Loja e humbur e Berishës me amnistinë fiskale

Projekti i miratuar së fundmi nga Kuvendi për riaktivizimin e amnistisë fiskale deri në 31 dhjetor 2013 ndezi emocionet dhe ndjenjat e biznesit, të brengosur nga kriza dhe vështirësitë e menaxhimit të punëve të përditshme. Projektligji i jep mundësi biznesit të aplikojë për të përfituar faljen e disa detyrimeve të papaguara, deri më 31 dhjetor 2013, vetëm sa i takon aktivitetit të realizuar deri në 2010-n.

Në fakt, është kontradiktor fakti që një amnisti fiskale, të paragjykohet nga sipërmarrja private, edhe pse paketa e propozuar nga qeveria u jep mundësi të përfitojnë faljen e gjobave dhe disa detyrime të të papaguara në vite.

Biznesit i ofrohet mundësia “për të larë mëkatet”, kundrejt disa tarifave, deri diku të përballueshme, e megjithatë, kanë dyshime se ftesa e qeverisë nuk është e sinqertë.

“Amnistia është për ata që punuan në këto kohë krize”, thonë ndërtuesit, kurse ekspertët e politikave fiskale shikojnë me shqetësim efektet negative të kësaj reforme, në dëm të sistemit të taksave, pasi “amnistitë nuk mund të përsëriten kaq shpesh”.

Natyrisht, politika është e ndarë, për vetë faktin se projektligji u hodh për votim në kulmin e fushatës elektorale. Në rast se do të kishin bashkuar votat, atëherë projekti do të falte edhe veprat penale, por nuk ndodhi kështu. Edhe vetë demokratët ishin skeptikë, por votuan për hir të linjës politike, ndërsa duhet theksuar se projektligji mori vetëm 48 për qind të votave në Parlament, kuotimi më i ulët që një ligj ka marrë ndonjëherë.

Biznesi: Asgjë e re

“BiznesAlbania” thotë se paketa nuk ofron asgjë të re, por vetëm shtyrje të afatit. Kush nuk aplikoi në vitin 2011 për të përfituar, mund ta bëjë tani, thotë shoqata, duke shtuar se në thelb, nuk pritet se do të ketë zhvillime pozitive. Sipas saj, projekti u afrua në kohë fushate, ndaj dhe pritshmëritë janë për rezultat dështues.

Ndërtuesit janë më ironikë. “Amnistia e dytë, nëse mund ta quaj kështu, nuk është gjë tjetër vetëm mundësi për ata që kanë ‘ditur’ të punojnë në këto kohë krizë, me forma dhe mënyra të ndryshme. Për atë pjesë të zhytur në krizë, nuk sjell asgjë, thjesht ndikime të vogla”, deklaron Maksi Muçi, drejtor ekzekutiv i Shoqatës së Ndërtuesve.

Por çfarë thotë Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë, Tiranë, e cila më 2 maj, hodhi e para propozimin për realizimin e amnistisë të re, me kushte krejt të tjera, të cilat nuk u aprovuan nga Ministria e Financave? Asgjë! Nikolin Jaka e ka të vështirë të japë ndonjë koment, por thotë se propozimet e anëtarëve të dhomës ishin serioze dhe do të japin efektin e duhur në ekonomi në rast se do të votohen.

Pra, për çfarë u bë amnistia, kur grupet kryesore të biznesit janë skeptikë se do të përfitojnë diçka, madje një pjesë e shikojnë të frikësuar.

Analistët: Dëmton sistemin fiskal

Duhet pranuar se përveç politikës, edhe biznesi ishte i ndarë në pikëpamje sa i takon ndikimit që do të jepte në ekonomi amnistia fiskale. Të paktën në debatet e fillimvitit 2011, kishte shoqata të ndryshme, si p.sh. Dhoma Amerikane e Tregtisë, e cila e shikonte me shqetësim efektin që do të mund të jepte në ekonomi, duke e lidhur me faktin e dekurajimit të atyre bizneseve që kishin qenë të rregullta në pagesën e taksave.

Rreth dy vjet më pas, një ndër ekspertët e njohur të sistemit fiskal, Xhavit Curri ndan të njëjtin mendim. Curri ka punuar prej disa vitesh në postet e larta të Drejtorisë së Tatimeve dhe e njeh nga afër terrenin, ndërsa sot ai “mbron”, nëse mund ta quajmë kështu, interesat e sipërmarrjes private.

“Është thjesht një lojë, provokim nervash për biznesin dhe asgjë më shumë. Por akoma e më keq, po luhet me fatin e të ardhurave në sistem. Nëse i mësojmë bizneset tona me mentalitetin se do të kemi amnisti një herë në 2-3 vjet, atëherë nuk jemi asgjëkund dhe të gjitha reformat për një menaxhim korrekt të taksave do të dështojnë. Amnistia e miratuar së fundmi nuk do të çlirojë ato kapitalet e premtuara, por thjesht synon të shtojë disa vota. Më vjen keq, por kështu nuk ecet përpara”, thotë Curri.

Ervin Bushati, sekretari për ekonominë në PS, e shikon në dy drejtime. “E para, amnistia u propozua në kohë fushate, ndaj dhe biznesi që do të përfitojë është i lidhur me grupime të caktuara, pra do të jetë proces selektiv. E dyta, kemi dëmin moral, nëse biznesi mësohet me amnisti, nuk përfitohet asgjë për ekonominë”. / Monitor.al