CNN: Pse 9 maji është ditë e madhe për Rusinë?

Nga Jack Guy dhe Anna Chernova, CNN

Rusia mund të ketë pushtuar Ukrainën më 24 shkurt, por Presidenti Vladimir Putin ka këmbëngulur se trupat e tij po kryejnë një ‘‘operacion special ushtarak” dhe jo luftë. Megjithatë, zyrtarët dhe analistët perëndimorë besojnë se kjo mund të ndryshojë më 9 maj, një ditë simbolike për Rusinë. Një deklaratë zyrtare e shpalljes së luftës mund t’i hapë rrugën Putinit për të rritur fushatën e tij.

Çfarë është 9 maji?

9 maji, e njohur si “Dita e Fitores” brenda Rusisë, përkujton humbjen e nazistëve në 1945. Ajo shënohet nga një paradë ushtarake në Moskë dhe liderët rusë tradicionalisht qëndrojnë mbi varrin e Vladimir Leninit në Sheshin e Kuq për ta vëzhguar atë.

“9 maji është krijuar për t’u dukur para turmës vendase, për të frikësuar opozitën dhe për të kënaqur diktatorin e kohës”, tha për CNN James Nixey, drejtor i Programit Rusi-Euroazi në Chatham House.

Zyrtarët perëndimorë kanë besuar prej kohësh se Putini do të përdorte rëndësinë simbolike dhe vlerën propagandistike të ditës për të shpallur ose një arritje ushtarake në Ukrainë ose një përshkallëzim të madh të armiqësive, ose të dyja. Presidenti rus ka një sy të mprehtë për simbolizmin, pasi ka nisur pushtimin e Ukrainës një ditë pas Ditës së Mbrojtësit të Atdheut, një ditë tjetër ushtarake vendimtare në Rusi.

Përgatitja për mobilizim?

Putin ka shumë opsione në tryezë, sipas Oleg Ignatov, analist i lartë për Rusinë në Crisis Group.

“Shpallja e luftës është skenari më i vështirë”, tha ai.

Ndërkohë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili nuk i ka shpallur zyrtarisht luftë Rusisë, vendosi ligjin ushtarak në Ukrainë kur filloi pushtimi rus në fund të shkurtit. Një opsion tjetër për Putinin është të miratojë ligjin e mobilizimit të Rusisë, i cili mund të përdoret për të filluar një mobilizim të përgjithshëm ose të pjesshëm ushtarak “në rastet e agresionit kundër Federatës Ruse.

Kjo do t’i lejonte qeverisë jo vetëm të grumbullonte trupa, por edhe të vendoste ekonominë e vendit në një bazë lufte. Forcat ruse kanë humbur të paktën 15,000 ushtarë që nga fillimi i luftës, sipas Nixey, dhe do të nevojiten përforcime nëse Moska dëshiron të arrijë qëllimet e saj në Ukrainë. Mobilizimi mund të nënkuptojë zgjatjen e rekrutimit për ushtarët aktualisht në forcat e armatosura, thirrjen e rezervistëve ose sjelljen e burrave të moshës luftarake që kanë pasur stërvitje ushtarake, tha Ignatov.

Putini gjithashtu mund të vendosë ligjin ushtarak në Rusi, duke pezulluar zgjedhjet dhe duke përqendruar më tej pushtetin në duart e tij, tha Ignatov. Kjo do të vendoste rregulla të tilla si kufizime për burrat në moshë luftarake që largohen nga vendi, të cilat gjithashtu mund të rezultojnë jopopullore, shtoi ai.

Çfarë tjetër mund të ndodhë?

Nëse Putini nuk shpall luftë, ai mund të kërkojë diku tjetër për të bërë një deklaratë për të shënuar Ditën e Fitores. Opsione të tjera përfshijnë aneksimin e territoreve të shkëputura të Luhanskut dhe Donetsk në Ukrainën lindore, duke bërë një shtytje të madhe për Odesën në jug, ose shpalljen e kontrollit të plotë mbi qytetin port jugor të Mariupol. Ka gjithashtu indikacione se Rusia mund të planifikojë të shpallë dhe aneksojë një “republikë popullore” në qytetin juglindor të Khersonit.

Zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA-së Ned Price tha të hënën se ka “arsye të mirë për të besuar se rusët do të bëjnë gjithçka që munden për ta përdorur” 9 majin për qëllime propagandistike.

j.l./ dita