Shqiptarët janë popull i mirë

Helena është nga Durrësi dhe ka jetuar e punuar 15 vjet si emigrante në Greqi. Pavarësisht se dy vajzat i ka të martuara në Greqi dhe djalin në Finlandë, ajo e ka ruajtur nënshtetësinë shqiptare. Ndërkohë Jorgo, burri i saj, ruan një hije krenare dhe të papenguar prej një operacioni prostate të shkuar keq para 8 vjetësh, i cili e detyroi të lëvizë në një karrocë me rrota. Sytë tregojnë se një e tillë përmbushje e qetësi nuk i vjen vetëm prej Krishtlindjeve me djalin në Finlandë. Ka diçka më tepër se aq.

Helena dhe Jorgo, përjetësisht të martuar, prindër të tre fëmijëve tashmë të rritur, shkolluar e martuar nëpër Europë; rritur, shkolluar e martuar me gjuhën shqipe, po ashtu.

U shkëmbeva me çiftin e moshuar fare rastësisht në aeroportin e Beogradit. Ata prej minutash nuk po arrinin të kuptoheshin me stafin pasi nuk u kombinohej asnjë nga gjuhët që njihnin. Në distancë, çifti ngjante fatkeq e i vetmuar, si të dalë nga një histori vuajtjesh që populli ynë i njeh aq mirë.

Ishte e vështirë të kuptoje me shikim të parë se këta dy gjyshër shqiptarë ishin të arsimuar dhe kishin “shëtitur botën”. Botës i kishin shërbyer 15 vjet, por të ardhurat e mbledhura i kishin investuar në vendin e tyre. Bota u kishte integruar tre fëmijët në sisteme sociale të lakmueshme, por të moshuarit tashmë ktheheshin në vendin e tyre.

Më përqafonin të dy dhe më jepnin uratën; dy shqiptarë të mirë që endeshin nga një shtet në tjetrin për të shuar mallin për fëmijët e tyre, e tashmë duke u kthyer në shtëpinë e tyre në Durrës.

“Uratën, o bijë që punon për Edi Ramën. Pse ta them, se edhe Vangjushi na ka ardhur aty për zgjedhje,” e në këtë moment mendon se ke rënë në militantë të flaktë të cilët do të fillojnë me retorikën e zakonshme se partia kështu e partia ashtu. E aty ku nuk ta pret mendja, gjyshe Helena, që kishte lënë burrin me karrocë vetëm në mes të aeroportit e me gishta sqarohej me punonjësit, e dëshpëruar dhe e lodhur nga orët e gjata të udhëtimit e vitet jo të lehta mbi kurriz, nisi të shpjegojë sistemin e taksimit finlandez. Nisi të shpjegojë diferencat e këtij sistemi me atë suedez, dhe se sa gabim e kishte propaganda angleze e kohës së Thatcher që u mundua të bindte gjithë botën se po t’ia lije në dorë të pasurve, ata do të sillnin mirëqënie për gjithë popullin. Ndërkohë, lehtësimi i të pasurve nga taksat jo vetëm që nuk e pasuroi shoqërinë londineze, por përkundrazi, thelloi ndarjen klasore. Si përkthehet kjo në jetën reale?

Midis të tjerash, Helena tha: “Po s’e duan ata, normal që s’e duan se ai do të vendosi rregull. Kush të le të mos i paguash dritat? Vajza ime në Greqi mori shtëpinë me qera, e qeraxhiu i mëparshëm kishte lënë faturën e fundit pa paguar. Dritat ia prenë asaj, kush donte t’ia dinte. Nuk i erdhi njeri në shtëpi për të bërë negociata, e kapi sistemi. Po këta janë mësuar me vjedhjen e shtetit 25 vjet, e tani që s’kanë më ç’të vjedhin do të hanë sho-shoqin. Se paraja s’del nga hiçgjë, paraja del kur e prodhon diçka. E këta 25 vjet kanë prodhuar emigrantë. Po tani jemi kthyer, e kemi parë gjithë botën, e dimë se ç’do të thotë të mos shikosh një mbeturinë në rrugë, se ç’do të thotë që mbesa të ushqehet në kopësht, se ç’do të thotë që doktori të të shikojë në dritë të syrit e jo nga duart. E kemi parë si është, e si puna jonë ke tërë dynjanë që është rropatur për bukën e gojës nëpër rrugët e botës, se s’e duronim dot këtë qeneri e pocaqi që mbollën ata këtu. Po ky djalë ka patur një zonjë grua për nënë, e kur thotë se do të bëjë shtet, e di mirë për çfarë e ka fjalën. Ndaj s’e duan ata, se kanë frikë. Po ne nuk bëjmë zë, se ne e dimë. As kemi bërtitur e as do të bërtasim, por në ditën e zgjedhjeve do ta shtyj vetë karrocën e Jorgos dhe do të shkojmë të votojmë sërisht, se një pëllëmbë vend jemi, gjynah i madh të mos jetojmë si njerëz.”

Kështu foli zonja Helena derisa erdhi një nga punonjësit e aeroportit për t’i shoqëruar në avion.

Një nga epifanitë që ky takim i papritur ushtroi te mua, ka të bëjë me koinçidencën se edhe babai e mamaja ime quhen Jorgo dhe Eleni. Një paralelizëm i jetuar, një metaforë që nuk kishte si të bëhej më e prekshme, më e bukur. Po të isha martuar, edhe unë mund të kisha fëmijë. Jorgo dhe Eleni, prindërit e mi, mund të ishin edhe ata gjyshër tani. Ndoshta dikush mund t’iu ketë treguar edhe atyre drejtimin kur mund të kenë humbur, në rrugët e Athinës, ndërkohë që unë isha vetëm 5 vjeç dhe vëllai 3.

Sa e sa shqiptarë janë endur gjatë gjithë historisë nëpër rrugët e botës. Kanë sakrifikuar për të edukuar fëmijët e tyre, kanë sakrifikuar për të ushqyer prindërit e tyre, e kur kanë parë padrejtësi në mes të ditës kanë mbrujtur njëri-tjetrin me idenë se mirësia dhe virtyti ekzistojnë. Ekzistojnë diku poshtë pluhurit. Kjo është koha që brezi ynë të bëjë punët e shtëpisë.

Shqiptarët janë njerëz të mirë, dhe si njerëz të mirë, po kthehen në shtëpinë e tyre shpirtërore.

*******

*Autorja (në foto) është kryetare e Forumit Rinor Eurosocialist të Shqipërisë