SHËNIM: Modeli Basha dhe mendtë majë fikut

Lulzim Basha do të ketë “fatin” të kujtohet gjatë: edhe si hyri në Bashkinë e Tiranës, edhe si po del nga ajo bashki.

I ardhur nga selitë qeveritare, sidomos nga ajo kryeministrore, ku pak muaj më parë kishte qenë pjesë e vrasjes së katër demonstruesve, Basha hyri në bashki duke bërë atë që nuk kishte ndodhur më parë: duart e gjakosura më parë, i futi në kutitë e votimit deri në bërryl, bashkë me Imamin, Palokën e sidomos Ristanin, duke pasur pas vetes një të tërbuar politik nga humbja katër herë rresht e Bashkisë së Tiranës.

Hyrja e Bashës në Bashkinë më të madhe të vendit, përmes një akti tejet anadollak, duke prerë një dash – kurban, lajmëronte se pas këtij akti nuk do të kishte më tej asgjë të pazakontë në dobi të vendit. Edhe pritjet më entuziaste e ndjenë shumë shpejt se e gjithë ajo që kishte ndodhur gjatë fushatës kishte qenë një truk i pazakontë, edhe për vetë mashtrimet elektorale.

Basha po del nga Bashkia përsëri përmes një dehje të pazakontë pushtetore, në të cilën cinizmi dhe trullosja nga humbja, të bëra një në figurën groteske të një njeriu të politikës, që mëton të jetë shefi i shqupasve, sollën edhe batutën e atij që mendtë i ka majë fikut. Ai, as më pak e as më shumë ftoi kryetarin e ri të bashkisë, që të vazhdojë të qeverisë Tiranën duke patur parasysh modelin BASHA, pra modelin e vetë atij që po ikën i përzënë si askush tjetër, dhe të mos ketë si model paraardhësin tjetër, Edi Ramën.

I nxehti i këtyre ditëve ndikon natyrshëm tek njerëzit. Ndikon edhe tek Basha. I trullosur dyfish, nga humbja dhe të nxehtit, ai bëri një nga deklaratat më cinike të politikës shqiptare, që, mes të tjerave, sjell edhe një herë në vëmendjen e të gjithëve se si një njeri, në këtë rast shefi i bashkisë, është tallur me banorët e kryeqytetit, i ka nëpërkëmbur ato deri në therrori, i përtall edhe tani kur po ikën, duke përqeshur jo vetëm vendimin e tyre, por edhe pritjen që disa kanë pasur tek mendtë e tij.

Përse do të mbahet mend Basha si kryetar bashkie dhe cilin model do të duhet të zgjedhë për të ardhmen Veliaj?

Kjo nuk është më asnjë dilemë. Në se qytetarët e Tiranës do e kishin marrë seriozisht Bashën dhe njerëzit e tij, nuk do i kishin dhënë atë goditje dërmuese që mori në zgjedhjet e 21 qershorit. Të paktën, duke e ndjerë veten fatkeqë që po ikën një “kryebashkiak” i tillë, ata do e kishin bërë humbjen më të durueshme. Basha në Tiranë, ku vendosi gjithçka në lojë, fitoi më pak se sa Mziu i Kamzës, dhe në fakt kjo është edhe vlera e tij.

Humbja e PD-së në Tiranë ishte nga më spektakolaret, humbje nga ata që mbahen mend gjatë, kur për më tepër, njeriu që garonte për atë post nga ana tjetër e polit të politikës, ishte po ashtu, një djalë i ri, i ardhur në këtë garë nga posti i ministrit, ku, për vetë kohën e paktë, nuk arriti të bëjë të gjithë atë që mund të bënte.

Në të kundërtën, Basha erdhi si kryetar bashkie pasi kishte bërë gjashtë vite në qeveri dhe në qeveri kishte ardhur pasi kishte bërë gjashtë vite të tjera në zyrat hetimore të UNMIK-ut kundër njerëzve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Gjashtë vite në Kosovë, ku nisi një pjesë e pasurisë marramendëse të tij, jo vetëm nga rroga; pastaj gjashtë vite të tjera në qeveri, në tre dikastere, ku në të tria la koqen e namit, e rritën pasurinë e tij, ia rritën hundën si njeriu i së ardhmes në politikë dhe e bënë atë donzhuanin politik të Familjes.

Fillesa e atij që erdhi me fillesën e atij që shkoi është katërcipërisht e kundërt. Jo e ndryshme, sepse në ndryshim ka edhe përbashkësi, por e kundërt, ku gjërat që mund të takohen janë tejet të rralla.

Veliaj, pasi eci në rrugëtimin e shoqatave jo qeveritare, duket se kishte nun të tij politik shefin e sotëm të qeverisë shqiptare, Edi Ramën. Asgjë e keqe nuk vjen nga kjo. Kur shefi i një qeverie vendos të largojë një nga ministrat e aftë për ta deleguar në vendin ku vetë ishte dikur dhe ku jeton thuajse një e treta e banorëve të vendit, kjo tregon besim dhe përgjegjësi. Tregon se edhe ai vetë, Rama, si nun politik, në rast dështimi do të ketë riskun e tij; ashtu si në rast suksesi do të ketë meritën e tij.

Basha kishte si nun politik Fazliçin: njeriun e njohur nga nëntoka mafioze ballkanike, por edhe nga skena e përgjakur e shëmtimit ballkanik. Nipi i shefit të UDB-së serbe në kohën e Millosheviçit, jo rastësisht, në një kohë të caktuar, prag viti 2005, shfaqet si miku i njeriut që hetonte ngjarjet e Kosovës, dhe ku po përgatitej dosja e Millosheviçit, dosja , e cila, më pas, nuk u mor vesh se si kishte dalë e gjitha nga skena hetimore.

Të vish nga selia qeveritare në bashkinë e Tiranës është normalitet. Të vish nga nëntoka mafioze ballkanike, gjysëm financiare e gjysëm politike, është anormalitet.

Nëse Veliaj do të kishte pasur një fillesë të tillë politike dhe afrim të tillë në skenën e qeverisjes, më mirë të kishte shkuar nga sytë këmbët. Por në SHQUP punët i bëjnë ndryshe; i bëjnë ashtu si në vitin 1991, kur një pjesë ishin të ardhur nga falangat e sigurimit të shtetit, një pjesë nga klanet udbashe dhe të ndershmit e gjetën shpejt veten jashtë listës.

Tri herë e provoi Shqipëria Bashën, në tri poste qeveritare, tri herë dështoi. E provuan politikisht esëll, e provuan politikisht të dehur, e provuan në gjendje deliri, përsëri e njëjta tablo. Mësimi i dhënë nga Fazlliçi kishte qenë i dobishëm, dhe u duk shumë shpejt, kur në një hark kohor dy vjeçar ministror u zhdukën mbi 230 milionë euro nga Rruga e Kombit.

Modeli Basha është jo thjeshtë modeli i dështimit, por në radhë të parë modeli i axhamiut politik, që bën mirë vetëm një punë: xhepat e tij, dhe mban mend vetëm një gjë tjetër: dëshirat e shefit të tij të vjetër.

Cilën gjurmë la Basha në qeverisjen e Tiranës? E vështirë të thuhet. Edhe ai vetë, pas disa ditësh , do e ketë harruar se ka qenë kryetar i bashkisë së Tiranës. Sepse në të vërtetë, nuk ka qenë. Ai mund të ketë qenë qytetar holandez, si ata fluturuesit e njohur, por në asnjë moment njeriu i bashkisë, që e filloi me pritjen e njerëzve dhe e mbaroi duke iu zhdukur njerëzve.

Dy vitet e para të qeverisjes Basha në bashkinë e Tiranës janë nën hyqmin e Berishës. Pra, janë në vitet kur ai mund të kishte bërë disa nga mrekullitë e shumta që premtoi dhe që nuk i besonte as në një të dhjetën as vetë ai. Në dy vite bashkëqeverisje, 2B, ai bëri vetëm një gjë, atë që kishte bërë edhe kur sapo ishte emëruar ministër i Transportit: prishi ç’ka kishte filluar paraardhësi i tij. Si ministër i Transportit prishi mbikalimin tek Zogu i Zi, si kryebashkiak prishi ndërtimin e kryesheshit kryeqytetas. E njëjta mendësi që e kishte çuar në një derë ministri, kishte mbetur edhe tek dera e dash-kurbanit.

Në katër vite Bashkia e Tiranës kaloi në duart e kunatit dhe të një njeriu qesharak me dy “nn” në mesin e emrit. Kryebashkiaku, edhe kur nuk kishte zgjedhje, edhe kur nuk kishte asgjë tjetër për të bërë, nuk u bë dot, as me kohë të pjesshme kryebashkiak i Tiranës. Ai mbeti njeriu që qesh, shpatullat e të cilit përkulen sipas ritmit berishian dhe mendja e të cilit, duke ngelur majë fikut, i hëngri kokrrat e bashkisë për katër vite, deri në ditën e fundit, dhe më pas iku duke na lënë pas një cinizëm të pashoq dhe tallje të padëgjuar: Modeli im, më i miri në botë.

Jemi bërë ne budallenj, apo politikanët tanë kanë hipur aq lart, sa edhe kur tallen me njerëzit e dinë veten të mençurit e dynjasë?

Për cilin model do të mbahet mend Basha?

Do të jenë tri gjëra që nuk do të reshtin kurrë: hyri përmes vrasjeve dhe vjedhjeve; hyri përmes dashkurbanit, dhe iku përmes cinizmit e talljes. Pas tij mbetën njerëzit. Edhe ata që e kishin besuar dikur, disa nga të cilët, fatkeqësisht, vazhdojnë të besojnë .