shuajnë si racë njerëzore, dhe mediat më serioze të planetit duan të na bëjnë skllevër, kësaj mund t’ia gjeni vetë përgjigjen.

Shikoni vërdallë. Pse jemi kështu? Pse jemi kaq të abuzuar, të keqtrajtuar, të dhunuar të grabitur si shoqëri, si qytete, si prona e si qytetari? Pse protestojmë për Big Brother e jo për hallet tona? Në 2021-shin i shkuam pas Çakos, por çdo vit, del një Çako tjetër që na tërheq për hunde, qoftë ky Çako i Bashkisë, Çako i rrugës së Salës, Çako i Shqupit apo Çako i Bulevardit. Ne jemi popull haxhiqamilist, dhe këta na njohin mirë.

Shqipëria është kjo që është, përderisa shqiptarët do vazhdojnë të ndjekin pas individët, e jo idetë, siç thotë diku Faik Konica. E Zeza që na përndjek, na udhëheq e na tërheq prej hunde, nuk krijon hapësira për një shoqëri të re, bashkëkohore, komplekse e të balancuar. Ndaj jetojmë akoma në një film bardh-e-zi. Edhe këtë vit, si çdo vit, në filmin tonë e Zeza e mundi të Bardhën.

 

******

Nga Jorgo Mandili

Është shumë e vështirë të gjesh Njeriun...

Jetojmë kohë të trishta, pasigurie, në sisteme politikë e mënyra jetese, ideologji e moral që na i servirin dhe që i marrim si të mirëqena. Brenda nesh ka shpesh një çekuilibrim apo depresion shpirtëror nga zhgënjimet lëndimet, padrejtësitë, varfëria, pabarazia etj.

Shumëçka është tjetërsuar në tri dekadat e fundit, po kështu ka ndodhur edhe tjetërsimi i virtyteve në vese, i vlerave në antivlera: Në vend të meritokracisë, mediokriteti, në vend të ndershmërisë, korrupsioni , në vend të karrierës, militantizmi, në vend të dinjitetit, servilizmi, në vend të idealizmit, pragmatizmi.

Është shumë e vështirë të gjesh Njeriun, ndërkaq Antinjeriun e gjen me shumicë kudo.

Kush është Njeriu i Vitit sipas meje? Në krye do të vija të gjithë ata burra dhe gra, mjekë dhe mjeke duarartë që në këto kohë pandemie, sakrifikuan  për të shpëtuar jetë. Janë Dr. Tritan Kalo, Skënder Brataj, Pëllumb Pipero, Najada Çomo, Dr. Alimehmeti e të tjerë kolegë të tyre në mbarë Shqipërinë, të cilët është e pamundur të përmenden të gjithë brenda një shkrimi të vetëm.

Pavarësisht se kam shkruar pambarimisht shumë për Antinjeriun, edhe për vitin që sapo lamë pas, për mua vendin e parë e mban vendosmërisht i njëjti person: Sali Berisha. Ai që vitin e kaluar u shpall non grata nga SHBA dhe që duket nuk është ngopur me fatkeqësitë që i ka sjellë këtij vendi e këtij populli për 30 vjet me radhë. Meriton me të drejtë të vlerësohet si “antinjeriu i çerekshekullit të fundit”.

 

—-

Tre opinionet e mësipërme janë pjesë e forumit Njeriu dhe Antinjeriu i Vitit që botohet në DITA numrin e parë të gazetës, çdo fillim viti