Peripecitë e një ‘tropojani të pabindur’

 

Simon Ulndreaj prej disa vitesh ka qenë një ndër drejtuesit kryesorë të Policisë së Burgjeve. Ushtarak karriere, me origjinë nga Tropoja, ai u inkuadrua pas ardhjes së demokratëve në pushtet në administratën e Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve. Nëpërmjet një rrëfimi në vetë të parë, Ulndreaj ka zbërthyer të gjithë peripecitë dhe përplasjet e tij me Drejtorin e Përgjithshëm të Burgjeve, Gazmend Dibrën e më pas ka shpjeguar në detaje dhe lojën e dyfishtë të Berishës në raport me të dhe Dibrën pasi skandali mori dhenë. Gjithçka nisi për një tender për blerje gomash, që Simon Ulndreaj i klasifikoi si goma jashtë standardit. Por ky klasifikim duket se i prishi planet Drejtorit të Përgjithshëm të Burgjeve, Gazmend Dibrës, çka u bë shkas për nisjen e historisë dhe peripecive të Ulndreajt. Dje, anëtari i thjeshtë i Partisë Demokratike, Sali Berisha, nga “Facebook”-u i tij, po bënte avokatin e administratës publike, kinse duke i dalë në mbrojtje punonjësve të shtetit. Historia e Ulndreajt me siguri sqaron më së miri se si e ka dashur Berisha administratën dhe si e kupton ai dhe PD-ja “garnizonin e zyrave të shtetit”.

 

Nga Simon ULNDREU*

Në korrik të vitit 2009 më caktuan në një komision kolaudimi. Shefja e burimeve njerëzore dhe shërbimeve më njoftoi, se drejtor Gazi më kishte përzgjedhur mua personalisht për të bërë kolaudimin teknik të gomave për automjetet e burgjeve. Nuk kisha më shumë së një vit që kisha filluar punë si Përgjegjës Sektori në atë drejtori, ndërsa me gomat nuk më lidhte asgjë, përveç rasteve kur ndërroja gomën e makinës time. Brenda vitit ia dolëm për të transformuar sektorin nga një magazinë pa inventar në një strukturë kompakte, efektive dhe cilësore.

Nga mëngjesi në darkë dhe nga dita në ditë, efektivi i policisë fitoi sjelljen dhe cilësitë profesionale për t’i hapur rrugë një investimi të ri në të gjithë sistemin e burgjeve. Dy muaj pas ngjarjes së Gërdecit, më kishin thirrur në këtë detyrë. E mora përsipër, me bindjen time se vendi kishte përnjëmend nevojë për duar të pastra. Puna nuk ishte e vështirë. E vështirë ishte beteja me një bërthamë që përfaqësonte interesa, veprime dhe llogari fiktive në Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve. Ata ishin mësuar dhe pjekur në këtë përvojë, sa urrejtja ndaj tyre lexohej në të gjithë sistemin. Kushedi se çfarë nyjesh do të këpusja me duart e mia, pasi e mora detyrën. Në atë sektor, ku për vite me radhë ishin shpenzuar shuma të paarsyeshme, por të konsiderueshme me shërbime, karburante, pajisje, dieta dhe mjete policie. Çështja ishte, pro apo kundër modelit me duar të pastra. I vendosur në anën e këtij profili, ia nisa punës. Me besim se në këtë anë janë shumica e shqiptarëve…

Drejtor Gazit i dhashë të drejtë për besimin ndaj meje, pasi vartësit e rrethit të ngushtë të tij, ngatërroheshin nëpër këmbë me diskutime vulgare, procedura të ngadalta dhe fiktive. Për të zbatuar ligjin, për të shpëtuar Gazin dhe nderin e eprorëve të tij, punën e komisionerit të gomave e bëra shpejt, me pasion dhe me objektivitet.

Gomat ishin të gjitha jashtë standarteve teknike, me cilësi të dobëta aerodinamike dhe ç’është më e rëndësishme, të prodhuara në vitin 2004 në vendet e largëta aziatike. Standarti perëndimor i tyre, dhe viti i prodhimit 2009, ndonëse kërkoheshin në kontratë, nuk ekzistonte në asnjë matrikull, certifikatë, etiketë apo fletë shoqërimi.

Ndërsa viktimat e Gërdecit ishin në fokus të kanaleve televizive dhe medieve perëndimore. Ato vajtoheshin në Gërdec dhe kudo në Shqipëri. Madje sytë e Kryeministrit nuk ishin tharë akoma nga lotët, ndërsa mjetet e ushtrisë, kërkonin kudo poshtë rrënojave.  Në ato kushte asnjë shqiptar, sado i marrë, nuk do të firmoste marrjen në dorëzim të gomave të skaduara. Për mua rreziku ishte i dyfishtë: Një tragjedi me të burgosurit fatkeq nëpër rrugët e Shqipërisë dhe shkaku i kësaj, një tropojan! Imagjinoni përsëri lotët në sytë e Kryeministrit dhe çfarë katastrofe do t’i vinte vendit!

 

Një refuzim i lehtë… në dukje

Refuzimi i gomave të skaduara ishte akti më i lehtë që kam nënshkruar në jetën time. Por unë nuk kisha kuptuar, se ky qëndrim do të hapte një histori të paimagjinueshme në karrierën time. Historia që më bëri protagonist të një udhëtimi nëpër pyllin e errët të nyjeve shtetërore, për të parë nga afër se si funksionon bota e nëndheshme e segmenteve shtetërore të zhytur këmbë e kokë në afera, padrejtësi dhe korrupsion.

I bindur se i kam shërbyer ligjit, shtetit dhe drejtor Gazit me ato duart e tij të “pastra”, pas refuzimit të gomave u shkëputa disa ditë me pushime. Gjatë pushimeve, drejtor Gazi me gazalinjtë e tij transferuan në detyrë vartësit dhe specialistët e mi më të përgatitur, pa asnjë motiv, pa kërkuar mendime dhe pa komunikuar me mua, siç e kërkon ligji. Situatën fillova t’a lexoj ndryshe, si një taktikë për të demoralizuar detyrën dhe shërbimet e policisë dhe atentat ndaj sukseseve që kishim arritur.

Në fillim të shtatorit, unë dhe ish kryetari i komisionit, u thirrëm veç e veç në zyrën e zonjës Arta, njëra prej drejtoreshave në administratën qendrore të burgjeve. Pasi kishim përfunduar të gjithë procedurën ligjore të vlerësimit të gomave ajo më thotë:

“Shefi kërkon një rivlerësim të gomave. Pavarësisht nga mangësitë e subjektit, situata është emergjente. Ti e shikon vetë se automjetet tuaja kanë nevojë për goma. Koha nuk pret. Pikë”! Të njëjtën gjë ajo kishte kërkuar edhe nga kryetari i komisionit. E qetë dhe me logjikë të ftohtë, Arta, nuk e fshihte dot shqetësimin se detyra e saj për të gjetur gomat e skaduara dhe aktorët e këtij teatri, po bëhej e vështirë.

“I thuaj shefit të nxjerrë urdhër me shkrim për ta bërë këtë veprim. Unë nuk mund të hedh poshtë vlerësimin e parë, i cili është firmosur nga pesë anëtarë. Subjekti duhet të shporret dhe të penalizohet për shkeljen e cilësisë, te afateve dhe të kontratës në tërësi, Pikë.”, -ishte përgjigja ime e prerë. Por pas shkëmbimit të pikave me Artën, nuk vonoi shumë pika mbi kryetarin e komisionit, një specialist i mirëfillte i financës, i papërlyer, me përvojë disa vjeçare, fitues i vendit të punës nëpërmjet konkursit kombëtar të DAP. Ai u pushua nga puna pa asnjë paralajmërim dhe motiv ligjor, madje ju ndalua edhe hyrja në zyrë për të bërë dorëzimet!

 

Tek për tek me Gazin

Nga fundi i nëntorit 2009, sekretarja e drejtorit më njofton për një takim vetëm për vetëm me titullarin: “Të kam thirrur në zyrë për të falënderuar për punën, rezultatet dhe aftësitë që ke prezantuar në sektorin që mbulon dhe në administratën e burgjeve. Tani unë e kam lakun në fyt! Në Shënkoll kemi probleme. Atje kanë dështuar të gjithë shefat e policisë. Dua pëlqimin tuaj për të marrë përsipër këtë detyrë në Lezhë, për një periudhë tre deri gjashtë muaj. Më vjen keq për largësinë dhe uljen në pagë, por ka edhe interesa të tjera”, -më thotë Drejtori i Përgjithshëm.

Filli i interesave të tjera ma prishi entuziasmin, por jo qëndrimin. Me këtë joshje kërkohej futja ime në skemën e abuzimeve, ndërsa rezultatet e prezantuara me shumë mundim në punë, do të ishin një kapitull i mbyllur përgjithmonë. Karriera dhe ecuria e mëtejshme do të vareshin nga aftësia për të realizuar interesa të tjera dhe pazare me njerëzit e skemës. Përtej kësaj skeme ishin qindra punonjës policie që do të zhgënjeheshin, do të bëheshin viktimë e parregullsive dhe abuzimeve. Kjo skemë do të prekte edhe interesat ekonomike të të burgosurve dhe të familjeve të tyre. Mbi të gjitha, skema do të ishte një ndërmarrje e fshehtë kundër ligjit. Midis fundit të karrierës së pastër dhe fillimit të karrierës së zezë, askush nuk mund ta dominonte vullnetin tim për t’ia kthyer përgjigjen:

“Faleminderit për vlerësimin. Punën time ia dedikoj ligjit. Mendova se më kishit thirrur për ngritje në detyrë. Unë nuk njoh mënyra përfitimi që vijnë nëpërmjet interesave të tjera, jo të ligjshme”,-iu përgjigja. Pasi mora edhe një nënqeshje ironike u ndamë.

Pas atij pesëminutëshi në zyrë, çdo gjë mund të ndodhte. Kushedi se sa njerëz ishin thirrur aty si puna ime. Kushedi se si bluante mekanizmi i interesave nëpër burgje, por një gjë dukej sheshit. Burgjet ishin plot me telefona, sende të ndaluara, madje edhe drogë. Kemi hequr me tonelata prej tyre, por pas çdo aksioni sterilizimi, ato shkonin në qeli me çmim dy herë më të lartë. Në këtë mënyrë, një luftë e natyrshme midis dy qëndrimeve, kishte filluar prej kohësh. Të pastra apo të pista? Cila do të ishte sfida?

 

Gazi merr Nishan

Ajo zyrë më është dukur si simboli i së keqes që po kërcënonte Shqipërine pas zgjedhjeve të vitit 2009. Zyra e katit të dytë, dikur Muzeu i trofeve te ish sigurimit kundër Xhevdet Mustafës, po përcillte mesazhe të padenja për shtetin ligjor, karrierën profesionale dhe besimin në raport me ligjin. Takimi në zyrën e Drejtorit të Përgjithshëm, pa prezencën e eprorit tim direkt, ishte skenë e shkeljes së rregullave të komunikimit zyrtar. Por kjo është vetëm ana formale. Më i rëndësishëm është fakti se në atë zyrë krijohej armiku. Ai që nuk i bindej vullnetit të shefit, ai që nuk plotësonte formatin e interesave të tjera, shpallej armik. Kjo ishte strategjia. Që atë ditë mua më bënë komunist, katolik, malok, myzeqar, karrierist etj. Dy ditë më vonë, në ditën e Festës së Bajramit, ish Ministri i Drejtësisë Bujar Nishani, kish gjetur kohën për të bërë kurban armikun-katolik, duke nënshkruar urdhrin e lirimit tim nga detyra, pa cilësuar asnjë motiv!.

Urdhri i Ministrit të Drejtësisë, më përforcoi mendimin se pylli i kësaj bimësie ishte i dendur dhe udhëtimi mund të ishte i gjatë. Si ushtarak, ne jemi mësuar të përballojmë edhe udhëtime të gjata. Por jemi të stërvitur për të kapërcyer edhe pengesat, siç ishte pengesa e parë në zyrën e ish ministrit. Mora detyrën e re në Kavajë dhe u ankova pikërisht tek Nishani, i cili nuk e lëvizi qimen nga qulli. Është një nonsens juridik, t’i ankohesh pikërisht atij që të pret kokën, por ky është paradoks i rregulloreve tona. Duke u ankuar, mësova se po e pësoja. Nuk gëzova as një muaj detyrën në Kavajë dhe befas e shoh veten në një detyrë edhe më të ulët.

Mendova se ky mekanizëm, ishte një skenar për ta mbajtur shqetësimin larg Kryeministrit. Heshtjen e ish ministrit e mora me sportivitet, sepse drejtor Gazi, kishte frikë më shumë nga unë se sa nga eprori i tij. Gomat e skaduara ishin aty. Pas gomave të skaduara kishin hyrë në lojë procedura të skaduara dhe funksione shtetërore që shpallnin skadencën. Në këtë mënyrë ankimi tek eprorët e Nishanit, ishte një proces që erdhi natyrshëm. Ankimi ka respektuar të gjitha afatet dhe procedurat administrative, ka një dokumentacion voluminoz mbi 200 faqe, ka zgjatur me vite dhe ka prekur gjithë rrjetin e duarve të pista ne aksin Drejtoria e Burgjeve, Ministria e Drejtësisë, Këshilli i Ministrave. Anikimi im është bërë objekt shqetësimi edhe tek disa deputetë me emër brenda PD-së, ndërsa çudia e tyre reflektonte të njëjtin shqetësim: Kush e mban Gazmend Dibrën?

 

Pyet mamin, ose motrën

Megjithëse i vetmuar, në të drejtën time, në anën e ligjit dhe të duarve të pastra, falë personalitetit të krijuar në punë dhe në marrëdhëniet shoqërore, do të ndihesha i turpëruar nëse do të isha tërhequr. Vetëm pse jam katolik, nuk mund të jem fajtor. Pse kam lindur në Veri të Shqipërisë, nuk mund të jem pjesë e grupeve okulte krahinore në favor apo në dëm të një grupi tjetër. Pse kam përfunduar me rezultate shumë të mira arsimin e plotë ushtarak që nga shkolla Skënderbej, nuk mund të jem komunist. Pse kam punuar dhe jetuar mbi njëzet vjet në Fier, nuk jam tradhëtar i vendlindjes, por i përkas linjës së integrimit shoqëror dhe kombëtar. Si specialist i kualifikuar në disa vende të NATO-s, nuk mund të bëhem konformist me tekat e eprorëve kundër ligjeve të vendit. Pse kam përkrahur lëvizjet e para demokratike dhe i zgjedhur mbi një dekadë në strukturat lokale të PD-së në Fier, nuk mund të jem as ekstremist, as ballist dhe as fashist.

Si kushdo i prekur nga padrejtësitë, unë kisha nevojë për reagimin e Kryeministrit të Shqipërisë, atij që erdhi në pushtet pas një dështimi të rëndë në fazën e parë të demokracisë, rënies së shtetit dhe dramës kombëtare të 97-s, por i purifikuar nga modeli i Duarve të Pastra si njeri i ndershëm, i drejtë dhe i pakorruptuar.

Nga mesi i marsit 2010, ankimi im kishte mbërritur në zyrën e Kryeministrit, ndërsa afera e gomave të burgjeve shfaqej në emisionin “Fiks Fare”. Pas këtij alarmi, kryekontrollori Ivi Kaso, më ka deklaruar se inspektorët e antikorrupsionit, kanë kontrolluar çështjen e gomave, ndërkohë emisioni “Fiks Fare”, kish zbuluar edhe faktin se gomat e skaduara janë bërë hyrje në DP Burgjeve. Veprimi i parë: Korrupsioni nuk penalizohet! Veprimi i dytë: Ankuesi ulet edhe një shkallë në detyrë! Veprimi tretë: Zgjohet media!

Dikund nga mesi i qershorit 2010, një gazetë investigon çështjen e gomave të automjeteve dhe boton pesë-gjashtë numra rresht mbi këtë çështje. Gazetari kërkonte edhe një prononcim nga Drejtori i Burgjeve. Por trimi Gazmend Dibra ia kthen gazetarit “Pyet mamin ose motrën”! Ky sharlatanizëm solli përpara Kryeministrisë Protestën e Unionit të Gazetarëve të Shqipërisë.

Thuajse isha unë Kryetari i këtij Unioni, disa ditë më vonë më transferojnë në Durrës në një detyrë akoma më të ulët.

 

 

Në Durrës, tek Dulla

Në Durrës, hanxhari i Gazmend Dibrës ishte gati. Ky ishte drejtor Dulla. Një identik i kualifikuar i brigadierëve të Dullës së Parë. Njeriu i skemës së abuzimeve, “demokrati-babaxhan” dhe torollak, përcillte hapur tek vartësit mesazhet e drejtor Gazit:”Mos rrini me katolikun, sepse e ka sjellë Gazi këtu, për t’a persekutuar”

Profili i Dullës, ishte gjetje e destinacionit final të kursit “demokrat”, për të riedukuar “armikun” në një realitet presioni dhe shantazhi mbi normat ligjore, morale dhe shoqërore. Ndërsa në ekranet tona, ministra me dhe pa mustaqe shfrynin bulçitë kundër “bllokmenëve”, “hoxhistëve”, “neokomunistëve” etj.

Më vonë Dulla u bë viktime e skenarit që kish për zemër. U detyrua të japë dorëheqjen sepse kunati i tij, doli në skenë si protagonisti i Frymës së Re Demokratike. Pas dorëheqjes, brenda një kohe të shkurtër, Dulla u sistemua me punë në Kontrollin e Lartë të Shtetit. (!?)

 

Kush ka kokën më të fortë?

Pas ankesave të vazhdueshme, i kam dërguar përsëri Kryeministrit përmbajtjen e këtij mesazhi: “I nderuar Kryeministër. Me veprime të kundërligjshme, Drejtori i Burgjeve ka tejkaluar çdo cak. Unë jam betuar përpara simboleve kombëtare, kam bërë detyrën, nuk mund të tërhiqem dhe çështjen do ta dërgoj deri ne Bruksel. Ju lutem ndërhyni për të çuar në vend autoritetin e ligjit”!

Nga fundi i tetorit 2010, jam thirrur në Departamentin e Antikorrupsionit në Këshillin e Ministrave. Kjo strukturë e ngritur enkas nga Kryeministri për të luftuar korrupsionin dhe padrejtësitë në administratën publike, ka marrë nga unë shpjegime, fakte, prova dhe dokumente të mjaftueshme. Nyjet e shëmtuara të këtij tapeti mund t’i zgjidhte vetëm Berisha. Nga fundi i qershorit 2011, jam thirrur përsëri në Departamentin e Këshillit të Ministrave dhe jam entuziasmuar. Inspektorët e kontrollit antikorrupsion më dhanë një kopje të raportit të kontrollit dhe më përcollën: “Tani mos u mërzit. Do të shikojmë kush e ka kokën më të fortë Gazmend Dibra apo Sali Berisha”!

Raport kontrolli ka gjithsej 12 faqe dhe trajton shkeljet e ligjit gjatë lëvizjeve në detyrë, emërimeve, transferimeve dhe masave disiplinore të dhjetëra punonjësve të policisë së burgjeve, përfshirë edhe rastin tim. Në mungesë të fakteve dhe të bazës ligjore, gjatë lëvizjeve dhe transferimeve, raporti ngarkon me përgjegjësi ligjore dhe administrative propozuesin dhe vendimmarrësin, sipas hierarkisë së secilit, që në rastin konkret janë Shpëtim Baçi dhe Gazmend Dibra. Madje në raport, ka kritika serioze edhe për ish-Ministrin e Drejtësisë Bujar Nishani. Në fund të raportit, rekomandohet rikthimi im në detyrë, brenda dhjetë ditësh.

Pas disa vitesh vuajtje, hallakatje dhe dëshpërim mendova se ky shtet e ka situatën në dorë. Diçka po funksionon, por sa ia vlen barra qiranë? Pse departamenti Antikorruspion, shmangu çështjen e gomave të skaduara? Pse nuk u mor me shkakun e vërtetë të problemit, por me pasojën. Përse nuk u penalizuan shkaktarët? A është e mundur që të gjithë qytetarët e këtij vendi t’i zgjidhin problemet në këtë mënyrë? Pse duhet të merret vetë Kryeministri me çdo çështje? Kujt i intereson një zgjidhje gjysmake? Përse u zbeh formati i “Duarve të Pastra”?

 

Gazin e dekoron partia

Ndërsa përgjigjet nuk ishin të vështira, “demokrati” Gazmend Dibra, po tregohej gjithnjë e më i fortë. Ai nuk bëri asgjë për zbatimin e rekomandimeve të antikorrupsionit dhe injoroi të gjitha shkresat e eprorëve që vijuan edhe për një vit rresht në zyrën e tij. Ai doli mbi eprorët e tij, mbi Ministrinë e Drejtësisë, departamentin Antikorrupsion, Kabinetin e Kryeministrit dhe vetë Kryeministrin. Lavdia e duarve të pastra ra, eprorët e tij e shitën lirë këtë model dhe së bashku me të dinjitetin e shtetit.

Ky veprim i padenjë edhe për një shtet me një minimum dinjiteti, u konvertua në një qëndrim politik të dënueshëm. Gjatë hapjes së fushatës elektorale të qershorit, drejtor Gazi u prezantua si kandidat në Listën e PD-së për Qarkun Tiranë. Me këtë akt, u legalizua bashkëpunimi me shkelësit e ligjit dhe u tentua strehimi i tyre në parlament. Siç dihet tanimë, kjo tentativë arrogante mori çmimin e merituar në kutitë e votimit nga zgjedhësit në çdo cep të Shqipërisë.
Si çdo luftë, lufta kundër korrupsionit dhe demagogjia antikorrupsion, do të kishte kostot e veta. Nga nëntori 2009 deri në korrik 2012, për mua ka pasur një kosto të bujshme me tre ulje në detyrë, tre ulje në gradë, pesë transferime, katër masa disiplinore, sorollatje dhe impenjim të gjatë nëpër labirintet magjike të një shteti që kish humbur funksionet e veta. Kostoja personale, sado dramatike, nuk është e veçantë dhe nuk është asgjë përballë rrjetit të padukshëm në industrinë e fshehtë që prodhon interesa, kapitale politike dhe financiare, marrëveshje dhe paqe, solidarizim dhe karrierë për njerëzit që kanë aftësi të vjedhin resurset publike.

Kjo sindromë që krijoi kulturën e shëmtuar të pandëshkueshmërisë, vuri në pikëpyetje demokracinë, drejtësinë, ligjin dhe vetë shtetin. Por ajo solli një kosto akoma më të rëndë për Shqipërinë, tranzicionin dramatik të vendit, zvarritjet në llumin e hajdutëve dhe triumfin e pakuptimtë të tyre mbi çdo vlerë shoqërore, morale dhe intelektuale. Mbarsja e listës së kandidatëve të PD-së, me eksponentë të artikuluar si shkelës të ligjit, vjen si epilog i një historie kumarxhinjsh dhe prolog i tragjedisë së vërtetë të PD-së. Ani pse elektorati vendosi dëbimin e tyre nga drejtimi i vendit, ata duan të fajësojnë popullin.

Por kjo histori nuk është e padëgjuar dhe nuk është e vetme. Kjo është vetëm një pjesë e jetuar e kursit politik të demagogjisë kundër korrupsionit, ku të dyja palët, korrupsionin dhe antikorrupsionin i bashkonte hapur një përshëndetje kortezie herët në mëngjes dhe një gjumë i ëmbël, vonë në mesnate..

 

*Autori është  ish Oficer i Lartë në DP të Burgjeve. Kualifikuar në Austri dhe Gjermani për Paqen dhe Sigurinë.