Po vjen trami, po vjen trami…!

Dy janë arsyet që më shtynë të paraqes për shqyrtim dhe denoncim anti variantin tim për tramin “made in” Basha. Së pari, vlera e objektit shkon në “rendin midis” 120 dhe 155.5 milionë euro, megjithëse për projektin janë harxhuar 760 mijë euro, që do të thotë se vlera e punimeve të paparashikuara apo të dyshimta shkon deri në 30%. Vini re, janë harxhuar 760 mijë për projektin e hartuar, e ky parashikon këtë rend, ose kufi financimi. Në vepra inxhinierike të nivelit shumë të lartë, kur projekti mund të ndeshet, ta zëmë, me kushte gjeologjike të padukshme apo të pa hasura, vlera e punimeve të paparashikuara shkon jo më tepër se 5%. Mbi këtë shifër të “ha bubi”. Duke ruajtur një respekt të veçantë për Kryetarin tonë të Bashkisë, i cili më së fundi e ndezi premtimin e tramit, po i bëj të ditur të ketë kujdes. Pasi mund t’i teket ndonjë kalem thyeri të maxhorancës e mund t’i hapë ndonjë dosje tjetër në Prokurori. I ka boll ato 200 e ca milionë eurot e rrugës të Kombit. Ç’i ha më i shkreti kurriz edhe me 35 milionë të tjera? Apo, “te mija edhe qinti”, 200 e ca milionë me 235 milionë aty e aty janë. Së dyti, nga konkluzionet që kam nxjerrë unë, pas një studimi tmerrësisht intensiv prej jo më tepër se … një gjysëm sahati, mendoj se të paktën edhe për një brez tjetër moshe mbi atë të tranzicionit demokratik, asnjë nuk duhet të shesë më, (më falni për shprehjen) pordhë e teori që fluturojnë me pras në “tajare”, pasi budallenjtë tashmë janë pakësuar shumë, e do të zhduken fare pas zgjedhjeve të ardhshme lokale. Tani, vetëm pak durim për të më ndjekur në logjikën që kam përdorur, e secili të gjykojë si t’i dojë e bardha zemër. a-Investimi total është deri 135.5 milionë euro. b-Në tram do të udhëtojnë 90 mijë qytetar në ditë. c-Çmimi i biletës do të jetë 50 lekë. Duke bërë hesapet e nevojshme me këtë çmim bilete, del se ne një vit të ardhurat nga ky aktivitet do të jenë 90.000 x 50 lekë x 30 ditë x 12 muaj = 11 milionë e 570 mijë euro. Duke presupozuar se jo më pak se 60% e kësaj shifre janë shpenzime, atëhere del se fitimi (maksimum) i supozuar është rreth 4.6 milionë euro në vit, i cili i shtrirë në krejt investimin e parashikuar presupozon se ky, investimi shlyhet për 155 milionë : 4.6 milionë = 33.6 vite. Le ta zemë 30 vite, apo për të qenë krejt të sigurt, le ta themi 25 vjet! Pra, në një vend si i yni me borxhe deri në fyt, me të ardhura për frymë sa për të mbajtur frymën, pa industri, me bujqësi primitive, me energji me kosto të lartë gjysma e të cilës vidhet, duhet të investojmë me luksin që nuk i falet edhe vetë Parisit, qytet prej të cilit buron edhe vetë projekti. Tani le të bëjmë edhe një kalkulim tjetër. Nëse një autobuz mban deri në 40 pasagjerë dhe një rrugë Kombinat – Kinostudio bëhet për afro 50 minuta, për 16 orë (dy turne) një autobuz bën 16 orë x 60 minuta : 50 minuta /një rrugë = 19 rrugë, të cilat përballojnë 19 x 40 pasagjerë / një rrugë = 760 pasagjerë. Duke pjesëtuar numrin total të pasagjerëve 90 mijë me atë që transporton një autobuz 90.000 : 760, del se transporti me tram mund të përballohet nga puna e 118 autobuzëve. Në fund! Në se një autobuz blihet me një çmim afro 150 mijë euro, na del se e gjithë sasija e investimit për këtë sipërmarje, me transport me autobuzë kushton 118 x 150 000 euro = 17 milionë e 700 mijë euro. Të flasim me këmbë në tokë! Sikur të bënte vaki dhe e bukura Bashkija jonë të luante mendsh e të fuste 15 apo 20 autobuzë shtesë në këtë aks, Kombinati e Kinostudioja do të ktheheshin në lagje rezidente e banorët e tyre edhe me flori nuk do t’i ndërronin banesat, sikur edhe blloku të ofrohej në këmbim të tyre. Pas kësaj do të tepronin 132 miljon euro, të cilat në se do të ishin risk i Tiranës, ajo do t’i 10 fishonte rrugët e saj, do të 10 fishonte ujin (do të mbyteshim me të më së fundi), do të bëhej edhe me jo më pak se 10 poli qendra europiane, me disa 10-ra shkolla e kopshte, stadium futbolli tip Platini, stadium lojnash me dorë tip NBA-je, pishina të mbyllura olimpike, teatro (teatra) kombëtare, pallate koncertesh…eh, e ç’fantazi. Por më shumë fantazi ka Kryetari ynë i Bashkisë, i cili do të ketë parë këto net ndonjë ëndërr të keqe me trena e aeroplanë që u këputen rrotat, shoferët e të cilëve i bëjnë greva urie poshtë dritareve të zyrës e që ushqehen fshehtaz me gjethe kanabis sativa.

Epilog i rrëfenjës: Nëse në këtë botë thuhet se shteti është një e keqe e domosdoshme, në Shqipëri ai është kthyer në një të keqe që po mbyt të madh e të vogël. Tradita e saj nuk është asnjë gjë tjetër përveçse një pasqyrë e mjerimit të konceptit shqiptar të demokracisë: liri e plotë në mashtrim e demagogji, e pështirë në drejtim. Shembulli si më sipër, natyrisht nëse qëndron esenca e tij, tregon se jemi mbi kraterin e një vullkani të ndyrë që do të shpërthejë e do të na qelbë me produktin e tij. Për fat, shqiptarët nuk janë nga ata që mund t’ju a hedhësh kollaj. Nga gjithçka që kemi dëgjuar, jemi krejtësisht të bindur se nëse ka ndonjë organ që duhet përjashtuar nga çdo lloj e drejte investimi shtetëror është vetë shteti. Sa i takon organeve kontrolluese, OJQ-rave, prekurorive e gjykatave, ato janë kthyer tashmë në organe të atrofizuara komplet e në shpresë humbëse. Për çudi, ka mbetur vetëm një pushtet, një pjesë e mediave, rreth të cilave përditë e më tepër po grumbullohet tharmi i ardhshëm i drejtësisë e i revoltës të vërtetë demokratike. Le të shpresojmë për më tej.