Disa shekuj para erës së re janë krijuar një sërë qytetesh për shkaqe të ndryshme: strategjike, tregtare, administrative, ekonomike.
Disa prej tyre kanë vazhduar deri në ditët tona, disa janë rrënuar përfundimisht, të tjerë kanë lindur të rinj.
Qytetet më të vjetra të Shqipërisë janë Butrinti, Apolonia, Dyrrahu (Durrësi) dhe Orikumi, të themeluar që në shek.VII-VI p.e.r. si koloni greke në vendbanime ilire.
Këto qytete të vendosura në vise zotëruese si dhe pranë rrugëve kryesore të qarkullimit, kishin rol të dyfishtë strategjik dhe ekonomik.
Ndërsa, Durrësi vazhdon si qytet i ditëve tona, nga Apolonia e Butrinti kanë mbetur vetëm gërmadhat e tyre.
n.s. / dita
O injorante ose o kodoshe me mire. Durresi nuk eshte themeluar si koloni greke, eshte mbi 3000 vjet i vjeter.
TEKSTI ËSHTË MARRË NGA FJALORI ENCKLOPEDIK I SHQIPËRISË, BOTIM I AKADEMISË SË SHKENCAVE, 1982
MODERATORI DITA ONLINE
E kemi thene ne disa komente me pare,
Helenizmi ishte per Periudhen Antike { nji Kulture }
ne Lindje si ishte Latinishtja ne Perendim ,
ose si eshte sot Gjuha Angleze ne Bote ,
nji Art komunikimi i popujve .
———
Pra gjuha perdorur Zyrtare Greke ne gjithe Lindjen
dhe Latine(Roman) nuk nenkuptonte Koloni
apo Kombesi ,por thjeshte Mjetin e Komunikimit
ndermjet Kombeve !
—
Prandaj kjo Fraze (koloni ) perdoret qellimishte ne media e texte ,
per te Greqizuar gjithcka perfshinte ajo Kulture e Lashtesise ,
nderkohe kur sot njohim mir,see shqiptaret ne Greqin sot
jane pothuaj te shtrir ne 1/2 e teritorit te Shtetit Artificial Grek
qe Krijoj EUROPA NE 1913 – duke coptuar Shqiprine.
—
Prandaj ky Term “koloni ” duhet t zhduket sepse eshte i pakuptimte
Butrinti, Dyrrahu (Epidamni), Lisus (Lesha) dhe Shkodra (kalaja) jane me histori themelimi te humbura ne histori, keshtu edhe para helene (termi grek ne kuptimin e sotem nuk hyn fare ketu). Keto kater qytete i kane themelet mbi 1000 vjet para Krishtit. Kur kane ardhur doret ne Epidamn 700 vjet para Kr. (nje legjend i mban ata si themeluesit e qytetit) ky ekzistonte nderkohe. Duket se lajmi i mesiperm eshte marre nga firma private biznesore e administrimit tw Butrintit! Gazetare historiane nuk kemi, keshtu qe fake news lulezon ne Shqiperi si kurre ndonjehere!
Ky leshi ketu te gjethe i bene greke ose sllave.Kujt isheben ky,nga kush i merre leket me keto shkrime?Po Dita pse lejon kesi mashtrimesh?
Edhe Amantia .Ploça e sotshme ne Vlore
Amantia eshte percaktuar nga Ceka & Co. e shek. 4 para e.s.. Ka pas mbizoteruar mendimi se esht koloni helene, tani me vone mendohet jo helene (?). Dicka esht e sigurte, qe Amantia nuk i arrin ne vjetersi Butrintin, Dyrrahun (Epidamnin), Lisin dhe Scutarin.
Amantia Berati pse jane len jashte
Sigurisht Amantia eshte nder qytetet me te vjetra ne teri otin e ish-Ilirisë. Këtë e konfirmon forma e stadiumit të saj, ( pra jo amfiteatër si Dyrrahium, Apolonia e Oriku, por një formë e stërgjatur stadiumi. Germimet ne Amantia kanë zbuluar forma tepër primitive të skulpturës, gfjë që tregon hershmërinë e ndërtimit të saj. Por Amantia nuk pati shkelqimin e Dzyrrahiumit e Apolonisë, sidomos pas pushtimit romak. Arsyea ishte qenia e Amantias larg rrugëve detare e bregdetare. Sot aty ngrihet fshati Ploçë e rrethit të Vlorës, afër Sevasterit.
Se pari , gezuar e nje vit te .
Per shkrimin do te thoja, si te gjithe komentuesit, se me çudit qe gazeta Dita boton nje paçavure te rendomte tashme, antihistorike.
Por ne fakt, ne kesi rastesh i gezohem komenteve, te cilat perveçse te plotesojne njohurite , te bejne te kuptosh se tashme shqiptaret nuk i hane me farsitetet e importuara, vetem se I thone “ te huajt”. A thua se ne nuk dinim gje, e erdhen te na kulturojne.
Jemi egersuar pak, ne keto 30 vite, kemi prishur shume gojen, por kemi mendje sh me te kthjellet se 30 vjet me pare.
Gezuar dhe nje here
Te dashur komentues qe hiqeni si dijetare,historiane,gjeografe,gjuhetare etj ,pavaresisht se ne shtepite tuaja (sic jane shtepite e 95 % te shqiptareve)nuk keni asnje liber .Historia nuk shkruhet me hartime,perralla ,atdhetarizma fallco e te tjera si keto,me te cilat ju kungullepsin sidomos vitet e fundit .Historia eshte shkence te dashur komentues dhe jo biseda kafenesh,aq te dashura per shqiptaret,ku cfaqen ne madheshtine e tyre njohurite e gjithaneshme te njerezve qe nuk kane lexuar asnje liber e ku ndahen titujt shkencore .Dhe shkenca e histories thote qe Epidhamnos-Dhirahion,Buthrotos,Apollonia,Oriko,Lisus,Antipatrea,Onhezmi,Adrianopolis,Antigonea etj etj jane qytete te themeluara nga greket .Iliret ishin ne nivel te tille qe nuk kane krijuar asnje qender banimi te tipit Polis ,pra qytet,dhe shume me vone I pushtuan keto koloni greke dhe pastaj vazhduan te jetojne ne to.Veprimtaria kryesore I ilireve ishte kusaria ne toke e pirateria ne det etj.etj.Vetem e verteta vlen,ajo ne disa raste shkakton dhimbje ,por te ndihmon per te ardhmen e drejte .
Alban Hamzai,
je thjeshte qesharak dhe ordier.
Je i paafte dhe si i tille ,tenton me kometin tend
prej arroganti idiot ,
te mbrosh nji idee e cila nuk e argumenton dot
dhe plas koken ne Librat e Shtepive te Shqiptareve ,
duke ber nji aludim idiot tipik tollumbace greke mbush me pordhe te fabrikuara nga Bota !
—
Eshte dicka e shemtuar ti quash vedabanimet Ilire ,
e ate gjiuhe te neveriteshme greke (Epidhamnos-Dhirahion-Buthroros -qe te gjitha ne shqip -tigellojne
teper banale – duke filluar nga e para Eipdh-amnos/ Dhira-hion/ Buth-roros etj ,qe tregojn qarte ,se jane te sajuara nga Nastradinat e Historise Greke )
—
Civilizimi i shteteve Ilire ,eshte e pajohur per tipa si ty ,
por mudet te shuash kurjozitetin e shkosh ne Bibloteten e Romes se Lashte Venedik Milano e mesiguri qe do te erren syte .
Boll na derdellitet ktu ,per Historite e sajuara Greke ,
madje edhe Historia e Greqise siedhe Filozofet jane “zbuluar” -shkruar nga Europianet ,ateher kur greket s’dinin se ishin vertet nji Komb dhe zhgryheshin qyteteve te ardhur nga vendet aziatike ,irani-libani-iraku-turqia ,pra nji rrace puro Aziatike qe me rracen tone Europiane si lidhte asgje .
—
Europa ju ndertoj Historine ju ndertoj Shtetin dhe gjithe Institucionet per t’ju afruar me Europe por Gsbeli mbetet Gabel dhe tregoj gjithmone se kush eshte e nga vjen ,
cila Origjine !
Ju ngriti Europa si Komb e Histori ,ju mban me ushtri e buke
nderkohe qe greket jane perseri po ata ,loqelepirsit e Europianeve etj .
Eshte fati i keq i ktij vedi tim ,qe ka aq shume percarje e s’ka nji mbeshtetje te Forte se ju a kishin rrasur gjaprin e zi ne buthe ,aty ku juve jua pelqe aq shume .
O Alban Hamzai,mos je ti bre burre autor i kesaj rubrike,trego se u mbush Shqiperia me Amzaja,nuk ka mbetur tjeter?
Alban Hamzai,
je thjeshte qesharak dhe ordier.
Je i paafte dhe si i tille ,tenton me komentin tend
prej arroganti idiot ,
te mbrosh nji idee e cila nuk e argumenton dot
dhe plas koken ne Librat e Shtepive te Shqiptareve ,
duke ber nji aludim idiot tipik tollumbace greke mbush me pordhe te fabrikuara nga Bota !
—
Eshte dicka e shemtuar ti quash vendabanimet Ilire ,
e ate gjiuhe te neveriteshme greke (Epidhamnos-Dhirahion-Buthroros -qe te gjitha ne shqip -tingellojne
teper banale – duke filluar nga e para Eipdh-amnos/ Dhira-hion/ Buth-roros etj ,qe tregojn qarte ,se jane te sajuara nga Nastradinat e Historise Greke )
—
Civilizimi i shteteve Ilire ,eshte i pajohur per tipa si ty ,
por mundet te shuash kurjozitetin e shkosh ne Bibloteken e Romes se Lashte Venedik Milano e mesiguri qe do te erren syte .
Boll na derdellitet ktu ,per Historite e sajuara Greke ,
madje edhe Historia e Greqise siedhe Filozofet jane “zbuluar” -shkruar nga Europianet ,ateher kur greket s’dinin se ishin vertet nji Komb dhe zhgryheshin qyteteve te ardhur nga vendet aziatike ,irani-libani-iraku-turqia ,pra nji rrace puro Aziatike qe me rracen tone Europiane si lidhte asgje .
—
Europa ju ndertoj Historine ju ndertoj Shtetin dhe gjithe Institucionet per t’ju afruar me Europe por Gabeli mbetet Gabel dhe tregoj gjithmone se kush eshte e nga vjen ,
cila Origjine !
Ju ngriti Europa si Komb e Histori ,ju mban me ushtri e buke
nderkohe qe greket jane perseri po ata ,loqelepirsit e Europianeve etj .
Eshte fati i keq i ktij vedi tim ,qe ka aq shume percarje e s’ka nji mbeshtetje te Forte se ju a kishin rrasur gjaprin e zi ne buthe ,aty ku juve jua pelqen aq shume .