A mund ta fusë koronavirusi botën në luftë dhe konflikte sociale

Nga Janusz Bugajski

Ekskluzive Dita: Ndërsa numri i rasteve të koronavirusit vazhdon të rritet në të gjithë globin, rreziqet e konfliktit dhe dhunës gjithashtu po shtohen. Frika dhe vetë-mbrojtja mund të ndezin konflikte sociale, etnike, fetare dhe ndërshtetërore të cilat, në disa rajone të botës, mund të përshkallëzohen.

Nëse virusi nuk merret nën kontroll javët në vijim,  ekonomistët përllogarisin se urgjencat shëndetësore mund të shkaktojnë një recesion global aq të rëndë sa ai i 2008-ës. Tregjet e aksioneve janë bërë thellësisht të paqëndrueshëm dhe ekonomia e Kinës, e dyta më e madhe në botë dhe një eksportues parësor, ka marrë një goditje të fortë. Biznesi global po vuan për shkak të prishjes së zinxhirëve të furnizimit, ndërsa parashikohet se kërkesa e konsumatorit mund të bie ndjeshëm deri në nxjerrjen e një vlere mbi një trilion dollarë jashtë ekonomisë globale.

Pandemia e koronavirusit tashmë ka nxitur një rënie ekonomike që mund të shkaktojë forma të ndryshme paqëndrueshmërie vendase dhe ndërkombëtare. Në vendet më të varfra, mungesa e ushqimit, ilaçeve dhe mallrave të konsumit mund të rezultojë në përplasje sociale dhe të ushqejë ndarjet etnike dhe fetare. Kufizime dhe sulme janë raportuar kundër popullsisë kineze që jeton jashtë dhe kjo mund të përhapet edhe në grupe të tjera të shënjestruara. India është tashmë një vatër e madhe e gatshme për të shpërthyer, pasi përleshjet mes hinduve dhe muslimanëve vazhdojnë si rrjedhojë e një ligj të ri për nënshtetësinë, i cili i diskriminon muslimanët. Një pandemi e mundshme që rezulton në mungesë (të gjërave jetike) dhe fajtorë të sakrifikueshëm do ta ashpërsonte seriozisht këtë konflikti. Vende të tjera në Azi dhe Lindjen e Mesme janë gjithashtu të ndjeshëm prej konflikteve që do të përkeqësoheshin nga frika e pandemive.

Dyndjet e refugjatëve dhe përhapjet e konflikteve mund të çojnë në mbyllje të kufijve dhe përplasje të mundshme ndërshtetërore mbi burimet dhe tregtinë. BE-së do t’i duhet të përgatitet për dhunë të mundshme edhe brenda në Europë. Prej luftës së vazhdueshme në Siri midis forcave turke dhe atyre siriane e ruse, rreth një milion njerëz tashmë janë shpërngulur. Turqia ka pritur gati katër milion refugjatë nga Siria dhe ka vendosur të heqë ndalimet kufitare me BE-në për shkak të irritimit nga mungesa e një mbështetjeje të mjaftueshme humanitare nga ana e Brukselit.

Vendimi i Ankarasë i hap rrugën një fluksi të ri refugjatësh në Ballkan, diçka që të gjitha qeveritë e Ballkanit, që nga lëvizjet masive të refugjatëve përmes gadishullit në vitin 2015, ia kanë pasur frikën. Kjo frikë përkeqësohet nga gjasat se Gjermania dhe shtetet e tjera të Europës Perëndimore nuk do t’i pranojnë refugjatët dhe ata do të mbeten të bllokuar në rajon. Ankthet e shtuara për epideminë e koronavirusit mund të nxisin zemërimin publik dhe armiqësinë ndaj emigrantëve, ndërsa qeveritë nuk duan të humbasin popullaritetin ose të provokojnë paqëndrueshmëri duke lehtësuar kontrollet kufitare ose duke u përpjekur për të integruar refugjatët.

Bullgaria ka vendosur rreth 1.000 trupa dhe pajisje ushtarake në kufirin me Turqinë për të parandaluar kalimet e paligjshme. Qeveria në Sofje ka deklaruar se nuk do të lejojë hyrjen e asnjë refugjati në një kohë kur po shton masat parandaluese kundër koronavirusit, me raste të reja të raportuara pothuajse çdo ditë në rajon. Greqia gjithashtu ka njoftuar kontrolle më të forta kufitare dhe ka ndaluar mijëra refugjatë që të kalojnë kufirin e saj tokësor me Turqinë .

Frika nga sëmundjet është një sferë prodhimtare për fushatat dezinformuese që mund të provokojnë komplote, protesta antiqeveritare dhe konflikte sociale. Fuqitë ambicioze mund të shfrytëzojnë këto dobësi për të destabilizuar ose ndërhyrë në shtetet fqinje. Moska po përhap në mënyrë sistematike dezinformim në lidhje me origjinën e koronavirusit. Agjenisitë e saj mediatike, trollet dhe agjentët ndikues përhapin teorinë konspirative se virusi është zhvilluar në laboratorët e CIA-s dhe u lëshua në Kinë për të dobësuar ekonominë kineze. Një dezinformim i ngjashëm bio-terrorist u shpall nga KGB-ja Sovjetike në vitet 1980, kur CIA u pat akuzuar për zhvillimin e virusit HIV / Aids.

Nëse pandemia përhapet në Europë, Moska gjithashtu mund të pretendojë se pakicat e cënueshme rusisht-folëse janë duke u keqtrajtuar, futur në karantina dhe shtypur nga qeveritë fqinje. Kjo siguron shtigje të reja për promovimin e konflikteve të brendshme e madje edhe inskenimin e ndërhyrjeve të maskuara si ndihma humanitare për të mbrojtur popullatat e pretenduara në rrezik.

Në mënyrë paradoksale, frika në rritje për një sulm ekonomik nga ana e Kinës në Europë mund të zvogëlohet për shkak të frikës nga pandemia. Nëse vaksinat kundër koronavirusit nuk zhvillohen së shpejti, atëherë Pekini mund të gjendet në një pozitë më të dobët ekonomike për të vënë në jetë iniciativën e Rripave (rajoneve) dhe Rrugës (BRI) përmes të gjithë Euro-Azisë ose rrjetin e tij 17 + 1 me lindjen e Europës. Dhe vendet pritëse mund të mos jenë të gatshme të lidhin kontrata ekonomike të paparashikueshme me Kinën. Sidoqoftë, një përfundim i tillë nuk do të ishte në dobi të shteteve të varfëra të Europës Juglindore, të cilat i kanë drejtuar sytë nga Kina për investime. Tani ata do të gjenden me më pak mundësi në një kohë kur ekonomitë e BE-së gjithashtu mund të tkurren për shkak të frikës së pandemisë.

******

PANDEMIC WARS

Dita, Albania

Janusz Bugajski

As the number of coronavirus cases continues to growaround the globe, the dangers of conflict and violence also expand. Fear and self-protection can spark social, ethnic, religious, and inter-state conflicts that can escalate in several parts of the world.

Economists calculate that the health emergency can spark a global recessionas severe as the one in 2008, unless the virus is contained in the next few weeks.Stock markets have become widely volatileand China’s economy, the secondlargest in the world and a major exporter, has taken a severe blow. Global business is suffering because of disrupted supply chains amidst predictions that consumer demand may collapse and eradicate over one trillion dollars in value off the global economy.

The coronavirus pandemic is already driving an economic downturnthat can trigger various forms of domestic and international instability. In poorer countries, shortages of food, medicine, and consumer goods can fuel social clashes and feed ethnic and religious divisions.Restrictions and attacks have been reported against Chinese people living abroad and this could spread to other targeted groups. India is already a huge tinderbox, as Hindu-Muslim clashes continue over a new citizenship law that discriminates against Muslims. A possible pandemic that results in shortages and scapegoats would severely enflame the conflict. Other countries in Asia and the Middle East are also susceptible to conflicts that will be exacerbated by fears of pandemics.

Refugee outflows and conflict spillovers can lead to border closuresand potential inter-state clashes over resources and trade. In Europe itself, the EU will need to prepare for possible violence. With the persistent war in Syria between Turkish and Syrian/Russian forces, about one million people have already been displaced.Turkey has taken in almost four million refugees from Syria and decided to lift its border restrictions with the EU because of frustration overlack of sufficient humanitarian support from Brussels.

Ankara’s decision opens the door to a new influx of refugees into the Balkans, something that all Balkan governments have feared since the mass refugee movements across the peninsula in 2015. This fear is exacerbated by the likelihood that Germany and other West European state will no longer accommodate refugees and they will be stuck in the region.  The additional anxieties over the coronavirus epidemic can fuel public anger and animosity toward migrants, while governments do not want to lose popularity or provoke instability by loosening border controls or trying to integrate refugees.

Bulgaria has deployed about 1,000 troops and military equipment to the frontier with Turkey to prevent illegal crossings. The government in Sofia has asserted that it would not allow in any refugees at a time when it is stepping up preventive measures against the coronavirus, with new cases reported almost daily in the region.Greece has also announced tighter border controls and has blocked thousands of refugees from crossing the land border with Turkey.

Fear of disease is a ripe arena for disinformation campaigns that can provoke conspiracies, anti-government protests, and social conflicts. Ambitious powers can exploit such vulnerabilities to destabilize or intervene in neighboring states. Moscow is systematically spreading disinformation about the origins of the coronavirus. Its media outlets, trolls, and agent of influence disseminate conspiracy theories that the virus was developed in CIA laboratories and released in China in order to weaken the Chinese economy. Similar bio-terrorist disinformation was promulgated by the Soviet KGB in the 1980s when the CIA was accused of developing the HIV/Aids virus.

If the pandemic spreads in Europe, Moscow can also claim that vulnerable Russian-speaking minorities are being ostracized, quarantined, and repressed by neighboring government. This provides new inroads for promoting domestic conflicts or even staging interventions cloaked as humanitarian assistance to defend allegedly endangered populations.

Paradoxically, growing fears about a Chinese economic offensive in Europe may be reduced because of the pandemic scare. If vaccines are not soon developed against coronavirusthen Beijing may find itself in a weaker economic position to develop its Belt and Road Initiative (BRI) across Eurasia or its 17+1 network with Europe’s east. And host countries may be unwilling to enter into unpredictable economic contracts with China. Nonetheless, such an outcome will not benefit the poorer states of South East Europe, which have looked toward China for investments. They will now find themselves with fewer options at a time when EU economies may also contract because of the pandemic scare.

***

Botuar në Dita. Kolonën e z.Bugajski mund ta ndiqni çdo të shtunë në versionin print dhe online të gazetës. Ndalohet kategorikisht ribotimi i plotë apo i pjesshëm pa lejen me shkrim të redaksisë