Divizionet e çarmatosura të Papës

Në shkurtin e ftohtë të 1945-ës, ndërkohë që buzë Detit të Zi, në qytezën e Jaltës, fituesit e Luftës së Dytë Botërore po vendosnin fatet e botës, dikush ngriti pretencat e Papës së atëhershëm, Pio i XII. Por çfarë ngeli në histori qe përgjigjia e Stalinit i cili, me një ton sfidues dhe sarkastik, tha “sa divizione të armatosura ka Papa?”. Nëntë vite më vonë, kur diktatori rus vdiq, mësohet që Pio i XII të ketë thënë në një bisedë konfidenciale “tani Stalini do zbulojë divizionet tona atje lart”.

E vërteta është se prej tashmë një shekulli e gjysmë Vatikani nuk ka as ushtri dhe as shtrirje territoriale, por vazhdon të zotërojë një fuqi diplomatike dhe morale (e ashtuquajtura soft power) e cila kumbon sidomos në kohë krize. Dhe është pikërisht zëri i fortë dhe i vendosur i Papa Bergoglios që po i krijon jo pak probleme Obamës  për sa i përket sulmit të mundshëm në Siri.

Në një letër drejtuar direkt Vladimir Putinit (simbolika nuk duhet nënvlerësuar), Papa Françesku shprehej se liderët e botës “duhet të gjejnë një rrugë per të lënë pas konfliktet”, por mbi të gjitha duhet “të brakitsin çdo pretendim të kotë mbi një zgjidhje ushtarake”. Por jo vetëm; kardinali i New Yorkut dhe zëri më i rëndësishëm i katolikëve amerikanë, Timothy Dolan, u kërkoi besimtarëve katolikë në Kongres të votojnë “jo ndëryrjes në Siri”. Akoma më i qartë qe imzot Mario Toso, sekretari i Këshillit Vatikan mbi Drejtësinë e Paqen, i cili gjatë një interviste deklaroi se “rruga e armatosur në Siri nuk do e ulte dhunën. Përkundrazi, ekziston rreziku që dhuna të përhapet edhe në shtetet e tjera. Konfllikti në Siri përmban të gjithë përbërësit për të shpërthyer në një luftë të përmasave botërore.”

Ja cila është frika që mbizotëron brenda mureve të Selisë së Shenjtë. Nëse Amerika do vendosi të bombardojë Assadin, rreziku do jetë fillimi i një epidemie luftarake pasojat e së cilës nuk janë të parashikueshme. Në shoqërinë e sotme mediatike, ku opinioni publik ka një rol kyç në vendimet e liderëve demokratikë (zgjedhjet janë gjithmonë tek pragu), fjalët e Papës nuk duhen nënvlerësuar. Sidomos kur kreu i katolikëve është karizmatik dhe popullor si ai i sotmi.

Askush nuk mund të masi me saktësi se sa Obama do i vëri veshin paralajmërimeve të Papa Franceskut, por sugjerimet e një rrjeti të mirëinformuar diplomatik si ai i Vatikanit (mbi 70 ambasadorë në gjithë botën) nuk do duheshin anashkaluar kaq lehtazi.

Sidoqoftë përshtypja është se Selia e Shenjtë kësaj here po shfrytëzon të gjitha kanalet dhe burimet e veta për të ndaluar sulmin e mundshëm amerikan mbi diktatorin e radhës. Siria nuk është Iraku dhe as Afganistani, por mund të përfundojë akoma më keq nëse marrim parasysh sa të ndërlikuara janë raportet midis palëve, ashtu si interesat e tyre të shpalosura brutalisht në fushën e betejës. Imazhe mizore po zbardhen dita ditës; rebelët dhe qeveritarët po luftojnë për mbijetesë dhe nuk kanë asnjë kufi moral apo juridik.

Ndërhyrja ushtarake e drjetpërdrjetë nga ana amerikane rrezikon të hedhi benzinë tjetër mbi një zjarr që deri tani ka përpirë më shumë se 100 mijë viktima. Këtë Papa Françesku dhe strukturat vatikanase, me eksperiencën e tyre një mijë e pesëqind vjeçare, e dinë. Ndoshta kësaj here duhen dëgjuar.

*PhD – E Drejta Kushtetuese Italiane dhe Europiane – Verona. Rubrika “Europa”. Shkruajini autorit në [email protected]