Një fotografi e publikuar së fundmi nga Michel Setboun, të paktët fotografë të huaj që kanë pasur mundësi të shohin disa dasma tonat gjatë komunizmit, ka tërhequr jo pak vëmendje në mesin e adhuruesve të fotografisë.
Tashmë këto foto ku nusja është e mbytur e tëra në vaj, dhe nuk është aspak e gëzuar mund të shihen në ekspozitën “Fundi. Fillimi”.
Fotografi francez sjell në qendrën COD në kryeministri një dokumentar fotografik të dekadës më të spikatur në historinë e shoqërisë shqiptare: kalimin nga sistemi diktatorial në demokraci.
Me emrin “Fundi. Fillimi”, ai do të shfaqë 99 fotografi me madhësi të mesme dhe të mëdha, ato përfaqësojnë Shqipërinë e viteve 1981-1991 duke shfaqur momente të varfërisë ekstreme, eksod masiv përtej kufijve dhe shpresë për liri dhe ndryshim. Në këtë ekzpozitë nuk mungojnë nga tre ngjarjet më të rëndësishme në jetën e njeriut: lindja, vdekja dhe martesa, siç është edhe fotoja e mësipërme.
Ajo është realizuar në një dasmë në veri të Shqipërisë. Nusja duket e tmerruar, po kështu edhe njerëzit që e shoqërojnë. Dalja e vajzës nga dera e shtëpisë së babait ka qenë një rit i shoqëruar me lot e trishtim nga njerëzit e shtëpisë teksa e përcjellin në shtëpinë e bashkëshortit.
Këto imazhe aspak të zakonshme vijojnë të jenë interesante për publikun e huaj që kërkon të shohë zakonet shqiptare. Ekspozita e fotografit francez do qëndrojë e hapur për publikun deri më 2 shtator.
b.b/dita
Media Shqiptare ,
abuzon me te Drejtat Qytetare te Shqiptareve
qe ushtrojne Lirin e te Shprehurit ktu ,ne media !
Cdo te thote kjo ?
Kush eshte ai qe Censuron medimin e lire ktu ?
Ku jemi vall ktu ,ne Afganistan ?
Kjo Medie sa vjen e tregon surratin e saj Kriminal vs qytetarit shqiptare hejjjjjjjj !
Do vij dita e do mbani pergjegjesi maskarenje fshatre te ndyte katundare te pist maloke primitive qe kemi uzurpuar Mediet
dhe i keni shndruar ato ne stane primitive
O Dita, keto foto qe keni publikuar ketu, shikojini edhe nje here me kujdes. Nuk jane te para ’90, mos shkoni deri ne kete pike mashtrimi.
Ose keni dhe te drejte, autori i tyre ju genjen (per fotot qe keni botuar, kuptohet) ose na merrni per budallenj.
Mos harro o gazetar, ne kete toke nuk banojne vetem ata qe kane lindur mbas ’90, keshtu qe i dine me mire se te kujt periudhe jane, madje me data…
Vaji i Nuses ne diten e martese e ka domethenien qe Nusja po largohet perfundimsisht nga gjinia dhe kalon ne nji tjeter jete shoqeri familjare tek Burri.Kjo ka te baje me adetin tradicional ne botkuptimin e trashigimise te folkut shqiptare.
Ndersa.Persa i takon ne vlersimin e nivelit te jeteses te varferise ekstreme .Nuk asht absolutisht e vertete.
Cfare duhet ti themi popujve qe ne Ameriken ne vendin superfuqi qe kerkon cdo njeri i planetit te te ishte banor i saje.Kur ne kete Amerike sot ka me qindra e qindra lypesa dhe mijra e mjira qe kontrollojne plehrat ne kazanat qe nxjerrin shpijaket per ti marre kamioni.Mos duhet pranue qe kemi te bajme me nji fukarallek jo ne ekstrem po te pakten mesatare.Kam iden kur kjo qe po them une,keziston ne Amerike.Merreni me mende se cfare ekziston ne vendet e tjera te Europes etj etj dhe ne mbare boten.Ky pinjolli qe na tregon fotot e viteve 1980 – 1990 pse nuk tregon dhe pislleqet e vendit te vet.Ku pa aspak me dyshje duhet te kezistojne dhe aty fukarallek mesatar meqe kete te shqiperise e queka ekstrem.
Fatkeqesia e ketyre parnim vlersimeve vjen per shkakun se ne shqiperi kemi te bajme me nji popull te percar qe nga koha e hershme nga pushtuesit dhe kryesisht nga ai turk.Keshtu do ecin ky popull deri te shduket njeriu mbi toke.E vetmja kohe qe i dhas vlera kombit ishte koha e diktatures.Gjithe te tjerat jane mjerane.
Nese Vetingu do baje pune vlersuse pozitive dhe krahas tije politika Amerikane dhe kjo e Europes do mbeshtesin luften antifashiste si lufta ma pozitive qe asht kryer qe nga koha e Skenderbeut e deri me sot 2019,njikohesisht duke i largue perfundimisht tradhetaret kolaboracionist te fashizmit qe te mos piptijne ma ne vleren e historise rreale te kombit,populli mund te bahet me karkter te shendoshet pozitiv ne nivel si cdo popull tjeter i botes.
Asht shume kontradiktore qe fukaraja edhe te kercej me shume humor e kenaqesi,sic tregohet ne foto.Nuk shkon.
Po ta kisha prane fotografin do ti thoja na gjej nji fukara jo ne ekstrem po aty dicka ne nivel mesatar.E ta na spikasin me kercime e kenaqesi si ky fukaraja e ekstremit shqiptare.
Do te shtoje qe ky fotografi asht vete fukara ne tru qe rrehet nga aparati qe mban ne sy.
Qan se po e martojn me nji malok. N’demokraci i grumbullojn si bageti e gjall n’donji klub dhe vijn Serb t’civilizum i blejn me 2000 euro.
Kurse ju martoheni me turq
Ne radhe te pare dua te protestoj me te madhe ndaj gazetave ,qofte kjo dhe prestigjozja ” DITA” per botimin e fotografive jo realiste. Fotografite nuk perputhen me shkrimin. Ato nuk jane fotografo dasmash,por foto ku nje budalla kercen. Tetille njerez une kam pare edhe ne vende te zhvilluara duke filluar edhe nga Amerika. Por edhe ne se fotigrafi ka qene nje i poshter ,me te poshter jeni ju qe i botoni edhe pse kini qellim te diskrititoni ate sistem i quajtur socialist dhe brezi i ri t’i marri si te verteta. Te mundohesh per te deformuar traditen e zakonet tona edhe te dasmave eshte poshtersi dhe keto nuk duhet t’i lejoje as gazeta. Per traditen tone,qofte dhe qarja e vajzes kur del nuse, eshte me se normale per njerezit qe kane ndjenja njerezore. per dasmamat,veshjet e kenget e dasmave kane shkruar e vlerezuar njerez te medhenj si Bajroni , Qirjazi e studiusit shqiptare te folklorit . Me thoni c’lidhje ka fotua e personit me mish ne dore me dasmat ? Po e them me plot gojen se eshe artikullshkruesi nuk ka haber fare nga tradita e dasmave. Pytni vajzat e sotme kur dalin nuse nga shtepia ,a ndjejne keqardhje ? Ne nje kenge kendohet”
Gjumin qe ke fjetur
Lere tek joteme.
Vendin qe ke ndenjur,
Mate me pellembe.
Kjo do te thiote se vajza kur martohet, do te mbart mbi vete pergjegjesi te medha nga lindja e edukimi i femijeve dhe problemeve shtepiake. Jo i dashur artikullshkrues , martesa nuk eshte per dy – tri jave sa per te kaluar ate “muajin e mjaltit ” ,ndaj dhe ka vajza qe kur martohen sot,qeshin e jo qajne se ndoshta e dine qe do te kthehn perseri ne dere te nenes. Vajzat qanin se nuk do te ndjenin me ate doren e nens qe t’i perkedheli … Nuk po e vazhdoi me po turp te kesh qe je pajtuar me nje gazetaruc qe ka dashur te diskrititoj vendin tend dhe ti je pajtuar me te. Kur u propagandua nga PD-istet ne pushtet filmi ” La Amerika” ne mos gabofsha ,ku diskrititohej Shqiperia komuniste i madhi Ismail Kadare tha: ” Po te marr nje kamer edhe une e diskrititoj Francen ,pasi pamje te tilla i gjen kudo’ E une e themme plot gojen se dasmat tona jane te bukura ,ku tregohet kultura dhe zakonet e bukura te vendit tone. Ka plot filmime ku tregohet se si jane zhvilluar dasmat tona. Edhe me fukaraj mund te merte vjeshje borxh,por kurre nuk shkonte ne dasme ,ashtusi tregon fotografia ,apo ai me mish ne dore. TURP PER TY QE SHKRUAN, TURP PER GAZETEN QE i BOTON si fotot dhe shkrimin.
Dalja e vajzes nga shtepia nuk eshte aspak truk, por emocion natyral, ku lotet nuk mund ti ndalosh.
E njenjta gje ndodh kur vajza largohet nga shtepia per arsye tjera si studime, apo kur djali shkonte ushtar.
Kjo tradite ka vetem vlera pozitive.
Thoni c”te doni shqiptare jemi e zakonet i dime mire qe nusja derdh pika loti tek ndahet nga prinderit e largohet nga ajo dere ku lindi ,u rrit e ja tash shkon nuse qe te hape shtepine e saj . Por kjo foto eshte kaq komike ne te pame sa une qesh dhe kur e kujtoj pas disa oresh apo ditesh .Dhe film te xhironin dasmoret e fotografise nuk do ta benin me mire e kaq te goditur .Ndjese kerkoj nga personazhet e vertete te dasmes qe kushedi se ku jane e ju uroj te jene mire e te gezuar me femije e nipera e mbesa. !! Por eshte nje poze aq komike sa dhe ne qe jemi shqiptare na cudit e njekohesisht na ben me qesh shume leri te huajt ma se c”mendojne !.Ata thojne ,,,jo s”ka mundesi kjo s”eshte dasem nusen po e cojne per kurban e jo tek burri .Ha ha ha qesh me kete fotografi !