Ismail Kadare mbush sot 78-vjeç. Kolosi i letrave shqipe ka lindur në 28 janar 1936 në Gjirokastër. I përkthyer në mbi 45 gjuhë të botës dhe me një numër të madh veprash, Kadare është shkrimtari shqiptar më i njohur në botë.
Ismail Kadare është laureat i shumë çmimeve letrare kombëtare dhe ndërkombëtare.
Nga vitin 1994, Kadare është zgjedhur anëtar i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike të Francës dhe anëtar i jashtëm i ASHAK.
Në vitin 2005 fitoi çmimin “The Booker Prize Man”.
Ismail Kadare është dekoruar nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me Urdhrin “Nderi i Kombit” dhe nga shteti francez me urdhrat “Kryqi i Legjionit të Nderit” e “Oficer i Legjionit të Nderit”.
Kadare është nderuar në vitin 2009 çmimin e madh spanjoll, “Princi i Asturias për Letërsi”, një nga çmimet me prestigjioze letrare në botë.
Kadare ka shkruar në prozë dhe poezi dhe është kandidat për Nobelin në letërsi prej vitesh.
Një roman i hershëm për 78-vjetor
Lexuesit e Kadaresë e dinë shumë mirë se periudha e hershme e krijimtarisë së tij dominohet nga poezia. Në media është përmendur shpesh një roman i shkruar nga Kadare, por i pabotuar kurrë. “Mjegullat e Tiranës”, i shkruar në vitin 1958, do të botohet në fillim të shkurtit nga “Onufri”, shkruan sot GSH, e cila i referohet botuesit të Kadaresë. Romani i shkruar kur autori ishte vetëm 22 vjeç është një histori dashurie.
Kadare eshte nje shkrimtar i madh,por ne shpirt ai eshte nje shqiptar i vogel.
Ai e ka te madhe fuqine e dores per te shprehur mendimet,por gojen e ka memece e mban te mbyllur per te folur kunder Diktatorve dhe Kriminelave.
Ismaili ishte i pergedheluri i Hoxhes dhe u be Benjamini i Berishave.
sepse ai ka shume frike nga hija e tij e erret agjenturore.
Megjithate ai eshte nje shkrimtar BRILANT.
Pse ka dhe një shqiptar me emrin Kadare?Unë di që njëri bën jetë prej kozmopoliti dhe se rruan fare për ate vend ku asht pjellë.Ndryshe do e kishim dëgjuar ndonjëherë gjatë këtyre kohëve të trazuara, të paktën thjesht si një shtetas i këtij vendi.
Perkulje per te dz komentet e mesiperme! 100% dakort!
Ne shume gjera ke te drejt o Diellimbi KORAB! Po sa per “i madh” dhe “BRILANT” ja ke fut PORDHES kot.
Kadareja (Ismaili) te jape llogariper bemat e tij si “komunist” i qelbur, si manipulator se prej atij (zhgaravinave te tij) ne u frymezuam me idealin KOMUNIST. Veprat (zhgarravinat) e tij te realizmit socialist na bene qe ne ta dashuronim aq shume KOMUNIZMEN.
@ Aedinse
Une kam dashuruar Hanko laben,ajo me ka mere virgjerine kur isha 19 vjec
Ajo kishte zbritur nga malet e kurveleshit te Salarise si ideologe e partise
ne qytetin tim te vogel.Makarena Hanko ,ne momentin ORGAZMES se saj
me thoshte Lexo librat e Enverit,e te Driteroit,mos haro Shefqet Musarane.
Buri i hanko labes qe birce kapteri,nje fytyre kafshe,ai kuptonte vetem nga
bagetija,i flisnin gjenerali birce.Ai mbante gjithmone nje liber nen sqetull te
Enverit,qe ne kete liber shkruesh per vlerat e medhaja te pederastise/
I mjeri popull c i pa bytha,e c do ti shikoje akoma,me bircet e hanko labet.
te haritura ne shkallen e deputetit e te deputetes.lutjuni zotit tju pakesoi vitet
e jetes se eshte me mire te vdisni se sa te rroni,me kete histori
Qe Kadare eshte shkrimtar brilant, ate e pranon jo vetem lexuesi shqiptar por edhe ai i 45 shteteve te tjera ku eshte perkthyer vepra e tij dhe nuk mund ta rezojne kete klasifikim disa bicime, qe nuk kane lexuar as edhe nje veper, sikunder na dalin ca “Aedinise”, apo “Shkembi i Kavajes”, qe jane turpi i shqiptarit perderisa shkruajne keshtu.
NENTE LIBRUTHKAT POETIKE TE KADARESE
Gjuhen ruse e kam mesuar nga nje ruse e vertete, e mbetur ne Shqiperi edhe pas “Dimrit te vetmise se madhe”, per hir te familjes e çunit te saj kengetar ne kohen qe shkoi. Dhe jo se ruse-folesit mesuesit e tjere ishin te manget ne mesimdhenjen e tyre. I mungonte vetem ai theksi qe s’diten kurre te shqiptojne, se ishin shqiptare e jo ruse rusije. Per te ndenjtur ne teme shqiptimin origjinal te togut “sxje” ruse-folesit shqiptare e theksoni “sdje” e keshtu me radhe. Ne vitet e matures, kontestohesha nga mesuesit shqiptare ruse-foles per theksin tim. Nuk mund ta ndryshoja perlen e Vales, rusja nga rusia qe me mesoi gjuhen ruse.
Po ndodhi e papritura ne Universitetin e Tiranes, te kisha perseri nje ruse si pedagoge. Edhe ajo e dashuruar me shqiptarin qe pinte kafe me Driterone e Ismailin, aty tek Lidhja e Shkrimtareve dhe Artisteve, ku mbante postin e sekretarit te Lidhjes.
Ju riktheva “sxje-se” se Vales nga rusia, per çudine e te gjitheve dhe ruses pedagoge. Isha e detyruar ne çdo ore leksioni te lexoja me ze tekstet qe na servirte. U kthye ne torture kjo “sxje-ja” ime. E priste me pa durim leksionin me grupin tone, rusja e dashuruar me sekretarin e Lidhjes.
Dhe ja nje dite tek kerkoja nje tekst, ne biblioteken shkencore te Universitetit te Tiranes me vajten syte mes volumeve nje kilore te verej nje sere librash te vegjel sa me ska. Mora ne dore njerin nga ata: Kadare – Poezi….. ishin plot nente te tille ne skafal, mes volumeve peshe-medhenj plot formula e teori, qe vinin nga bota dhe brenda Shqiperise.
Mu kujtua ne çast pedagogja e gjuhes ruse, tortura qe pesonja ne çdo ore leksioni me te. Per me teper ish gruaja e sekretarit te Lidhjes se artisteve, qe njihte edhe Kadarene e atyre librave me poezi, te futur ofsajt ne nje biblioteke shkencore. Dhe iI terhoqa te te nendte libruthkat me poezi te Ismailit te Kadareve.
Nuk kisha lezuar ndonjehere poezi me debile, te mangeta ne ritem e te varfera ne shprehje, te futura ne libruthke per te mbushur vetem faqet, pa fill e pa pe te nje frymezimi poetik. Pty… thashe me vete, ç’bera qe i mora, te humbja ate kohe studimi qe aq shume na mungonte.
Dhe ja ne te parin leksion me pedagogen ruse, ndryshe nga here te tjera u ula ne bangon e pare, me nente libruthkat e poezive te peshtire te Kadarese, te stivuara mire ne dukje.
Ajo hyri ne salle si zakonisht pa pare njeri ne sy, dhe u ul ne kateder. Apelin e bente pa ngritur fare koken. Kur thiri emrin tim, e mesuar te degjonte pergjigjen nga larg, u habit dhe ngriti syte se isha fare prane saj.
Pirgu me libruthkat e beri te kerceja nga karrigja. U afrua e babezitur per te pare ate pirg. Pa folur I hapi te tere nje e nga nje.
Te qeshurat dhembeshtrenguara te studenteve te tjere mezi mbaheshin. Vetem une sforcohesha te isha serioze. Kaluan keshtu ato netedhjete minute pa pipetime. Kisha shpetuar nga tortura e perhereshme. Rusja lexonte, shfletonte, lexonte. Pa shkeputur syte per asnje çast.
Ra zilja. E shundulluar veshtroi per rreth. Ke kohe te lexosh edhe poezi – me tha – ndersa te qeshurat shpethyen pa fre.
Vetem atehere pedagogja ruse kuptoi bemen qe I kisha kurdisur dhe plasi mbi bango libruthken e fundit me poezite plehrore te Kadarese qe nuk kish njohur.
Shkrimtar i mire,por me mjegull ne tru ,ku nuk dallon dot rrugen.Uroj te kete kohe te shkruaj nje roman pa mjegull.
Madheshtia e kadaresë matet me veprën dhe me çmimet e tij ne rang botëror jo me opinionet dhe komentet tona! Lëreni o shqiptarë rehat kadarenë. Në ate pak imazh pozitiv që kemi në botë janë dhe penelatat e këtij shkrimtari te shquar. Mos u kapni o njerëz pas dobësive njerezore? Te tilla ka pasur dhe krishti e muhameti jo me një shkrimtar që nuk hyn te “bijtë e perëndisë”!? Unë për vehte kam një qerre me dobësi. Një dobësi nuk e kam? Gjuhën nuk e kam të gjatë! Nderime të gjithëve!
VR !!! Madheshtia e kadaresë matet me veprën dhe me çmimet e tij ne rang botëror jo me opinionet dhe komentet tona! Lëreni o shqiptarë rehat kadarenë. Në ate pak imazh pozitiv që kemi në botë janë dhe penelatat e këtij shkrimtari te shquar. Mos u kapni o njerëz pas dobësive njerezore? Te tilla ka pasur dhe krishti e muhameti jo me një shkrimtar që nuk hyn te “bijtë e perëndisë”!? Unë për vehte kam një qerre me dobësi. Një dobësi nuk e kam? Gjuhën nuk e kam të gjatë! Nderime të gjithëve!
Kadare mbetet.
Keta qe shkruajne ketu do shuhen,pa nam e pa nishan.
Le te shfryjne mllefin e pakenaqesise.Ata ishin dhe mbeten te paafte,ku me siguri,pas njeqind vjetesh dhe gur varri s`kane per te pasur.
Kadare ka per te mbetur.
Dhe nje dru e di.
Kadareja per mua eshte romancieri me i madh i kohes sone dhe ne duhet te jemi krenare, qe nje shkrimtar i kalibrit boteror, eshte nje shqiptar qe e mbron ceshtjen shqiptare, duke mos u futur ne gjera te vogla.
Do te desha nga Kadareja te distancohet publikisht, nga Sali Berisha, per krimet qe ja kalojne edhe atyre te diktatures, qe Kafareja me te drejte eshte distancuar me kohe.
Kadarea eshte i madh sa ç’eshte, idhujtaret e tij qe shkojne pas berihajit e bejne sa ç’nuk eshte ,si nje mitologji e lashte,duke e ndjere veten brenda lavdise se tij si te ishte ajo nje traste.Perkunder cmirezinjeve te qellimshem qe nuk mungojne kudo e kurdohere, ata qe nuk kan patur mundesi te njohin boten letrare qe perhere ka qene dhe eshte me diell, me furtune e me ere, nuk do te ekzaltoheshin ta pershkruanin shkrimtarin tone te shquar as me lotin e dashurise se arte, as me vrere.Qendrimi i tij ka qene sfidues ndaj vetevetes duke dashur t’i shmanget se vertetes.Ai ishte shkrimtar i oborrit dhe me “vetemohim” i shpetoi territ, por me te gjitha perpjekjet qe ka bere per t’u shpelare, ka injoruar gjithe ato breza lexuesish te halucisionuar me veprat e tij, te cilet mendonin se do te gjenin parajsen ne fund te ferrit.Jete te gjate i uroj shkrimtarit tone te madh qe arriti kulmet e lavdise ne sherbim te tiranise dhe lutem te arrije kulme te tjera per breznite e reja ne sherbim te liri-demokracise!
@besiana
ne cdo koment qe ben rrit enigmen e personit tend. Di shume, diskuton ne cdo teme me nje analize radikale, kritikon te gjithe, shan me rrenje e dhemballe. Cfare te pelqen ty? Ke ti nje opsion ose nje rruge qe premton? Nje njeri me kapacitet si tendin mund te behet edhe ideator i se ardhmes dhe jo vetem analist dhe kritik i se shkuares dhe te sotmes. Do kisha deshire te komunikoja me ty. [email protected]
BOCARIT SHQIPTARO-GJERMAN
(Ne kuptimin e mire te fjales!)
Ne Shkoder, kur gjinkallat trembeshin nga kembanat e kompanjeleve dhe britmat lemeritese te hoxhallareve mbi minarete (nga dritaret e shtepise time numeroheshim mbi dyzet te tilla), mu ne zemer te saj, e ftohte nga jashte, prush ndezur brenda saj, terhiqte shkodranet nje biblioteke e rralle ne sojin e saj, ne tere trevat ku flitet shqip.
Aty fillonte rruga e kutures se shkruar, per cilindo qe kishte deshire, te njihej me artin, shkencen, shoqerine. Tradita edukative e baballareve tane, vazhdonte e pandalur ne ato salla pipetime-vdekura.
Aty mund te gjeje edhe libra te ndaluar, qe per fat te mire mundem ti lexonim, per vete bujarine e ndergjegjeshme te bibliotekareve te punesuar.
Kam lexuar edhe gjithe romanet e Kadarese, e di qe jane kryevepra boterore. E them e vetebindur pa hile e ironi. Nuk me kane pelqyer poezite e para te tij, qe zor ti gjesh sot ne origjinal. Jane krijimet e para, pa vlere, pa art, pa frymezim poetik, e di edhe vete Kadareja.
Ajo qe me lendon me Kadarene eshte figura e tij ne shoqeri, perzierja e tij e fillimte me Sali Ram Shiqere Berishen, Hajdarin, Bazen, Grecen, Lesin, Shehun e te tjere te mireorganizuar nga serbo-malazezi Elez Biberaj, per te shkaterruar Shqiperine deri ne themel, per ta zhbere ate ne çdo qelize te trupit te saj, per ta vdekur ate me gjak e plumba vellavrases.
Eshte e pafaleshme indiferenca meskine e tij, eshte e pafaleshme ideja servile e proselitizimt te shqiptareve, eshte i pafalshem cinizmi me te cilin u hakerrye per pallatin qe i zinte driten ne Tirane, sikur te mos kish pare kurr bote me sy.
E njoh mire Kadarene dhe veset e tij, te perfolura nga romi Dionis Bubani, çfare kombinonin me Driterone e te tjere, kur ne te perthekurit studjonim te harrnuar, me kepucet me shuallin e shpuar qe njomej nga shiu i pare. Mbase do na tregoje para se te ike nga kjo bote edhe defrimet e stilit perendimor te pa perceptueshme edhe sot nga çdo shqiptar.
Nuk shkul as dhembe e as dhemballe i dashur Bocar, ne se shkon ne profilin tim FB do shohesh qe dhembet mi shkulen te tjere.
E dua Shqiperine si askush tjeter, e dua token ku zvarriteshim ne femijeri, e dua murlanin, flagdetin e joduar, i dua lumenjte, fushat e cimat hijerenda. I dua shqiptaret me gjakun qe na bashkon.
Por nuk mund te kaperdij Mero Bazen kur thote: Enveri ndertoi dy hidrocentrale dhe dy fabrika qe i çuam per skrap keto 23 vjet te pluralizmit.
Harron ky lale myzeqeje i baltosur qe Everi nuk ndertoi asgje, Shqiperine e ndertuam ne SHQIPTARET me djersen tone, barkthare e te rreckosur krijuam mireqenje e begati. Ishim ne qe ngritem industri, ishim ne qe modernizuam bujqesine, ishim ne qe i mesuam edhe shqipen ketij leckanduri te ardhur kushedi nga cili vend.
Te perdoret Enver Hoxha per te mbishkelur shqiptaret e pa faj, qe diten ti mbijetojne çdo sulmi e hordhie ne shekuj, eshte thjesht nje krim qe duhet zbythur me perçmim e force, duke i treguar vendin qelbanikeve si ky.
Eshte ne kohe Kadareja te rikthehet ne shqiptar, te na drejtoje me zemer te hapur, te na udhezoje e mbroje pa medyshje, te na mbushe me mburrje e krenari qe ti themi botes pa frike dhe mllef qe jemi SHQIPTARE si Kadareja i madh.
E kaluara,ndofta e veshtire, ta zbeh logjiken,Besiana!
Perzien e kombinon shume gjera,qe skane lidhje midis tyre.
Po c`rendesi!
Ky eshte mendimi yt dhe askush s`mund ta ndryshoje.
Me vjen keq, por nuk mund t}i he
Nuk i heq asnje presje ketij komentiti te Besianes. Ato qe shkruan per Kadarene jane me se te verteta.Sic e thote dikush me siper, nje pende e talentuar por nje Shqipetar i vogel, qe ka shkruar vetem per dy entitete: Enver Hoxhen, dhe publikun francez. Nuk ka asgje shqipetare ne venat e atij Ai ka shkruar vetem per veten, dhe me servilizmin e tij ndaj E. Hoxhes, eklipsoi shume penda shqipetare te talentuara. Edhe rrugen e botimit ne France ja hapi Enver Hoxha pa do e shinit ju sot kaq te talentuar po te mos ishte xhaxhi i dahsur prej gjirokastre.. Dhe perforcoj ate qe thote Besiana , nga ana morale ka qne perverti me i qelbur Shqipetar, qe i perdorte nxeneset e letersise ashtu si Zogu perdorte nxeneset e instituti Nana Mbretereshe………………keta jane “heronjte” e Shqiperise qe nje kategori i idealizon.
@besiana
nuk kam shkruar asnje fjale per Kadarene. dashuria ime e pare ne rini ka qene Essenini, dhe ai qe dashuron Eseninin nuk mund te dashuroje Kadarene. Megjithate disa veppra te tij i kam lexuar. Pas 90-s shume pak. Nga bashkekohoret me pelqen Kongoli.
@besiana
komenti me siper pa emer eshte i imi. Sa per kombinimin shqiptaro-gjerman, po te them se nuk mund ta afroj asgjekund kete epitet, me perjashtim te korrektesise qe e kam patur nuk me bashkon asgje. Jam e detyruar te jetoj ketu.
@tom
sa keq me vjen kur lexoj keto rrjeshta qe ke shkruar. E kupton se cfare urimi me jep, nqs. nuk me pelqen Kadareja? Te shuhem! Perse te shuhem une, vetem se sme pelqen nje shkrimtar? A eshte jeta e nje njeriu per ty kaq e pavlere? E kupton zonje/zoteri se sa i vogel eshte kufiri i tolerances ne popullin tone? Ne njohim vetem dy rruge, kush nuk eshte me mua eshte pa vlere, duhet te zhduket. Mjere ne.
Shkrimtari yne i madh ishte njekohesisht i vogel, i sherbeu me tere mendjen e shpirtin e vet tiranise duke u rrokullisur ne preherin e saj si gogel.Pas gjithe atyre nderimeve dhe çmimeve te gjithe e dinin se eshte idhujtari shpirteror komplimentues me i madh i komunizmit te Hoxhes. Veprat e tij ne proze e poezi “hipnotizonin” me ideologjine e PPSH dhe vepren e saj shkollaret, punetoret, fshataret, ushtaret kudo qe punonin e jetonin.Duke qene brenda strukturave te atij shteti tiranik, i zgjedhur, i emeruar, i lavderuar, i nderuar per kontributin e krijimtarise se tij te çmuar, iku qe te mos e zinte nen vete kupola e pushtetit te rrenuar qe ishte duke u rrezuar.Mendonte se permbysja, siç kishte ndodhur kurdohere “fisnikerine “e dale boje kishte per ta ndeshkuar.Iku “per te shpetuar nga ndeshkimi i imagjinuar, por asnjehere nuk gjeti arsye te motivuar”Ikja e tij pati nje ngarkese te keqe te renduar sepse asnje funksionar i ulet, i mesem, i larte nuk u largua duke “perballuar” ne nje fare menyre mekatin e shkuar. Ishte dhe nuk ishte desident”- shprehej i trazuar sepse “tirani per te mos u vetedemaskuar nuk e kishte perndjekur e persekutuar”. Gjate debateve e komenteve per çmimin “Nobel”panevojshmerisht erdhi gjithenje duke u zvogeluar, sikur idealizohej per t’u mohuar, ndodshta sepse me dije a pa e kuptuar,gjate gjithe tranzicionit nuk mbajti qendrim te drejtpeshuar.Ndoshta me dije a pa e kuptuar gjate gjithe tranzicionit eshte kqeperdoruar, nga ata qe “ishin ndryshuar pa u ndryshuar”duke u turrur pas pushtetit me kembe e me duar.Per keto e te tjera them me keqardhje se gjate ketij tranzicioni ky krijues i shquar aq sa ç’eshte nderuar, relacionet me veten i kane munguar.Nga deshira per t’u pastruar duket se me teper eshte pergojuar.
Jo Bocar,apo dikush tjeter!
Po ne jemi aq te vegjel dhe kemi aq pak vlera ne histori dhe ato pak duhet ti mbrojme e vleresojme.
Une keshtu mendoj.
Sa per ato poezite e pavlera,qe ceken diku,ndofta jo nga ty,do te ishte mire te shfaqeshin kety,keshtuqe ne te gjithe te mund ti vleresonim.
Megjithate ,shijet jane te ndryshme.
Mendo sikur meshkujt te kishin nje shije,do ziheshin me thika per te njejten femer.
@tom
jemi kaq te vegjel sepse nuk kemi respekt per vehte, sepse para se te vleresojme dinjitetin, vleresojme famen. Une mendoj se duke mos vleresuar vehten dhe ate qe e ben njeriun njeri kemi perfunduar ketu ku jemi. Nje nga theniet e bibles eshte; duaje vehten sic do te tjeret. Ketu fillon, tek vehtja dhe pastaj vjen familjarja, kombetarja etj. Kur ti me thua, po nuk vleresove tjetrin (kushdo qofte), as ti nuk ke vlere, te jesh i sigurt qe sdo kemi kurre vlere dhe do mbetemi te vegjel. Ashte ajo qe ka brenda njeriu, eshte shpirti i tij qe e ben ate te madh, dhe pikerisht ky shpirt eshte ai qe une nuk e gjej tek kadareja. Kjo sdo te thote kurrsesi qe Kadare te mos jete per ty i madh. Njeriu gjen ate qe kerkon dhe dy njerez ndoshta nuk kerkojne te njejten gje. Pra mbetemi secili ne te drejten e vet per te jetuar.