Prof. Pëllumb Xhufi
Duke filluar nga dekadat e fundit të shek. XVI, për kryengritjet shqiptare kundër sunduesve osmanë filluan të tregojnë interes të veçantë fuqitë katolike, para së gjithash Spanja dhe mbretëria-bijë e Napolit, si dhe Papati i Romës. Atë kohë Napoli u bë vendi ku u hartuan plane për organizimin e ekspeditave ushtarake në mbështetje të kryengritësve shqiptarë. Personi i caktuar nga Mbreti i Napolit për bashkërendimin e veprimeve me kryengritësit shqiptarë ishte kapiteni Jeronim Kombi, një shqiptar që kishte shërbyer në Qipro për Republikën e Venedikut. Kombi konsiderohej si “kreu i agjentëve dhe njeriu që drejton gjithë operacionet në Shqipëri” (capo delle spie… et ch’è quello, per le mani del quale passano tutti i maneggi di Albania). Për të drejtuar operacionet në Shqipëri, ky, grumbulloi rreth vetes 12 komandantë shqiptarë të shquar në fushat e betejave: Nikollë Renësi, Gjon Golemi, Pal Karuka, Dhimitër Golemi, Stefan Krizia, Gjon Skura, Gjon Plesha, Vasil Papadhopulli, Guljelm Arianiti, Guidon Psara, Mikel Bua e Xhuzepe Musuka. Në 30 dhjetor 1604, Jeronim Kombi u nis në një mision të fshehtë në Çamëri. Në fshatin Koikë, pranë Pargës, ai takoi krerët vendas me të cilët u ra dakord të organizohej në Çamëri një kryengritje e madhe antiosmane, akti i parë i së cilës do të ishte marrja e Prevezës në bashkëpunim me flotën spanjolle. Përgatitjet zgjatën disa vjet, deri sa në fillim të shtatorit 1611 kryengritja filloi në zonën e Paramithisë.
Frymëzues e udhëheqës i saj ishte peshkopi Dionis nga Paramithia, i mbiquajtur “Filozofi”. Për vite me radhë ky kishte qëndruar në Napoli, Romë e Madrid, ku kishte kërkuar të sigurojë ndihma në njerëz e në armë nga spanjollët dhe nga Papa i Romës, duke ofruar në këmbim bashkimin e tij dhe të ortodoksëve të Çamërisë me kishën katolike. Dionisi mblodhi rreth vetes afro 800 shqiptarë, banorë të fshatrave të Paramithisë, të cilët e shpallën atë “mbretin e tyre”(veniva però dagli Albanesi nominato loro Rè). Kryengritësit shqiptarë (burime të tjera flasin për 2-3 mijë vetë) vendosën të sulmojnë Janinën, duke qenë se qyteti në atë kohë mbrohej nga një garnizon i vogël. Pasi dogjën dy fshatra tashmë të islamizuara, Turkogranicën e Zaravustën, në veri të Paramithisë, kryengritësit hynë në Janinën e mbrojtur vetëm nga një grusht ushtarësh, ku i vunë zjarrin kullës ku jetonte sanxhakbeu, Osman Pasha, edhe ky, si Peshkopi Dionis, me origjinë nga Paramithia. Sanxhakbeu arriti të largohej në kohë. Por, i informuar për forcën e vërtetë të kryengritësve, Osman Pasha, i përforcuar me trupa të reja, u kthye në Janinë në të gdhirë të datës 10 shtator. Kryengritësit e zënë në befasi u shpartalluan. Rreth 200 syresh u zunë rob dhe u dogjën mbi urrat e zjarrit. Peshkopi Dionis u zu dhe u rrop i gjallë. Lëkura e tij, e mbushur me kashtë, u shëtit fshat më fshat e më tej u përcoll në Stamboll. Ambasadori Venecian në Stamboll raportonte në tetor 1611, se e kishte parë me sytë e tij “lëkurën e priftit të rrjepur të mbushur me kashtë, bashkë me shumë koka të prera të kryengritësve shqiptarë, që kishin bashkëpunuar me Spanjollët” (prete scorticato, la pelle sua piena di paglia portata in Constantinopoli con molte teste dei figli d’Albanesi, che avevano intelligenza colli Spagnoli).
Kryengritja e Dionis Filozofit ishte më e madhja e kryengritjeve çlirimtare të Çamërisë, që drejtohej drejtpërsëdrejti kundër sundimit osman dhe që mbështetej në bashkëpunimin e popullsive të krishtera të asaj krahine me spanjollët e Napolit. Por pas saj, filluan të shpeshtohen rastet e rebelimeve të komandantëve lokalë osmanë kundër autoritetit të Portës së Lartë, si dhe të popullsive muslimane shqiptare kundër qeveritarëve lokalë osmanë e kundër vetë Sulltanit. Një kryengritje e tillë ishte ajo e vitit 1624. Shkak i saj ishin marrëdhëniet e tendosura të Vojvodës së Paramithisë, Piri Mehmetit, me banorët e fshatrave të asaj ane. Gjatë një vizite në njerën prej tyre, vojvoda u prit me të shtëna arkebuzësh (gli furono tirrate delle archibugiate). Për t’u hakmarrë, gjatë natës ai organizoi kundër bujqve-rebelë një sulm të vërtetë, “sikur të ishte një armik çfarëdo, dhe jo padroni i tyre” (havendoli assaliti di notte con le armi, come se fosse nemico, e non patrone). Vojvoda i bastisi fshatrat në fjalë, duke marrë me vete burrat e përfshirë në rebelimin kundër tij, dhe kur nuk gjente burrat, rrëmbente gratë, fëmijët dhe bagëtinë e tyre. Paskëtaj, vojvoda Piri Mehmet i shkeli të gjitha fshatrat e nënshtruara, i prirë nga krerët e fshatrave rebele, të lidhur me zinxhirë në qafë.
Por, vojvoda i Paramithisë i kishte punët keq jo vetëm me banorët, por edhe me vetë Portën e Lartë. Jo vetëm që sillej si zot i pavarur, por refuzonte edhe të dërgonte në Stamboll detyrimet e përvitshme. Po atë vit, mbërriti në Paramithi një ushtri e madhe e dërguar nga Sulltani për të ndëshkuar vojvodën rebel. Ushtria komandohej nga një funksionar i lartë i Portës. Mirëpo vojvoda, pasi mblodhi një ushtri edhe më të madhe se ajo që erdhi nga Stambolli, u kujdes të pengojë mbërritjen e përforcimeve nga Arta, të zbrazë fshatrat e të fshehë produktet ushqimore. Më në fund, vojvoda rebel hapi fjalën e rreme se në atë krahinë kishte rënë murtaja (la fama della peste essendo inventata falsamente). Në këtë mënyrë, trupat ndëshkimore të sfilitura nga marshimi i gjatë e uria dhe të tmerruara nga frika e murtajës, u kthyen nga kishin ardhur. Ky funksionar i Portës duhet të jetë i njëjti, që dëshmohet në Çamëri edhe një vit më vonë, kur thuhej se kishte autoritet epror mbi gjithë sanxhakbejlerët (con suprema autorità sopra tutti li sanzacchi). Por, siç raportonte Proveditori venecian i Korfuzit, Paolo Caotorta në 30 prill 1625, vetëm disa prej këtyre sanxhakbejlerëve e kishin njohur dhe e kishin pritur atë si të tillë. Pjesa më e madhe e dinjitarëve vendas kishin refuzuar t’i bindeshin (da alcuni de quali è stato ricevuto e riconosciuto, ma dalla più parte negato). Në një raport të ri, që daton plot një vit pas këtij raporti, 30 prill 1626, Caotorta konfirmon se funksionari Isuf Beu ishte refuzuar e dëbuar nga të gjithë, “ripudiato e scacciato da tutti”, për rrjedhojë ishte larguar, por për t’u kthyer përsëri në pranverën e vitit 1626 me një ushtri të madhe me të cilën llogariste të nënshtronte më në fund krerët rebelë. Megjithatë, Isuf Beu nuk i hyri aventurës së përplasjes me çdo kusht e me çdo mjet me bejlerët kryengritës, por tentoi t’i nënshtronte ata sa me forcë, aq edhe me bisedime (tenta egli l’ubbedienza e con la forza e col negotio).
Tashmë, kryengritjet e rebelimet në Shqipërinë e Poshtme ndodhnin pothuaj çdo vit. Një e tillë shpërtheu në pranverën e vitit 1631, ku u përfshinë si paria, ashtu edhe masa fshatare e Margëlliçit. Përmasat e kryengritjes qenë të tilla, saqë Sulltani dërgoi urgjentisht me ushtri një nga komandantët e tij të besuar, të cilin e urdhëroi “që të shfaroste të gjithë burrat e Margëlliçit, nga mosha shtatë vjeç e sipër” (per destrugere tutti li huomeni da Margariti, dalle sette anni in sù). Në fakt, ushtria e Sulltanit mbërriti në fund të prillit, por, ashtu si në rastin e kryengritjes së vitit 1624, e gjithë popullsia e krahinës së Margëlliçit kishte marrë malet dhe turqit gjetën aty një tokë të shkretuar.
Sa më shumë forcoheshin krerët vendas të Çamërisë, aq më shumë shtoheshin përplasjet e tyre me Portën e Lartë. Më 1659 ishin ngritur në këmbë të gjithë spahinjtë dhe banorët e sanxhaqeve të Delvinës e të Janinës, të cilët refuzonin t’i dërgonin detyrimet Portës dhe, gjithashtu, nuk iu bindën urdhërit për të shkuar e për të marrë pjesë në luftën e Kretës.
Zona e Çamërisë fitoi, kështu, statusin e një vendi në konflikt të vazhdueshëm me pushtetin e Sulltanit, aq sa aty ndodhte të vinin për të gjetur mbrojtje e mbështetje edhe komandantë rebelë nga zona të tjera fqinje. Kështu, në dhjetor 1636 mbërriti në Janinë nga Thesalia bashkë me 4500 ushtarët e tij rebeli Ali Pashë Puritosi, i cili kishte ngritur krye kundër Sulltanit “pasi kishte marrë vesh se ky donte t’i priste kokën” (ribelle del signor Turco, per sentore havuto che lo volesse far decapitare). Me rebelin u bashkuan sakaq edhe emini i Bastias e komandantë të tjerë vendas.
Në vitin 1707, popullsia e Margëlliçit bashkë me banorët e fshatrave Mazarak, Kuç, Glloboçar, Betishtë e Kurtes, ngritën krye kundër vjeljes së taksave. Kryengritësit sulmuan forcat ushtarake të sanxhakbeut të Delvinës, që kishte ardhur për t’i shtruar banorët dhe vranë taksambledhësit. Për ngjarjet e ndodhura atë kohë në Çamëri, banorët e kazave të Delvinës, Paramithisë e Mazarakut si dhe të nahijeve të Parakallamit e Prekallamit dërguan një përfaqësi të tyre pranë Portës së Lartë, duke akuzuar sanxhkbeun e Delvinës për vendosjen dhe vjeljen me dhunë të taksave arbitrare. Sipas tyre, sanxhakbeu kishte vrarë 23 bujq që nuk kishin qenë në gjendje të paguanin, kishte rrëmbyer pasurinë dhe kishte djegur shtëpitë e pronat e tyre. Nga ana e tij, sanxhakbeu i Delvinës, Myrteza Beu, dërgoi në Stamboll dëshminë e kadilerëve të Delvinës, Paramithisë e Artës, sipas të cilëve fajtorë për gjendjen e krijuar në ato krahina të Çamërisë ishin pikërisht kryengritësit dhe krerët e tyre. Sulltani i la dorë të lirë të veprojë sanxhakbeut për të shtypur kryengritjen e për të arrestuar drejtuesit e saj. Por turbullirat në atë trevë vazhduan edhe paskëtaj.
Në verën e vitit 1714 kryengritja e radhës në Margëlliç e shtyu Sulltanin të dërgojë nga Stambolli një kapexhibash me ushtri, e njëherësh të urdhërojë të niset me shumë forca drejt Margëlliçit mytesarifin e Delvinës e të Vlorës, Selim Pashën. Mirëpo rrugës për në Margëlliç, ushtria e Selim Pashës u prit me pushkë nga 1500 kryengritës të Paramithisë, të cilët, nga ana e tyre, kishin ngritur krye pasi kishin sulmuar e vrarë mbledhësin e taksave.
Aty nga mesi i shek. XVIII, Çamëria kishte dalë nga kontrolli i Portës së Lartë. Sanxhakbeu i Delvinës dhe autoritetet e tjera osmane nuk mund të bënte asgjë kundër krerëve të fuqishëm të krahinës. “Këta”, thuhet në një burim venecian të kohës, “nuk njohin zot mbi vete, nuk u binden urdhërave të Sulltanit dhe i përçmojnë eprorët e tyre zyrtarë (non riconoscono sovrano, disubbidiscono gl’ordini reggi sprezzano quelli de lor naturali comandanti). Mes tyre, shquhej për forcë e ndikim kreu i Margëlliçit, Sulejman Beu. Në bashkëpunim me kreun e Konispolit, Giucco(?) dhe me banorët e fshatit Agià, Sulejman Beu mbante nën presion të vazhdueshëm zotërimet e Venedikut në Butrint e në Pargë. Kundër tij, venecianët bashkëpunuan me autoritetet 
osmane, por pa sukses. Kështuqë, Bajliu i Korfuzit shihte si mundësi të vetme eliminimin fizik të Sulejman Pashës së Margëlliçit nëpërmjet “mënyrave të fshehta” (occulti ripieghi). Në vitin 1756, kreu i Margëlliçit ishte në gjendje të organizonte inkursione deri poshtë në zotërimet osmane të Kseromeros, në jug të Gjirit të Ambrakisë dhe akoma më poshtë, deri në Misolongj. Në këto aksione, atë e ndihmonin katër komandantë anijesh, shqiptarë nga Ulqini. Me një ferman të veçantë, Sulltani Osmani III (1754-1757) urdhëronte komandantët e tij të Delvinës, Janinës, Artës e Lepantos të asgjesonin Sulejman Pashën dhe njerëzit e tij si dhe të bashkëpunonin me flotën veneciane për të shkatërruar aleatët e tij ulqinakë.
Pas humbjes së luftës me Rusinë, në 1774, Sulltani e kishte humbur plotësisht autoritetin e vet mbi gjithë Shqipërinë e sidomos në Çamëri, ku tashmë vepronte pushteti i krerëve vendas. Në këto rrethana, midis viteve 1767-1779, zhvillohen në Shqipërinë e Poshtme dy misionet e murgut Kozma nga Etolia. Në Filat, Sul, Pargë, Paramithi, Delvinë e gjetkë, Kozmai predikoi besnikërinë e popullsive ndaj kishës ortodokse dhe ndaj Sulltanit. Në fakt, Sulltani ishte për kishën dhe klerin e Patriarkanës një mbrojtës i ortodoksisë, veçanërisht në këto vise skajore perëndimore, ku autoriteti i Patrikanës kontestohej nga veprimi i kishës katolike. Përpos kësaj, Kozmai u përpoq të hapte shkolla greke e të nxiste përhapjen e gjuhës greke midis popullsive shqiptare të jugut. Një nga predikimet më të njohura të tij është pikërisht ajo që i fton shqipfolësit e atyre trevave të hiqnin dorë nga gjuha shqipe dhe të përdornin gjuhën greke, “gjuhën e zotit”. Misionet e Kozma Etolianit në Çamëri dhe në viset e tjera jugore shqiptare, shënojnë aksionin e parë të organizuar të nacionalizmit grek në këto anë.
(Fund)
PO SI NUK TE VJEN PAK TURP O HISTORIANI I ENVERIT PELLUMB XHUFI QE FYEN DHE DENIGRON APOSTULLIN E KISHES ORTODOKSE SHEN KOZMAI I ETOLISE!
Ja lexo more historian kalemxhi dhe fanatik komunist per apostullin e fese ortodokse Shen Kozma:
“Ne rrafshinen e ulet te Myzeqese midis Fshatit Kolkondas dhe lumit Seman ndodhet Manastiri i Shen Kozmait. I ndertuar ne fillim te shekullit te XIX nga Ali Pashai i Tepelenes ai mbart ne vetvete hije legjendash dhe te vertetash, te cilat shkrihen me njera-tjetren duke u shnderruar ne histori interesante qe te befasojne. Pikerisht nen efektin e tyre çdo 24 Gusht besimtaret ortodokse te krahines marrin rrugen per te festuar si çdo vit diten e martirizimit te Apostullit Kozma. Ceremoniali i fesimeve zgjat gjate gjithe dites ne kete vend te shenjte qe ndodhet 10 km ne veri te Fierit dhe qe fsheh ne vetvete nje pjese nga historia e kaluar e Shqiperise.
Kozmai i Etolise
Kosta Esohoriti i cili do njihej me vone me emrin Shen Kozmai lindi ne vitin 1714 ne fshatin grek Lis i madh (Megalo Dhendro) ne krahinen e Etolise. Rridhte nga nje familje e thjeshte dhe besimtare. Mesimet fillore i kreu ne fshatin fqinje te Sigdhices ndersa studimet e mesme i zhvilloi ne manastirin e AGRAFAS. Ne moshen njezet-vjeçare kur punonte si mesues ne fshatrat e Navpaktit nisi te marre mesimet e plota fetare te cilat i perfundoi ne Malin e Shenjte, ne manastirin e Vatopedhit. Manastiret e shumte kishin nevoje per murgj dhe i riu Kosta nisi sherbimin fetar ne nje tjeter manastir ate te Filotheut, ku u pagezua me emrin Kozma me cilin do te njihej tanime.
Gjate qendrimit ne Athos (malin e shenjte) u dallua per deshiren e madhe te studimit dhe per zellin e fuqishem ne sherbim te çeshtjeve fetare.
Kostandinopoja
Per çdo klerik ortodoks te shekullit XVIII Kostandinopoja zinte nje vend te veçante. Ajo ishte qendra e botes, atdheu i dyte, zemra e kishes. I shtytur edhe nga eterit e Manastirit ne vitin 1760 Kozmai shkoi ne Kostandinopoje. Aty ai studjoi artin e gojetarise dhe te llogjikes. Gjate kohes se qendrimit ne kryeqytetin e Perandorise Osmane i lindi deshira per te nisur vepren e Predikuesit dhe misionarit fetar ne ato vise te Perandorise ku krishterimi kishte nevoje. Per kete ai u shtyt edhe nga i vellai Krisanth qe punonte si mesues ketu por edhe nga miqte dhe eterit e kishes. Patriarku i atehershem Serafimi i cili ishte me origjine shqiptare nga Delvina i dha te drejten per te qene misionar shetites ku veprimtarine e pare do ta ushtronte ne rrethinat e Kostandinopojes, dhe ne disa zona te Greqise. Pas nje turi te suksesshem ne perhapjen e fjales se ungjillit Kozmai u kthye perseri ne kryeqytet nga ku pati takimin me patriarkun e ri Sofronin mori udhezimet per te zhvilluar nje mision te ri ne te gjithe Ballkanin.
Misionet
Sipas Panajotis F. Kristopulos nje prej autoreve te shumte greke qe kane shkruar per Shen Kozmane, thuhet se ai ishte nje njeri i vendosur ne rrugen e fese. Kozmai e kishte kuptuar se perveç forcimit te fese i duhej kushtuar rendesi e veçante edhe zhvillimit te arsimit. E keshtu si misionar ai dha nje ndihmese te konsiderueshme ne kete fushe si ne Greqi, Thraki, Maqedoni dhe Shqiperi. Per 20 vjet me rradhe Kozmai pershkoi keto vende ne kater ture udhetimesh. Qellimi kryesor i tyre ishte hapja e shkollave ne gjuhen greke, por edhe shqyptare. Ashtu siç e tregon ne letren qe i dergoi te vellai Kristianth ne Naksos ai krijoi me iniciativen e tij 200 shkolla te uleta dhe 10 te mesme.
Predikimet
Predikimet e murgut Kozma ndiqnin me perpikmeri te njejten ritual. Ne çdo vendbanim qe shkonte ai referonte perpara popullit ne sheshin e kishes dy here ne dite, ne mengjes dhe mbremje. Fjalimet beheshin ne gjuhen e thjeshte, duke gershetuar idetee teologjike me mendimet praktike. Fjalet e tij kishin jehone te madhe ne popull sepse me gojetarine, proverbat, dhe parashikimet ai merrte permasat e nje profeti. Keshillimet e Kozmait u drejtoheshin te gjitheve te medhenj e te vegjel, te krishtere e myslymane, çdo njera prej tyre ishte pothuajse urdher per ata qe e degjonin. Keshtu ai bente thirrje per tu larguar nga veset, per pajtim e tolerance per bashkejetese, per te hequr dore nga lluksi.
Ne fund te çdo fjalimi Kozmai nuk harronte idene kryesore te qellimit te tij hapjen e shkollave nepermjet te cilave “ndriçoheshin mendjet”, zbulohej e kaluara historike dhe niste te ndertohej e ardhmja. Pikerisht kjo platforme i sherbente politikes fetare te Patriarkanes se Stambollit e cila mbarte prirjet e idese se krijimit te nje shteti bizantin qe mund te rilinde nen drejtimin e kishes nga germadhat e Perandorise Osmane.
Shqiperia
Shen Kozmai erdhi ne Shqiperi ne vitin 1776. Nga Korfuzi ai mberrit ne Sarande ku menjehere nisi vizitat e tij “fshat me fshat”. Brenda nje viti murgu Kozma ose siç e quante populli “çoban babai” pershkoi nje hapesire nga Preveza ne Kavaje dhe nga Myzeqeja ne Kostur. Deshmi te veprave te tij gjejme ne Arte, Parge, Filat, Lekures, Kavaje, Korçe, Kostur, etj. Ne Himare p.sh. ai ishte i pari qe ju pervesh punes per ta shnderruar nje kishte te vjeter dhe gjysme te rrenuar ne shkolle. Nje deshmi me vlera per veprimtarine arsimore te Kozmait eshte doreshkrimi i murgut Kostandin Berati i cili gjendet sot ne akivin e bibliotekes kombetare ne Tirane. Nga ai njoftohemi se Kozmai mberriti ne qytetin e Beratit ne 22 Gusht 1777 dhe qendroi deri ne 2 Shtator te po atij viti. Ai predikoi gjate 3 diteve rekomandime per çeljen e shkollave. Keshtu ne kalane e Beratit hapet e para shkolle ne te cilen eshte mesuar edhe gjuha shqipe me alfabet grek.
Miqesia me Aliun
Historia e njeh Ali Pashe Tepelenen si mikun dhe mbrojtesin e Murgut Kozma. Njohja e tyre u be fare rastesisht kur sipas gojedhanes Aliu e shpetoi Kozmain kur ai mbahej peng prej nje grupi grabitesish. Pasi e liroi prej tyre Pashai i kerkoi si nder murgut qe ti parashikonte te ardhmen, megjithese atehere ai ishte ne fillimet e karrieres se tij. “Do te behesh Pasha i madh, do te marresh Janinen dhe do zgjerosh shume kufijte e pashallekut tende me mjekren e kuqe ne Stamboll”. Keshtu ligjeroi Kozmai dhe kur pas disa vitesh theniet e tij u vertetuan Aliu e beri mik ate. Murgut ju lejua qe te predikonte ne çdo cep te Pashallekut te Janines, kudo qe do udhezonte Kozmai do te ngrihet nje kishe dhe popullsia nuk do te inkurajohej ose do ti imponohej konvertimi i fese
Kurt Pasha
Ne vitet 1760-1770 kur Kozmai udhetoi ne tokat Shqiptare per te permbushur misionin e tij sundondte anarkia feudale. Territori ishte ndare ne pashalleqe feudale te cilat ishin zoterime autonome brenda territorit te Perandorise Osmane. Njeri prej tyre edhe Pashalleku i Beratit qe drejtohej nga Kurt Pasha. Gjate misionit te tij Murgu kaloi edhe ne territorin e tij. Fama ne forme legjende mbi Kozma Etolin arriti deri tek sundimtari Kurt Pasha. Ai e priti murgun ne sarajet e tij. Gjate bisedes Kurtit i beri shume pershtypje Kozmai, saqe nga respekti qe krijoi per te urdheroi qe murgut ti pregatitej ne shenje nderimi froni mbi te cilin do tu predikonte turmave. Por marredheniet e mira midis Pashait dhe murgut nuk zgjaten shume. Kurt Pasha shume shpejt nisi te dyshonte se veprimtaria e Kozmait nuk ishte gje tjeter veçse aktivitet agjenturior per llogari te Ali Pashe Tepelenes, armikut te tij te betuar. Duke shfrytezuar edhe protestat e tregetareve cifute dhe nga popullata came kunder Kozmait qe u kishte bere thirrje ortodokseve ne Cameri dhe Shqypni te mos blenin mallra diten e shtune nga myslymet, kleri myslyman i dergon nje Kurt Pashes me spiunime dha sajime te ulta kunder misionit te murgut Kozma dhe ne baze te kesaj letre Kurt Pasha dha urdher per ta ekzekutuar ate.
Vdekja e Shen Kozmait
Ne moshen 60-vjeçare pikerisht ne 24 Gusht 1779 Suvarinjte e arrestuan Kozma Etolin kur kthehej ne nje nga misionet e tij. Me akuzen e organizimit te kryengritjes se armatosur dhe veprimtarise si agjent i rusise, Suvarinjte e terhoqen ne nje korije buze lumit Seman dhe e ekzekutuan pa gjyq. Kjo ndodhi 3 km ne veri te Fierit ne fshatin Grecalli. Pasi e varen, trupin e tij te zhveshur e hodhen ne lume. Rryma e nxorri fillimisht kufomen 1 km me tej ne vendin e quajtur Mujalli duke e rimarre perseri per ta nxjerre perfundimisht ne bregun tjeter te Semanit ne Kolkondas. Ketu trupi u gjet nga at Markoja, prifti i manastirit te Ardenices, i cili e veshi kufomen me Rrason e vet dhe e varrosi prane kishes se Shen Merise se Kolkondasit.
Manastiri
Manastiri i Shen Kozmait ne Kolkondas ka nje histori shume interesante. Perpara se te ndertohej ky objekt, prane tij ne anen jugore ka qene nje tempull tjeter kristian me i hershem: Kisha e “Shen Merise”. Ajo ishte ndertuar ne fund te shekullit XVIII. Ne murin rrenoje te kesaj kishe ne nje pllake te vendosur prane njeres prej absidave te saj lexohet ne greqisht ky tekst “Eshte pikturuar ky tempull i hijshem me kontributin e te gjithehirshmit Mitropolitit te Beratit Josif, me shpenzimet dhe mundimet e te gjithe te krishtereve prifter dhe laike, 30 Korrik 1792”. Ky tempull pati fatin e keq per shkak te pozicionit te tij ne bregun e lumit Seman te kthehej nga permbytjet e tij ne germadhe. Pikerisht ne absiden e kesaj kishe u varros fillimisht murgu Kozma pasi u nxorr nga ujerat e lumit Seman.
Manastiri dhe Kisha e Shen Kozmait u ndertua ne vitet 1814-1815 me porosine dhe ndihmen e Ali Pashe Tepelenes per nder te Kozma Etolit. Kjo deshmohet edhe nga dy letrat qe Pashai i drejton bashkesise ortodokse dhe vlleheve grabovare. Ndertimi i manastirit u be pasi Ali Pashe Tepelena e pushtoi Pashallekun e Beratit. Pas kesaj ngjarjeje ai dha urdher qe per te nderuar murgun te ngrihej ne vendvarrimin e tij nje manastir.
Per ndertimin e manastirit punoi i gjithe populli i krahines se Myzeqese per nje periudhe gati dy vjeçare. Ne kete objekt u perdoren gure shtufi dhe gure te sjelle nga Apolonia. Manastiri perbehej nga kisha e Shen Kozmait dhe konaket. Kisha eshte ndertim i tipit Bazilikal me kupole. Arkitektura e saj eshte e tipit te vone bizantin, ne forme piramidale dhe krahe ne forme kryqi. Konaket ishin dy katesh dhe permbanin 60 dhoma. Ne katin e siperm banonin kleriket dhe sherbyesit e manastirit, ndersa ne katin e pare nxenesit konviktore, pelegrinet dhe tregetaret qe vinin ditet e panairit. Me urdher te Aliut prane ketij manastiri u hap edhe nje shkolle fillore me nje konvikt prej 100 nxenesish, duke e shnderruar ne shkollen me te madhe te kesaj treve. Nje tjeter porosi e Pashait ishte qe manastiri i Kolkondasit te kthehej ne qendren e drejtimit fetar-kristian te te gjithe treves nga Shkumbini ne Vjose.
Gjithashtu manastirit, Aliu i dha prona te shumta tokesore ne fshatrat: Kolkondas, Bubullime, Mujalli, Korkutas, Narte etj. Mjeshtrat e pare qe nisen ndertimin e ketij tempulli u vrane nga Aliu, sepse nuk e ndertuan dot kishen sipas shembelltyres se kokes se Kozmait. Mjeshtrat e dyte qe e perfunduan kete ndertese kane lene portretet e tyre te gdhendura ne dru. Interesant eshte fakti qe ne frontonin e kembanores se kishes eshte gdhendur edhe portreti i bashkeshortes se Aliut, Vasiliqise.
Vend Arsimi dhe Kulture
Siç e permendem pak me siper ne Kolkondas me porosi te Ali Pashes ne vitin 1817 u hap edhe shkolla. Ajo ishte e tipit gjimnaz dhe mesimet zhvilloheshin ne gjuhen greke. Qellimi i saj ishte te pregatiste klerike per nevojat e kishes. Ja se ç’thote ne shenimet e tij te udhetimit piktori anglez Eduard Lir, i cili e vizitoi manastirin ne vitin 1848: “Nje shkolle ngrihet afer kishes. Aty qendronin 30-40 femije ne nje radhe dhe mesonin lexim ose kendonin me ze te ulet”.
Mesuesit e pare te shkolles ishin greke nga Janina. Me vone ata u zevendesuan me mesues shqiptare, te cilet ne menyre te fshehte nisen te jepnin mesim shqip dhe te punonin per çeshtjen kombetare. Mesuesit mbanin lidhje me shoqerite e Beratit dhe fusnin libra qe botoheshin nga shoqerite kulturore jashte atdheut. Nje nga keta libra ishte edhe ‘’Dhjata e re’’ ne gjuhen shqipe nga Kostandin Kristoforidhi. Kjo shkolle ka patur edhe nje biblioteke mjaft te pasur te cilat ne shume raste kane habitur edhe udhetaret e huaj. Fati i keq beri qe kjo biblioteke te digjej dy here ne vitet 1889 dhe 1914. Nje pjese e librave u transferua ne biblioteken e manastirit te Ardenices.
Reliket e Shenjtit Kozma
Pasi u ndertua Manastiri i Shen Kozmait ne 24 Gusht 1815 me urdher te Ali Pashes u be transferimi i kufomes se Kozmait nga kisha e vjeter e Shen Merise per ne kishen e re te Manastirit. Kur u be zhvarrimi i kufomes u vu re se mungonin nje pjese e eshtrave (brinjeve) te cilat si na e pohon edhe Shen Nikodhimi ne librin e tij u moren nga nxenesit e Kozmait se bashku me shume sende personale te tij, qe u perdoren si objekte te shenjta qe sillnin sherimin e njerezve. Sipas deshmitareve koka e “Shenjtit” me porosi te Ali Pashes u vesh me ar dhe se bashku e trupin u fut ne nje arke ne te cilen mund ta vizitonin dhe ta nderonin besimtaret. Por fati i keq e ndoqi trupin e shenjtit edhe pas vdekjes se tij.
Gjate viteve te luftes se pare Boterore shume objekte me vlere qe ruheshin ne kishat e Myzeqese u grabiten nga Arkeologu Kamilo Prashniker, atehere ushtarak i mobilizuar ne ushtrine Austro-Hungareze. Te njejtin fat pati edhe koka e veshur me ar e Shen Kozmait qe u mor nga austriaket.
Per pranine e relikeve te Kozmait ne Manastirin e Kolkondasit na jep deshmite e tij edhe arkeologu i njohur francez Leon Rei, i cili flet per kete fakt ne Botimin e tij “Guide de l’Albanie” botuar ne Paris ne vitin 1930.
Ne vitin 1942 lumi Seman me vershimin e tij shkaterroi perseri Manastirin e Shen Kozmait. Per te ruajtur reliket, midis kishes se vjeter dhe te rese u ndertua nje kapele ku u vendosen eshtrat e Kozmait. Kesaj radhe ne pjesen e siperme te arkes se relikeve u vendos nje xham ne formen e nje Sarkofagu. Ketu eshtrat do te qendrojne deri ne vitin 1985 ku do te trasferoheshin ne muzeun e qytetit te Fierit.
Kodiku i Manastirit te Shen Kozmait
Kodiket jane doreshkrime te vjetra me karakter te shumanshem teologjiko-kishtar. Tradites dhe pasurise se tyre qe ne shqiperi ka vazhduar prej 15-shekujsh, qysh nga antikiteti i vone e deri ne shek XX, i shtohet edhe kodiku i ketij Manastiri. Ai eshte i mbuluar nga 3 kapake te perbere prej pergamene, kartoni dhe letre. Nderkohe qe fletet e tij jane prej letre te bardhe me nje format 22.5 cm x 15.5 cm. Kodiku permban gjithsej 96 flete te ndara ne 5 fashikuj dhe te qepur me spango. Ai eshte shkruar me dore ne gjuhen greke ku eshte perdorur boje e zeze dhe kafe. Ne fletet e kodikut jane regjistruar 303 kontrata martese ne vitet 1819-1843. Rendesia e te tyre eshte se sot sherbejne si burim etnografik per studimin e zakoneve dhe dokeve te krahines se Myzeqese. Mitropolite i pajisnin kishat dhe manastiret qe vareshin prej tyre me regjistra te quajtur Kodike ku regjistroheshin çeshtje te ndryshme si: veprime llogarie, lindjet, martesat, shkurorezimet, vdekjet, testamentet etj. Mbi kete baze Mitropoliti i Beratit JOASAFI e kishte paisur edhe manastirin e Shen Kozmait me kodik te tille te cilet i quante prone personale te tij.
Ky kodik qendroi ne kete Manastir deri ne vitin 1957 kur u dorezua ne zevendesine e Fierit e me pas ne Mitropoline e Beratit, ku me vone u mor ne pronesi te Arkivit qendror te Shtetit.
Shenjterimi
Emri dhe fama e murgut Kozma mbeti ne ndergjegjen e popullit sepse ai vleresohej ne kufirin e legjendes. Kjo per arsyen e thjeshte se parashikimet dhe theniet e tij kishin jehone te madhe ne popull. Nderkohe qe varri i tij u be menjehere vend pelegrinazhi per te krishteret e Myzeqese dhe krahinave perreth. Per respektin qe tregonte dhe ushqente populli ne kujtim te emrit te tij na jep deshmi edhe konsulli francez prane Ali Pashes Pukevili.
Duke nisur qysh ne vitin 1836 per te nderuar figuren e Kozmait organizohej mesha kushtuar martirit. Kisha ortodokse e shpalli shenjtor murgun ne vitin 1853. Por shenjterimi i tij u be shume vite me vone per shkak te presionit te autoriteteve turke sepse Kozmai ishte akuzuar si agjent i Rusise. Shenjterimi zyrtar i njohur dhe i shpallur u be ne vitin 1961 nga Sinodi i shenjte i Patriarkanes Ekumenike te Stambollit.
Nje numer i madh besimtaresh luten çdo vit ne Manastirin e ketij shenjtori te ri ku ndodhet vetem varrit i tij prej guri, i cili ka mbetur bosh dhe pret ne menyre te ligjshme reliket qe sot nuk dihet se ku ndodhen. Kjo eshte historia e Shen Kozmait e cila eshte e mbushur me ndodhi interesante jo vetem kur shenjti ishte gjalle por edhe pas vdekjes se tij. Sot ajo tregohet ne trajten e legjendes ne te cilen jane perfshire jete njerezore qe nga njerezit me te pushtetshem e deri te ata me te thjeshtet.
Po me e pakta ishte nje besimtar i devotshem ortodoks i cili mekembi kishat..po kjo ne sna intereson pasi kishat ortodokse jane shfrytezuar nga greket..dhe ja ku eshte sot cameria pa shqiptar…po te mendosh keshtu kjo eshte naivitet. Kozmai ishte nje agjent grek i cili synim kishte greqizimin ndr shkollave greke te shqiperise se jugut…po ne Berat ai eci se ja kripen koken.Berati eshte boshti i Toskerise. Ali pasha mund te ishte i afte, por ishte miop politik per ceshtjen shqiptare, pasi ishte Aliu qe i la greket te rriten, iu besoi dhe ata i copetuan trevat shqiptare.Aliu e kishte mundesine ti shtypte greket qe pa e ngritur koken si gjarperi
@ intelektuali
me koke poshte
Pra kozmai paska bere kerrdine per te themeluar kishen ortodokse ne shqiperi. Bravo i qofte s3 ka bere shume mire!
Por me duket se shkrimtari i ketij artikulli nuk ja ka mihuar kete te mire te shenjte qe shenjtori paska bere! Apo jo?!
Shenjtori eshte permendur per predikimet e tij kunder gjuhes shqipe ne popullaten shqiptate, ne favor te gjuhes greke. Si i till ai shihet nga shqiptaret njesoj si hoxhallaret turq qe nuk donin mesimin e gjuhes shqipe.
Pra mos i ngaterro gjerat. Shen kozmai eshte i shenjte per kishen greke dhe jo per gjujen shqipe ne te cilen shkruan zoterohe, edhe pse ka bere ndonje leshim per mesimin e ortodoksizmin ne gjuhen shqipe por me shkronja gre (qe tingellon pak si cuditshem), – gje te cilen e ka bere thjesht ne interes te fese ti ne konkurim ndaj feve te tjera.
Pra i nderuar inteleshi, mos ha miza ne ajer se dhe mos na i shit shejtanet e huaj, qofshin te krishtere apo mysilmane, per engjej te shqiptareve se nuk edhte me koha e ali pashes ku vetem nje kozma dinte te shkruante e lexonte ne gjithe jugun e shqiperise dhe veriun e greqise.
Edhte viti 2016 dhe te gjithe perdorin internetin.
Trushkulur fondamentalist fetar i qelbur!!!!!!
O intelektual bythe mos mashtro kote se nuk ka asnje fakt historik qe te tregoje se eshte hapur shkolle ne gjuhen shqipe nga ana e agjentit te patriakanes Kozma, e kunderta qe ka predikuar kunder gjuhes shqipe ose arrvanitese sic e quante i njejti dhe nuk ka rendesi alfabeti ne kisha nuk u lejua dhe nuk u perdor gjuha shqipe ne ate kohe, sa per miqesine me Aline ish Aliu qe kerkoi nga kisha njohjen e tij si shenjtor, dhe nje plotesim qe atje ku cdo vit kujtohet si shenjtor jashte manastirit jane po aq shqipetare te tjere qe protestojne kunder adhurimit e perkujtimit te antishqiptarit KOZMA dhe mallikimet e ketij populli e kane zene sidomos ai qe thote te humbte varri.
Degjo ketu o DUDUM idot fanatik:
Ne kohen e Shen Kozmait dhe te Ali Pashes shqypja nuk kishte filluar akoma te shkruhej dhe nuk njihej nga asnje shtet,
prandaj:
mos kundershto me brockulla debilesh pa llogjike historike ashtu sic ben historiani fanatik i Enverit dhe dhender i Bahri Omarit, Pellumb Xhufi per te yshtur me nacionalizmin bolshevik shqyptaret dru me pre kunder fqinjeve duke manipuluar me fene dhe besimin.
Gjuha “greke” e tanishme ishte gjuha e patriarkanes bizantine (mbeturine e perandorise romane lindore, byzantine – ashtu si ishte latinishtja per ate perendimore) ne Stamboll shume kohe para se te krijohej shteti “grek” me 1830. Edhe atekohe ajo gjuhe nuk ishte gjuha “greke” e popullit “grek” vendas. Nuk ka komb “grek” apo “helen”, nuk ka patur ndonjehere. Shihni historine e shkruar dhe hartat: nuk ka patur ndonjehere shtet “Greqi” apo “Helen”, as “helenë”. Shteti i vogel me emrin jo-grek “Greqi” u krijua nga fuqite europiane vetem ne vitin 1830. Nuk ka pakice “greke” ne Shqiperi dhe Gërki; ato jane thjesht shqiptare besimtare te krishtere ortodokse.
O intelektuali,a ja ke bo janulles nonji gojore more lum baba.
o Intelesh kulari sa per dijeni gjuha shqipe eshte vertetuar qe eshte shkruar qe ne 1300 dhe gjithashtu ka fakte te tjera ne gjuhen latine ne vatikan ku e citojne me libra te shkruar edhe me pare se kjo date. por neve na ra nje e keqe qe si pushtuesi Osman dhe Patriarkana bythlepirese Orthodoxe nuk kishin interes te shkruhej dhe arsimohej popullsia vendase me gjuhen shqipe por me gjuhen turke dhe greke. Prandaj me kerkese te patriarkanes dhe me Ferman te Sulltanit gjuha shqipe eshte denuar te mos shkruhej apo mesohej ne shkolla qe ne 1500 kjo eshte ajo qe Kozma leshi jot predikonte ne keto zona dhe prandaj hengri dhe kokrren e sacmes. shqiptarit vetem nje gje nuk mund ti thuash qe te mos flase gjuhen e nenes. kete e kuptoi dhe sulltani prandaj dhe pse e denoi me ferman popullin se ngau dhe nga kjo gjuha jone u quajt gjuha e shqiperuar nga gjuha e arberit pra gjuha shqipe se vetem shqiperohej flitej dhe nuk shkruhej kurse per dokument perdoreshin gjuhet e tjera latine, greke dhe turke/arabe per efekte zyrtare ne institucionet qe perdornin keto gjuhe. pra nese Kozmai ndertonte kisha greke nuk kishte pse te mesonte shqip aty se ishte institucion grek. te vetmit qe ndertuan shkolla shqipe ishin rilindasit tane te ndritur dhe e filluan me rumanine ku dhe ndikimi grek e turk nuk ishte i forte.
“Intelektual” pordha, e nxore suratin se cfare vemje je. Profesori ne cdo fjale i eshte referuar dokumentave te kohes, ndersa ti ben politiken e djallit. Ka faj “Dita” qe ne cdo shkrim ti boton brockullat e tua, duke na prishur kenaqesine per te mesuar historine qe fatkeqsisht nuk e kemi ditur mire.
O murg manastiri, i vetequajtur “Intelektuali” , fatkeqesi
qe paske mundur te mesosh gjuhen e bukur shqipe , te cilen na i ndot dhe pegen me diarete e tua,te nxjerra nga ajo qe njerezit e zakonshem e quajne goje .
Cfar picken e sat eme kerkon, qe fut hundet e tua te qelbura , ne problemet shqiptare ?! Ti je vetem nje bajge e neveritur , perpara profesorit te nderuar e shume respektuar,P.Xhufi, dhe as qe merr mundimin
kush te hedhe qyrrat mbi gjirizin e komenteve te tua , sado te gjata e te sterholluara te jene , sepse i njohim mire , bile shume mire mizorite shtazarake te kishes famekeqe greke dhe “jenicereve”-murgje te saj ,sikurse
je ti,me ate gryken e gjirizit,ne pjesen e perparme te kokes,qe perpiqesh te shqiptosh felliqesira.
Cdo dite qe vjen , ju ben edhe me te urryer ne syte e shqiptareve, dhe mos pandehni se do te zbutet ndonje
dite , kjo urrejtje , ajo do t`iu fshije per te mos guxuar me , askush nga soji i shtazerise suaj,te shqiptoje fjale ne gjuhen tone .
Ti je nje idjot, qe jeton vetem me te ardhurat e lehjes si qen i zgjebosur,neper komentet e gazetave tona,por qe
i ke ditet e numuruara o “intelekto-leshi” .
Shqiptaret jane pasardhes edhe te ilireve edhe te epiroteve edhe te maqedonasve edhe te malsianeve, ashtu siç jane edhe sot.
Ore intelektual Bolja, tamam kete po thote edhe profesor Xhufi qe ortodoksia ne shqiperi ka qene synim i qarqeve shoviniste greke per ti paraqitur ortodokset si greke dhe myslimanet si turq more majmun kungull i malesise
O intelektual bythe ke ngaterruar leshin me preshin ne kohen e Aliut kish 250 vjet qe kish dale Meshari i BUZUKUT dhe gjuha swhqipe njihej te pakten nga Vatikani si e shkruar, gjithashtu ka qene e shkruar dhe me alfabetin pellazg te TODRIT, po ku te kane lene mend sharlatanet shenjtore ty ti dish keto, dhe dicka emeri Megalo Dhendro ne shqip perkethehet Pema e Madhe dhe jo lisi i madh se lisi ne greqisht quhet velanidhja keshtu qe meso njehere gjuhen e jevgjve dhe pastaj na bej intelektualin.
Perpara se te flasesh me BYTHE dhe te citosh dacibaot e Partise se Punes me mire lexo me KOKE Enciklopedine Britanike ketu me poshte se cfare flet:
“Gjuha zyrtare, e shkruar e njohur zyrtarisht në një standard të drejtshkrimit roman të stilit të miratuar e ka zanafillen në 1909, qe ishte i bazuar në jug te vendit me dialektin gegë të Elbasanit nga fillimi i shtetit shqiptar deri në Luftën e Dytë Botërore dhe që ka qenë i modeluar në Toskë. Folësit shqiptarë në Kosovë dhe në Maqedoni flasin varieteteve lindore të gegërishtes, por që nga viti 1974 kanë miratuar gjerësisht një drejtshkrimit të përbashkët me Shqipërinë. Para 1909 literatura fare e vogël që ishte ruajtur ne forme te shkruar me ortografi te improvizuar lokale italianae apo helenike apo edhe me shume fjale dhe frazeollogji turko-arabe.
Të dhënat e pakta te shkruara janë ruajtur nga shekulli i 15, duke dale ne pah si një formulë pagëzimi nga 1462. Shpërndarja e librave në 16 dhe 17 shekuj origjinën kryesisht në zonën e gegëve reflektojnë deshirat e misionareve katolike romake qe jane ne vetvete aktiviteteve private jozyrtare. Pjesa më e madhe e literaturës në shekullin e 19 ishte veper e mërgimtarë shqyptare. Ndoshta më e hershme puna thjesht letrare e çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të Gjul Varibobës, të enklavave në S. Giorgio në Kalabri. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat italiane, por asnjë aktivitet i ngjashëm nuk është regjistruar në zonat greke. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë një gjuhë që ndryshon pak nga gjuha e tanishme. Për shkak se këto dokumente nga rajone të ndryshme dallohen shume nga dialekti i perdorur, megjithatë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet gjuhësore që në masë të madhe tejkalon meritat e tyre letrare.
Ja ku e ke edhe sajitn o DUDUM i Partise se Punes qe te lexosh vete nese di pak shkrim dhe kendim:
https://www.britannica.com/topic/Albanian-language
dhe:
Mos fyej te tjeret kur je KOQE nga trute e kokes.
E para e punes te fyej dhe ta bej mire se je nje kopil i dyzuar qe nuk di cfare flet, qe ne fillim shkrimi nuk ka lidhje fare me komunizmin dhe Enverin po ti i ben supe dhe fut gjithmone dicka jashte teme, tani per rastin, ne asnje fjale une nuk permend alfabetin e kongresit te Manastirit dhe gjuhen letrare te unifikuar shqipe keshtu qe ja ke futur si kau peles, nuk do te thote se po te shkruash shume ke te drejte nese do diskutojme ndonjehere per gramatiken dhe gjuhen letrare mund te shohim keto po kur flasim per shkrimin dhe mesimin e shqipes te shekullit te XVI dhe XVII mund te them dhe perpara jane perdorur alfabete te ndryshme keshtu qe mos dil jashte teme dhe atje ne Himare ka ekzistuar qe ne shekullin e XV shkolle shqipe e hapur nga prift franceskan qe ai Kozmai yt nxitoi te hapte shkolle po jo ne shqip dhe le te ish me alfabet grek se kete e kane perdorur shume patriote, po ne gjuhen greke se keshtu i kish porosite nga padronet e portes se larte patriarku bashke me sulltanin qe per fakt historik kane qene te vetmit ne perandori qe kishin trupe personale jeniceresh, keshtu nese nuk do te te ofendojne mos ofendo dhe ti profesorin e nderuar se nuk ta dhjevi Kozmane kur tregoi te verteten mbi veprimtarine e tij antishqiptare.
A u qifsh ti,shen kozmai dhe mulla damini se ishin bashke plehat turke edhe greke qe punonin kunder shqiperise.Sa per dijeni feja nuk eshte komb.Dhe mos bej si filozof ne komente me copy-paste nga kompjuteri se te del komenti me i gjate se artikulli.
Joke. Nje tjeter ” punim shkencor” I ngjyrosur me metodologjinë komuniste te studimit historik Kurre shqiptaret nuk do jene ne gjendje te shkruajnë historinë e tyre per sa kohe “historiane” te ketij niveli do te jene ne gjendje te botojnë punime kaq te dobëta Kam përshtypjen qe “bufizmi” nje dite do te njihet si nje përqasje metodologjike e studimeve historike ne Balkan te ciles askush nuk do ti referohet si histori e mirëfilltë Fatkeqësi sidomos pet ata qe e konsiderojnë Bufin historian
Laje gojen me kolinoz kur te flasesh per intelektualin o KOQE enveriste, race e poshter e Partise se Punes dhe meso te lexosh histori pa fanatizem qe te mesosh:
Pas viteve 1770 pas revoltës së Peloponezit të shtyrë nga vëllezërit ruse Orlov, Shën Kozmai erdhi të predikonte edhe në Shqipërinë e sotme të Jugut, atëhere Pashallëku i Janinës dhe i Beratit, të cilët kishin për udhëheqës përkatësisht Ali Pashë Tepelenën dhe Ahmet Kurt Pashain. Dhe ndërsa predikimet e tij sollën një ndikim pozitiv tek shumica e të Krishterëve, këto predikime sollën edhe kundërshtitë e të pasurve dhe të fuqishmëve të kohës që shihnin tek këto predikime, rreziqe për ta. Sikurse edhe të Venedikut, në agonitë e fundit të saj, aq sa dhe në arkivat e së cilës mund të gjënden raportimet e spiunëve për veprimtarinë e Shën Kozmait si në Prevezë ku ai ngriti një shkollë, e parë ku percec greqishtes mesohej edhe gjuha shqype si kërcënim nga republika e Shën Markut. Nuk mund të thuhet se ai i donte çifutët, as camet e Vorioepirit pasi në shumë prej predikimeve të tij mund të provohet e kundërta. Kështu ai influencoi që dita e pazarit të kthehej nga e diela të shtunën, që solli dëme për komunitetin cifut dhe cam ne keto vise, pasi këta e kishin të ndaluar që të kryenin punë në këtë ditë. Ndaj disa shkencëtarë janë të mendimit se kjo solli edhe përfshirjene cifutëve dhe cameve në dënimin e tij nga autoritetet osmane. Sidoqoftë ai u akuzua si agjent Rus dhe u ekzekutua më 24 Gusht 1779, por pa gjyq formal dhe pa akuza specifike, që ka sjelleësi rezultat edhe shumë teori si për motivet dhe shtytësit e dënimit.
Ja nje nga profecite e Shen Kozmait disa shekuj me pare qe parashikoi edhe internetin o BOLE fanatike e Partise se Punes ashtu sic eshte edhe Pellumb Xhufka i Enverit:
“Do të vijë një kohë kur sende pa gojë e pa veshë do të qeverisin botën”. Këto mund te shpjegojnë kompjuterët (pa zhurme) dhe makinat (pa veshë).
Ja edhe nje profeci tjeter per importin e plehrave qe donte Sali Berisha dhe tano po e kerkon edhe Edi Rama:
“Do ti keni pjata plot, por ushqimet nuk do të hahen. Ose Do të vijë një kohë kur do të keni tërë të mirat, por nuk do të guxoni që të hani”. Referencë për ushqimet e ndotura nga mbetjet toksike?
Ja dhe letra e njohur e Shen Kozmait drejtuar banoreve te Himares qe eshte perkthyer ne shume gjuhe te Botes:
Letër e Shën Kozmait të Etolit drejtuar banorëve të fshatit të Himarës. (sipas versionit anglisht në www. iImdeo.gr) Vëllezër fisnikë dhe tepër të dashur, banorë të fshatit Himarë, ju përshëndes dhe lus Zotin e Shenjtë për shëndetin tuaj shpirtëror dhe fizik. Unë, si shërbëtor i pavlerë i Zotit tonë Krisht, udhëtoj ngado dhe mësoj të Krishterët ashtu siç mundem me lejen e drejtuesve tuaj të kishës. Erdha këtu në fshatin tuaj dhe duke parë se nuk keni shkollë pa pagesë për fëmijët tuaj, ju drejtova të Krishterëve dhe ata dhanë për shkollën sa mundën dhe donin. Edhe ju duhet të ndihni shkollën me aq mundësi sa keni apo nga mundësitë që ka fshati, apo nga dhuratat fetare, që kështu të merrni shpërblimin nga Perëndia dhe nderin nga njerëzia. Edhe unë jam borxhli dhe lus Zotin e Shenjtë që bekon gjithçka, të bekojë edhe fshatin tuaj, shkollën tuaj, fëmijët tuaj dhe tu bëjë që të jetoni mire dhe ti pëlqeni Atij këtu në tokë, dhe tu çojë në parajsë për tu gëzuar dhe për të lëvduar Trininë e Shënjtë. Emëroj me pëlqimin e të gjithëve, priftin z. Mihal, si të besuar, dhe tërë fshatin si të besuar dhe ndihmësit e tij dhe veçanërisht z. Zahos, priftin Spiros, dhe Ilias Dhimitriu për të drejtuar shkollën ashtu sikurse i ndriçon Zoti.
PSE DUHET TE FYHET DHE TE DENIGROHET KY SHENJTOR QE E FLISTE SHQYPEN ME PASTER SE BOLET DHE DUDUMET E PARTISE SE PUNES?
Duke mohuar Shen Kozmain e Etolise fanatiket mohojne edhe pjesen me te shenjte te historise sone kombetare, nderkohe qe historia boterore e tregon me vlera te larta humane.
“Duke mohuar Shen Kozmain e Etolise fanatiket mohojne edhe pjesen me te shenjte te historise sone kombetare, nderkohe qe historia boterore e tregon me vlera te larta humane.”
Historine e sateme o korofillak bythqir..
Nga femije dhe budalla mesohet e verteta, letra qe paraqet ky budallai intelektual verteton mesemiri se Himara deri ne fund te shekullit te XVIII kishte popullsi shqiptare dhe misjoni i ketij prifti ka qene gjithmone greqizimi i shqipetareve, mbiemrat e himarjoteve ne shumicen e rasteve jane me prejardhje gege dhe ky PALJOPRIFT agjent u vu te bente greqizim ndaj eshte nga antishqipetaret me te medhenj ndaj dhe mallkimi shqipetar i humbte varri e kapi, u befsh kerrme dhe te henkshin qente.
eshte pikerisht ashtu sec e pohon vete inteleshi, historia e kombit te tij eshte e lidhur ngushte me ate te murgut kozma, i cili ka lene nje gozhde te madhe te nastradinit ne trojet e kombit shqiptar. la gjuhen greke duke hapur shkolla grekeatje ku ska patur kurre greke e sot e vuajme. pikerisht kjo dhe vetem kjo eshte arsyeja e vertete e shenjterimit te murgut kozma nga kisha shoviniste greke, e cila, bashke me inteleshin e gjithe grekerine duhet jo ta mallkojne turqine, por ti falen tre here ne dite, sepse perandoria otomane duke konservuar fosilin e patrikanes ne stamboll, ne fakt ruajten embrionin qe me vone do te behej promotori i perhapjes se gjuhesse sotme greke te kultivuar prej tyre ne manastiret ortodokse dhe te ngjizjes se kombit grek te veshur me veladon dhe obskurantizem.
Une jam katolik por nuk me pelqen si shkruan ky historjan ne sherbim te Turqise edhe disa emra katolikedh lati i permend sa me justifikuar dhe me nxjerre nga historia Greket per me i lene fushe te lire neootomanizmit gjuhe Shqipe ska pasur ne ate kohe dhe kjo behet me shtuar armiqesite kundra Greqise sepse ne sot nuk kemi konkurrent tjeter qe na njxerre te palarat dhe genjedhtrat histotike pervec Grekeve dhe Serbeve dhe keta sulmohen .Nuk na ben nder ne katolikeve qe sulmon Ortodokset nuk jemi ne mesjete ne mes konfliktit jemi pas konsillit te dyte te Vatikanit jemi ne rruge egumenike nuk i duam historite percarese mes te Krishterev ne sherbim te mislimanizmit , aq me shume nuk na pelqejne genjeshtrat dhe deformimet se nuk i perkasin qyteterimit tone .Profesor ji komunisto Islamik qe merresh me diversjone dhe vazhdoni akoma me histori si ne diktature qe ishte i vetmi informim sot ka shume menyra dhe mundesi per me meduar te vrrteten sepse njetiu nuk eshte i plote pa te verteten , dhe e verteta nuk eshte mister por edhte shprehje e ndergjegjes dhe formimit te njeriut modern .
Ore “katolik” i ofenduar, lexoje mire shkrimin. Profesori shkruan qe Turqia mbronte fene ortodokse dhe nuk lejonte shkollat shqipe, sepse keshtu i mbante njerezit ne injorance. Pra islamike jeni ju, pjellat qe keni humbur origjinen tuaj dhe i sherbeni djallit. Sipas fjaleve qe ke shkruar del qe katoliket veneciane qe kane shkruar ne mesjete jane islamike dhe bejne diversion!!!!
Karikatura te ketilla intelektualesh “pe lecke” qe pretendojne te jene historiane pa shkruar ne jeten e tyre nje artikull ne gazete, e jo ne revista shkencore ose botuar ndonje liber (sa per dijeni te ‘inteleshit”, Pellumb Xhufi ka botuar artikuj shkencore jo vetem ne Shqiperi por edhe ne Gjermani, Itali e Greqi).
Ku t’i lexojme veprat e tua o i vetequajturi intelektual?
Megallomania (po ta them greqisht sic te pelqen ti) nuk te ben intelektual. Pergjithesisht megallomania.
eshte shprehje e injorances “intelektuale”.
Shqiptaret sot nuk e mesojne historine nga idiotet “intelektuale” te Janullatosit, qe nen masken e antikumunizmit bejne veprimtari te ulet tradhetare antishqiptare (shqiptaret nuk jane aq naive sa kujtoni ju qe mos i kuptojne keto).
Ata e mesojne historine nga Eqrem Cabej, Aleks Buda, Kristo Frasheri dhe Pellumb Xhufi, por edhe nga historiane te medhenj gjermane franceze e austriake si J. Philip Fallmereyeri, Johann Thunmann-i, Johann Georg von Hahni, Theodor Mommsen-i, Paul Kretschmeri, Norbert Jokli, Alain Ducellier, Peter Franke, etj.
Ti nga e meson historine e cudiberjeve te Kozmait? Me siguri nga burime anekdotike greke se ne Europe nuk eshte shkruar ndonje gje per profecite, faljet e gjynaheve qe u premtonte fashatareve, dhe cudiberjet e tij, Por ti e ke ne dore si “intelektual” qe ta shpallesh shenjtor edhe nje mashtrues ordiner.
Ju kockalepiresit e Janullatosit u ka ardhur fundi e do t’ju marre me vete se shpejti Janulla ne ferrin e antishqiptareve.
Rrofte Shqiperia e shqiptareve!
Poshte te shiturit per kockat qe u hedh Janullatosi!
Degjo ketu more i paudhe fanatiku i Partise se Punes qe del si idiot nacionalist enverist ne DITA me llogje debilesh dhe fyerje halabekesh, degjo qe te mesosh:
Historianëve tanë të indoktrinuar u ka mbetur ora tek ajo e Enverit!
Nga INTELEKTUALI:
“Nëse Haxhi Qamili duhej ngritur në rangun e heroit kombëtar, historianët dru me pre servila do të thoshin, njëzëri “Dum babën!”. Një kaçile njohurish stereotipe, do të mjaftonte për të bërë ison e kohës. Ligjet më të përparuara ishin ato të Vishinskit. Këto njohuri “u përçuan edhe në kohën e mëpastajme. Historian në ditët e sotme është edhe njëri ndër kryetarët e P.Komuniste të tanishme, M. Dajti, açik dhe “pieno di se” (përplot me vetveten) në daljet publike, që ia dha “tërë kompetencë” përgjigjen një gazetareje në interviste, që i solli në kujtesë krimet e E.H.-s. – “Atëherë, fajtorët dënoheshin me gjyq!” – tha i intervistuari. Ende nuk dinte se, në atë kohë, gjyqi ishte sa me “diskreditue” atë që vendosej në organet e epërme të Partisë! Askush nga historianët tanë, që vënë vulën e tyre në tekstet shkollore, nuk është ndërgjegjësuar se këta libra janë tërësisht të politizuar e të mbushur me përdhosjen e historisë së vërtetë. E tani na janë ngarkuar po ata, që të bëjnë “korrigjimet” e librave shkollorë!
Një disident nga më të mëdhenjtë ka shkruar librin e famshëm, në analizë të “Klasës së Re”, që ka pasur për detyrë të konsolidojë klasën mbështetëse të totalitarizmit të kuq në BRSS-në e Stalinit, në Republikën Popullore të Shqipërisë së Enverit dhe në Republikën Federative të Titos. Kjo “Klasë e Re” përfshinte njerëzit e privilegjuar, me kushte mjaft më të mira se ato të mjerimit ekonomik të vendeve me tmerrin e kolkozeve në BS, me varfërinë e taloneve në Shqipëri dhe me sajdisjen e militantëve në Jugosllavinë e Titos; ndonëse kjo e fundit, relativisht, e kishte përmirësuar gjendjen, pas shkëputjes prej Stalinit.
Prototipat e kësaj gjendjeje të lumturisë fiktive ishin përfaqësuesit e Njeriut të Ri, të Pavlik Morozovëve e të Lejfënëve, që vrisnin edhe babën për devotshmërinë kriminale, “revolucionare”. Në mënyrë të thukët (të koncentruar) , kjo periudha e fundit mund të shprehë, me pak fjalë, detyrat e historianëve të Enverit në Shqipërinë tonë fatkeqe, për të jetësuar shpëlarjen e trurit në vendin tonë. Këta propagandistë të së keqes, me një fjalor prej vetëm 200 fjalësh, së fundi, kanë qenë mbështetësit më cinikë të Klasës së Re, sipas përcaktimit më shprehës të Klasës së Re të disidentit Milovan Gjilas. Nëse ky tabor njerëzish të privilegjuar u shpërbë, pas vitit 1956, në Perandorinë e Kuqe të Stalinit dhe u dobësua disi me ndërkalljen e Titos në Botën e Tretë dhe me zbutjen e marrëdhënieve me Perëndimin, – kjo aradhe në shërbim të E. Hoxhës, mbeti e paprekur gjer në ditët tona. Arsyeja është e thjeshtë. Mendësia enveriste mbeti e paprekur, se E.H.-a ishte i vetmi, jo vetëm në rajon, në Ballkan e, thuajse në të gjithë Rruzullin, që nuk e bëri destalinizimin. Më thjesht: Ai mënjanimi (izolimi) i tij (me përjashtim të disa langove injorantë, si Fosko Dinuçi, Amazoa e disa hiçë (mediokër) të tjerë, u shërbye dinakiërisht, për atë ankth (obsesion) të sëmurë për pushtetin vetjak mbi gjithçka. Më shkurt fare. I mbeti emërtimi: një Stalin i vogël dhe i vetëm në Ballkan!
Këtej ka rrjedhur, si pasojë, ajo thënia morroqe e Nexhmijes – kinse historiane – se “Enveri do ta bënte vetë demokracinë, po të ishte gjallë, me supozim!” (!). Menjëherë i erdhi përgjigjja nga një person jo historian, por me intuitë historiani: – Thuaji shyqyr Perëndisë (megjithëse je e patenzonë) që, edhe me hamendësim, nuk bëhet ajo që thua, se E.H.-a do të përfundonte si Çaushesku kurse ti vetë, si bashkëshortja e diktatorit tonë, do ta kishe pësuar si Jelena!”. Një tjetër “historian” enverist, sesi i kishte ruajtur marrëdhëniet me një nga titullarët e Helsinkit, Kristina La Lymierën, – ashtu si dinë të lëpihen ata – dhe pati që në fillim postin e përfaqësuesit të organizatës Ndërkombëtare të të Drejtave të Njeriut dhe na shiste “demokraci”: Por nuk vonoi që të dilnin publikisht njerëz me emër e me mbiemër dhe t’i nxirrnin fotogramën këtij farë historiani, me gjithçka ai kishte punuar për përjashtimin e studentëve në gjimnazin e Tiranës, si koordinator i K. të Partisë së Tiranës me shkollat e kryeqytetit. Një “historian” tjetër, duke përfituar nga paudhësitë enveriste të ’93-shit, me ngazëllimin e të përkëdhelurit prej të eturve për të përthithur të zvetënuarin karrierist të pa votuar në Kosovë, deshi të bëjnë “Pajtim Kombëtar” që u tret si kripa në ujë, se keqbërësit nuk denjuan të kërkojnë falje për krimet e Enverit. Tjetri, që mori goxha ofiq pas ’97-s, gjithashtu, dhe kishte dhënë prova kundër antifashistëve që kishin luftuar kundër okupatorëve në rangjet kombëtariste, e quajti si “normale” që të vinte foton sa një hata në ambientet e brendshme të dikasterit të tij, duke revoltuar ish-të përndjekurit politikë që kishin hequr të zitë e ullirit nga tirania enveriste! Ky personalitet i “shkencave historike” kishte vajtur (me paret e shtetit, sigurisht), në arkivat jashtë shtetit, për të gjetur dokumente se… ballisto-zogistët paskëshin qenë kolaboracionistë! Po si paskëshin qenë të tillë Hysni Lepenica, Besnik Çano, Qeramudin Sulo, Adi Kasimati, Jashar Cakrani Namik Mehqemeja, Selfo Hekali, Haziz Sharra… Edip Tërshana, Mustafa Gjinishi, Llazar Fundo, Isuf Luzi, Neki Ymeri, Tefik Sfiri etj. , me veprimtari të qartë kundër okupatorit? Cili u nderua nga këta me rastin e 29 Nëntorit, që E.H.-a ia ndërroi datën për të pasur festa të përbashkëta me Titon? A ka kolaboracionist më të thekshëm se Enveri që i dha vendin e Sekretarit I të PK-së shqiptare, që të ishte vetë vartësi i Mareshalit jugosllav? Apo duan të citojmë organet e tij propagandistike, si dokument i papërgënjeshtrueshëm?).
Historianët e Enverit, si ata të Stalinit
Historianët demokratë të botës janë ndeshur në vështirësi të njëmendta për të vënë një vijë të barazpeshuar vlerësimi dhe analize ndërmjet krimeve të nazizmit dhe atyre të komunizmit: 25 milionë viktima nga i pari. 100 milion nga i dyti! Këto të fundit janë të mbuluara nga një propagandë shurdhuese, e cila nuk u flashk dot plotësisht edhe pas destalinizimit, në vigjilje të Kongresit XX të P.K (b) të Bashkimit Sovjetik. Ndërgjegjja e cenuar e botës së intelektualizmit të ndershëm perëndimor, për të pasur edhe një Nuremberg të krimeve staliniste, objektivisht u gjend pa një rrugëdalje të efektshme. Stalinizmi kishte pasur apologjetë me emër në arenën e kulturës botërore: emra të një lartësie të tillë si Lui Aragoni, Romen Rolani (Romain Roland), Zhan – Pol Sartri, Simona dë Bovuari, Pol Elyari (Eluard), Hanri Barbysi, Kyritë, Edyar Herrioi, Zhorzh Dyhameli … (që të përmendim vetëm francezët), por edhe shkrimtarë të tjerë me famë, si Eminguej, për shembull, që ranë në këtë grackë: Verbëria e disave mund të përligjet, në njëfarë mënyre, se kishin vdekur para paudhësive sovjetike, që tronditën opinionin demokratik perëndimor, si në ngjarjet e Çekosllovakisë, të Hungarisë dhe të Polonisë. Disa të tjerë kishin vdekur para destalinizimit.
Intelektualët e së djathtës franceze e ngritën zërin dhe në “Figaro littéraire-in”. Kritiku letrar i njohur, Stefan Denisi, nuk kurseu as emra të shkrimtarëve të dëgjuar, të komprometuar në marrëdhënie me vendin e madh të vetëm fitues jodemokratik (me vizitat e paguara nga joshësit sovjetikë). Ai shënoi në listën e vet edhe Zhan-Pol Sartrin dhe Simona dë Bovuarin që “nuk nguruan t’u bëjnë lavde Fidel Kastros dhe Mao ce Dunit, kur vendet e tyre ishin të zhytura në mjerim dhe në shtypje”. Sartri dhe Simona u cilësuan si një çift i verbuar dhe në bashkëfajësi… Kjo bashkëfajësi qëndron në atë se jo vetëm Sartri por edhe të tjerë, nuk i pritën mirë shkrimet e dhimbshme të Shollzhenicinit për gulagët stalinistë. Demaskuesi i stalinizmit tregon në mënyrë të ethshme duelin e tij të çuditshëm me Perëndimin, ku nuk ia kuptojnë hallin meskinët, mashtruesit, hipokritët, që shesin gjithmonë të njëjtat shpifje, të cilat vërshonin dikur nga KGB-ja”. Pra, ai ishte thuajse i vetëm në demaskimin e shtetit të mungesës së lirisë. Një libër që doli në Francë, mbante këtë titull: “Kundera shkruante kur komunizmi fliste përmes parullash”. Megjithatë ky vend i sovjetëve ishte vërtet i ledhatuar nga firma të mëdha intelektuale, ndonëse zëra që e njihnin mirë realitetin, si Malkolm Muggeridge e të tjerë jepnin kushtrimin për “tokat më pjellore të botës që ishin katandisur në gjendjen e shkretëtirave të melankolisë”. Njohësi i mirë i katastrofës sovjetike në bujqësi, Robert Conquest- i, në librin e tij “The Harvest of Sorrow” (Të korrat e mjerimit) tregon se të vetmit udhëheqës me origjinë fshatare, Kalininit, iu diktua që të thoshte në një kongres kolkozësh, në qershor të vitit 1933: “Çdo fshatar e di mirë se ata që janë pa bukën e gojës janë në një gjendje të tillë jo për prodhim të keq të tokës, por sepse janë dembelë dhe nuk duan të bëjnë një ditë pune të ndershme!”. (f.261 e librit të Bullock-ut). Përmendet edhe burimi i fjalëve të Kalininit: “Pravda”, 24 qershor, 1933). Boris Pastërnaku e quante këtë sistem shoqëror si “pushtetin çnjerëzor të mashtrimit” (“Hitler et Staline”, f. 296).
Si u mashtruan, pra, kaq verbërisht intelektualë të shquar nga të gjitha vendet perëndimore? Por duhet thënë edhe se jo të gjithë u joshën nga pritjet tërë salltanete, me të gjitha të mirat, me biletat e parapaguara të udhëtimeve, nga prestigjiatorët sovjetikë dhe nga vetë Stalini (Enver Hoxha e përvetësoi për bukuri këtë tertip, por jo me intelektualë të rangut të lartë. Madje me aventurierë të dalë boje, si Fosko Dinuçi, Amazoa e qylxhinj të tjerë…).
Akademiku francez, Andre Zhidi, ishte edhe ai ndër të mëdhenjtë, por nuk ra në kurthet utopike të sloganeve propagandistike. Veçse thelbi i ruajtjes së lëkurës së terrorizmit të kuq, në krahasim me atë nazist është, sipas Thierry Woltonit, mjaft i thjeshtë: “Bashkimi Sovjetik ishte ndër vendet fitimtare të Luftës II Botërore”. (“Le KGB en France”, 1987). “Vea victis!” (Mjerë të mundurit”). Zhan-Pol Sartri ishte ndër më të shquarit, që kishte rënë nën kurthet për festat e Paqes, në B. Sovjetik. Por jo vetëm ai, por edhe të tjerët, e kuptuan të vërtetën. Ata që do të lexojnë intervistën e Sartrit me të nderuarin nga presidentët amerikanë për dijet historike e letrare, Isuf Luzajt, do të jetë objekt për një shkrim tjetër. Sa për ta mbyllur, për tani do të themi se Sartri, ka shprehur të gjithë gjenialitetin e tij shkencor me frazat më të ashpra ndaj totalitarizmit të kuq, ndaj Stalinit dhe ndaj mashtrimit komunist. E kundërta, për të kaluar nga antikomunizmi butaforik në komunizmin fiktiv, kjo do të ishte një rrugë qorre, pa të ardhme. Arvizu e përcaktoi bukur këtë udhë të shtrembër: “Enveri është një Përbindësh!”. Enverizmi s’mund të ketë të ardhme në vendin tonë.
ik or budalla te ka ngel ora duke fyer enverin . enveri i mir apo i keq juve grekqireve ua vuri kufirin tek thana dhe me ne fund po e nxjer surratin si sherbetor i janulles ne sherbim te grekut kunder kishes autoqefale tefan nolit
Nuk mund ta besoj o hale intelektuale që atë histori që natregon si më lartë,është variant i asaj greke.Për tu dukur se je i ditur e me “kapacitet” na shuan kërshërinë se sa I ditur qënke.Po a e di ti mor kalë karroce se veprimtaria e shejtan Kozmait të Etolisë ndodh në një periudhë historike kur turqit në bashkëpunim me grekët me dijeni dhe nën drejtimin e kishës ortodokse,fanarit,me rade të Sulltanit,ju dha lejë të vazhdonte programi I helenizimit,me anë të përhapjes së gjuhës Greke,sepse ajo shqipe u ndalua nga Porta e lartë.Grekët gjetën rastin e mirë e ju vunë punës për atë që na përrallis zotëronte o hale e ndyrë,për të hapur shkolla GREKE ,e jo SHQIPE,,,asnjë shkollë shqipe nuk ka hapur djalli Kozma.Atje ku nuk I ecte pranonte në shqip por me alfabet GREK.Edhe atë kishën e vjetër që gjoja e prishi në Himarë dhe e bëri shkollë o tru peshk,ka që në një kishë katolike e vjetër ,dhe ortodoksët nuk e donin ta përdornin më për shkak se humbi martës ia nga Papa I Romës I kësaj zone ,Himara ishte serish në vartësi të kishës greke.Dhe një fakt tjetër o idiote I çmendur,,,,,Shkollën e parë greke në Himarë e ka hapur Ali pashë Tepelena ,për qëllimet e tij,I cili I dha lejë Kozmait (për ato profeci të etij),dhe me kontributin e tij u ngrit kisha e Kolkondës.Ti qurraman e I pa besë që ke edhe anti shqiptar I tërbuar.Nuk po e kupton tani o idiote I lindur se Kozmait etoliani ishte misionari I helenizimit,pra pararende I Megaliidesë,pra baza ku fashistët e sotëm grekë kanë ngritur teoritë e përkatësisë greke të vorio epirit,,,?Edhe ke guxim të ngrihesh kundër vëndit tënd,kundër shqipëtarëve.Ore je budalla vërtetë apo je spiun grek e na maskohesh si persekutuar,Po kuron ku e gjen o bythac I sëmurë ti kundër vihesh prof,Xhufit,,? Të kam ndjekur që shkruan shumë ,në fakt vetëm një I marrë bën si ti,por të arrije këtu nuk mund ta besoja.Vëndin e ke në të vërtetë atje ,,tek bastardet o hale antishqipëtare,me sa duket krahë I djathtë I Janullës,,,,!
Ne shume komente dhe ne pergjithesi sot flitet per ngjarje pa marre parasysh se ne ate kohe ne gjithe Ballkanin nuk ka pasur asnje levizje kombetare, as nga greket, serbet, bullgaret e aq me pak nga shqiptaret. Flitet per Ali Pashen sikur ishte ai qe do te krijonte nje shtet me shqiptare edhe greke te pavarur nga Turqia, por nuk e di njeri se cilen nga gjuhet do te perdorte, shqipen jo se jo, ndoshta osmanishten apo greqishten. Keto peralla me pashallare turq ne Janine, Shkoder, apo themelues te Tiranes merren vesh qe tani jane produkt i neoetomanizmit dhe gradualisht do te na mbushin sheshet me shtatoret dhe emrat e ketyre pashallareve sic kane filluar per turpin tone qe glorifikojme pushtuesit.Kjo eshte politika e sotme Kombetare qe edhe “rilindja” e Rilindjes na doli huq! Duke u kthyer tek Kozmai si argument ngrihet qe ai perpiqej te hapte shkolla ku mesimi do te behej ne greqisht dhe ketu shikohet kjo si paraprijesja e megaliidese. Historikisht dihet se levizja greke per pamvaresine filloi e nxitur nga Anglia dhe Bavaria dhe ne ate revolucion kisha greke nuk ishte ne balle te saj per arsyen e vetme sepse kishte nje status te privilegjuar qe ja kishte dhene Perandoria Osmane duke e financuar, duke i dhene prona, privilegje dhe te drejten per te perdorur gjuhen, cka nuk ja lejoi shqiptareve deri ne fund te shekullit te 19. Atehere ku mbeshtetet opinioni qe Kozmai ishte pioner i greqizimit te shqiperise? Nga ana tjeter nuk permendet se ne kete levizje te tij nje pjese kryesore ishte per te mbajtur gjalle frymen e mos konvertimit te banoreve ne fene islame, cka ishte shkaku qe pashai i Beratit e ekzekutoi.
More “intelektuali’ grekoman,po kaq shume t`i ka erresuar syte Kisha greke sa nuk sheh shejtanin Kozma qe grekezoi Himaren,kercenoi Sulin,ju ndaloi gjuhen e memes cameve te krishtere dhe arvanitasve luftetare?
PO PSE O SHQIPTARE KETA KOZMATE APO JANULLATUSAT VIJNE E PREDIKOJNE ZOTIN NE SHQIPERINE TONE???SA TE TILLE GREK KA NE RUSI ,SERBI APO NE NDONJE VEND TJETER ORTODOKS??
ASNJE >>
PSE DUHET TE VIJNE KETU O INTELEKTUAL I FAMSHEM, DHE NUK RRINE NE VENDIN E TYRE ?..
Ne sot vazhdojme te konsiderojme turqit halldupe te prapambetur,qe i terhiqte per hunde kisha greke.Turqit aq sa kane qene halldupe dhe mizore,aq kane qene intrigante dhe tinzare,po aq sa greket.Misioni i shejtan Kozmait ne Shqiperine e jugut,nga Moreja deri ne Kavaje e Myzeqe,ishte perkrahur nga sulltani me nje ferman.Kete ferman nuk e leshuan Halldupet ashtu kot.Misioni i Kozmait nuk klishte per qellim frenimin e myslimanizmit te popullsise shqiptare,por frenimin e ndikimit te katolicizmit Venecian,Napolitan,Papnor,qe per 300 vjet deri ne prag te revolucionit Arvanitas,kishin mbeshtetur levizjet antiosmane te shqiptareve me para,arme,flote dhe strehim.Neqoftese popullsia e Laberise,Himares,Tivarit,Kotorrit,Sulit,Camerise,Morese,deri ne fillim te shek XX,flet gjuhen shqipe,i detyrohet mbeshtetjes Katolike e vecanerisht asaj Veneciane.Per kete arsye shejtan Kozmai rrembeu kazmen dhe shkaterroi kishen 500 vjecare katolike te Himares,gjoja per te ndertuar shkolle,..Ketu Fanari grek dhe sulltani turk gjeten armikun e perbashket,ndaj derguan shejtan Kozmain .
Intelektualit
Ne se do te donit te debatonit me Profesor Xhufin vini emrin dhe mbi emrin.Me kaq sa ma pret mua dukeni I lexuar. Une nuk munda t’ju lexoj deri ne fund sepse e shkruara juaj ishte me e gjate se shkrimi I Xhufit si dhe per aresye te sulmeve personale qe I beni atij.
Ju keni mendim ndryshe ,kuptova une, por nuk beheni dot I besueshem pikerisht se keni mllef dhe se jeni anonim.
Artan Sejko
Familja SEJKO eshte nje familje came e nderuar qe ka nxjerre shume herronj, sic ishin trimat e Camerise Teme Sejko, Taho Sejko, Tahir Demi, Avdul Resuli me shume te tjere nga pas, te gjithe viktima te Enver Hoxhes qe ja kishte shitur Vatanin sovjetikeve dhe KGB-se ruse. Me i spikaturi nder ta ka qene Teme Sejko, djale camerie nga Konispoli:
TEME SEJKO
Me një fluks dekoratash për besnikëri të lartë ndaj Partisë dhe atdheut, Teme Sejko, ish-komandanti i Flotës, u pushkatua për tradhti ndaj tyre. Lajmi tronditës për admiralin nga Çamëria, njeriun që ishte shquar në luftimet e Brigadës së Parë Sulmuese dhe kishte shkëlqyer gjatë studimeve në akademitë më prestigjioze të kohës, bëri bujë të jashtëzakonshme. Ishte maji i vitit 1961. Teme Sejko sa kishte mbushur dy vjet në krye të Flotës Luftarake dhe kishte përballuar me dinjitet situatën konfliktuale midis efektivave shqiptaro-sovjetike në pragun e divorcit me Traktatin e Varshavës. Për suksesin në sprovën e pazakontë ishte shpërblyer me gardën më të lartë në sistemin e armës ku shërbente. E teksa priste të tjera vlerësime për devocionin ndaj detyrës dhe Partisë në pushtet, u gjend befasisht i kryqëzuar, madje me një mal akuzash të padëgjuara kurrë. Në maratonën pafund të seancave hetimore, i kërkohej për të shpjeguar lidhjet me agjenturën greke, jugosllavëve dhe amerikanëve. Pastaj…Admirali Sejko, nuk do ishte më i tillë, por kreu i një “grupi komplotistësh që do përmbyste pushtetin popullor me dhunë.” Gjithsesi, diktatura nuk e rezervoi fatin e keq vetëm për të, por për tërë rrethin e miqve e të afërmve. Sakaq familja u përfshi nga një kalvar tragjik i pashembullt. I pari u pushkatua, djali i vogël, Sokoli me akuzën se do hidhte në erë Kombinatin e Tekstileve të Beratit. Djali tjetër, u dënua tetë vjet për agjitacion e propagandë. Shpresa Sejko, bashkëshortja, disa orë pas arrestimit të tij, vrau veten. Nga tërë familja, jeton vetëm djali i madh, Rajmondi, aktualisht emigrant në SHBA.
ADMIRALI, VIKTIME E AGJENTEVE TE KGB-SE DHE E PABESISE SE ENVER HOXHES
Shqipëria rrezikohet nga një sulm i mundshëm i Flotës së Gjashtë Amerikane që ndodhet në Mesdhe! Raporti sekret i dërgatës së fundit të këshilltarëve të KGB-s pranë kreut të Sigurimit të Shtetit në fillim të vitit ‘60, jepte gati haptas sinjalin e alarmit.Ishte pragu i divorcit me Moskën dhe misionarët sovjetikë të shërbimeve inteligjente tërhiqnin vëmendjen e Tiranës për të investuar për domosdoshmërinë e pranisë së nëndetëseve ruse në bazën e Pashalimanit. Në këtë kontekst misterioz u hap lajmi për zbulimin e grupit më të madh armiqësor që mbante lidhje me agjenturën greke dhe amerikane. Sakaq u njoftua se “koka e komplotistëve”, kishte qenë ish-komandanti i flotës, Teme Sejko…
MEHMET SHEHU NE QELINE E TEME SEJKOS
Duhet të pranosh se ke kryesuar një grup tradhtar për të përmbysur me dhunë pushtetin popullor! Thirrjeve të njëpasnjëshme të njerëzve të Sigurimit Teme Sejko iu përgjigjej prerë:
“Asnjëherë! Kam dashur atdheun dhe në emër të tij kam bërë gjithçka!” Kur po dukej se po dështohej dhe me këtë metodë, u fut në lojë Mehmet Shehu, një nga miqtë e hershëm të admiralit Sejko, që dikur kishte qenë kuadër i lartë i Brigadës së Parë. Po Kryeministri nuk mund të shkonte në kushte të zakonshme përballë tij. Ai u shfaq në qelinë e Teme Sejkos, kur ky i fundit ishte mbajtur pesë ditë me radhë i mbyllur në një arkivol. Nuk dihet si rrodhi dialogu mes dy miqve të hershëm, por burime të besueshme kanë konfirmuar se admirali, më në fund, u bind dhe iu përgjigj rregullave të lojës. Ajo që ndodhi mandej me gjyqin fasadë, ishte vetëm njëra anë e medaljes. Ana tjetër kishte të bënte me pabesinë ndaj Sejkos dhe mistereve pafund për fatin e keq të admiralit dhe familjarëve të tij.
ZBARDHJA E KRIMIT MONSTRUOZ
Pas kaq dekadash nga tragjedia e Teme Sejkos dhe të ashtuquajturit “Grupi armiqësor çam” janë zbuluar dokumente e dëshmi autentike që provojnë se gjithçka ishte produkt i një loje të thurur nga këshilltarët e KGB-s në Tiranë. “Në Shqipëri vepron një grup armiqësor i lidhur me zbulimin grek e amerikan që synon të përmbysë pushtetin popullor, i mbështetur nga Flota e Gjashtë Amerikane dhe kryesohet nga një ushtarak i lartë”. Relacioni me këtë përmbajtje i përket fillimit të vitit ‘60 dhe mbante nënshkrimin e këshilltarëve sovjetikë të KGB-s, që operonin në Tiranë. Pikërisht në periudhën kur marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Bashkimit Sovjetik ishin në pragun e divorcit, misionarët e Hurshovit pranë Sigurimit të Shtetit japin alarmin e rrezikut të papritur. Jo rastësisht mesazhi i tyre veçonte kërcënimin nga Flota e VI Amerikane në Mesdhe dhe kryesimin e grupit nga një ushtarak i lartë. I futur me përparësi në axhentën e ministrit të Brendshëm Kadri Hazbiu, legjenda e agjentëve të KGB-s, menjëherë përfundoi te Enver Hoxha. Çështja paraqitej shumë serioze e kërkonte reagim të menjëhershëm. Ideja e sulmit me Flotën e Gjashtë nga Greqia nënkuptonte kërcënimin real para të cilit përballja në atë kohë shfaqej e pamundur. E vetmja mundësi për t’i bërë ballë mbetej bashkëpunimi me sovjetikët e Pashalimanit! Pra, duhej menduar seriozisht për praninë e nëndetëseve ruse në bazën e Vlorës. Sakaq, duhej nxituar për të kryqëzuar kokën e grupit…
KONKLUZION
A NUK NGJAJNE SI DY PIKA UJI SAJIMET BOLSHEVIKE TE ENVER HOXHES PER TEME SEJKON ME HISTORITE KOMUNISTE TE PELLUMB XHUFIT PER SHEN KOZMAIN E ETOLISE?
Kur xhelatet e Sulltanit i thane Shen Kozmait perpara se t’i hidhnin litarin ne qafe:
THUAJE FJALEN E FUNDIT!
ai u pergjegj me qetesi prej Shenjtori:
PORTA E LARTE ME BERI SPIUN TE RUSIT, VATIKANI ME ANATEMOI SE NDIHMOJE HELENET, POPULLI IM (e kishte fjalen per camet nga e kish edhe prejardhjen) ME AKUZOI PER ANTISHQYPTAR, NDERKOHE QE UNE JAM VETEM NE ROB I ZOTIT TONE NE TOKE BESIMTAR I FESE ORTODOKSE. FALI O ZOT JUDET SE NUK CFARE PO BEJNE!
dhe pas ketyre fjaleve trupi i tij i masakruar u var ne litar per t’u hedhur me pas ne lume nga myslymet e Sulltanit dhe Judet servile te tyre.
Edhe intelektuali thote:
FALI O ZOT JUDET E ENVERIT SE NUK DINE SE CFARE PO FLASIN NE GAZETEN DITA!
Kur xhelatet e Sulltanit i thane Shen Kozmait perpara se t’i hidhnin litarin ne qafe:
THUAJE FJALEN E FUNDIT!
ai u pergjegj me qetesi prej Shenjtori:
PORTA E LARTE ME BERI SPIUN TE RUSIT, VATIKANI ME ANATEMOI SE NDIHMOJA HELENET, POPULLI IM (e kishte fjalen per camet nga e kish edhe prejardhjen) ME AKUZOI PER ANTISHQYPTAR, NDERKOHE QE UNE JAM VETEM NE ROB I ZOTIT TONE NE TOKE BESIMTAR I FESE ORTODOKSE. FALI O ZOT JUDET SE NUK DINE SE CFARE PO BEJNE!
dhe pas ketyre fjaleve trupi i tij i masakruar u var ne litar per t’u hedhur me pas ne lume nga myslymet e Sulltanit dhe Judet servile te tyre.
Edhe intelektuali thote:
FALI O ZOT JUDET E ENVERIT SE NUK DINE SE CFARE PO FLASIN NE GAZETEN DITA!
Kosmas of Aetolia has said:
“You must make your children speak Greek, because Greek is the language of our Church, and our nation is Greek .Let those who will promise not to use Albanian at home and say so, and I shall absolve from all of their sins .Do you not see that our nation has grown savage from ignorance and we are no better
than wild beats?”
See, Thanos Veremis “Greece the modern sequel from 1831 to present” C Hurst & Publishers, 2002, p, 159
PSE ALI PASHE TEPELENA E KA NDERUAR DHE RESPEKTUAR SHEN KOZMAIN NGA CAMERIA, NDERKOHE QE ENVERISTET FANATIKE NE SHQYPNINE KOMUNISTE SOT E KRYQEZOJNE ME AKUZA SI KURT PASHA I SULLTANIT?
In 1813 Ali Pasha, the de facto independent Muslim Albanian ruler of Ottoman Epirus or Tosk Albanians and Macedonia, and an enemy of the Sultan – managed to have a church built near the site of Cosmas’ execution, in which the remains of Cosmas were placed. Ali Pasha went as far as having a date of celebration set in Cosmas’ honor. Some other Muslims disliked Ali Pasha’s “giving too much honor to a gkiaouri”, to which the Pasha reportedly replied: «Bring me a Muslim like him, I would kiss his legs.». From different French and English writers of his time he was known as a friend and a sustain for Father Cosmas.
Later, in 1984 the remains were transferred from the St. Cosmas’ Monastery in Kolkondas, where he was killed, to the Archaeological Museum of Fier. Other relics of the saint are kept in the Metropolitan Cathedral of Athens, where some irredentist Northern Epirotes pray for the annexation of Northern Epirus to Greece. Although a hellenizer, Saint Cosmas of Aetolia is still highly regarded by Orthodox Albanians for the message that he gave.
There are numerous popular religious texts attributed to St. Cosmas. Best known are the five “Didaches” and the “Prophecies”. There survive, however, no original manuscript of these texts written personally by St. Cosmas, and none can be dated with certainty. His writings are known only from second or third-hand transcriptions. It is believed that these texts are based on Cosmas’ preachings but were written and copied mostly after his death.
nje verejtje per gazeten Dita:
dicka e madhe nuk shkon te gazeta Dita
e kam fjalen per komentuesin intelektuali
shikoni fjalorin qe perdor per pellumb xhufin dhe per komentuesit e tjere eshte tejet I papershtatshem
shikoni numrin komenteve dhe antishqiptarizmin e tyre.
shpesh kam debatuar me kete komentues dhe kulmin ka arritur kur avni rustemin e ka quajtur BANDIT dhe esat pashe toptanin HERO.
Pra duke e ditur qe populi shqiptar mbi 95 % respekton avni rustemin si HERO KOMBETAR..dhe esat pashen si TRADHETAR…..del se kush eshte ky lloj pse intelektuali.
nje sugjerim praktik:
ju lutem gjejeni kush eshte ky “intelektual” si gjetet IZET haxhine ne turqi dhe botojeni cfare I do zemra ketij pinjolli te esat pash tradhetarit…
sepse te ofendoj nje komentues pa emer nje autor qe shkruan me emer…kjo eshte gabimi I Dites por dhe me shume se gabim
bravo gazeta dita
ky qe quan avni rustemin mascara dhe esat pashen na I quan hero.
kthjeni kete gazete per nastradinet esat pashen,xhaferr deven koqi xoxen feqorr shehun …
no comment