Lufta e re e Amerikës në Europë

Janusz Bugajski

Europa është kthyer në fushëbetejën kryesore midis “Perëndimit” demokratik dhe “Lindjes” autoritare. Pasi ka triumfuar në tre luftëra europiane, dy të mirëfillta dhe një të ftohtë, Shtetet e Bashkuara tashmë janë përballë një konflikti shumë më të ndërlikuar dhe të zgjatur me dy kundërshtarët e saj kryesorë në rang botëror – Rusinë dhe Kinën-  atë mbi të ardhmen e Europës. Të dyja (Rusia dhe Kina) janë fuqi ekspansioniste që kërcënojnë interesat perëndimore dhe të dyja janë të përqendruara në nënshtrimin e Europës. Ambiciet e tyre vënë theksin mbi nevojën e mbajtjes së një aleance të fortë trans-Atlantike.

Ndërsa Presidenti Donald Trump ka minimizuar rëndësinë e NATO-s herë pas here, pa solidaritetin mes Aleatëve në një varg sfidash, përfshirë ato ushtarake, kibernetike,  dhe të mbrojtjes së demokracisë, Amerika do të ekspozohet ndaj ndërmarrjeve armiqësore të Pekinit dhe Moskës. Nëse Europa futet në kurth nga Kina dhe  përçahet nga Rusia, atëherë SHBA do ta gjejë veten gjithnjë e më të izoluar dhe të prekshme.

Ndonëse Rusia e Vladimir Putin mbetet kërcënimi kryesor afatshkurtër, Kina paraqet një kërcënim më fatal në afatin e gjatë. Rusia është një agresor revizionist i përqendruar në përçarjen dhe dobësimin e botës trans-Atlantike, por mundësitë e saj janë në rënie dhe kontradiktat e saj të brendshme në përshkallëzim. Kina është një konkurrent global me përparim të qëndrueshëm, si dhe një ekonomi të madhe e një strategji më jetëgjatë  për të shkatërruar Europën dhe për të kaluar Amerikën.

Ndryshe nga Bashkimi Ekonomik Euroaziatik i dështuar i Rusisë, që iu imponua disa (shteteve) fqinje të varfra, ambiciet pan-kontinentale të Kinës mbështeten me fonde të konsiderueshme. Ndikimi i saj përmes përhapjes bazohet kryesisht në depërtimin ekonomik, çfarë përdoret për avantazhe gjeopolitike. Ambiciet e saj globale përmblidhen në Iniciativën e Zonave dhe Rrugëve (BRI), me qëllim zhvillimin e korridoreve për produktet kineze dhe sigurimin e kontrollit politik në Azisë Qendrore dhe Europë, si dhe programi e saj “17 plus 1” që fut në kurth 17 shtete europiane përfshirë Shqipërinë.

Në këmbim të investimeve ekonomike, Pekini merr mbështetje diplomatike për politikat e saj dhe neutralizon kritikën mbi rekordin e saj të tmerrshëm (të abuzimit) të të drejtave të njeriut. Pekini bën oferta për të përtërirë ekonomitë e varfra, por investimet e saj bllokojnë qeveritë me borxhe të përjetshme. Ashtu si Rusia, edhe Kina shantazhon ose i jep ryshfet politikanëve dhe biznesmenëve të cenueshëm që të favorizojnë politikat kineze, ndërmerr depërtim kibernetik në institucionet dhe kompanitë perëndimore dhe po zgjeron fushatën e saj të luftës dezinformuese kundër SHBA.

NATO mbetet shtylla kryesore trans-Atlantike kundër nënshtrimit të mundshëm të Europës ndaj interesave ruse ose kineze. Ajo ka vepruar në unison për të forcuar krahun e saj lindor dhe ka ndërtuar një arsenal të madh parandalues, e jo vetëm në arenën ushtarake. Ajo ka krijuar disa Qendra të Ekselencës në Europë që monitorojnë me rigorozitet kërcënimet, përfshirë terrorizmin, edhe atë kibernetik e dezinformimin, të domosdoshme për t’iu përgjigjur formave eklektike të luftës bashkëkohore. NATO është institucioni kryesor që mbështet ndikimin gjeopolitik amerikan në të gjithë Europën,  projekton të njëjtën gjw në rajonet e afërta, si Euroazia dhe Lindja e Mesme, ndërsa përshtat veten për t’iu kundërvënë kërcënimeve të reja.

Aleatët perëndimorë gjithashtu duhet të rishikojnë dhe ripërpunojnë lidhjet e tyre ekonomike me Pekinin në mënyrë që të mbrojnë sigurinë e tyre kombëtare sëbashku. Në daljen nga pandemia, shumë kompani amerikane dhe europiane ka të ngjarë të ikin nga Kina dhe të kërkojnë partnerë më të besueshëm më afër vendit të tyre. Rritja e dyshimit mbi objektivat ekonomike dhe politike të Kinës duhet të ketë ndikim edhe në nismën BRI të Pekinit. BE duhet të bëhet më efektive në kontrollin e investimeve të huaja, pasi tashmë e ka shpallur Kinën “rival të sistemit” dhe “konkurrent strategjik” dhe të shtojë investimet perëndimore në ekonomitë në vështirësi.

Duke pasur parasysh krizat e përshkallëzuara globale në përfundim të pandemisë, një aleancë perëndimore pa një qëllim do të bëhej shumë më e hapur ndaj nënshtrimit rus dhe atij kinez. Kjo mund të dobësojë unitetin trans-Atlantik, të provokojë konflikte të reja në Europë, t’i bëjë më të guximshme ambiciet e Pekinit dhe Moskës në të tjera rajone kritike dhe të rrezikojë sigurinë amerikane. Sidoqoftë, nëse në Shtëpinë e Bardhë ka vizion dhe vendosmëri, këto strategji mund të kthehen kundër kundërshtarëve, veçanërisht sepse Rusia dhe Kina kanë mungesat e tyre të rrënjosura thellë.

Në rastin e Moskës, duhet hartuar një strategji që do të largojë vëmendjen e saj nga sulmet e jashtme drejt mbrojtjes së brendshme. Rusia ka dobësi të shumta ekonomike, sociale, politike, kibernetike, etnike, fetare dhe rajonale, të cilat janë zbuluar nga rënia e çmimeve të naftës dhe nga përhapja e pandemisë. Kina gjithashtu do të pësojë tkurrje ekonomike dhe një humbje të mundshme të tregjeve në të gjithë Europën dhe Euroazinë si pasojë e COVID-19. Kjo mund të gjenerojë trazira sociale dhe politike që do preokuponin Partinë Komuniste në pushtet. Uashingtoni gjithashtu duhet të nxisë mosmarrëveshje midis Moskës dhe Pekinit, pasi konkurrenca e tyre në horizont mbi Azinë Qendrore dhe provincat aziatike të Rusisë mund të dëmtojë rëndë partneritetin e tyre strategjik kundër Perëndimit.

Dita 69, Albania

AMERICA’S NEW WAR IN EUROPE

Janusz Bugajski, 15 May 2020

Europe has become the key battleground between the democratic “West” and the authoritarian “East.” Having triumphed in three European wars, two hot and one cold, the United States now faces a much more complex and prolonged conflict over the future of Europe with its two chief global adversaries – Russia and China. Both are expansionist powers that threaten Western interests and both have focused their attention on subordinating Europe. Their ambitions highlight the need for maintaining a strong trans-Atlantic alliance.

While President Donald Trump has periodically downplayed the importance of NATO, without Allied solidarity in a range of contests, including military, cyberspace, and democracy protection, America will be exposed to hostile actions by Beijing and Moscow. If Europe becomes entrapped by China and divided by Russia than the U.S. will find itself increasingly isolated and vulnerable.

Although Vladimir Putin’s Russia remains the major near-term menace, China presents a more pernicious long-term threat. Russia is a revisionist aggressor focused on dividing and weakening the trans-Atlantic world, but its capabilities are declining  and its internal contradictions escalating. China is a steadily advancing global competitor with a large economy and a more durable strategy to subvert Europe and surpass America.

Unlike Russia’s failing Eurasian Economic Union enforced over a handful of poor neighbors, China’s pan-continental ambitions are backed by substantial resources. Its spreading influence is based primarily on economic penetration that is leveraged for geopolitical advantage. Its global ambitions are encapsulated in the Belt and Road Initiative (BRI), aimed at developing corridors for Chinese products and ensuring political leverage through Central Asia and Europe, and its “17 plus 1” program enmeshing 17 European states including Albania.

In exchange for economic investments, Beijing extracts diplomatic support for its policies and neutralizes criticisms of its abysmal human rights record. Beijing’s offers to boost poor economies but its investments entrap governments in perpetual debt. Similarly to Russia, China also blackmails or bribes vulnerable politicians and businessmen to favor Chinese policies, conducts cyber penetration of Western institutions and companies, and is ramping up its disinformation warfare campaign against the U.S.

NATO remains the primary trans-Atlantic pillar that counters Europe’s potential subordination to Russian or Chinese interests. It has acted in unison to fortify its eastern flank and has developed a broad arsenal of deterrents and not only in the military arena. It has established several Centers of Excellence in Europe that rigorously monitor threats, including terrorism, cyber, and disinformation, indispensable for responding to the eclectic forms of contemporary warfare. NATO is the key institution that upholds American geopolitical influence throughout Europe and projects these to nearby regions such as Eurasia and the Middle East while adapting to counteract new threats.

Western allies must also revisit and revise their economic links with Beijing in order to protect their collective national security. In the wake of the pandemic, several American and European companies are likely to vacate China and seek more reliable partners closer to home. Growing suspicion over China’s economic and political objectives should also impact on Beijing’s BRI initiative. The EU must become more effective in screening foreign investment, having already declared China a “systemic rival” ” and “strategic competitor,” and boost Western investments in struggling economies.

Given the escalating global crises in the wake of the pandemic, a rudderless Western alliance will become much more vulnerable to both Russian and Chinese subversion. This could weaken trans-Atlantic unity, provoke renewed conflicts in Europe, embolden Beijing’s and Moscow’s ambitions in other critical regions, and endanger American security. However, the strategic tables can be turned on the two adversaries if there is vision and determination in the White House, particularly as both Russia and China have their own deep-rooted frailties.

In the case of Moscow, a strategy must be developed to divert its attention away from external offense to internal defense. Russia has numerous economic, social, political, cyber, ethnic, religious, and regional vulnerabilities that have been revealed by the collapse of oil prices and the spreading pandemic. China will also undergo economic contraction and a potential loss of markets across Europe and Eurasia as a consequence of COVID-19. This can generate social and political struggles that preoccupy the ruling Communist Party. Washington must also drive wedges between Moscow and Beijing, as their looming competition over Central Asia and Russia’s Asian provinces can severely damage their strategic partnership against the West.

***Botuar në Dita. Kolonën e z.Bugajski mund ta ndiqni çdo të shtunë në versionin print dhe online të gazetës. Ndalohet kategorikisht ribotimi i plotë apo i pjesshëm pa lejen me shkrim të redaksisë