A ka një projekt “Rama” për kufirin Kosovë-Serbi dhe Presidentin e përbashkët?

Kryeministri Edi Rama nuk ka asnjë kundërshtim ndaj një kufiri të ri midis Kosovës dhe Serbisë. Nuk ka ditë që në Ballkanin Perëndimor politikanët të mos komentojnë për një shkëmbim të mundshëm territorial midis Kosovës dhe Serbisë.

Kjo mund të jetë pjesë e një marrëveshjeje që do t’i jepte fund konfliktit të gjatë dhjetëvjeçar. Për vite të tëra, Perëndimi nuk pranoi në kategorikisht ndryshimet kufitare në Ballkan. Megjithatë, për disa muaj, gjithnjë e më shumë vende të BE dhe Shtetet e Bashkuara duket se largohen nga ky qëndrim. Gjëja kryesore që Beogradi dhe Prishtina mund të bien dakord është një marrëveshje.

Kryeministri shqiptar Edi Rama është gjithashtu i hapur për një ndryshim në vijën kufitare midis Kosovës dhe Serbisë. “Kjo është një gjë e natyrshme,” është shprehur në një intervistë me NZZ. “kufijtë e Kosovës në Mal të Zi dhe Maqedoni janë ripërcaktuar në vitet e fundit.

Në të njëjtën kohë, megjithatë, Shqipëria nuk është e përfshirë në negociatat mes Kosovës dhe Serbisë. Si duhet të duket marrëveshja, Kosova dhe Serbia duhet të vendosin“.

Në një letër drejtuar presidentit të Kosovës Hashim Thaçi në dhjetor, presidenti i SHBA Trump shkroi se një marrëveshje ishte “brenda mundësive”. Kohët e fundit Sekretari i Shtetit i SH.B.A.-së David Hale udhëtoi në rajon për të zhvilluar bisedime në Beograd dhe Prishtinë.

Cila vijë e kufizuar e re do të ishte e mundshme? Rama këtu bën një kufizim: “Kufijtë etnikë duhet absolutisht të shmangen.” Presidenti i Kosovës Thaçi tashmë ishte shprehur në këtë drejtim.

Megjithatë, ashtu si Thaçi, Rama nuk dëshiron të përpunojë atë që ai e sheh si një ndryshim “natyral” të kufirit dhe kur ekziston një demarkacion etnik. Vetëm aq shumë ai sugjeron: Nëse Shqipëria ka ndonjë gjë për të thënë, vendi do të mbështesë çdo marrëveshje që gëzon mbështetjen e BE dhe SHBA.

Kryeministri shqiptar provokon në mënyrë të përsëritur me ide të mëdha shqiptare që nuk janë pranuar mirë në Serbi dhe gjithashtu në Perëndim. Për shembull, vitin e kaluar ai propozoi që Shqipëria dhe Kosova të kenë një president të përbashkët.

Më parë, ai gjithashtu po mendonte me zë për një Bashkim Shqiptar që mund të bashkonte shqiptarët nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia Veriore, Mali i Zi dhe Serbia.

Në jetën e përditshme, shqiptarët në vitet e fundit në të gjithë vendin u afruan më së afërmi së bashku. Shkëmbimi kulturor dhe mediatik është i fortë. Sot, në sajë të lidhjes me autostradë, ka nevojë për rreth dy orë për të arritur në bregdetin shqiptar nga Kosova – gjë që çon në trafik të kufizuar sidomos gjatë fundjavave dhe muajve të verës.

Në shikim të parë, politikisht, Prishtina dhe Tirana duket se kanë marrëdhënie më të forta në mandatin e Ramës.

Që nga viti 2014, ka pasur takime të rregullta midis qeverive kosovare dhe atyre shqiptare, dhe kur Rama e transformoi kabinetin e tij në dimër nën presion nga protestat e studentëve, ai përdori dy kosovarë të rinj si ministër të jashtëm dhe ministër i arsimit përkatësisht.

Megjithatë, sipas Afrim Krasniqit, profesor i shkencave politike në Universitetin e Tiranës, kjo është vetëm një përafrim i dukshëm.

Takimet e përbashkëta të qeverisë deri më tani kanë prodhuar rezultate pak konkrete. “Kjo ishte kryesisht propagandë“, thotë Krasniqi. Emërimi i ministrave kosovar ishte vetëm një vendim simbolik, sepse qeveria shqiptare nuk mori ndikim në Kosovë. “Këta ministra janë shumë të panjohur në Kosovë“.

Mini-Shengen për Ballkanin Perëndimor?

Projekti më i fundit ndërkufitar është duke u diskutuar si një lehtësim i madh i kontrolleve kufitare midis shteteve fqinjë. Sipas gazetës kosovare Koha Ditore, kontrata për heqjen e kufirit midis Kosovës dhe Shqipërisë duhet të negociohet tashmë.

Megjithatë, sa e ngushtë realizimi i këtij projekti është, Rama mbetet i hapur: “Kam mësuar të mos jap datat e sakta.” Ai shpreson, megjithatë, se projekti do të bëhet realitet më vonë këtë vit.

b.b/dita