“Shqiptarët duhet të zgjohen”

Deklarata e fortë e Joe DioGuardi: Berishën e futën në politikë komunistët, shkatërroi Shqipërinë. Gjëja e parë që donte të bënte kur erdhi në pushtet ishte të kontrollonte gjyqtarët, drejtësinë. Çfarë qeverie e bën këtë? Vranë njerëz dhe vinin në SHBA për lutje, apo për një foto më politikanët

Njëri prej personave më të fuqishëm të lobit shqiptaro-amerikan, ish-kongresmeni dhe kryetari i Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane, Joe DioGuardi, në një intervistë për “Interaktiv” të KTV-së, ka folur shumë ashpër për politikanët shqiptarë. Ai thotë se ata kanë shkatërruar Shqipërinë dhe Kosovën. “Nëse flasim për politikën, fjala e vetme që më bie ndërmend është keq. Ju e dini ç’ka do të thotë keq”, shprehet ai. “Shikoni se çfarë ndodhi në 10 vjet dhe këtë e kam përjetuar pothuajse me lot në sy. Politikanët nuk arritën të bindnin Europën që t’u japin shqiptarëve viza për të udhëtuar në Perëndim, për të kërkuar punë. Ata mund të shkojnë vetëm në Turqi. Kush dëshiron të shkojë në Turqi tani që Erdogani po sillet si në kohën e Perandorisë Osmane? Ky është njeriu që shkoi në zyrën e Sali Berishës dhe tha: ‘Ku e morët këtë fotografi të Gjergj Kastriotit? Ai është tradhtar. Hiqeni!’, Dhe, ç’ka bëri ai? E largoi. A janë këta shqiptarët që i zgjodhëm për të qenë politikanët tanë, në Shqipëri, Kosovë apo kudo tjetër? Dhe, tani e kemi problemin me Ali Ahmetin në Maqedoni”. I qartë në reagimin e tij ai vijon më tej duke u shprehur se “çfarë është duke bërë ai? 15 vjet kemi bashkëpunuar me Arbën Xhaferin, një nga politikanët shqiptarë më të mençur. Madje, e lamë që të fliste në një mbledhje të Komitetit, siç e bëmë edhe me Ipeshkvin Sopi, që pati një pjesëmarrje të rëndësishme këtu, për të treguar se Kosova nuk është vetëm islamike. Nuk kam problem me të qenët mysliman, por serbët po i sillnin këtu vazhdimisht peshkopët duke thënë: Jemi të krishterë, jemi të krishterë. Kongresmeni Heid më tha: Joe, a ka ndonjë të krishterë në Kosovë? I thashë: Po, 200.000. Më tha: Sille një peshkop këtu. I thashë që nuk fliste anglisht. Më tha që s’ka problem, se marrim përkthyes dhe këtë punë e bëri Faton Bislimi. Na duhej të tregoheshim të mençur për të bërë atë që bëmë. Por, a e humbëm kohën? E gjithë kjo punë e mirë që kemi bërë a shkoi kot? Që partitë politike po i përdorin njerëzit deri në atë pikë, sa që njerëzit po dëshpërohen, kanë frikë për vendet e tyre të punës, kanë frikë për të ardhmen e fëmijëve dhe me sa kam dëgjuar, autobusët po largohen me njerëz nga Kosova, sepse nuk e dinë se si mund të qëndrojnë më aty për të mbajtur familjet”. Dhe vijon: “Falë Zotit, kemi njerëz të rinj, sikurse Faton Bislimi, të cilin e ndihmuam me shkollimin këtu, në Harvard. I thashë që ne do të ndihmojmë, por ti duhet të kthehesh në Kosovë. Dhe, ai e la familjen e tij në Edmonton dhe u kthye në Gjilan, dhe kjo nuk është e lehtë. Nuk ka ndonjë punë të madhe për të atje, e shpresoj që kjo do të ndryshojë. Ne po punojmë që të shohim se sa shqiptarë të rinj do të mund të edukoheshin këtu në Amerikë dhe që pastaj të jemi në gjendje të themi që nëse doni të ktheheni, do të provojmë që të sigurojmë ca para që ju të jetoni atje, por nuk mund t’ju bëjmë që të ndiheni si politikanë të mëdhenj atje”.

Nuk harron edhe sjelljen e politikës: “Sepse, Shqipëria tash, më falni, Kosova, por edhe Shqipëria e ka këtë problem si Rusia – ka oligarkë. Njerëzit që janë në pushtet, po pasurohen e pasurohen, e njerëzit që thonë se i përkrahin zgjedhësit e tyre, po varfërohen. Më keq se kaq, nuk shohin ardhmëri për familjet e tyre atje, përveç nëse nuk i shërbejnë partisë. Dhe, ç’ka dëshiron partia është: Na i sillni gjithë vota e familjes dhe ndoshta ju sigurojmë dy vende pune në Qeveri. Ç’ka është kjo? Vetëm mafia e bën këtë në këtë vend dhe ajo po zhduket. Pra, shqiptarët e Kosovës duhet të zgjohen.

Ata nuk po përfaqësohen nga njerëz që e kuptojnë demokracinë e vërtetë, përfaqësimin e njerëzve, e jo te vetvetes dhe partisë. Është e pakuptimtë që të vihet më lista e njerëzve për zgjedhje. Bëjeni si në Amerikë, lejoni çdo individ të thotë: Unë dua të jem përfaqësuesi yt. Unë jetoj afër jush, prandaj votoni për mua. Partitë le të bëhen bashkë, pasi që njerëzit të zgjidhen. A nuk ua treguam ne Kosovës, e Shqipërisë se si funksionin demokracia këtu në Amerikë?

Kurrë nuk e harroj kur shkuam në Shqipëri dhe e ndihmuam zgjedhjen e Sali Berishës president. M’u desh të shkoja dy herë, sepse në vitin 1991 komunistët kontrollonin gjithçka. Isha atje me delegacion dhe kur u ktheva, thashë se këto nuk ishin zgjedhje të mira dhe u desh t’i përsërisnim. Unë nuk e dija që Sali Berisha ishte i përzgjedhuri i komunistëve për të garuar. Shikoni videot e mia në YouTube, të viteve 1993-94, intervistat me të. I thashë: Bëjeni një qeveri të njëjtë me atë në SHBA. Por, ai nuk e bëri. Gjëja e parë që donte të bënte ishte të kontrollonte gjyqtarët, drejtësinë. Çfarë qeverie e bën këtë? Dhe vetëm tash po ndodh Vetting me reformën gjyqësore.

Dhe, unë isha shumë kritik, pasi që keni pasur shqiptarë nga Shqipëria që vinin këtu për Lutjet e Mëngjesit, që ishin përgjegjës për Gërdecin, për vendosjen e minave aty, njerëz që u shisnin plumba kinezë amerikanëve. Këta janë njerëz që vijnë tani në Washington për Lutjet e Mëngjesit. Duan të bëjnë fotografi me politikanët këtu.

Duan të mashtrojnë njerëzit në Shqipëri, duan të mashtrojnë njerëzit në Kosovë, duke u thënë se i njohin në Washington. Po, por ç’ka po bëni me këtë? Si do t’i përfaqësoni njerëzit? Për këtë bëhet fjalë. Prandaj, unë mund të vazhdoj të flas, por ju i keni pyetjet tuaja”, thotë DioGuardi.

Ai ndërkohë, pavarësisht se nuk është më në Kongres, thotë se do të vazhdojë të punojë për çështjen e kombit shqiptar. “Mendoni se ndalova së punuari, apo që u pensionova? Më patë këtu. Do të jem 78-vjeçar këtë vit dhe a më patë të pensionuar? Jo. Por, të gjithë duan t’u thonë njerëzve që puna e tij e ka pasur, e ka bërë punën e tij, tani lëreni vetë. Jo. Puna ime nuk ka përfunduar. Puna për kombin shqiptar nuk ka përfunduar. Dhe, ky është problem i madh që kemi. Si mund t’i bëjmë 7 milionë shqiptarë në Ballkan të mendojnë si një komb. Ata e kanë historinë e njëjtë, gjuhën e njëjtë. Janë në tokat e paraardhësve të tyre, që serbët dhe të tjerët duan t’i copëtojnë”, thekson ai.

Intervista e plotë e KTV-së me Joe DioGuardin:

Jemi duke e festuar këtë vit përvjetorin e 10-të të Pavarësisë. E di që nuk keni qenë atje, por lexoni se ç’ka ndodh. Sa është zhvilluar Kosova në këta 10 vjet?

Varet se si e përshkruani. Nëse flasim për politikën, fjala e vetme që më bie ndërmend është keq. Ju e dini çka do të thotë keq. Nuk po e shoh zhvillimin e demokracisë që besoja se do të vinte në Kosovë, pas punës që kam bërë në Kongres dhe pas punës së të gjithëve në bordin e Ligës Qytetare Shqiptaro – Amerikane. Ne shpresonim që pas pavarësisë do të fitonim një lloj demokracie, ndoshta jo të nivelit amerikan, por që do të ishte mjaftueshëm e mirë që populli të fliste, jo politikanët, jo partitë, që njerëzit të ishin krenarë që kanë një shtet që ofron punë për ta dhe fëmijët e tyre. Shikoni se çfarë ndodhi në 10 vjet dhe këtë e kam përjetuar pothuajse me lot në sy. Politikanët nuk arritën të bindnin Evropën që t’u japin shqiptarëve viza për të udhëtuar në Perëndim për të kërkuar punë. Ata mund të shkojnë vetëm në Turqi. Kush dëshiron të shkojë në Turqi tani që Erdogani po sillet si në kohën e Perandorisë Osmane. Ky është njeriu që shkoi në zyrën e Sali Berishës dhe tha: ‘Ku e morët këtë fotografi të Gjergj Kastriotit? Ai është tradhtar. Hiqeni!’, Dhe, ç’ka bëri ai? E largoi. A janë këta shqiptarët që i zgjodhëm për të qenë politikanët tanë, në Shqipëri, Kosovë apo kudo tjetër. Dhe, tani e kemi problemin me Ali Ahmetin në Maqedoni. Çfarë është duke bërë ai? 15 vjet kemi bashkëpunuar me Arbën Xhaferin, një nga politikanët shqiptarë më të mençur. Madje, e lamë që të fliste në një mbledhje të Komitetit, siç e bëmë edhe me Ipshekvin Sopi, që pati një pjesëmarrje të rëndësishme këtu për të treguar se Kosova nuk është vetëm islamike. Nuk kam problem me të qenët mysliman, por serbët po i sillnin këtu vazhdimisht peshkopët duke thënë: Jemi të krishterë, jemi të krishterë. Kongresmeni Heid më tha: Joe, a ka ndonjë të krishterë në Kosovë? I thashë: Po, 200.000. Më tha: Sille një peshkop këtu. I thashë që nuk fliste anglisht. Më tha që s’ka problem se marrim përkthyes dhe këtë punë e bëri Faton Bislimi. Na duhej të tregoheshim të mençur për të bërë atë që bëmë. Por, a e humbëm kohën? E gjithë kjo punë e mirë që kemi bërë a shkoi kot? Që partitë politike po i përdorin njerëzit deri në atë pikë sa që njerëzit po dëshpërohen, kanë frikë për vendet e tyre të punës, kanë frikë për të ardhmen e fëmijëve dhe me sa kam dëgjuar, autobusët po largohen me njerëz nga Kosova, sepse nuk e dinë se si mund të qëndrojnë më aty për të mbajtur familjet. Falë Zotit, kemi njerëz të rinj, sikurse Faton Bislimi, të cilin e ndihmuam me shkollimin këtu, në Harvard. I thashë që ne do të ndihmojmë, por ti duhet të kthehesh në Kosovë. Dhe, ai e la familjen e tij në Edmonton dhe u kthye në Gjilan, dhe kjo nuk është e lehtë. Nuk ka ndonjë punë të madhe për të atje, e shpresoj që kjo do të ndryshojë. Ne po punojmë që të shohim se sa shqiptarë të rinj do të mund të edukoheshin këtu në Amerikë dhe që pastaj të jemi në gjendje të themi që nëse doni të ktheheni, do të provojmë që të sigurojmë ca para që ju të jetoni atje, por nuk mund t’ju bëjmë që të ndiheni si politikanë të mëdhenj atje. Sepse, Shqipëria tash, më falni, Kosova, por edhe Shqipëria e ka këtë problem si Rusia – ka oligarkë. Njerëzit që janë në pushtet, po pasurohen e pasurohen, e njerëzit që thonë se i përkrahin zgjedhësit e tyre, po varfërohen. Më keq se kaq, nuk shohin ardhmëri për familjet e tyre atje, përveç nëse nuk I shërbejnë partisë. Dhe, çka dëshiron partia është: na i sillni gjithë vota e familjes dhe ndoshta ju sigurojmë dy vende pune në Qeveri. Çka është kjo? Vetëm mafia e bën këtë në këtë vend dhe ajo po zhduket. Pra, shqiptarët e Kosovës duhet të zgjohen. Ata nuk po përfaqësohen nga njerëz që e kuptojnë demokracinë e vërtetë, përfaqësimin e njerëzve, e jo te vetvetes dhe partisë. Është e pakuptimtë që të vihet më lista e njerëzve për zgjedhje. Bëjeni si në Amerikë, lejoni çdo individ të thotë: Unë dua të jem përfaqësuesi yt. Unë jetoj afër jush, prandaj votoni për mua. Partitë le të bëhen bashkë, pasi që njerëzit të zgjidhen. A nuk ua treguam ne Kosovës, e Shqipërisë se si funksionin demokracia këtu në Amerikë? Kurrë nuk e harroj kur shkuam në Shqipëri dhe e ndihmuam zgjedhjen e Sali Berishës president. M’u desh të shkoja dy herë, sepse në vitin 1991 komunistët kontrollonin gjithçka. Isha atje me delegacion dhe kur u ktheva, thashë se këto nuk ishin zgjedhje të mira dhe u desh t’i përsërisnim. Unë nuk e dija që Sali Berisha ishte i përzgjedhuri i komunistëve për të garuar. Shikoni videot e mia në YouTube, të viteve 1993-94, intervistat me të. I thashë: Bëjeni një qeveri të njëjtë me atë në SHBA. Por, ai nuk e bëri. Gjëja e parë që donte të bënte ishte të kontrollonte gjyqtarët, drejtësinë. Çfarë qeverie e bën këtë? Dhe vetëm tash po ndodh vetting me reformën gjyqësore. Dhe, unë isha shumë kritik, pasi që keni pasur shqiptarë nga Shqipëria që vinin këtu për Lutjet e Mëngjesit, që ishin përgjegjës për Gërdecin, për vendosjen e minave aty, njerëz që u shisnin plumba kinezë amerikanëve. Këtë janë njerëz që vijnë tani në Washington për Lutjet e Mëngjesit. Duan të bëjnë fotografi me politikanët këtu. Duan të mashtrojnë njerëzit në Shqipëri, duan të mashtrojnë njerëzit në Kosovë duke u thënë se i njohin në Washington. Po, por çka po bëni me këtë? Si do t’i përfaqësoni njerëzit? Për këtë bëhet fjalë. Prandaj, unë mund të vazhdoj të flas, por ju i keni pyetjet tuaja.

Ju folët për atë që po bëjnë politikanët në Kosovë dhe ju i njihni ata personalisht…

I njoh natyrisht, dhe njëri prej tyre ishte në Hagë dy herë, e neve na u desh të mblidhnim para për ta nxjerrë jashtë. Pse e bëmë këtë? Sepse e donim? Jo. Sepse nuk donim që Kosova të quhej vend terrorist, prandaj mua dhe gruas time na u desh që të shkonim në Hagë dhe ta nxirrnim nga atje zotin Haradinaj. Po të dënohej do të thoshin se Kosova është vend terrorist dhe ne e parandaluam këtë, dy herë.

Tani ai është kryeministër.

Po, është kryeministër, dhe ç’ka po bën? Këtë e donte, që të bëhej kryeministër dhe unë po pres që të shoh se çfarë reformash do të bëjë. Ose ndoshta vetëm do të bëjë atë çfarë Hashim Thaçi dëshiron, ose dikush tjetër. Jo. Na duhen njerëz të guximshëm, me ide të reja që u shkojnë njerëzve në rrugë dhe u kërkojnë njerëzve mbështetjen dhe votën, duke u thënë se atë që them se do ta bëj për ju edhe do ta bëj. Dhe, nëse nuk e bëj për dy vjet, duhet të më largoni nga posti ose do të largohem vetë. Quhet kufizim i mandatit këtu. Nëse nuk e bëni si duhet punën tuaj, atëherë ikni. Njerëzit nuk mund të presin më gjatë. Kemi 10 vjet që nga shpallja e pavarësisë dhe shqiptarët e rinj po ikin nga Kosova. E dini se cila është fjala në shqip: Turp! E di këtë fjalë që përdoret edhe nga arbëreshët.

Do të ketë një fazë të re të dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Presidenti Thaçi do ta udhëheqë. Kosova, BE-ja, SHBA-ja presin që në fund të ketë një marrëveshje ligjërisht të obligueshme, që ne në Prishtinë shpresojmë se do të na garantojë një ulëse në OKB. Si mendoni se duhet të përfundojë negociatat?

Si mund t’i besoni Serbisë që ende nuk e ka njohur pavarësinë e Kosovës? Si mund të mendojë Serbia të bëhet pjesë e BE-së kur nuk është fqinj i mirë. Njëra nga gjërat e para që është thënë ishte se nëse Serbia dëshiron të bëhet pjesë e BE-së, duhet të ketë marrëdhënie të mira fqinjësore me Kosovën dhe duhet të ketë raport paqësor mes tyre. A po e shihni ju këtë? Unë nuk po e shoh. Dhe, tani do të shkoni në dialog me ta. Nëse do të isha udhëheqësi i shtetit të Kosovës, do të thosha: Jo nuk ka bisedime. Së pari, duhet ta njihni Kosovën. Shumë njerëz kanë vdekur në Kosovë. 12 mijë njerëz. Ne parandaluam më shumë vrasje. Ajo çfarë ndodhi në Srebrenicë, mund të përsëritej këtu nëse nuk do të ishte për ne shqiptaro-amerikanët për ta ndaluar. E ndaluam dhe ende nuk kemi rezultatet e duhura. E kemi parandaluar në Kosovë. Nuk duam ta shohim asnjë person të vrarë në Kosovë, e aq më pak 12.000, e ende nuk mund t’i gjejmë trupat. Kujtojeni atë që ndodhi. Mendoni se Clintoni është hero? Ne i thamë atij: Mos lejo që serbët t’i marrin të burgosurit shqiptarë në Beograd. A e bëri këtë? Jo. Madje, ata i vranë dhe i vendosën në frigoriferë e i dërguan atje për të fshehur krimet në stacionet policore. Kjo ishte barbare. Është gati njëjtë si Gjermania naziste. Dhe, tani shqiptarët duhet t’u besojnë serbëve? Si mund t’u besojmë serbëve për dialog, kur ato nuk çojnë askund.

Por, bisedimet ndërmjetësohen nga BE-ja dhe në fund thuhet që Serbia duhet ta njohë Kosovën.

Më lejoni t’jua japë një shembull. Marrëveshja e Ohrit, e ndërmjetësuar nga BE-ja dhe e garantuar nga SHBA-ja. Ku është sot? Në bërllok. Sepse, ka kalkulime politike dhe politikanët shqiptarë, duke nisur nga Ali Ahmeti, e lanë Marrëveshjen e Ohrit të vdiste. Dhe, tani duan t’i vënë emër të ri Maqedonisë, për të kënaqur të gjithë, pos shqiptarëve – Ilidenska Makedonija, sikurse të mos ekzistonin shqiptarët. A është kjo e drejtë? Prandaj, nuk mund t’u besojmë sllavëve. Nuk mund t’u besojmë rusëve. Rusia ende po kërkon ndikimin e saj në Ballkan dhe besoni apo jo, në Maqedoni kanë krime bashkë me zotin Gruevski. E dimë që tani ai nuk është aty, është Zaevi, por Gruevski nuk është në burg dhe ai duhet të përfundojë në burg. Shumë shqiptarë u vunë në kurth. U vranë për qëllime politike dhe kjo është e gabueshme. Prandaj, nëse e shihni se çfarë ndodh me sllavët që kontrollojnë Maqedoninë, atëherë si mund t’u besoni serbëve? Ata janë pjesa më e keqe e sllavëve. Si mund t’u besoni? Ata vrasin njerëz. Kujtojeni Ofensivën e Dhjetorit. Çka u tha Millosheviqi ushtarëve dhe paramilitarëve të tij? Ari. Këta shqiptarë kanë shumë para dhe ari. U tha: Vrisni! Hyni në shtëpitë e tyre dhe merreni arin. Pastaj, kemi parë peshkopët që i kanë dhënë medalje Arkanit për vrasjen e njerëzve në Kosovë. A e kanë harruar këtë njerëzit në Kosovë? Unë nuk e kam harruar. Unë merrem me këtë që nga viti 1986, ‘87 e deri më tash, që nuk shkoj më në Kosovë, sepse e ndërruan flamurin dhe nuk ju duhem më.

Thatë se njerëzit në Kosovë duhet të zgjohen. A mendoni se duhen ndërruar këta politikanë, që janë në pushtet tash e 20 vjet, sikurse puna e Presidentit Thaçi. A duhet një gjeneratë e re e politikanëve të vijë në shprehje?

Çfarë bëri Marthin Luther King? Çfarë bëri ai? Protesta paqësore. Pse njerëzit e Kosovës nuk janë në rrugë? Pse nuk thonë: Mjaft! Kemi 10 vjet nga pavarësia dhe nuk kemi asgjë. Fëmijët tanë po ikin ilegalisht, duke kërkuar vende pune. Mjaft! Ndoshta mund të nisni një lëvizje të re – Mjaft! në Kosovë, sepse nëse njerëzit nuk bëhen bashkë për të folur, politikanët do t’ju blejnë me rend – një nga një. Jo. Të gjithë duhet të thonë se jemi ngopur. Kjo nuk është kultura e shqiptarëve, kjo nuk është historia e shqiptarëve. Dhe, krejt puna që është bërë nga shqiptaro-amerikanët për të na çliruar, për të na vendosur në hartë, tani po shkon kot. Dhe, ju doni të bisedoni akoma më shumë me serbët që ende nuk duan të pranojnë pavarësinë e Kosovës. Për mua, është e pakuptimtë.

Tani, të gjithë në Kosovë e dinë që ju jeni i pari që në vitet ‘80 e keni ngritur zërin për çështjen e Kosovës. Kanë kaluar shumë vjet nga kjo kohë, dhe a mendoni se kontributi juaj po njihet në Kosovë?

Jo, aspak. Jo. Sepse nuk keni media të lira në Kosovë. Ndoshta, kanali juaj është ndër më të mirët, por keni gazeta dhe televizione në pronësi të të pasurve, nga partitë politike dhe gjithçka duhet të filtrohet nëpërmjet tyre dhe prandaj nuk më shihni mua. Për 10 vjet unë u zhduka. Mendoni se ndalova së punuari, apo që u pensionova? Më patë këtu. Do të jem 78-vjeçar këtë vit, dhe a më patë të pensionuar? Jo. Por, të gjithë duan t’u thonë njerëzve që puna e tij e ka pasur, e ka bërë punën e tij, tani lëreni vetë. Jo. Puna ime nuk ka përfunduar. Puna për kombin shqiptar nuk ka përfunduar. Dhe, ky është problem i madh që kemi. Si mund t’i bëjmë 7 milionë shqiptarë në Ballkan të mendojnë si një komb. Ata e kanë historinë e njëjtë, gjuhën e njëjtë. Janë në tokat e paraardhësve të tyre, që serbët dhe të tjerët duan t’i copëtojnë. E kanë kulturën e njëjtë, dhe unë dua që t’i zgjoj. I patë italianët këtu sonte? Më duhet t’jua kujtoj sa të rëndësishëm shqiptarët ishin për 500 vjet në Itali. Ata luftuan me Garibaldin për ta bërë Italinë shtet në vitin 1861 dhe kryeministri i parë ishte Francesco Crespi, që kishte prindër shqiptarë. Italianët mbase e kanë harruar këtë, e shqiptarët ka gjasa që nuk e dinë fare. Prandaj, njerëz të mirë si ju duhet të udhëtojnë më shpesh për të përçuar mesazhin se duhet pasur media të mira dhe të lira në Kosovë. Lejoni njerëzit që të flasin. Mos provoni ta kontrolloni mesazhin, sepse pastaj bëheni shtet komunist sërish.

Si i shihni raportet ndërmjet Kosovës dhe SHBA-së me administratën e re të Trumpit? Siç e dimë, mbështetja për Kosovën gjithmonë ka ardhur nga të dyja partitë.

Po, por duhet t’i zëvendësojmë kongresmenët e mëdhenj me të cilët unë kam punuar. Disa kanë vdekur, të tjerë po vdesin ose po plaken, të dyja partive. Kongresmeni High, kryesues republikan i Komitetit për 6 vjet, Kongresmeni Gillman, i pari të cilin e mora me vete në Maqedoni dhe në Shqipëri. Ai ka vdekur tash. Ishte 90 e diçka vjet. John Mçain, një prej miqve tanë më të mirë, mund të mos mbijetojë. Tani nuk kam shumë raporte, por i kishim më herët dhe ai ka bërë punë shumë të madhe për ne. Tom Lantos. Kush ka bërë më shumë se sa ky kongresmen i madh amerikano-hebraik. Ai erdhi me mua për ta takuar Ramiz Alinë, erdhi me mua dhe ia tha në fytyrë Millosheviqit se ne po vëzhgojmë çka po bën këtu. Ia tha në Grand Hotel. Dhe, kur e hapa derën në katin e dytë të hotelit pashë mijëra njerëz. Dikush më tha se gjëja më e mirë që mund të thuash në shqip është ajo që Fan Noli ka thënë: ‘Moj nanë, mos ki frikë se ke djemtë në Amerikë’. Doja t’ju jepja shpresë.

Tani shqiptarët po e humbasin shpresën, sepse nuk shohin zgjidhje. Duhet të kthehet shpresa, sepse pa shpresë, nuk mund të luftoni më. Ju bëheni viktimë dhe nuk e dini çka të bëni. Ajo që dua të them është se gjithë këta kongresmenë, kryesuesi Pal, Joe Biden që u bë zv.president e tash, nuk e di çka do të bëjë, por ai ishte me ne gjatë gjithë kohës. Njerëzit mund të thonë pse ai nuk ka bërë diçka. Por, e dini kur bëheni zv.president duhet ta dëgjoni Presidentin dhe nuk jeni më Kryesues i Komitetit për Politikë të Jashtme, në të cilin komitet dëshmuam bashkë me të në vitin 1991 dhe 1998. Nuk e kemi zërin e tij aq shumë, por unë e di që ai i respekton shqiptarët. Shqiptarët kanë shumë respekt në Amerikë. Të gjithë e dinë këtu se populli më pro-amerikan në Evropë janë shqiptarët dhe ne nuk duam ta humbasim këtë. Na janë dashur shumë përpjekje për këtë imazh, por tani këta politikanë nuk po pranohen në mënyrën që ju mendoni. Ata po paguajnë kompani të mëdha lobimi, Thaçi paguan qindra-mijëra në muaj, për të bërë një fotografi aty, një tjetër këtu. Edhe politikanët e tjerë e bëjnë të njëjtën. Pse? Për t’i mashtruar njerëzit? Ata nuk e kanë respektin që thonë se e kanë. Nuk e kanë atë lloj respekti që unë kam parë në të kaluarën për Kosovën. Kjo duhet të ndryshojë. Nuk do të jetë e lehtë, por duhet të ndryshojë. Njerëzit duhet të thonë njëherë e përgjithmonë: nuk na duhet një lëvizje e tillë politike, sepse nuk na përfaqëson më.

Ata përplasen edhe në Parlament, sikur të ishte ndonjë shtet afrikan. Po gjuajnë gaz lotsjellës, po e grushtojnë njëri-tjetrin. Për çka po bëhet kjo – luftë personalitetesh? Politika në Kosovë është ngushtuar në dy gjëra, me sa po shoh – personalitete dhe para. Si i ndihmon kjo njerëzit? Dëgjo, nuk dua të flas vetëm për gjëra të këqija. Lajmi i mirë është se në Amerikë keni gati 1 milion shqiptaro-amerikanë, shumë prej tyre nga Kosova. As ata nuk janë të kënaqur, dhe na thërrasin ende mua dhe gruan time, Shirlyen. Ende provojmë të sigurojmë seanca në Senat dhe kjo nuk është e lehtë, sepse nuk ka luftë në Ballkan. Janë gjëra që ndodhin nën tavolinë, por nuk ka luftëra. Prandaj, të sigurosh seanca në Kongres është e vështirë, duhet të tregoheni të mençur dhe të guximshëm. E kishim një të tillë, para tri javësh dhe ishte për Bosnjën dhe u thashë kongresistëve se nëse doni të flisni për Bosnjën me Marrëveshjen e Dejtonit, duhet të flisni edhe për Kosovën dhe Maqedoninë. Mos harroni çka bëri Millosheviqi në vitin 1995. Ai i tha Hoolbrukut “mos e sill asnjë shqiptar në Dejton, madje as Rugovën, ndryshe nuk vij unë”. Paraqitej si paqebërës, e ai ishte më i keqi. Prandaj, shkoi në Hagë dhe nuk i mori ilaçet e zemrës, sepse e dinte se do të dënohej, prandaj bëri vetëvrasje. Nuk e di nëse e keni parë në YouTube, por unë jam njeriu i vetëm që e përmend me emër. Tha: Jam këtu, sepse ky DioGuardi më ka satanizuar. Si mendoni, ju kam satanizuar? Ju po vrisnit njerëz majtas e djathtas. Dikush duhej t’ju demaskonte dhe këtë e bëmë. Ai nuk donte ta dëgjonte verdiktin dhe vdiq në qeli, pasi refuzoi të merrte ilaçet për zemrën. Tani, nuk dua të shoh që njerëzit të vdesin kështu, por në rastin e tij ishte për më së miri. Por, tani keni njerëzit e njëjtë që janë në pushtet. E keni Vuçiqin, Daçiqin. Njerëzit e njëjtë të trajnuar nga Millosheviqi janë ende aty dhe tani vijnë me kostume të reja italiane dhe po thonë “ejani të dialogojmë”, kur e dimë që qëllimi i tyre është që ta kolonizojnë Kosovën. Cili mendoni se ka qenë qëllimi i tyre që prej vitit 1937? Lexojeni memorandumin e Çubrolloviqit, që u paraqit në Beograd. Quhej ‘Dëbimi i shqiptarëve’. Ishte i përgatitur.

E tregoja këtë në të gjitha seancat në Kongres. Nuk mendoni se ende e besojnë këtë? A nuk besoni se Kisha Ortodokse Serbe, edhe pse nuk kam asgjë kundër feve, dhe toleranca ndër-fetare shqiptare është e mrekullueshme, por Kisha Serbe është e lidhur me qeverinë gjithë kohën. Ata mezi presin të kthehen, të marrin njërën prej atyre ndërtesave dhe ta kthejnë në Kishë e të thonë se ja Kosova është Jeruzalemi ynë. Këtu ka lindur. Ka lindur kur? Në vitin 1389? Në Betejën e Kosovës ku shqiptarët luftonin me ta kundër turqve? Dhe, thuhet se ishte një shqiptar që e vrau sulltanin turk dhe ata e morën meritën për këtë. A e dinë këtë shqiptarët, apo jam i vetmi unë që e di? Kur e mendoj se si me gjithë këto fakte, ende duhet të durojmë atë që po ndodh sot. Fundi fundit, mos u besoni serbëve. Ata nuk e meritojnë besimin e popullit shqiptar. Do ta doja këtë, pasi që dua të shoh paqe në Ballkan, nuk po them që duhet t’i largoni serbët, por nëse dëshironi bisedime korrekte, gjëja e parë që secili politikan shqiptar që përfaqëson popullin dhe ndoshta, kombin, është se duhet të thotë: Së pari duhet ta njihni pavarësinë e Kosovës, pasi që e kanë njohur 116 nga 192 shtete deri më tash, dhe në BE 23 nga shtete. Serbi, çka nuk është në rregull me ty? Dhe, dëshiron të bëhesh pjesë e Bashkimit Evropian. Duhet të tregohesh fqinj i mirë për shqiptarët. I keni përdorur me vite në Jugosllavi, i keni shndërruar në shërbëtorë në gjithë Jugosllavinë. Dhe, tani ata e kanë shtetin e tyre që njihet nga shumë shtete dhe ju duhet ta njihni. Ejani në tavolinë si të barabartë dhe bëni paqe në Ballkan njëherë e përgjithmonë.

l.h/ dita