RUBRIKA E SË DIELËS / Nga se vjen kërcitja e dhëmbëve bruxismi?

Kërcitja e dhëmbëve (bruxismi) është një fërkim ose bluarje dhëmbësh njëri me tjetrin duke shkaktuar dëmtime në kavitetin oral. Shumica e njerëzve nuk janë edhe të vetëdijshëm se çfarë janë duke bërë.

Disa njerëz kërcasin dhëmbët e tyre vetëm gjatë gjumit. Kjo quhet “bruxism nate”. Të tjerë fërkojnë ose shtrëngojnë dhëmbët e tyre gjatë ditës, kjo është menduar të jetë e lidhur me stresin apo ankthin. Stresi mund të ndodhë për shumë arsye, duke përfshirë ngjarje të trishtueshme dhe e dhimbshme si vdekja e një të dashuri ose humbja e një pune. Ajo gjithashtu mund të ndodhë nga ngjarje të gëzueshme të tilla si një punë e re apo lindjen e një fëmijë.

Bruxism mund të ketë shkaqe të ndryshme. Ajo gjithashtu mund të jetë një rezultat i reagimit të trupit kur dhëmbët nuk vijnë në një okluzion te rregullt siç duhet. Bruxismi mund të jetë një shenjë e sëmundjeve të caktuara të rralla të nervave dhe muskujve në fytyrës. Në raste të rralla, bruxismi mund të jetë një nga efektet anësore të disa ilaçeve që trajtojnë sëmundjen e depresionit. Këto përfshijnë Prozac (fluoxetine), Zoloft (sertraline) dhe paxil (paroksetine).

Njerëzit me bruxism të rënda mund të shpërbëjnë dhe mbushjet dentare apo dëmtojnë dhëmbët. Fërkimi i dhëmbëve së bashku mund të shkaktojë dëmtimin e shtresave te jashtme të smaltit, duke i ekspozuar dentinën. Kjo mund të rezultojë në ndjeshmërinë e dhëmbëve. Bruxismi gjithashtu ka qenë fajësuar për disa raste: Mosfunksionim i nofullave, i quajtur gjithashtu çrregullime temporomandibular (TMD).

Simptomat

Dhimbje koke kur zgjoheni në mëngjes.

Dhimbje të pashpjegueshme fytyrës.

Kontraktimet ritmike të muskujve të nofullave.

Një zhurmë kërcitje dhëmbësh gjatë natës të cilat mund të prishin gjumin e dikujt që ndan një dhomë gjumi me ty.

Një dhimbje koke e shurdhër në mëngjes.

Muskujt e nofullave që janë të shtrënguar apo të dhimbshme,kjo mund të bëjë atë të pakëndshme, madje e dhimbshme, për të hapur gojën tënde, sidomos në mëngjes.

Dhimbje afatgjatë në fytyrë.

Dhëmbët e dëmtuar, mbushjet dentare të thyera dhe mishrat e gjakosura.

Diagnozë

Nëse keni ndonjë përvojë nga këto shenja dhe simptoma, duhet vizituar dentisti juaj.

Dentisti juaj do të shqyrtojë duke i kushtuar vëmendje të veçantë muskujve rreth nofulla. Dentisti gjithashtu do të shikoje në dhëmbët tuaj për dëmtime të rënda. Ai ose ajo gjithashtu do të shikoje për dhëmbë të thyer, ose të dëmtuar.

Rreth 30% e fëmijëve që kërcasin dhe shtrëngojnë dhëmbët janë fëmijët nën moshën 5 vjeç. Shumica e fëmijëve në këtë moshë bëjnë bruxism, por nuk pësojnë dëmtim të përhershëm ne dhëmbët e tyre,

Kohëzgjatja

Nga të gjithë fëmijët me bruxism midis moshës 3 dhe 10, më shumë se gjysma do të ndalet vetë nga mosha 13 vjeç.

Tek adoleshentët dhe të rriturit, bruxismi zgjat vetëm nga shkaku i saj. Për shembull, bruxismi mund të zgjasë për shumë vite, nëse ajo është e lidhur me stresin. Megjithatë, në qoftë se bruxismi është duke u shkaktuar një problem dhëmbëve, ajo duhet të ndalojë me aparate te caktuara.

Parandalimi dhe terapia

Nëse bruxismi juaj është e lidhur me stresin, këshillimi profesional mund t’ju ndihmojë. Ju gjithashtu mund të provoni strategji për të relaksuar muskujt.

Metoda e zakonshme është që të vendosni një rezin elastike ku kafshon gjatë natës ose një metalike. I veshur me një pllakë metalike gjithashtu mund të ndihmojë në lehtësimin e presionit mbi muskujt e fytyrës dhe nofullave. Kompresat e nxehta në muskujt e fytyrës mund të ndihmojnë në lehtësimin e disa nga dhimbje të muskujve dhe shtrëngimeve që bruxismi mund të shkaktojë.

Trajtimi

Trajtimi i bruxism ndryshon në varësi të shkakut të tij:

Stresi – Nëse bruxismi juaj është stresi, dentisti juaj ose mjeku mund të rekomandojë këshillim profesional, psikoterapi, ushtrime apo strategji të tjera për t’ju ndihmuar të relaksoheni. Dentisti juaj mund të përshkruajnë ilaçe të tilla si diazepam (Valium)ose benzodiazepine, anticonvulsant, beta blockers, dopamine agents, antidepressants, muscle relaxants. Këto do të jenë për përdorim afatshkurtër, zakonisht një javë dhe jo më shumë. Ajo duhet të merret natën para se të shkoni në shtrat për të ndihmuar në uljen e kërcitjes së dhëmbëve gjatë natës. Ju gjithashtu mund të merrni një relaxant muskujve, recetë për të lehtësuar përkohësisht vrullin e nofullave tuaja.

Problemet dentare me okluzionin – Nëse bruxismi juaj është i lidhur me problemet e dhëmbëve, dentisti juaj ndoshta ka mundësi për të korrigjuar planin horizontal te dhëmbëve(okluzionin). Në raste të rënda, dentisti mund të ketë nevojë të përdorë mbushje okluzale për të riformuar sipërfaqet shtypëse të dhëmbëve.

Ilaçet – Ilaçet antidepresante, efektet anësore kundrejt bruxismit, ka disa opsione. Doktori juaj mund ta zëvendësojë me një ilaç tjetër për të luftuar bruxismin tuaj.

Faktorët gjenetik

Disa hulumtime tregojnë se mund të ketë një shkallë të sensibilitetit të trashëguar për të zhvilluar bruxism gjumë. 21-50% e njerëzve me bruxism në gjumë kanë një anëtar të drejtpërdrejtë të familjes, i cili ka pasur bruxism gjatë fëmijërisë.

Disa sëmundje që mund të ndikojnë në bruxism që kanë çrregullime neurologjike ose psikiatrike, kanë qenë të raportuara lidhur me sëmundjen e bruxismit ku përfshihet:

Sëmundja e Huntingtonit,Sëmundjeve Parkinson, (ndoshta për shkak të terapisë afatgjatë me levodopën shkaktojnë mosfunksionim dopaminergjike), Paralizë cerebrale, Dystonia Oromandibular, Sindromi Rett, Diskinezia, Sindroma Doën, Autizmi, Trauma psh: dëmtimi i trurit apo koma, epilepsi, sëmundja Leigh, Septicemia meningokokut, sistem atrofi të shumëfishta, dhimbje atipike fytyrës.

Prognozë

Edhe pa trajtim të veçantë, më shumë se gjysma e fëmijëve të vegjël me bruxism ndalojnë bluarjen e dhëmbëve të tyre nga mosha 13.