Avokat Ngjela pa doreza: Ç’duhet të bëjë Rama

Mania e caktimit të të rinjve në moshë, në krye të zyrave dhe punëve të mëdha dhe të detyrave tejet delikate e të rëndësishme, duhet të marrë fund Për një arsye shumë të thjeshtë, thotë Spartak Ngjela: Arsyeja e tyre nuk është pjekur akoma dhe mbi ta dominojnë impulset seksuale! Dhe ai nis të japë një mal me shembuj nga jurisprudenca perëndimore. Por temë qëndrore e kësaj interviste është misioni numër 1 i kryeministrit Rama, ai që do ndajë përfundimisht nëse Rama është me 50% të parlamentit dhe kundër votuesve të shumtë, apo me masën e gjerë që shpresat e një ndryshim thelbësor i kanë varur tek qeverisja e tij: Drejtësia dhe ndëshkueshmëria. Për avokatin, është e domosdoshme që të kuptohet se zgjedhjet i ka fituar PS dhe Rama nuk duhet të pengohet nga aleatët (pra LSI-ja) për t’ja ndryshuar faqen këtij vendi. Prandaj dhe karta e afrimit të PDIU-së në qeverisje është shumë e nevojshme. Politika, drejtësia, aleancat, financat dhe kriza e BSH-së, të gjitha në këtë intervistë.

Mira Kazhani: Nuk po bëj hyrje të sheqerosura, por po shkoj direkt e në temë. Keni bërë një deklaratë për nënkryetarin e KLD Çefa duke thënë se nuk mund të drejtojnë drejtësinë, njerëz që nuk përmbajnë dëshirat seksuale. Duke bërë kështu një aluzion për moshat e reja. Në fakt, avokat Ngjela, janë të shumtë të rinjtë që drejtojnë poste kyce në këtë qeveri. Ju mendoni se ata nuk janë mjaftueshëm të matur, pjekur dhe sidomos që të jenë në gjendje që gjatë punës së tyre të mos tundohen?

Spartak Ngjela: Natyrisht shteti është senil (plak). E ke dëgjuar fjalën senat? Ishit të urtët e vendit. Fakti që shteti është drejtuar nga burra të pjekur ka patur dy arsye: E para, që mosha e arsyes fillon 35 vjeç. Nuk mund të ketë moshë arsyeje para 35 vjetësh. E dyta, nuk mund të drejtohet shteti me impulse, sidomos me impulse seksuale të pakontrolluara nga inhibicioni i moshës. Dhe ajo që është më kryesorja, është eksperienca! Të drejtosh njerëz nuk do të thotë që t’i dhunosh ata. Po si mendoni ju: Një 32 vjeçar mund të drejtojë njerëz pa i dhunuar? Ju keni parë vërtet gjeneralë 25 e 35 vjeçarë që janë bërë në luftra, strategë, por këto kanë lidhje me luftën, dmth. me dhunën. Natyrisht kur flitet për dhunë nuk ka nevojë për moshë. Madje sa më i ri, aq më i egër; por paqja ka kërkesa të tjera. A mendoni ju, se në një shoqëri kaq të painkuadruar, të paniveluar drejt qytetërimit modern, të ketë njerëz të rinj që pasi ju jep pushtet të mos i pushtojë dhe ata vetë deliri i sundimit? Është absolutisht e pamundur! Unë i kuptoj revolucionet, edhe luftrat partizane që bëhen me të rinj që marrin pushtetin, por këto nuk janë demokraci. Këto janë vazhdimi i dhunës me mjete të tjera. Atëhere, kthehemi tek tema: Në Angli nuk lejohet të jetë gjyqtar një njeri që është nën moshën 50 vjeç, me ligj. Në Itali nuk lejohet të jetë senator një njeri që nuk është mbi 40 vjeç. Atëherë pse ndodh kjo? Sepse shteti ka esperiencë shekullore në drejtim. Tiranitë nuk kanë nevojë për pjekuri: Sa më aguridh që të jetë diktatori, aq më i sukseshëm është! Keni dëgjuar për Korenë e Veriut, fitoi edhe kampionatin botëror të futbollit! E pra, Kim Jong Un-in shqiptar e keni nënkryetar të KLD; e keni ministër të Brendshëm; e keni dhe një minister, Gjosha, që është vendosur për të bindur pleqtë e Europës që Shqipëria të hyjë në BE.

Mira Kazhani: Kemi patur dhe kemi edhe pleq. Po marr vetëm një shembull për kundërshtarët e zjarrtë të tij, zotin Berisha. E quajnë plak dhe madje se duhet të dalë në pension. Edhe vetë zoti Rama në mënyra të ndryshme e ka nxjerr në pah një qëndrim të tillë. Tani, hall të jesh i ri e hall të jesh në moshë?!

Spartak Ngjela: Berisha ende si ka kaluar 18 vjeç, më vjen shumë keq! Mos shiko moshën biologjike. Shiko moshën e arsyes!

Mira Kazhani: Avokat, të flasim për çështje e ditës që kanë interes shqiptarët. Keni thënë gjatë kësaj kohe se sistemi është i korruptuar, por që nga ana tjetër ka vetëm një individ që mund ta shpëtojë vendin, kryeministri Edi Rama. Pse besoni që mund ta bëjë vetëm një individ, i cili tek e fundit është zgjedhur nga ky sistem, në krye të këtij sistemi. Është produkt i këtij sistemi tek e fundit…

Spartak Ngjela: Unë di eksperiencën botërore dhe kur e kam analizuar, e kam menduar kështu: Kemi një kryeministër i cili po tregohet radikal kundër korrupsionit. Analiza politike e kësaj, është se karriera e tij si kryeministër lidhet domosdoshmërisht me luftë kundër korrupsionit, sepse përndryshe Perëndimi në të kundërt s’e pranon. Mua nuk më duhen arsyet se pse ai është radikal. Mua më duhet të jetë radikal, se unë s’i heq dot atributet e interesit që ka çdo politikan në karrierën e tij në funksion të pushtetit. Por pyetja më esenciale për këtë çështje është kjo: A do ta përballojë dot ta fitojë këtë i vetëm? Mos harroni një gjë: Statistë të mëdhenj na kanë thënë se politika është arti i të pamundshmes. Të tërë ata që kanë triumfuar, që kanë hyrë në histori si reformatorë, si burra shteti, si shpëtimtarë të gjendjeve demokratike (si rilindas nuk kam parë), kanë operuar të gjithë dhe kanë triumfuar me atë që të tjerëve u është dukur e pamundur. Çurçilli fitoi një luftë që për të gjithë koshiencën elitare angleze, dukej e pamundur. Linkolni e shpëtoi i vetëm demokracinë në Amerikë. Ka edhe shembujt të tjerë. Rilindas nuk kam parë akoma.

Mira Kazhani: Ju jeni liberal dhe është e çuditshme që besoni se një individ mund të ndryshojë të gjithë sistemin, kur gjëja e parë që duhet të bëjë është të kufizojë pushtetin e vet….

Spartak Ngjela: Të kuptohemi, nuk jemi në një duel, Davidi që do vrasë Goliathin. Por është politikani që me politikë e tij të bëjë të trimufojë në Shqipëri moraliteti. Po nuk e bën, ose është i paaftë, ose i nënshtuar. Kjo duhet parë. Mundësia historike i është dhënë!

Mira Kazhani: Po kryeministri thotë se drejtësia vonon por nuk harron. Duket shprehje e bukur përpara dramave që u shtohen çdo ditë shqiptarëve.

Spartak Ngjela: Rama nuk është profesionist i ligjeve, sepse aksioma e drejtësisë është kjo: Drejtësia e vonuar, është padrejtësi. Por ai ka folur me retorikë politike. Dhe ka përdorur një shprehje popullore shqiptare: E drejta vonon, po nuk harron.

Mira Kazhani: Në fakt disa e komentuan si një justifikim të kryeministrit për një premtim të zbehur në lidhje me 21 Janarin. Në fushatë, premtimi i tij për të zbardhur këtë ngjarje ishte aq i fortë sa dukej sikur e kish me nxitim. Tani thotë se mund të vonojë, por nuk do harrojë. Pse vallë kryeministri e ka shtyrë diçka të tillë. Çfarë e ka penguar këtë “ambicie” të tij?

Spartak Ngjela: 21 Janari nuk është test për Ramën. Test për Ramën do të ishte a mund ta arrinte në këtë një vit kohë pavarësinë e gjyqësorit? Një vit është shumë, por për ministrin e Drejtësisë që ai ka, edhe 100 vjet janë pak. Me këtë pushtet gjyqësor është e pamundur që të gjendet e drejta e 21 Janarit, e cila fundos ish kryeministrin Sali.

Mira Kazhani: Po pse është përgjegjësia e këtij ministri, kur po kaq i korruptuar është pushteti gjyqësor edhe përballë tij siç është para Ramës.?

Spartak Ngjela: Ai është Ministër Drejtësie. Përgjegjësia bie mbi të.

Mira Kazhani: Konkretisht si mund të reformohet pushteti gjyqësor?

Spartak Ngjela: Atëherë, duhet të kuptojmë mirë se ç’do të thotë reformë në drejtësi. Reformë në drejtësi do të thotë “The smasher of everything” (rrafshues i gjithçkaje). Shekspiri ka thënë se nga një mollë e kalbur, ka shumë pak gjë për të marrë. Atëherë kemi diçka për të marrë nga ky pushtet gjyqësor i cili të na lejojë për të ngritur ndërtesën tonë të re? Por të flasim më konkretisht: Sistemi legal janë këto institucione që e përbëjnë: Gjykata, prokuroria, noteria, avokatia, hetimi, dhe gjurmimi i krimit; të gjitha janë në krizë. Por pyetja që bëhet është kjo: Në çfarë lloj krize janë? Janë të kredhur në një krizë morale. Sistemi ilegal, që ta kthejmë në sistem legal, ka nevojë t’i implementohet moraliteti, e kam thënë edhe nja dy herë të tjera. Hesiodi, filozofi grek, mijëra vjet më parë na ka thënë: Ligje kanë edhe kafshët, sese po mos të kenë nuk mund të ekzistojnë, por ajo që na ndan nga kafshët neve njerëzve nuk është ligji, por principi moral i drejtësisë. Këtë s’kanë kafshët, ndaj nuk duan t’ja dinë nëse i drejton një 18 vjeçar apo një luan që është gati për të vdekur, sepse ata nuk kanë principin moral të drejtësië. Atëherë, a do ta kthejmë parimin moral të drejtësisë në sistemin tonë legal?

Mira Kazhani: E bën Kryeministri këtë gjë?

Spartak Ngjela: Zonjë, e bën politika dhe jo Rama.

Mira Kazhani: Po ju vetë po thoni se e bën ai…

Spartak Ngjela: Mos mendoni se pushteti gjyqësor dhe sistemi legal do të reformohen nga brenda. Atë e ndërton politika. Shikojeni se në ç’gjendje aguridhe janë përfaqësuesit e KLD sot: Maxhoranca ka amenduar ligjin për KLD. Ata janë ngritur sikur është bërë grusht shteti. Po ligjin aktual të KLD, nuk e ka bërë një maxhorancë politike? Ç’punë kanë këta gjyqtarë me ligjin? Zotërinj, kuptojeni mirë: Gjyqtari nuk është ligjbërës, as ligjvënës, është një subjekt i ligjit, domethënë skllav i tij. Ky është sensi institucional i zhvillimit të një shteti. Më jepni përgjigjen edhe një herë, ligjin aktual të KLD e ka formuluar Gjykata e Lartë. Të gjithë e dinë që kanë dalë nga një maxhorancë parlamentare. Ç’janë këta kalamaj që qajnë për një post? Këta do të shprishin një trupë amorale gjyqtarësh që shesin drejtësinë?! Atëherë ç’duhet të bëjmë? Reformë, dhe reforma është ligji. Dhe ligj duhet të thotë të preket gjithçka që ka të bëjë me institucionalizimin e shtetit legal, që nga kushtetuta e deri te ligji më i thjeshtë. Esencialisht reforma është doktrinë. E cila del në parlament, votohet në parlament si doktrinë ku jepen principet e rindërtimit të pushtetit gjyqësor dhe atij legal. Dhe pastaj stafe të tëra bëjnë amendimin e ligjeve dhe shikoni kush janë ligjet që do amendohen: Kushtetuta në tre kapituj, ligji për pushtetin gjyqësor, ligji për Gjykatën e Lartë, ligji për prokurorinë, ligji për KLD, ligji për konferencën gjyqësore, ligji për përmbarimin, ligji për noterinë, dhe ligji për avokatinë. E kuptoni se ç’domethënë reformë? Të gjitha të konvergojnë në një pikë: Me prestigjin moral.

Mira Kazhani: Më krijon frikë të brendshme kur shoh gjithë këtë korpus ligjor. Kush do e bëjë këtë? Të rinjtë sipas jush kanë tundime, të vjetrit janë ata që sot akuzohen… Nga do importohen reformatorët?

Spartak Ngjela: Vetëm politika!

Mira Kazhani: Atëherë avokat Ngjela, të gjitha këto do drejtohen nga Edi Rama? A nuk kemi vuajtur nga ky lloj kontrolli më herët?

Spartak Ngjela: Por kryeministri Rama nuk konceptohet si Zeusi. Por si njeri që ka ngritur stafet që drejton maxhorancën aktuale. Në rast se nuk ka ngritur stafet dhe nuk e drejton dot politikisht maxhorancën aktuale, do të thotë që nuk e bën dot!

Mira Kazhani: Domethënë, kur ju thoni se politika është art i të pamundshmes, atëhere kjo është ajo e pamundura që duhet të bëjë kryeministri?

Spartak Ngjela: Natyrisht që po. Unë e kuptoj që ju duket e pamundur. Por mua jo. Duhet një ndërmarrje politike e shpejtë, inteligjente dhe e qartë. Mos harroni një gjë. Në luftën kundër korrupsionit, kryeministri vërtet se mund të ketë 50 përqind të parlamentit kundër, por ka popullin me vete. Kur ke popullin me vete, ç’domethënë kjo fjala “frikë”? Pyetja ime është kjo: A janë të gjithë shqiptarët përkrahës kundër korrupsionit? Atëherë ç’do të thotë për kryeministrin kjo fjala frikë. Me anë të kësaj do të them se duhet mbështetur politika e tij. E kuptoni se ç’do të thotë popull në përkrahje? Domethënë që orteku është me ty.

Mira Kazhani: A mund të bëhet reforma pa ngjallur besimin e publikut? Unë nuk do e këshilloja një të afërmin tim që të denonconte një padrejtësi. Jam e vetëdijshme që nuk e kemi këtë “luks”. Dhe “orteku” nuk di më kujt t’i besojë.

Spartak Ngjela: Publiku e ka besimin, por kryeministri duhet të jetë i aftë që t’u thotë njerëzve politikisht, që unë jam me ju dhe jo me korrupsionin. Më konkretisht, përballë këtij kryeministri ngrihet kjo pikëpyetje: Në pushtet dhe me korrupsionin, apo në lavdi kundër korrupsionit? Ta zgjidhë vetë.

Mira Kazhani: Pak më lart folët për 50 përqind të parlamentit kundër, ishte diçka që më la përshtypje. Aktualisht, ndarja në pro dhe kundër nuk është e tillë. Aq më tepër nëse në qeveri do të bashkohet edhe PDIU. Pse i duhen zotit Rama 4 ose 5 vota më shumë, kur e ka shumicën?

Spartak Ngjela: Është një fakt real që provon atë që ju thashë, se politika është art i të pamundshmes. Atëherë, çfarë mendoj unë se po bën kryeministri në këtë rast? Kërkon të krijojë 71 vota jashtë LSI-së. Dhe shumë mirë bën. Kjo është politikë. Këtu nuk flitet se jam pro, ose kundër aleatit të vjetër LSI, por se dua pavarësi. Në rast se kryeministrit do t’i jepet mundësia të bëjë 71 vota jashtë LSI-së, ndryshon konfigurimi i poleve të politikës. Sepse kryeminisitri ka mundësi zgjedhjeje në lidhje me forcën e politikës së tij.

Mira Kazhani: Mendoni që krerët e LSI nuk mërziten nga kjo? Se do rrinë urtë, gjithmonë nëse kjo lëvizje ka këtë qëllim? Ju po ndani sot opinione personale besoj…

Spartak Ngjela: Të mërziten? Jo. Po të jenë politikanë, jo, po të jenë plaçkitës patjetër që do mërziten. Nuk mund t’i imponohesh kryeministrit në politikën që ka zgjedhur në luftën kundër korrupsionit, nëse e ka zgjedhur. Po ne tani nuk e dimë se vonesa e Ramës është pafuqi apo pavullnet i tij. Një ardhje e mundshme e PDIU-së, në një kohë që e bën 71 ose 72 numra, do na provojë saktësisht se cila nga këto të dyja ka qenë shkaku i vonesës. Por unë mendoj se është ajo e para. E ka patur pafuqi.

Mira Kazhani: Pse me PDIU merr fuqi?

Spartak Ngjela: Fuqia në parlament do të thotë të kesh numrin për të garantuar qeverisjen. Duhet të kuptohemi më qartë, këto votime i ka fituar PS: Çdo presion apolitik që vjen si pasojë e arsyeve irracionale që shpesh kanë drejtuar politikën shqiptare, duhet të jetë i papranueshëm. Një kryeministri që ka fituar zgjedhjet nuk mund t’i vihen shkopinj nën rrota kur fitorja ka qenë në koalicion. Por për mos u zgjatur, ardhja e PDIU-së në koalicion me socialistët do zgjidhë shumë enigma. J’ua përsëris, politika është art i të pamundshmes. Vetëm lidershipi e kthen të pamundshmen në të mundshme.

Mira Kazhani: Më duket mua, apo ju po aludoni zoti Ngjela se paska qenë LSI pengesë e zotit Rama në luftën kundër korrupsionit? Dhe se një ndarje me të, sjell drejtësi?!

Spartak Ngjela: Këtë do ta shohim. Ashtu siç ju thashë, do ta shohim mbas ardhjes në mazhorancë të 5 deputetëve të PDIU-së. Njëherë për njëherë nuk kemi test.

Mira Kazhani: Ndryshojmë argument, avokat Ngjela, dhe flasim për çështjen e Bankës së Shqipërisë. Keni qenë i zëshëm për çështjen e BSH. Sot jemi në kushtet kur kemi një guvernator të arrestuar dhe një guvernator të huaj, argjentinasin Blajer, të cilin zoti Rama e hodhi si propozim ta emërojë në Shqipëri. Çfarë po ndodh?

Spartak Ngjela: Banka e Shqipërisë kuptohet se ka qenë në krizë. Po të mos ishte në krizë, nuk mund të ndodhte që një nëpunës i rëndomtë të vidhte pa i hyrë asnjë gjemb në këmbë 7 milionë dollarë. Nga të gjitha këto që dolën në pah kuptohet që ajo Bankë, nuk është menaxhuar në konceptin modern të kësaj fjale. Guvernatori është bërësi i politikës monetare në një vend. Dy janë politikat që mbajnë financat dhe zhvillimin e një vendi: Politika fiskale që e ka qeveria, dhe politika monetare që e drejton Guvernatori i BSH. Pa këto dy politika, të bëra në mënyrë brilante, nuk dalim dot nga kjo krizë në të cilën ndodhemi. Jemi një vend që financiarisht dominohemi nga borxhi, të dy politikat që përmenda janë instrumentet për të shpëtuar nga barra e këtij borxhi që ka ardhur si pasojë e një qeverisjeje abuzive. Por në këtë situatë, më i rëndësishmi është guvernatori. Unë e kam përkrahur kërkesën për një ish guvernator. E njoh nëpërmjet shtypit dhe internetit. E njoh Blajerin dhe jam optimist. Për herë të parë në Shqipëri vjen fryma e një menaxhimi monetar modern. Duhet të kujtohemi, e gjithë kjo krizë sot në Perëndim, a e dini se ku e ka shpresën e rikonstruksionit? Te Rezerva Federale që është Banka Qëndrore amerikane, tek Bundesbank dhe tek Banka Qëndrore e BE. E kuptoni se 5 guvernatorë janë ata që mendojnë të shpëtojnë Perëndimin nga kriza financiare?! Por përderisa këto i shihni për çdo ditë, si nuk ju shkon mendja të paktën një minutë ta mendoni edhe për Shqipërinë?

Mira Kazhani: Na shkon mendja, por nuk e lejon ligji…

Spartak Ngjela: Ligji nuk e lejon, por është i gabuar dhe maxhoranca aktuale e aprovon dispozitën lejuese në 3 orë.

Mira Kazhani: Keni bërë një deklaratë pas arrestimit të ish guvernatorit Fullani. Një deklaratë e cila ishte pak misterioze. Ju thonit se më mirë që u arrestua se po të ishte i lirë do t’i rrezikohej jeta zotit Fullani. Çfarë keni dashur të thoni me këtë?

Spartak Ngjela: Unë i jam përmbajtur eksperiencës së krimit shtetëror të karteleve klienteliste, të praktikave të kryeministrave arbitrarë, të kryeministrave apo qeverive në një vend ku nuk ekziston pushteti i pavarur dhe shoqëria është e pambrojtur, dhe prandaj e kam prezumuar që ky Guvernator mund të jetë i implikuar me segmente që përmenda dhe që janë prezente në Shqipëri. Pse si mendoni ju, Artan Santon e kanë vrarë gabimisht? Apo për xhelozi? E kanë vrarë ose ata që kanë dashur të fshehin diçka, ose ata që kanë dashur të marrë diçka në bankën që ai ka drejtuar. Kjo është bota e krimit. Dhe unë nuk kam si mendoj për një Guvernator, për ta prezumuar të paimplikuar, kur shoh që ai me arrogancë nuk pranon të japë dorëheqjen. Kjo në një kohë që ja kërkoi mbarë shoqëria shqiptare. Çfarë e dinë postin politik ose juridik këta shqiptarë të mbetur në kohë, pronë private? Kjo është arsyeja që ne jemi ende të drejtuar nga një politikë që nuk e njeh frymën e qytetërimit europian: Demokracisë institucionale.

Mira Kazhani: Po zoti Berisha pse ka qenë mbrojtësi më i zjarrtë i tij? Mendoni se bën për cështje parimore?

Spartak Ngjela: Mua më duket se në atë që ju fola pak më lart, këtë nënkuptoja. Po ke pasur lidhje korruptive me Sali Berishën, krijuesin e këtij borxhi gjigand si barrë në shtëpinë e logos së shqiptarëve, nuk mund të shpëtosh nga drejtësia në këtë vend. Për këtë ju garantoj!

Intervistoi: Mira Kazhani