Çfarë ishte Kadiu?

anazapta

Kadiu ishte zyrtar i administratës osmane, që kryente funksione gjyqësore penale e civile, administrative e fetare në bazë të sheriatit, kanunameve dhe urdhrave të Portës së Lartë.

Selinë e kishte në qytetet qendra të kazave dhe varej drejtpërdrejt nga sulltani.

U vendos në Shqipëri që në shekullin XV.

Ata përgatiteshin në shkolla të posaçme.

Pas reformave të Tanzimatit kadiu merrej vetëm me çështjet gjyqësore në bazë të kodeve civile e penale.

Regjistrat e kadiut të Beratit e të Elbasanit pasqyrojnë anë të ndryshme të jetës së këtyre krahinave nga fillimi i shek.XVII deri në shek.XIX dhe janë burime me shumë rëndësi për studimet shoqërore, ekonomike e politike.

 

*****

Marrë nga rubrika Enciklopedi e gazetës DITA. Materialet e kësaj rubrike bazohen në të dhënat e Fjalorit Enciklopedik Shqiptar, botim i Akademisë së Shkencave

 

Share This Article
29 Comments
    • Me shkollë speciale Medrese.
      Maksimumi i shkollimit 500 vjeçar.
      Nivel i lartë arsimor, ku aritmetika lihej si trashëgim nga babai te djali. Si punë zanati.

      • gano mos ja fut kot!!
        osmanët kanë shpikur shumë gjëra!!
        kadaifin,sherbetin dhe imambajalldinë!!
        ka të drejtë sumiri i sulltan salepit kur thotë se gjithë njohuritë e botës janë prej kalifatit!!
        sherbetin e gjen gjithandej,në të gjithë botën,kadaifi e imambajalldia,janë duke përparuar me rritme të kënaqshme!!

        remo,
        nonën këtij ja përdhunuan!!nuk deshte në fillim e shkreta,por e mori për zanat më pas dhe pjella e saj ka shkuar në krah të baballarëve!!prototip i thënjes “iji nënën të të thërrasë baba”!!

    • Cfare ishte kadiu? Ai qe kapi mamane e arbenit dhe e q..i..u…
      Ndaj nuk pushon ky dobic se lavderuari “sheriatin”… pt’huuuuuuuuuuuu.

      • E kam me shoket e dites, a lejohen keto fjale neper

        komentet e tyre, se jo per gje, por pastaj

        mos vendoni kot filtra, po nuk filtruat keto, pirdhi ne te.

      • Remo masi pe dijke edhe ty ta paska asishne gjyshen e stergjyshen se nona sta ka mbri ate vakte.Pastroje fjalorin bir…

        • Agi, pa me thuaj se si mund ta pastroj une fjalorin?!
          Ne fakt, ne ato tre rreshta qe ke shkruajtur, pervecse kane pak te bejne me gjuhen shqipe, me paske bere dhe nje fare biografie?! Uauuu….qe je i seres se arbenit kjo nuk do shume mend per ta kuptuar, dhe vuani po nga e njejta sindrome, jam i sigurte! Por ato historite HOT qe te ka treguar gjyshja apo edhe nona me “trimerite” e osmaneve ne krevat nuk vlejne per te gjithe, se mua ne ate zone ku kam lindur(Himare), me kane treguar krejt te kunderten, apo historia ka folur vete, brez pas brezi, si shqipetare ua kemi q…. nenat turqeve dhe kurre nuk e arriten ate dite qe te na impononin ligjet e “sheriatit” te tyre, c’ka do te sillte edhe skllaverimin apo perdhunimin e grave! Tani le te kthehemi ne teme! Arben osmanlliu eshte nje provokator i poshter dhe kurrsesi nuk mund te anashkalohet. Prandaj: atij i duhet shkerdhyer rraca derisa mos ti shkoje me mendja te na caje trapin me ato brockulla osmanllinjsh! Edhe ty si avokat i tij, po te njejtin trajtim do te jap! A me kuptove tani o trap!

          • o beqir osman
            ku ta kesh qefin ta tregoj atë trimërinë!!
            prapë bir kurve mbetesh!!
            bile më shumë!!
            kurvë mashkull,bir kurve!!

          • bjer dhe nonën,se ashtu e kupton më mirë!!
            vetëm se nuk duhet të më quash baba!!
            të mjafton erdogani!!

          • Arben beqiri osman! “nuk ka vend per pergjigje” thua ti?! Per ty eshte hobi qe te marresh pafundesisht vleresime si keto! Ty te pelqejne o kopil turku sepse nuk mund te shpjegohet ndryshe! Ne fund te fundit, ti vete i promovon ato dhe neve s’na ngelet gje tjeter vecse te japim vleresimet per punen e palodhur qe te parat e tua kane bere! Ato e kane ngrene rende, kuptohet por, ka ardhur koha qe te shpetojme keto te sotmet, kete e bejne shqipetaret me se miri, keshtu ne te ardhmen do te kemi sa me pak kopile turq por edhe ti do te clirohesh nga fantazite otomane!

          • Reply to this comment..

            nuk me del e vlefshme si opsion,

            per kete e kam fjalen nuk ka me vend per koment

    • ARBEN ,je injorant ne histori.Perandoria bizantine drejtohej nga ILIRET dhe me pas u krijua ajo osmane ,qe drejtohet po nga iliro -arberore . GJUHET qe sot fliten ne Europe rrjedhin nga ajo shqipo -pellazge.Keshtu ajo turqishtja jote po ti hiqen fjalet shqip me te cilat krenohet nuk do te egzistonte me. Dhe e fundit fjala e mesiperme KADIU eshte fjale 100% shqip dhe gegenishte veriore p.sh ai ka dit cka po di ……….

      • O vella

        Daket, Traket, Iliret, Maqedonet, Epirotet

        jane te nje trungu, por puna eshte se

        para ardhjes se Osmanise, ne nje territor me pak te

        vogel se shqiperia sot flitej gjuha dhe ishin ruajtur doket

        e ketij trungu.

        Paraardhesit tane e perkrahen Osmanine me shpirt

        e me zemer, pasi solli drejtesi ne trojet kur sundoi.

        Si pasoje e kesaj u 5 fishuan hapesirat shqipetare

        gjate kesaj periudhe.

        keshtu qe pyete veten, per cilet Ilir e ke fjalen

        ata te sllavizuar, apo ata te bizantizuar, sepse iliret e

        Osmanizuar jemi ne Shqipetaret e sotshem qe flasim

        shqip e jo serbisht, greqisht apo bullgarisht.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *