Drejt lavdisë shkohet edhe përmes poezisë

Nga Sefedin Çela

(Shënime për dy librat me poezi të Bedri Islamit)

Njoftimin për promovimin e dy librave të rinj poetikë e lexova në rrjetet sociale. Autori ftonte miq e lexues të merrnin pjesë në këtë takim që zhvillohej në Itakën e tij, në Shkodër. Kaq mjafton për të shkuar aty ku do të shkosh. Për miq të tillë si Bedri Zenel Islami zemra t’a do të nisesh dhe në këmbë, por ai përkujdeset deri në hollësi, të bën bashkë, fjala vjen, me miq të tu të vjetër si Xhevahir Spahiu e Bashkim Koçi, të pret e të jep kafe mirseardhjeje, me një mirësjellje që vetëm të prek , sjellje nga ato qe nuk vjetërohen kurrë . ” Do të desha të them dy fjalë sot, i them, veç nuk dua të të vijë keq për ç’dua të them”. Përherë kam menduar se kush e ka njohur atë ka dëshirë të thotë dy fjalë për të; në njëfarë mënyre kërkova të zë radhë për të folur. “Thuaj ç’të duash”, tha ai.

Gjatë gati një jave i vërtita nga zemra në mendje e ndërsjelltas ato dy fjalë që do të thosha , më në fund printova një faqe gjë format A4, e bëra tub e me të në xhep ja ku jam para audiencës e para mikut tim.Tre parafolës, Moikom Zeqo, Fadil Kraja e Petrit Ruka, mjeshtra të fjalës së shkruar e fjalës së folur, e mrekulluan sallën me ato që thanë, e përlotën mikun tonë, që ulte kokën . Burrat qajnë, Bedri, thosha me vete, duke parë përherë te ai trimin e pastaj poetin.

Tërë jetën me fjalën jam marrë, thashë unë duke vërtitur në duar faqen e printuar, – dëgjova parafolësit e mij që ligjëruan e përsëri nuk po guxoj ta lëshoj nga duart këtë fije letër. Jam menduar një javë për këto dy radhë, po nuk është e lehtë të gjesh fjalët e duhura kur flet për këtë burrë. Nuk jam dalluar të marr dhjetën me të shtënën e parë, fjala e shkruar minimumi është menduar dy herë, ndaj kërkoj të më mirëkuptoni ju e Bedriu për sa thashë e do të them.

Burri nuk matet as me pëllëmbë e as me metër; matet me zemër, matet me atë që bën e me atë që thotë. Ky djaloshi i dikurshëm shkodran, si e kujton miku i ngushtë që nga ato vite Petrit Ruka,”pak hokatar, pak harrakat, pak rebel e poet ëndërrimtar”, prerje për burra, them unë, se nuk mund të bëhesh burrë e trim pa këto “pake”,- një ditë u ndodh në krye të Lëvizjes Popullore të Kosovës, prej nga doli UÇK,- një nga ngjarjet më të mëdha, nga më të mëdhatë në 100 vjetët e fundit për çështjen tonë kombëtare, që u kurorëzua me çlirimin e pavarësinë e Kosovës

Ky ishte një akt i pashoq, nuk ndodh si në ëndërr, njeriu zgjedh të shkojë drejt rrezikut,me çmimin e jetës, si ndodhi me shumë bashkëluftëtarë të tij. “Shkodrani” nuk nderoi thjesht Shkodrën, po vendin amë në një kauzë që popuj të tjerë, si tha M. Zeqo, me numër popullsie disa herë më të madh, me ekonomi shumë më të fuqishme e me ndergjegje koezive të lartë, nuk e kanë realizuar prej 2000 vjetësh. Rrethanat e kohës përkuan në zgjidhjen e kësaj kauze, po këta bij bënë aktin e vet, nuk shtinë fall me fatin. Fundja, fati ndihmon trimat!

Si shkrimtar, poet e publicist ai sjell dëshmi tronditëse, të pangjashme ,nga ato që rrallë krijuesi t’u kenë ndodhur e t’i kenë përjetuar vetë në jetë. Raportet që ai ka me personazhet janë të pa përsëritshme, e vërteta që vjen si triller artistik është e jashtëzakonshme : kujt krijuesi i ka ndodhur që një personazh si Zeneli të jetë edhe ish nxënës e personazh,Luli i Vocërr i Migjenit, edhe babai i autorit? Që nëna Dritë,gjithë mall e dhimbje, që humbi në moshë tepër tepër të re shokun e jashtëzakonshëm të jetës në rrethana dramatike të jashtëzakonshme, që humbi në luftë të vëllanë, Naim Gjylbegun, në lulen e moshës, një nga pesë Heronjtë e Vigut,- është nëna e autorit? Që Ladrovcët, burrë e grua, Heronj të Lirisë, të jenë bashkëluftëtarë e miq të autorit?

Dëshmitë e tij nuk janë ato të një hulumtuesi të zakonshëm arkivash, të një pjesëmarrësi të rastësishëm në ngjarje, janë dëshmi të birit për atin, të birit për nënën, të Birit të Shquar e të Denjë për Prindër të Shquar e të Denjë, janë në rastin e Llavdrovcëve, dëshmi të një bashkëluftëtari për bashkëluftëtarët, apo më mirë, të një lideri me bashkëpunëtorët e vet, në rrethana të jashtëzakonshme.

E jashtëzakonshme është edhe mënyra si i paraqet dëshmitë e veta: si të vërteta të tij, jo si pronësi e ekskluzivitet mbi të vërtetën. Ai e fton lexuesin të verë në punë mendjen e vet, të krahasojë opinionet, i fton ata që mendojnë ndryshe të ofrojnë e ballafaqojnë dëshmitë e tyre. Uni i autorit krijon kështu një raport kredibiliteti me lexuesin, një moralitet të lartë, – mall që sot e gjen rrallë ose hiç, sidomos në tregun e politikës e të medias. Sipas tij, rruga drejt të vërtetës është me dy kalime, drejt saj shkohet edhe nga drejtime të ndryshme.

Tërë jetën ky Njeri ka punuar, luftuar e shkruar pa rrahur gjoksin, modestisht,ka dhënë shumë ,pa kërkuar në këmbim asgjë. Librat e tij nuk i ndan dot nga vetë ai. Jam me fat që kam një mik të tillë, thashë, duke ngritur sytë nga letra e shkruar, prandaj desha të më mirëkuptoni për sa thashë e do të them në fund. Edhe miqësia është rrugë me dy kalime. Miqësitë bashkojnë. E gjej Bedriun kudo që të ndodhet, në Shkodër, Tiranë, Prishtinë, Gjermani, në rrugën që bashkon. Se ka dhe rrugë që ndajnë,po ne nuk duam t’i mësojmë , se nuk duam të shkelim në to.

Desha të bëj një analogji, thashë, me sytë nga salla.

Majakovski e kish zakon të lexonte poezitë e tij, dukuri e kohës, nëpër sheshe të qyteteve të Rusisë, hipur mbi podiume të improvizuar. Një kritik, që nuk e duronte dot poezinë e tij jokonformiste në formë e në përmbajtje, i qepej edhe në paraqitjet e tij publike, e kritikonte rregullisht në shtyp si thyes te rimave, ritmeve e metrave të vargut,si rrënues të shpirtit të poezisë ruse. Ishte aq i pranishëm në këto mani sa Majakovski, sa fillonte takimi, pyeste : “Është Jermillovi këtu?”. Jermillovi dilte nga cepi ku qëndronte e thoshte “këtu më ke!”

Biografët e Majakovskit shkruajnë se, në një rast, në një shesh të Moskës, i tha Jermillovit: “Një ditë, këtu ku po flas do të ngrihet monumenti im. Kurse ti do të përmendesh vetëm po të flitet për poezinë time”! Biografët shënojnë se Majakovski gaboi vetëm disa metra

Kombet janë bërë e janë rimëkëmbur nga figura të mëdha që kanë ditur ç’kanë bërë e kanë dashur t’ua dinë ç’kanë bërë, po sidomos nga armata të tëra njerëzish, që brez pas brezi kanë dhënë gjithçka, deri jetën, pa kërkuar asgjë në kthim. Ka ndodhur shpesh se njerëz te të cilët askujt s’i ka vajtur mendja bëjnë gjëra që mendja e askujt s’i bën. Ndërgjegjia e kombit nuk fle, mban shënim, kujtesa e tij ngre monumente mirënjohjeje. Rruga e gjatë për t’u bërë burrë e trim e shkrimtar e ky që është e Bedri Zenel Islamit ka lënë gjithandej dëshmi, historia shënon. Nuk dua të jem patetik, as parashikues e aq më pak zëdhënës i ndërgjegjes së kombit, po them se këtu ku jemi, në Shkodër, ky burrë dikur do të ketë një monument.

Do të desha që dhe unë të gaboja në pak metra.