Tirana, qyteti më i ndotur në Europë

Me një paragraf të parë kushtuar pritjes ende kumbuese në veshët e Perëndimit që iu bë Sekretarit Amerikan të Shtetit, James Baker, në rrugët e Tiranës së vitit 1991, ilustrim i etjes së vendit të porsadalë nga komunizmi për të prekur realitetin e përtej kufijve, “The Guardian” nis një artikull të gjatë kushtuar atij që e përshkruan si njërin prej kryeqyteteve më të ndotura të Europës dhe përpjekjes ndoshta të pavetëdijshme për t’u shkëputur nga e kaluara e varfërisë dhe izolimit, me një dashuri skllavëruese për makinat. Automjeti, emblema e Tiranës, erdhi për prestigjiozen britanike me një çmim të lartë: “Ajri në kryeqendrën e Shqipërisë është pak të thuhet mbytës. Çdo mëngjes në “Rrugën e Dibrës”, një rrip i këndshëm kafenesh e dyqanesh vishet në trishtim nga tymi i naftës së padjegur mirë. Teorikisht, aty ekziston një korsi biçikletash, pjesë e përpjekjeve për ta lehtësuar disi ndotjen e madhe e për t’i bërë njerëzit t’i lënë makinat në shtëpi. Në praktikë, këtë pjesë të rrugës e ke të mbushur me automjete të parkuara, me furgonë të shpërndarjes së porosive, apo edhe njerëz që thjesht rrinë në këmbë, duke tymosur ndonjë cigare në diell”. Më tej përshkruhet gati e pamundur të kalosh me biçikletë në këtë korsi, kujtesë të vazhdueshme e betejës së autoriteteve kundër ndotjes kronike të ajrit në kryeqytet. “Edhe pse e rrethuar me male, Tirana ka një prej hapësirave më të gjelbra, më të tkurrura se çdo qytet tjetër i rëndësishëm europian”, vazhdon artikulli, dhe pavarësisht fitoreve të vogla, mbetet një vend i pistë për të jetuar .