Përse humbëm në Shkodër

Çfarë ndodhi në Shkodër, përse humbi kaq thellë kandidatja e majtë? Aq më tepër duke qenë një figurë e respektuar edhe përtej spektrit të majtë? Cilët faktorë na çuan drejt ripërëritjes së një humbje në zgjedhjet vendore, duke qenë edhe një herë Shkodra bastioni i vetëm i ndjeshëm i një force politike që thuajse nuk ka bërë asgjë? Në fund të fundit, a e meritonim këtë?

Pa dashur të ndalem në argumentat shoqërorë dhe politikë (të cilët përbëjnë shkakun e humbjes), po kërkoj statistikisht që me anë të shifrave të lexojmë se çfarë ndodhi me të majtën në Shkodër dhe sa e thellë ështe humbja.

Keti ka një diferencë prej 10.540 votash me Voltanën, nga të cilat vetëm qyteti përbën 8.270 vota diferencë në favor të Voltanës, në një kohë që diferenca ndërmjet Aleancave është shumë më e vogël 3.420 vota në favor të Voltanës. Pra shkëputjen e madhe e ka dhënë qyteti. Me një pjesmarrje të mirë të votuesve 45% (në 2011 pjesmarrja ishte 39%), me një koalicion të favorshëm numerikisht, ka ndodhur ajo që shumica e socialistëve i druhej që në fillim të fushatës. Por askush nuk e kishte parashikuar një humbje kaq të thellë e aq më tepër kaq të thellë në qytet.

Pak kush e kishte parashikuar që në komuna të majta si Rrethinat apo Ana e Malit, kandidatja e mazhorancës të humbiste. Megjithatë e gjithë kjo lë vend për një reflektim se po përballemi me votues gjithnjë e më të pjekur, që kur partitë humbin pikat e referimit, votuesi reagon.

Çfarë ndikoi?

Çfarë apo kush ndikoi më shumë në humbjen e kandidates së majtë në qytet? PS+LSI (12.860 vota) së bashku kanë vota më pak sesa kandidatja e majtë (14.970 vota), ASHE ka 16.800 vota, dmth 1.830 vota më tepër se kandidatja e majtë, ndërsa po të shohim raportin e votave të kandidates së djathtë me aleancën e djathtë çuditërisht shohim se kandidatja ka 3.020 vota më tepër se aleanca që ajo përfaqëson. E pritshme në Shkodër që një pjesë e elektoratit të aleatëve tanë me bindje të djathta të kenë votuar Voltanën. Shifra për t‘u vlerësuar janë edhe votat në favor të kandidatit të pavarur 1.312 vota, shumica vota të djathta duke pasë parasysh këndvështrimin e vetë kandidatit gjatë fushatës me një program të djathtë.

Nëse presupozojmë se votat e Aleancës së djathtë kanë shkuar për Voltanën, dhe votat e kandidatit (të pavarur) Vullnet Elbasani janë më shumë të djathta (minus 310 vota të LDVMP) i bie me një llogaritje të ftohtë matematikore që 4.000 vota te koalicionit të majtë të kenë shkuar në favor të Voltanës. Jashtë koalicionit janë edhe tre parti të tjera por maksimalisht diferenca në disfavor të Ketit është më pak se 650 vota. Shumica e socialistëve në Shkodër e kanë drejtuar gjykimin tek menaxhimi i keq i fushatës, tek ekipi i dobët dhe anashkalimi i strukturave, tek mbështetja e fuqishme më tepër te aleati ynë LSI sesa te forca e parë përfaqësuese PS. Sa kanë te drejtë…?

PS si parti u votua me 6.290 vota, dmth humbi gati gjysmën e votave të saja në qytet krahasuar me 2013 (11.880 vota). E pritshme, përderisa edhe kandidatët për këshilltar të PS gjithçka mund të jenë, vetëm përfaqësim i Partisë Socialiste nuk janë. LSI në qytet ka rritje rreth 17% (plus 950 vota në qytet, ndërkohë që PS ka 5.590 vota të humbura). Nqs vlerësojmë votat e PD, në 2015 ka 37% të votave (15.144 vota), ndërsa në 2013 kishte 41% të votave (17.424 vota), pra në qytet PD ka rënie qofte në %, qoftë në vota, PR ka pak a shumë të njëjtin nivel (rreth 3,5%), megjithëse humbja në vota e PD është shumë më e vogël sesa humbja në vota e PS. Gjë që tregon rëndësinë që PD i ka dhënë përfaqësimit të saj në Këshillin Bashkiak dhe papërgjegjësinë e përfaqësuesve të PS që formuluan listat. Përderisa zgjedhjet vendore kanë një veçori tjetër nga zgjedhjet politike, ateherë le të bëjmë një krahasim me 2011.

Humbja e thellë e të majtës sot është shumë më keq se në 2011. Në 2011 PD ishte në koalicion me LSI dhe në pushtet, në 2011 Shkodra ishte thellësisht demokrate, në 2011 aleanca jonë ishte numerikisht më e vogël, në 2011 kishim një përqindje më të vogël votuesish, nuk kishim një fushatë kaq mediatike… Duke parë rezultatet e 2011-ës, kandidati i majtë mori 34% të votave ndërsa kandidati i djathtë 62% në një kohë që Aleanca e majtë mori vetëm 29% ndërsa Aleanca e djathtë 62% (20.795 vota aleanca e djathtë), pra aq sa kandidati që paraqiti (20.790 vota kandidati i djathtë). Krahasimisht në 2015 raportet e aleancave me kandidatët nuk qëndrojnë.

Duke pasë parasysh diferencën e votave të Aleancave me kandidatët, duke pasë parasysh gjithashtu se zgjedhjet vendore funksionojnë nga partitë e vogla më shumë si zgjedhje individuale sesa politike, është e vështirë të përcaktohet se kush ka votuar kë. Por humbja e thellë e PS në qytet tregon se mospërfaqësimi dhe mospërfillja e anëtarësisë ka faturë të shtrenjtë. Në 2015 pavarësisht aleancës së fortë numerike, LSI nuk u bë faktor që kandidatja e majtë të fitonte. Në zgjedhjet lokale të 2011 aleanca e PD me LSI ngushtoi rezultatin por nuk ishte faktor në fitoren e të djathtëve. Por humbjen më të thellë PS e pësoi me përfaqësimin në këshillin bashkiak, 9 mandate PS, 10 mandate LSI dhe 21 mandate PD. Në total ASHE 24 mandate kundrejt 27 mandateve te APPD.

Si mundet një parti në pushtet të bjerë kaq në zgjedhje lokale? Ka një mori arsyesh. Së pari; mungesën e funksionimit të strukturave të PS në Shkodër. Nuk duhet të harrojmë që në dy vite, pak ose aspak socialistë janë punësuar, në administratën deri dje të korruptuar dhe të paaftë tëqeverisjes së Berishës nuk kishte vend për socialistët e aftë, por punësoi pa kriter Lsi-së. Nuk jam për punësimet e militantëve- metingashë, por për njerëz të cilët deri dje i ishte mohuar e drejta e punësimit thjesht për bindjet e tyre, qenka e pamundur të rimarrin te drejtat e veta? Socialistëve shkodranë, të nëpërkëmbur tash 2 vite prej njerëzve që ata vetë i sollën në pushtet, u imponohet një listë këshilltarësh pa lidhje me përfaqësimin e tyre, jashtë çdo strukture. Një pjesë e votave të socialistëve duhen kërkuar tek partitë aleate, sepse shkalla e lartë e votimit tregon se shumë prej tyre kanë votuar, pa harruar edhe këtu edhe fletët e shumta të pavlefshme (4% e votuesve). Një arsye më tepër për të vënë vemendjen tek përfaqësimi.

Po ashtu, në komunat që bëjnë pjesë në bashkinë e re, PS ka humbur gjysmën e votave të saj të zgjedhjeve parlamentare të vitit 2013 ,rreth 5.100 vota, ndërkohë që LSI është rritur me 45% (1.600 vota); ndërsa Pd ka humbur rreth 1.000 vota të shpërndara brenda koalicionit të vet.

Numerikisht humbja e madhe në vota e PS (në total si bashki PS humbi 10.700 vota) pavarësisht rritjes në % të LSI (plus 2.500 vota si bashki) ka ndikuar negativisht edhe në votat e koalicionit. Duke pasur kështu një diferencë me 4.900 vota në favor të APPD dhe duke përmbysur në këtë mënyrë rezultatin e 2013 që ishte në favor të ASHE. Kjo është vetëm një vështrim i humbjes të së majtës në Shkodër. Numrat nuk tregojnë shkaqet, as nuk tregojnë pse u përmbysën rezultatet.. Por janë aty si dëshmitare të aftësive apo të paaftësive politike të të gjithë atyre që janë të përfshirë.