Faik Konica njihet gjerësisht si shkrimtar dhe publicist, por në këtë intervistë për radion amerikane NBC një ditë pasi Italia Fashiste kishte pushtuar Shqipërinë në 7 prill 1939, ai flet si ministri fuqiplotë i Shqipërisë në Washington.
Ai tregon raportet mes Shqipërisë dhe Italisë para se të niste pushtimi italian mbi Shqipërinë. Intervistuesi quhet Hilmar Baukhage, komentator i njohur i asaj kohe.
Disa orë përpara bisedës në radio, Baukhage e kishte vizituar Konicën në apartamentin e tij në Hotelin Mayflower të Uashingtonit, duke shprehur habi për librat e shumtë që rrethonin ministrin erudit të Shqipërisë.
e.t/dita
Zogu satrap,Zogu injorant,,,po mire o stanare te kuq,po gjini nje ambasador ne nivelin e Konices?Vete Sali maloku flet anglisht,malokshe,qe te gajasen amerikanet dhe Evropianet.Ne kohen e Zogut 90% e popullit ishin analfabete,por ministri arsimit Mirash Ivanaj ishte nje poliglot me goxha kulture.Ministri jashtem Fico,po ashtu,Konsull ne Athine ishte nje profesor i shquar i Greqishtes se lashte qe e njihte Greqine e Sokratit me mire se greket pordhace dhe injorante.Ky ishte Sotir Papakristo.Ay Enver Hoxha j`u fut si uji nen rrogoz ne sherbiimin diplomatik pa diplome,por edhe ay e fliste frengjishten si parizien dhe nuk krahasohet me frengjishten e malokut te shpellave,qe i solli vete nga Lugu i Zi i Tropojes.
Nuk behet as shtet,as kulture me kafshet.Enveri donte te bente shtet,mjeksi,diplomaci me Sali Berishat,me Hasan Lucin,me Rrapo Katruven..O c`ta bene mire!
Ky Faiku cdo gje mund te kete qene, por nuk ka asanje rast kur ka folur, pa share Shqiperine dhe shqiptaret.
Kishte edhe te tjere korifej Shqiperia, qe flisnin disa gjuhe te huaja e shkruanin akoma me mire se Faiku. Ishin arsimuar dhe kishin jetuar jashte, por ja dhane jeten patriotizmes, dhe jo si ky byth pambuku “mondan”, qe i ngjan gjelit qe kendon ne maje te plehut.
NJE INTELEKTUAL MENDJENDRITUR DHE ATDHETAR !
– Nje shembull per tu ndjekur…nderim edhe per te gjallet!
– Faleminderit Ilir Ikonomi !
– Nga Alban Dega Nju Jork.
Nje mendim i kthjellet, atdhetar, demokratik, diplomatik me vleresim te merituar per aleatin tone stategjik dhe mikun e koheve me te veshtira te popullit e kombit shqiptar, per OREN ( SHTOJZOVALLEN ) MITIKE “ SHTETET E BEKUEME TE AMERIKES”. SHBA , sic u quante gjyshi im nga Nena, Imami Elez Hoxhe Berisha ne vitet 60-te.
Ka deshmi edhe me te hershme te ketij vleresimi te cmuar te mendjendriturve shqiptare sic eshte Babai i Pavaresise se saj Ismail Qemali qe me 24 nentor 1912, kater dite para shpalljes se Pavaresise se Shqiperise, i deklaroi gazetes “ Il Giornale” ne Rome se “po te organizohej nje Referendum ne Shqiperi Rusvelti,( ish-President i SHBA-se ne ate kohe) do te fitonte shumicen dermuese te votave te shqiptareve”!
Pra as turku as genocidi serb, as nazifashizmi dhe as komunizmi, as Salikracia nuk e fashiten e aq me pak fshine dashurine e shqiptareve per SHBA-ne .
Clirimi e Pavaresia e Kosoves qe mbajne vulen amerikane jane qershia mbi torte dhe kryedeshmia e kesaj aleance dhe miqesie te pathyeshme shqiptaro- amerikane !
E dyta, anglishtja e paster, e sakte e mendjendriturit Faik Konica, ketij poligloti e bashkekohesi te kollosit tjeter shqiptar ne SHBA, Imzot Fan .S. Noli na ben po aq krenar sa edhe atdhetaria e tij kunder pushtimit te pabese se Shqiperise me 7 prill 1939 nga Italia fashiste e Musolinj .
E se fundi nje falenderim vellazeror per gazetarin, studjuesin, hulumtuesin e mirenjohur Ilir Ikonomi jo vetem per kete vlere te spikatur me zerin e gjalle te Faik Konices, por edhe jeteshkrimin e tij fantastik per te…
Dy te fshehta domethenese per Ilir Ikonomin….
E kam pare per here te pare ne pritjen madheshtore ne “ Hotel Pekini” me 29 nentor 1974, me rastin e 30 vjetorit te Clirimit te Shqiperise nga nazi-fashizmi dhe 62 vjetorit te Shpalljes se Pavaresise, dita e pare e mberritjes se rreth 50 studenteve te rinj shqiptare per studime te larta ne Kine.
E mbaj mend si sot ate dite edhe per faktin se na u desh te benim tri rrotullime ne ajer per aresye sigurie, derisa avioni i ish- Presidentit amerikan Richard Nikson te ngrihej ne ajer pas vizites se tij historike ne Kine ne saj ete “ Diplomacise se Ping Pongut” te Henri Kisingerit, Ikones se gjalle edhe sot te diplomacise boterore !
Me beri pershtypje lirshmeria e tij ne perkthimin e gjuhes kineze.. qe nuk e kuptoja asnje fjale pervec “ Ni Hao” qe e mesova ne aeroplan, kur per fije te perit dhe ne saje te teknologjise amerikane nuk perfunduam ne zgafellat e majave thika te Gobit bashke me tre kater ministra dhe krejt delegacionin e tyre, gjithsejt mbi 122 shqiptare pas nje shafitjeje te tij ne “nje xhep te zbrazet ajri” prej rreth 2000 metrash ne pak sekonda…. ne perurimin e linjes ajrore te drejteperdrejte Tirane- Pekin me dy ndalesa ne Bukuresht dhe Teheran…
Mbetet ajo … ditelindja ime e trete deri arehere. Kam edhe dy te tjera mbrapa per te cilat do te mesoni ne perjetimin “ Tri jetet e mia amerikane…” !???me fakte te gjalla, deshmi pa fund dhe dokumente mjekesore- shkencore, foto, video… dhe deshmitare te gjalle !
Anetari i Byrose Politike te PK Kineze, dhe zevendeskryeminister i saj, Li Hsien Nien, qe ndodhej ne tavolinen tone, sic na tha shoku Liu, qe ishte perkthyesi e kujdestari yne i kinezces ne Institutin e Gjuhes se Pekinit ( Dialekti Han )ne Kine thote se “me bukur e flet ky shqiptari kinezcen se une”.
Kur perkthyesi i thote atij se Iliri kishte vetem me pak se nje vit si student ne Kine i thote se eshte e pabesurshme dhe shtoi “ Ju vellezerit shqiptare jeni shume te zgjuar “.
Pak me shume se nje muaj mbrapa diten e Vitit te Ri 1975 ish-ambasadori i Jashtezakonshem dhe Fuqiplote i Shqiperise ne RP te Kines, ish- minister i Jashtem dhe per mendimin tim kryediplomati me i mire i Shqiperise deri sot, Behar Shtylla, na kishte ftuar per dreke ne familjen e tij pese studenteve shqiptare nga cdo cep i Shqiperise ne seline e Ambasades sone ne Pekin. “ Ju studentet tane ne Kine po na nderoni me arritjet tuaja… A e pate ate perkthyesin Ikonomi nga Berati ne pritjen per festat tona ne Hotel Pekini ku ishte gjithe udheheqja kineze me perjashtim te Mao Ce Dunit!?
Zevendesi i tij, i dyti mbas Kryetarit Mao, Van Hun Veni, na tha se po te mos i shikonte fytyren nuk do ta dallonte se nuk ishte kinez. Vleresime te tilla na bejne krenare per ju brezin e ri prandaj edhe ju te sapoardhurit ecni ne rrugen e tij”.
Behari, drite i paste shpirti dhe emri, nuk jeton me, por e bija Vjollca dhe djali Besniku, qe kane qene te pranishem, Fatmir Hoxha nga Shkodra, Roland Bimo dhe Mimoza Xengo jam i sigurte qe jetojne dhe me siguri e mbajne mend nje fakt te tille, per te cilin eshte hera e pare qe shkruaj…
E fshehta e dyte e Ilirit ishte se nuk shoqerohej shume me asnje student shqiptar dhe shume rralle e shihnim mbasditeve.
Bente nje jete Spartane, me disipline gjermane dhe zell kinez!
Ne cdo ore te nates kur qetesia ne konvikt ishte e plote drita e dhomes se tij ne katin e pare tamam poshte dhomes sime ishte ndezur.
Studjonte jo vetem kinezce qe ishte dega e tij, por edhe frengjisht, italisht, anglisht, gjermanisht e deri edhe japonisht, qe i fliste lirshem dhe shkelqyer , sic na thoshin studente nga ato vende….
Ne shqiptaret kemi edhe nje ves tjeter te keq petvec atyre qe ka fshikulluar Sami Frasheri, Faik Konica, Gjergj Fishta…
Nderojme e falenderojme me shume te vdekurit per se vdekuri qe eshte nje dukuri natyrore e pashmangeshme per cdo gjallese se sa te gjallet per se gjalli qe me punen, perkushtimin, zellin, studimet e hulumtimet e tyre te thella i ringjallin ata edhe pas 80, 350, 650… 5500 apo 350 000 vjetesh qe me perparimin e shkences dhe teknologjise mund te shkojne edhe ne 35 apo 200 milione e me shume vjet deri ne pafundesi ne kohe e ne hapesire ….
Ndaj shfrytezoj rastin ta pergezoj dhe falenderoj vellazerisht jo vetem ate per kete zbulim te ri te tij qe pas plot 80 vjetesh na sjell zerin e gjalle te nje kollosi te politikes, gazetarise, publicistikes dhe diplomacise shqiptare si Faik Konica, por edhe NBC-ne legjendare qe e ka ruajtur ate rregjistrim historik ne kohe teper te veshtira per shqiptaret !
” Nje fakt vlen me shume se nje thes me fjale” ishte shprehja nga goja e babait te gazetarise bashkekohore boterore dhe te “ The New York Times” Sulzberger ne Tetorin e vitit 1990 ne Seline e OKB-se ketu ne Nju Jork .
Ilir Ikonomi na solli nje mbi-fakt te gjalle, zerin e gjalle te Faik Konices jo shume kohe pasi na solli me fakte te gjalla e dokumente pa fund, jeten e veprimtarie e ketij biri te shquar te popullit e kombit shqiptar !
Faleminderit Ilir ! Keep going !
Nje shembull per tu ndjekur nga cdo gazetar, studjues e shkrimtar shqiptar kudo ne Bote !
Nje fakt flet me shume se nje thes ne pallavra !
Ti Alban mire do ishte tu tregosh shqiptareve pseudonimin qe te dha Sigurimi i Xhaxhi Enverit..si gjithmone sigurimsat dhe komunistet Po na hedhin hy syve duke nderuar lekuren..
Alban,sa mire e mbake mend te nderuarin Ambasador,Behar Shtylla.Dhe vleresimi qe ke bere per rte eshte sa i sakte,aq edhe origjinal.Ai,vertete ka qene diplomati me i shkelqyer shqiptar,deri me sot.Po ta lustroj,me nje shembull:Nje ambasador,i nje vendi Afrikan,e kish ftuar,nder te tjere edhe Ambasadorin tone ne Pekin,ne festen e vendit te tije.(behet fjale per fillimin e vitit 1974.Zoti Behar,ne cdo pritje,kur shkonte,pergatitej seriozisht qe te ishte sa me i denje ne takim.Mikpritesi afrikan,frengjisht foles,u kujdes qe t’i trajtonte te ftuarit sa me perzemersisht.Nder te tjera,e pyeti ambasadorin tone,nese kish degjuar per vendin e tij.Zoti Behar,me frengjishten e tij te shkelqyer,shtruar filloi t’i tregoje te zotit te shtepise,fillimisht,per disa gatime karakteristike,duke ja krahasuar edhe me nja dy gatime qe ishin ne tryeze.Beri nje percaktim shume te sakte,per nje lloj bime qe ishte perdorur,me bimen origjinale qe perdorej ne Afrike,por qe ne Kine,nuk rritej.Afrikani,mbeti i habitur dhe pyeti guzhinjerin (e kish nga vendi i tij),i cili u ndie i turperuar,faktoi se miku kish te drejte,por kjo bime nuk gjendet dot ne Kine .Ishte munduar te gjente me te peraferten.Biseda,solli biseden dhe nga tregimi i zotit Behar,Afrirkani kish mbetur jo vetem i mahnitur,por edhe i hutuar,sa arriti te thoshte,se shume nga sa tregoi miku shqiptar,i degjonte per here te pare nga nje i huaj,sepse ishin karakteristike dhe te vecanta per vendin e tij.Cudine e vet e mbylli me shprehjen:Nuk po e marr vesh,une jam afrikan,apo zoterija juaj,qe me mesuat edhe mua shume gjera te paditura deri me sot,per vendin tim.Alban,eshte gjithcka e vertete,ndofta,mund ta kesh degjuar edhe ti,kur paske qene student (mbas kesaj kohe te kesaj historie),gjate vizitave qe benit ne ambasaden tone ne Pekin.Prandaj,mua,nuk me hyjne ne sy,diplamate te tjere,kur i krahasoj me te madhin Shtylla.(perfshire edhe Konicen,per te cilin ben fjale materiali mesiperm.
Permbajtja e fjales eshte ne rregull por theksi si me qene nga Kurdistani!!!
Ti Orteku besoj di 8 gjuhe te huaja dhe i jep theksin e duhur se Konica fliste 7.
Mos u emociononi shume as me Konicen e as me ndonje tjeter qe nuk dua ti permend emrin se ishin kaluar dhe mbeten kaluar. Per Shqiperine mendon vetem nje njeri: ai Eshte Sali Berisha qe edhe pas vdekjes bran do ta rrembeje ate vend.
Kur ambasadori Konica u pyet nga Sekretari i Shtetit Cordell Hull (Kardell Hall) se sa ishte borxhi i Shqiperise ndaj Italise fashsite, ai iu pergjigj se ishte 30 milion dollare amerikane; por nuk nuk i tha se Mbreti Zog kishte depozituar nga rryshfetet e Musolinit ne bankat e Londres dhe New York-ut 50 milion dollare amerikane, me te cilat jetoi bashke me shpuren prej 32 rojeve e sherbetoreve ne Londer, Kajro dhe Paris.
Sipas dokumenteve qe ndodhen ne AQSH te RSH, faik Konica iu lut Musolinit te mos ia nderpriste rrogen, pasi ishte gati te vazhdonte ne postin e Ambasadorit te Mbreterise fashiste ne SHBA.
Per disa Shtetet e Bashkuara te Amerikes zoti Dega jane Angles,flasin Anglisht,colonizatore me Skllever te sjellur me zingire nga Afrika.
Kete nuk e kane bere as Osmanet kur pushtuan Kostantinopolin Greke te Perandorit Ilyre Megas Kostantinos.
As Sllavet e ardhur ne Ballkan si refugjate ne shekujt e 6te A D.
Ishte e pritur nga Colonizatoret Angles te Amerikes Veriore te krijonin nje Shtet Islamike ne Zemer te nje Kombi ku ka lindur Politizmoi (culture “shqip”) i Evropit dhe Botes.
Perca e Sundo.
Arnautet kane zgjedhur rrugen e te Sunduarit dhe Skllavit.
Faiku me Fe islame I Lindur ne Kostur,apo Konica ,ishte me mentalitet Fashist grek kunder Kombit.vete mut i nxirrte Goja.Nje Laro qe jetonte vilave te amerikes kur Shqiptaret nuk kishin te hanin.njeri i ulet.Zogu ishte me Burre se Konica zagari qe vraponte kush i dergonte chekun ne Amerike qe te fryhej si kaposh me Femra ,kur vendi i tij vuante nga mizerja.Nje fjale te mire di njeri te ket thene ky Faiku per Shqiptaret,Po ti njeri ta publikoje.ky ishte kodosh qe vdiq Pa njeri,Zogu e beri minister ky e shante tek italianet.Shqiptaret i dhane cdo gje Po ky prape i shante.njeri Narcicist qe donte vetem veten e tij.
Per disa Shtetet e Bashkuara te Amerikes zoti Dega jane Angles,flasin Anglisht,colonizatore me Skllever te sjellur me zingire nga Afrika.
Kete nuk e kane bere as Osmanet kur pushtuan Kostantinopolin Greke te Perandorit Ilyre Megas Kostantinos.
As Sllavet e ardhur ne Ballkan si refugjate ne shekujt e 6te A D.
Ishte e pritur nga Colonizatoret Angles te Amerikes Veriore te krijonin nje Shtet Islamike ne Zemer te nje Kombi ku ka lindur Politizmoi (culture “shqip”) i Evropit dhe Botes.
Perca e Sundo.
Arnautet kane zgjedhur rrugen e te Sunduarit dhe Skllavit.
Fle percart i ziu ti, duhet te vizitohesh te janulla se ai i mban supostat e tua
pra, nuk mund te mbante ducja “vllazeri” me ..”Muhamedane” .
dhe mos na caj trapin o, i “kulturuar” konica, byth lepires i nje mbreti katundar .
dhe mos thuaj, 2000 vjete identitet i pa ndryshuar .
se natyrisht nje popull injorant, si do ndryshoj ???
pranoni qe jemi injorant, ndryshe s’kemi per t’u..Qyteteruar kurre .
Kur Konferenca e Paqes në Versaj në vitin 1920 rrezikonte ta coptojë në atë pak Shqipëri duke i dhuruar takat e saj shteteve sllave të Ballkanit, Konica dhe Noli vendosen ta vizitojnë ministrin e jashtëm të Mbretërisë së Britanisë dhe tabludin që të votojnë që të mbetet kjo Shqipëri që është sot. Konica si diplomat që ishte,para se nisej për Londër, hulumton nëpër bibloteka për të marrë vesh se kush është Eduard Grej,ministër i punëve të jashtme të Britanisë. Kupton se një stërgjysh i tij që gjithashtu quhej Eduard Grej ishte një kompozitor i njohur nga shek XVII. Konica ,gjithashtu se ministri britanez në kabinetin e tij kishte një piano. E fimë se Konica ishte historian,shkrimtar por edhe muzicient. Ai e mëson një simfoni të Eduard Greit të stërgjyshit të ministrit të Firin Oficit. Ministri britanez i pranon Nolin dhe Konicën në kabinetin e tij.i shërben me çaj. Konica e pyet ministrin: Ekselencë, a mund të luaj pak me piano. Urdhëroni ju lutem, i thotë ky. Konica fillon të ekzekutoj simfonin e stërgjyshit të tij. Ministri britanez,çohet nga tavolina me çaj në forë dhe endet nëpër kabinet duke dëgjuar me vëmendje simfoninë. Të lutem i thotë Konicën,nga e dini ju këtë vepër muzikale ? O,mosni ju lutem. Kompozitori im më i preferuar është Eduard Grej. Unë as nuk mund ta ngys natën as të çelë ditën pa ekzekutuar ndonjë vepër të Greit në piano. A e dini maestro se kush kompozitori që përmendni ju e pyet ministri? Jo tha Konica (megjithëse e dinte) ky kompozitor është stërgjyshi im. Mosni ju lutem,thotë Konica ! Çohet nga pianoja dhe evpërfaqon ministrin Grej. Pasi që ulën në tavolinë. Faiku i thotë srsyen e takimit me ministrin. Pas i shpjegon historinë e shqiptarëve, pushtimin e ilirëve nga romakët dhe Perandoria osmane i thotë se edhe tani Shqipëria po rrezikohet nga shtetet grabitçsre fqinjë. A mundeni ju ministër që në Konferencën e Versajit tëjepni një votë që Shqipëria të mbetet në kufinjtë e Konferencës së yLondrës të vitit 2913. Në saje të votës së Britanisë dhe të kryetarit të SHBA wilson Dhqipëriabeti brenda kufinjve wë ka sot.
Të nderuar bashkëkomentues, diplomat i shquar qe një ambasador i yni në Kinën motër që
kur në botë u përhap lajmi që shokut Mao Cedun i kishte rën damllaja,
me njëherë shokët kinez organizuan një takim të kryetarit Mao me ambasadorin e Shqipërisë motër dhe
në prani të gazetarëve e fotoreporterve të gazetës Zhemizhibao kryetari Mao u përqafua me ambasadorin dhe, kur u ulën, të shkretit kryetarit Mao, që vërtet nuk ishte në gjëndje të mirë shëndetsore se pleqëri ishte, i shpëtoj një pordhë dhe
u krijua një gjëndje e nderë tensioni që mund të prishte vazhdimin e takimit por
ambasadori ynë, një diplomat i vërtetë kariere, me mënçuri e shpëtoj situatën dhe
një të shtërnguar muskujt dhe i këputi një goxha pordhe diplomatike çobançe shtatë pashë të gjatë që i nxori shokët kinezë të pranishëm nga sikleti dhe mbas shprehjes së ministrit të jashtëm në shqip “Shoku ambasador shok shumë mira, punon për forcim miqësia Kina Shqipëria” takimi vazhdoj me sukses dhe
agjencia kineze e lajmeve Hsinhua transmetoj fotografinë dhe lajmin e takimit të kryetarit Mao që gëzon shëndet të plot me ambasadorin shqipëtar.
Në atë takim u bë marrveshja me shokët kinezë që ti dërgoheshin motrës së vogël Shqipëri tre transoqeanikë me oriz që i kthyer në në pilaf që hahesh shijshëm me fasulet shqipëtare, forconte miqësinë shqipëtaro kineze dhe brënda orizit u sollën tanke sa për tre brigada dhe pesë skuadrilje katersh silurues.
Prandaj diplomacia e shokut Edi, po të shfrytzoj këto përvoja të diplomacisë sonë, do ta shpëtoj Opën Ballkan të ngordhur nën zinxhirat e tankeve serbe gati për luftë edhe me NATO në kufijtë e Kosovës dhe nga pamvarsia e Sërbska Respublika e Dodikut dhe
duke zbatuar përvojën e pordhëve diplomatike mund të futet edhe dhëndër brënda në gjirin e nuses BE që të përfitoj nga prika e pasur e subvencioneve dhe investimeve të saj se
asnjë nga detyrat nuk janë plotsuar që Shqipëria të pranohet në BE, kryesorja ai të pranohet dhëndër kollovar sepse
shqipëtarët, përveç pensionistëve , të gjithë kanë hyrë në BE pa qënë nevoja fare të hapen negociatat.
Jo thjesht pse nuk kthente dot borxhin, por -sic permendej edhe ne librat e shkolles tone- sepse ‘klika e Zogut’ (sipas fjaleve te Duces) ishte e korruptuar dhe jo vetem qe nuk mund ti kthente borxhin, por ishte e detyruar te perplasej gjetiu per borxhe te reja, cfare do te krijonte probleme ne Ballkan. Ducja, duke marre edhe peticionin e 150 firmave te intelektualve shqiptare per nderhyrje ushtarake ne Shqiperi per ta perzene Zogun, -edhe kjo sipas librave te shkolles-, nderhyri ushtarakisht. Ndermjet firmave permendeshin (per cudi!) pak prej tyre, si ajo e Qazim Mulletit, Dostit, dhe ndonje tjetri. Asnjehere gjate kohes se E. Hoxhes nuk u permenden keto 150 emra te pervecem!?! Ky peticion duhet te gjindet ne arkivat italiane, por sot e kesaj dite nuk eshte interesuar njeri per ta botuar!?! Profesori yne, Nasho Jorgaqi, qe per fat jeton ende e qe duhet te kete me shume material, duhej te fliste per kete peticion qe permendej ne librat tane te shkolles dhe ne sa e sa emisione te radios dhe TV ne kohen e xhaxhit!