Dhimbjet testikulare, çfarë i shkakton dhe si duhen trajtuar

Mjekja Ilda Xhelili vë në dukje se shpesh simptomat mund të jenë shumë të ngjashme për shkaktarë të ndryshëm, duke e bërë të vështirë diagnozën diferenciale, prandaj, dhimbjet testikulare kërkojnë një trajtim mjekësor të specializuar

 Pranvera Kola – DITA

Prania e dhimbjeve në testikujt nuk duhet të neglizhohet. Me të shfaqur simptomat e para duhet të merrni menjëherë ndihmën e specializuar mjekësore, me qëllim për të shmangur ndërlikimet që këto dhimbje mund të sjellin në rast se nuk trajtohen në kohën e duhur. janë një sërë faktorësh që çojnë drejt dhimbjeve testikulare. Mjekja Ilda Xhelili ndalet në detajimin e këtyre faktorëve, simptomave të sëmundjes, si dhe masave që duhet të merren për t’i trajtuar në kohë.

“Testikujt janë pjesë e organeve riprodhuese të mashkullit, me një funksion primar të prodhimit të spermës dhe të hormonit mashkullor testosterone. Testikujt qëndrojnë brenda një strukture të jashtme të quajtur scrotum, i cili ndodhet midis penisit dhe anusit. Testikujt e të rriturve janë të ngjashëm me madhësinë e ullinjve të mëdhenj dhe është e zakonshme që një testikul të varet më poshtë se tjetri brenda në scrotum. Prapa testikujve ndodhet epidimiti, një strukturë testikulare si spirale që ka funksion të ruajë dhe transportojë spermatozoidet e prodhuara. Kordoni spermatozoid përmban enë gjaku, nerva, enë limfatike dhe kalon nga barku për t’u lidhur me çdo testikul”, vë në dukje mjekja Ilda Xhelili.

Sipas saj, duhet të paraqiteni menjëherë tek mjeku specialist në rast të pranisë së këtyre dhimbjeve. Në vijim të shkrimit gjeni të detajuara edhe llojet e testeve dhe ekzaminimeve që duhet të kryeni për diagnostikimin e saktë të sëmundjes, çka përcakton edhe llojet e trajtimit që duhet të ndiqni.

Si manifestohen dhimbjet testikulare?

Këto janë dhimbje, ose ndjenjë sikleti që manifestohen në një, ose të dy testikujt. Dhimbja mund të vijë nga vetë testikujt, por mund të jetë rezultat i problemeve të tjera shëndetësore që vijnë nga scrotumi, organet e barkut, si edhe nga bacini (legeni).

Dhimbjet testikulare mund të jenë akute (afatshkurtër), ose kronike (afatgjatë), mund të jenë konstante, apo edhe me ndërprerje. Simptomat dhe shenjat klinike ndryshojnë në varësi të shkakut të dhimbjes. Megjithatë, shpesh simptomat mund të jenë shumë të ngjashme për shkaktarë të ndryshëm, duke e bërë të vështirë diagnozën diferenciale.

Prandaj, e theksoj që dhimbjet testikulare kërkojnë një trajtim mjekësor të specializuar. Shkaku më i shpeshtë është torsioni (përdredhja) dhe kjo manifestohet me fillim të menjëhershëm të dhimbjes dhe e lokalizuar në një testikul, majtas, ose djathtas. Përveç dhimbjes mund të shfaqet ënjtje dhe skuqje e lëkurës, dhimbje barku, gjendje ethore (me të dridhura), si edhe humbja e disa reflekseve në zonën e prekur.

Shkak tjetër përbën epididimiti që paraqet një fillim gradual, nga dhimbje të buta deri në të forta, e lokalizuar zakonisht në njërën anë dhe mund të shoqërohet gjithashtu me të përziera, të vjella, dhimbje barku, gjendje ethore, skuqje, apo ënjtje të lëkurës, si edhe fenomene urinare (djegie, urinim i shpeshtë).

Jo rrallë, gurët në veshka mund të shkaktojnë dhimbje testikulare, por në këtë rast testikujt kanë pamje normale, pa ënjtje dhe skuqje të lëkurës në zonën përkatëse. Shenja të tjera të gurëve në veshka janë dhimbje barku, nauze (të përziera), të vjella, shenja urinare, si vështirësi gjatë urinimit, urinim me gjak, shpeshtësi dhe djegie.

Po për tumoret testikulare ç’mund të themi në lidhje me simptomat?

Edhe pse në shumicën e rasteve tumoret testikulare nuk paraqesin dhimbje, jo rrallë ato janë prezente. Por, në këto raste shenjat e tjera mund të përfshijnë ndryshime në madhësinë e testit, dhimbje bezdisëse në fund të barkut, në shpinë, apo rrallë edhe në kraharor.

Si ndikojnë traumat dhe dëmtimet  në dhimbjet testikulare?

Në rastin e traumave dhimbjet mund të jenë nga të lehta deri në të rënda, në varësi të dëmtimit, shoqëruar edhe me dhimbje barku, nauze ose të vjella. Në rastin e rupturave (këputje) kemi dëmtimin e indit lidhës që rrethon testikujt. Ky dëmtim çon në grumbullim të gjakut në zonën përreth testikujve (hematocele).

Këto lloj dëmtimesh zakonisht kërkojnë menaxhim të shpejtë kirurgjikal. Jo e rrallë paraqitet dhe hernia inguinale (në rrëzë të kofshës) e cila mund të shkaktojë dhimbje në scrotum dhe në testikuj. Dhimbja forcohet më shumë gjatë efortit fizik, kollitje dhe teshtitjes. Po ashtu mund të jetë prezent në këtë zonë edhe ndjesia e djegies apo çpimit si gjilpëra.

Po infeksionet a çojnë në dhimbje testikulare?

Po, dhimbjet në testikuj mund të shkaktohen edhe si pasojë e infeksioneve të ndryshme, si për shembull parotitis (shytat), por në këtë rast na ndihmojnë shumë shenjat klinike të infeksionit primar. Komplikacionet e ndryshme janë të lidhura me shkaktarët e ndryshëm të dhimbjeve testikulare.

Disa individë mund të vuajnë nga dhimbjet kronike të testikujve edhe pas eliminimit të shkaktarit primar. Po ashtu, mund të kemi dëmtime të përhershme të testikujve, çrregullime seksuale, apo edhe problem të fertilitetit deri në sterilitet mashkullor.

Si diagnostikohet sëmundja?

Për të diagnostikuar situatën themelore që shkakton dhimbje të testikujve luan rol së pari anamneza e hollësishme e sëmundjes (historia e sëmundjes). Pastaj vijnë ekzaminimet laboratorike (gjaku dhe urina), si edhe ato imazherike (eko, skaner, rezonancë magnetike). Të gjitha së bashku bëjnë të mundur diferencimin diagnostik.

Si trajtohen dhimbjet testikulare?

Përsa i përket menaxhimit të dhimbjes testikulare, ai varet nga shkaku themelor. Jo pak raste kërkojnë menaxhim të shpejtë kirurgjikal siç është për shembull torsioni testikular (përdredhja), herniet inguinale, tumoret. Në rastin e infeksioneve të ndryshme lind nevoja e përdorimit të antibiotikëve, apo preparateve kortizonale, por gjithmonë me këshillimin e mjekut specialist.

Padyshim që preparatet kundër dhimbjes janë shumë të rëndësishme për cilësinë e jetës. Ato janë në varësi të dhimbjes dhe përdorimi i tyre (doza dhe kohëzgjatja) janë padyshim nën kontrollin e mjekut për shkak të efekteve të padëshiruara që mund të japin. Po ashtu, mund të lehtësohen edhe shenjat e tjera klinike, si: nauzeja dhe të vjellat deri në eliminimin përfundimtar të shkakut.

A mund të parandalohen dhimbjet testikulare?

Shumica e shkaktarëve të dhimbjeve testikulare nuk mund të parandalohen. Kujdes mund të tregohet për parandalimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme duke përdorur prezervativin.

Po ashtu, vaksinimi për parotit (shytat) minimizon orkiepididimitet virale.

Përsa i përket traumave, personat që ushtrojnë aktivitet të rregullt sportiv mund të përdorin pajisje mbrojtëse të posaçme.