T’i shtrydhim Naxhi Bakallët

Ne jemi ai vend e ai popull ku i dituri s´ka gjetur kurrë preh, atij ose i është ´´prerë koka apo gjuha, ose është dëbuar e detyruar të syrgjynoset´´. Shqipëria si “Guri i Sizifit”…Edhe sot e gjithë diten gjoja jemi në demokraci dhe aspirojmë të bashkohemi me Evropen mendja intelektuale nuk dëgjohet paguhet kaq pak dhe vendos paganizmi ynë mesjetar që sundon në çdo qelizë dhe kjo është shumë domethënese, sepse ky popull I shumevuajtur nga shpellat mezi doli në kodrina-fshatra dhe jetoi atje deri tani dhe sapo ka rënë në qytet rreth 50 % e popullsisë dhe kjo do shekuj të marrë formën parveny të qutetarisë. Tek ne ende lulëzojnë pesë anarkite e Nolit: anarkia fetare, anarkia shoqërore, anarkia morale, anarkia patriotike dhe anarkia e idealeve. Asnjë vend në botë nuk është zhvilluar dot pa vënë në ballë intelektualët. Dhe historiografia jone ka qenë përherë e pavëmëndshme ndaj “figurave dhe heronjve të vërtë kombëtarë apo dhe ndaj “punëtorëve pa bujë” qe kan bërë vepra të vyera për këtë vend dhe komb, për indipendencën, gjuhën dhe dinjitetin tonë, që as u permendet emri. Sepse në traditën e saj, të herëshme e të mëpasme, ka qenë kryesisht madhështimi i kaçakut, komitit, atentatorit, “atij që t’i numëron shtatë në ballë”.

Tek ne të bën përshtypje që mitingjet e partive mbushen plote bile eshte skandaloze që sheh në këto mitingje dhe brezin e ri që dhe ai shpreson nga partitë të zërë vend pune d.m.th. dhe ky brez pret “të marre ate qe s’i takon” përmes partive dhe jo të ti vënë gjoksin punes apo shkolles dhe te prese konkurimin në një ekonomi tregu dhe të jenë dinjotozë. Në fushata kudo degjon ende brohoritje si ato të djeshmet: “parti Enver jemi gati kurdoherë..”. Kjo është skandaloze. Skënderbeu në kuvendin e parë që ka bërë me shqiptarët ne Kruje me 1443-shin, dhe këta duke brohoritur i janë avitur piedestalit të tij, ju drejtua atyre duke thënë ”Unë erdha për tu dhënë shtysë përpara por tani e kuptoj se ju paskeni nevojë për fre’ “ !Jemi ne ata që ndonëse meritonte lapidar F. S. Noli, që kur pasi e mundën dhe e ndoqën pashallarët e bajraktarët më 1925-ën e percollën vetem një grusht njerëzish, saqë ai i mërzitur dhe i indinjuar më shumë se nga humbja duke iu drejtuar tokës shqiptare, thonë se tha ´´Skllevër, bij sklleverish ju kurrë s´keni për ta merituar lirinë´´!
Dhe vite e shekujt kan kaluar dhe ende kjo Shqypni s´po bëhet dot se sé lënë vet Shqiptarët e pamësuar me rregull e pa asnjë vetëdije publike të arrirë. Ndoshta dhe ngaqë ky popull i shkretë me kulture baritore s’ka mësuar fare nga historia e tij. Qe ky popull që e la ne rrugë dhe e përfollen vetëm 5-vetë Nolin e humbur më 1925-ën dhe ai i pezmatuar si asnjëhere tha” Skllevër, bij-skllevërish, ju kurrë s´kini për ta merituar lirinë”. Por nga ana tjeter nga rraca jone kan dalë dhe njerëz të shquar dhe të ditur, që nga ata me emër në botë, por dhe ata që u vetmohuan për ideal dhe prosperietet por në përgjithësi këtu ka prevlauar e keqja sepse ata që dine por s´kan rrinë e bëjnë sehir.
Në këtë vend vëretet ka patur burra të mëdhenj dhe që kan bërë xheste historike që nga ai i Ismail Qemalit (që pas tij e përdhosi vendin Haxhi Qamili, siç përdhosi Sali Berisha demokracinë tone sui generis, duke kaluar nga feudalizmi ne socializëm dhe . menjëherë në demokraci/kapitalizëm) dhe deri tek mijra intelektualë dje dhe sot të flijuar për ideal. Por në përgjithesi mendoj se në këtë vend asnjëherë s´po i vihet pika mbi “i” gjërave dhe flasim e shkruajmë dhe loja-vandale vazhdon rituali apo avazi i vjetër, dhe vendi i lihet viktime e asaje mendesi qe “sa të mendohet i mënçuri budallai mbaron punë”. Dhe kjo me kujton hosanate panegjirike Solonian, glorifikimi deri në ekstazë i absolutizmit shtetëror, lindja dhe zhvillimi pakufij i fetisheve, hyjnizimi i kultit të njëshit, mistifikimi i të vërtetave historike, robotizimi i trurit intelektual përms inkuizicionit të mendimit të lirë, këto përbejnë tek ne edhe sot e gjithë ditën frymën e ritualit të vjetër të substratit gjiriz, mbi të cilin lëshojnë rrënjë dhe harlisen për bukuri të gjitha llojet e gjëmbaçeve dhe hithrave prej nga do të mund të ushqehen të gjitha segmented e turbullirave të llahtarshme shoqërore.
Në këtë vend dhe sot e kësajë dite sundon hipokrizia dhe arroganca e injorancës – siç e quante atë Mikelanxhelo që në sh. XV-të. Ndaj foli dhe Zarathustra i Persisë thotë Niçja 3000 vjetë më parë per tu bërë dinjitoz dhe i vetëdijshëm i mjeri njeri dhe ne ende s’kemi kuptuar e zbatuar asgjë nga dija dhe përvija njerëzore se kodet dhe idetë primordiale dhe dijen hyjnore pak e njohin. Kush u kujtua të vërë pikën mbi i’ e të vlerësoj figura të tilla nga tonat të denjigruara apo lëna ende në hije që janë ende gjallë e enden të injoruar mes nesh që rendin të etur vetëm për pushtet e para dhe shtojnë numrin e sojsëzve në këtë vend të pa dinë e pa iman.
Ç’do popull ka qeverinë që meriton’, thotë një thënie e vjetër. Dhe nuk është rastësi që pas 100 vjetesh shtet ne kemi rënë kaq poshtë sa të kemi një qeveri me në krye Sali Berishën, që flet që prej 20-vjetesh vetem broçkulla dhe ka bërë aq zullume në kete vend si ajo e ’97-ës që jo kryeministër por as qytetar i këtij vendi s’e meriton, po meriton ta shpallesh si subjekt retroaktiv të ligjit të lashtë Grek të Ostracizmit, ta dëbosh nga vendi se përdhosi gjithça, shtetarinë, drejtësinë, politikën, ekonominë, shkencën, kulturën, historinë, shtetin të tërë, administratën shtetërore dhe s’ka burrë nëne që pas tij ta sjellë më në vete këtë vend.
Dhe shpresa e vetme sot është opozita jonë që do jetë qeverisja e nesërme që ka shansin dhe obligimin në këte zgrip PD-istësh të ndërtoj një program të qartë dhe të vërtetë ringritjeje kombetare së pari të dinjitetit të këtij vendi dhe krahas kësajë të ekonomisë, të popullit të thjeshtëe i cili zvarritet që prej 100 vjetësh dhe 20 vjetësh demokraci.
Në një takim me intelektual që u zhvillua më 11 Janar 1991, në Institutin e Lartë të Arteve, shkrimtari i madh disident Kasëm Trebeshina kur foli për qeverisjen tha: Qeverisjsa e vendit, është një amanet i lashtë.”Qeveriseni mirë popullin se përndryshe ai ç´do invazion të huaj do t´a quaj çlirim”-ka thënë 3500 vjet më parë mbreti Hemurabiu i Asirisë/Babilonisë së lashtë. Për lëvizjen studentore të Dhjetorit dhe Partinë Demokratike, ai tha ´´Lëvizja studentore është ende para nesh si një afresk i lartë mural dhe ne nga që jemi shumë afër tij nuk e shohim dot se sa i lartë është, do të duhen vite e kohë që të shohim e kuptojmë madhështinë e sajë´´. Dhe ja pas 20 vjetesh ajo shkoi huq përfundoi nën kthetrat e Sali Berishës që s’ndin për njeri sot dhe fjalen demokraci s’e njeh se nga bie me shtëpi. Ndërsa në një miting të PD-së ne opozitë të v. 1992 Kasëm Trebeshina, duke parë sjelljen prej Ponç-Pilati të Sali Berishës i tha “ ti s’bën dot demokraci ty të ka vdekur foshnja në lindje” (në fakt ka pas dashur ti thotë e ke vdekur foshnjën në lindje-se ai vet e përdhosi fillimin dhe po shënon sot fundin e PD-së, por haraç të madh do paguaj shumë Shqipëria dhe populli shqiptar nga ky njeri primordial).

Por me sa duket ne mbetemi viktimë e përherëshme e vetëvehtes, si gjithmonë, që durojmë kur duhet ngutur e ngutemi kur duhet duruar, luftojmë dhe bejmë zhurme kur duhet ndenjur urtë dhe rrimë suqut kur duhet thënë açik fjala për ta kuptuar mirë dhe populli se ç´po ndodh në këte vend përpara se të jetë vonë dhe jo post-mortum dhe le të dallohen pastaj ato që duhet të ´´ikin´´ ose të paktën të rrinë ´´urtë´´.
Solla këtu disa momente e nënvizime historike, as për të treguar erudicion as për të bërë retorikë, por për të kërkuar më shumë dinjitet në këtë vend, se me njerez dinjitoz bëhet pastaj kombi dhe shteti dinjitoz, dhe për ata që i thonë vetes intelektual, me shumë mendime e pjesmarrje në jetën publike dhe politike, se përndryshe do të na sundojë përjetesisht mbretëria e bufave, prevalenca e mediokërve, që kjo Shqipëri e vogël sot me krye n’hi që është si “Vezë e Kolombit” të mos mbete përjetësisht “Guri i Sizifit”.