Burracakët s’i shohin dot me sy heronjtë

Jorgo Mandili

Nuk kisha ndërmend t’i rikthehesha përsëri këtij problemi, por më tërhoqi vëmendjen “Letra e hapur e Ballit Kombëtar” drejtuar Fan Nolit, ku qartazi del se e kaluara e tyre ishte garanci, qysh prej kohe për veprimet e tyre të së ardhmes. I shkreti Alimadhi me këtë letër në “vend që të vinte vetulla nxorri sytë”. Sado që të përsëriten gënjeshtrat dhe informacione fallco, sot është zor të gënjesh njerëzit dhe të ndryshosh historinë duke u përpjekur t’i bësh tradhtarët heronj dhe heronjtë t’i paraqesësh si armiq. Ne nuk dyshojmë aspak se ky koncert urrejtjeje kundër LANÇ-it, s’ka si të mos jetë produkt i një politike të menduar mirë, aq më tepër kur shikon se avokat mbrojtës i tyre është analisti i mirënjohur z. Andrea Stefani.

Njerëzit për të cilët flitet në atë letër e kanë tradhtuar atdheun e tyre dhe nuk është për t’u çuditur që atë e shkruajnë nga “Mërgata e Qyqeve” dhe çdo gjë që të thonë për ta, avokatët e tyre, njerëzit nuk ua vënë veshin se gjërat janë thënë me kohë dhe tani është vonë që ne t’u ngremë monumente lavdie tërë Petain-ëve të Shqipërisë. “S’ka dyshim se po ta pyesim mareshalin plak të kapitullimit dhe të kolaboracionit, të cilin Joffre, Foch, Poincare, Clemenceau dhe gjer tek Pauli Reynaud, bashkëpunëtori i tij, që të na shfaqte mendimin e tij, ai patjetër, do të na përgjigjej me zërin e tij të dridhur: “Francezë, unë jam i pari këtyre martirëve” (Renaud De Jouvenel, Internacionalja e Tradhtarëve, përkthyer në shqip, në vitin 1952, sipas origjinalit: L’internacionale des traitres, Paris, La Biblotheque François e, 1948).

A nuk ju ngjan përgjigja e Ballit drejtuar Nolit me përgjigjen e Petain-it? A mund t’u ngrihen monumente lavdie Petain-ëve shqiptarë, që u pasuruan gjatë okupacionit, që përuleshin përpara oficerëve gjermanë dhe që dëfrenin së bashku me ta, që i prisnin në shtëpitë e tyre, që pranonin prej tyre ryshfete dhe bakshishe dhe që sot ata përpiqen që tradhtisë së tyre t’i jepet vula e nderit.

A mund t’u ngrihen monumente lavdie Petain-ëve shqiptare, që kanë patur frikë për lëkurën e tyre, për pasuritë e përfituara pandershmërisht dhe shpesh të fituara nga martirizimi i njerëzve që nuk u bindeshin ballistëve apo padronëve të tyre? Këta janë ata që fëmijët apo pasardhësit e tyre kërkojnë të pastrohen fëlliqësitë e tyre, të hakmerret tradhtia e tyre, të nderohet poshtërsia e tyre. Burracakët s’i shohin dot me sy heronjtë!

Të vjen neveri kur sheh përpjekjet e bijve të Petain-ëve për t’i bërë heronj të parët e tyre. Kuptohet se këta janë ende të dëshpëruar nga humbja dhe të mërzitur nga Nacional-Çlirimtaria. Por më të zemëruar me popullin që nuk i beson pallavrat e tyre kur ajo është ende e gjallë tek veteranët e luftës dhe tek pasardhësit e tyre, që e kanë për nder që mbajnë dekoratat e luftës e medaljet e trimërisë që nuk ka burrë t’ua heqë nga gjoksi, qoftë ai edhe Balli i Taulantit. Ajo akoma mban erën e gjakut të derdhur nga të tjerët, kur Petain-it ia kishin kthyer shpinën LANÇ-it, dhe hanin, pinin e kurvëronin me pushtuesit.

Për kërshërinë e lexuesve dhe të disa miqve të mi, po shkëput një pjesë kuptimplotë nga libri “Internacionalja e Tradhtarëve” të historianit, polemistit, eseistit francez, Renaud de Jouvenel.

Shqipëri: Misionarë të një tipi të ri

………………………………………………….

Shqipëria, si tërë bota, pati ajo kuislingët dhe kolaboracionistët e saj, të cilët nuk u kënaqën nga ndihma që u dhanë okupatorëve gjermano-italianë, por luftuan me aktivitet kundër Rezistencës, që kishte rrokur armët kundër armikut.

Këto organizata: Balli Kombëtar i Mit’hat Frashërit, Legaliteti i Abaz Kupit (i quajturi Bazi i Canit), grupet e Muharrem Bajraktarit, bajraktar feudal, edhe të ministrit Fiqiri Dine – të gjitha këto qenë aq të dobëta sa që u zhdukën menjëherë pas çlirimit të vendit.

Këto organizata gjatë kohërave të para të okupacionit italian, mundoheshin të paraqiteshin në sytë e njerëzve të pasqaruar mirë, si lëvizje rezistente, por qëndrimi dhe politika e tyre morën shpejt rrugën pro naziste. Në fakt, lufta kundër pushtuesit mori përpjesëtime të gjëra qysh prej Konferencës së Pezës, ku më 16 shtator 1942, u formua Fronti Nacional-Çlirimtar, i cili duke grumbulluar masat popullore, i shtrëngoi organizatat në fjalë të demaskohen dhe të marrin haptazi anën e okupatorit. Qëndrimi i këtyre organizatave ishte aq i qartë, sa që togeri Gary, i misionit ushtarak britanik në Shqipëri, më 8 nëntor 1943 i shkruante komandantit të Ballit Kombëtar: “… Fjala ime e fundit është se drejtuesit tuaj dhe pikërisht ata të Komitetit të Tiranës, Komitet që u formua nga gjermanët, janë veglat me të poshtra dhe më të ulëta të gjermanëve”. Pavarësisht kësaj, këto organizata gjatë gjithë luftës kishin pranë tyre këshilltarë ushtarakë anglosaksonë: majori Neal, ishte këshilltari i Muharrem Bajraktarit, majori Kemp, këshilltari i Fiqiri Dines, kolonel Mac Neal, i Abaz Kupit dhe flitet edhe për të tjerë si majori Hendel, kapiteni Hends etj.

Lufta që bënte Enver Hoxha dhe partizanët e tij, vinte dita ditës duke u zgjeruar dhe efikasiteti i saj shtohej gjithnjë e më shumë, kështu që anglezët filluan të trembeshin se mos Shqipëria, po i shpëtonte influencës se tyre dhe filluan të veprojnë.

Më 14 korrik 1944, kur marrjen e Bastisjes e festojnë si të munden, nën admirali i aviacionit William Eliot, kërcënonte Enver Hoxhën se do të priste të gjitha furnizimet në rast se ai do të vazhdonte të luftonte Abaz Kupin, d.m.th milicët shqiptarë. Natyrisht u bënë shumë presione të këtij lloji. Dy agjentë të Gestapos, Helmut Mouth dhe Viktor Pann, të arrestuar nga forcat partizane, treguan se Korpusi 11 gjerman me ndërmjetësinë e majorit Neal, kishte marrë propozimin qe te bashkëpunonte me trupat britanike të zbarkimit, dhe këtë ta kryenin pikërisht në çastin kur çlirimi i Shqipërisë ishte realizuar nga vetë forcat shqiptare dhe nuk shihej nevoja për asnjë ndihmë tjetër, ashtu siç u vërtetua më vonë.

Vendi u çlirua. Tradhtarët morën rrugën e arratisjes dhe në Shqipëri u vendos pushteti komunist se opozita ishte në mërgim dhe po përgatitej për “detyra të reja”, ku përsëri dështuan me turp. Atëherë çfarë “faji” kanë komunistët kur ballistët ja mbathen dhe i lanë të lirë të vepronin siç deshën? Çfarë kërkojnë tani pasardhësit e Petain-ëve shqiptarë? Ata – siç thotë Noli – ranë si shahitë të luftës fashiste dhe nuk kanë asnjë shpresë që të ngjallen si lugatë nga ndonjë luftë e afërme reaksionare. Pra, mos u a varni torbën, por u tregoni vendin dhe vendi i tyre është në varret e fashizmës. Prandaj është e kotë të merresh këtej e tutje me Alimadhin, specie në zhdukje, ashtu sikundër nuk ja vlen të merresh me lulërit për zgjedhjet e lira, kur dihet vjedhja spektakolare e tyre nga ai vetë në Tiranë, apo me drejtësinë e fatmirëve të fatkeqëve të Gërdecit. Më mirë është të merresh me “lavjerrësin pa fërkim” Nard Ndoka, e shumë “profetë të rremë” që kanë marrë përsipër relativizimin e të vërtetave të këtyre dreq-qeverisjeve, që për 25 vjet nuk kanë bërë gjë tjetër, veçse kanë shkatërruar e varfëruar, vrarë e djegur, nga njëra anë, dhe nga ana tjetër kanë krijuar oligarkinë financiare që po i merr frymën popullit dita ditës. Dhe fatmirësisht është e vetmja gazetë “Dita”, që me politikën e saj editoriale liberale, po jep një kontribut të rëndësishëm në ILUMINIMIN e mendjes së shqiptarëve.