‘E PREMTJA E ZEZË’!
‘Tretenëntë mos ardhç kurre,se na rrezove flamure…!’
‘Nje popull qe nuk njeh te shkuaren nuk ka as te tashme e ska si te kete te ardhme…Nje popull qe harron te shkuaren eshte i detyruar ta perserise ate…!’
————
Tetedhjetë e Tre Vjet me pare Shqiperija ‘jonë e dashtun’ u pushtua edhe ushtarakisht nga Italia fashiste,mbasi kish kohe qe ish e pushtuar ekonomikisht e me gjere!
Nuk do ja vlente te perkujtohej kjo ngjarje tragjikomike ,,’pushtimi’ i nje vendi te ‘pushtuar’ sikur te mos kemi parasysh se ky vend e ky popull per shume e shume arsye eshte katandisur njesoj si 83 vjet me pare per te mos thene shume me keq ne anarki te plote Ekonomike,Sociale,fetare,politike po mbi te gjitha MORALE…Ku shqiptari ngelur 30 vjet pa shtetb e pa Zot…’Ku shpirti vuen,kur te dhemb e s’di ç’te dhemb,e syni gjume nuk ka,urren nuk di ç’urren,don e s’di se ç’don…!
Shqiperia para pushtimit tragjikomik nga Italia fashiste kish kohe qe ish ‘de juro’ protektorat i Italise ku tere pasurite nentokesore shfrytezoheshin prej tyre per ‘5 aspra’ ndersa populli perjetonte mjerimin Migjenian ne te gjitha aspektet ekonomike sociale si ne epoken e gurit me nje shkalle analfabetizmi mbi 80 perqind nen regjimin monarkik te ZOGOLLIT ardhur me force ne pushtet pas permbysjes kunderrevolucionit te Qershorit e qeverrise se Nolit permes Jugosllaveve e ruseve te bardhe!
Sa do thuhet ne keto rreshta jo per te kujtuar thjesht te shkuaren ,historine permes faktesh po per te bere paralelizem me te sotmen,tragjike te ketyre 30 vjeteve,mbeshteten faktet mbi ‘burime’ te gazetarise Italiane e gazetare me emer nga Montaneli ,Enrico Mattei tek Pecorela,Guido Baroni,Anfuso etj mgelkur te shkruara ne te perditeshmet e asaj kohe si ajo ‘GENTE.
‘Nje oficer i shtatmadhorise italiane kur i tregoi planin e pushtimit te Shqiperise mbretit te italise ai ju pergjegj:
‘Per kater gure s’ja vlen te futemi ne nje lufte boterore,!
‘Ne prag pushtimit,nje jave me pare ,ministri i jashtem i Italise fashiste,njeheresh edhe dhenderr i Musolinit ,Conti Ciano(Nuni i nuses ne martesen e Zogollit) takoi ambasadorin gjerman ne Rome dhe i tha per daten e pushtimit duke i shprehur se ish thjesht nje ‘shetitje’ sepsew ishin marre vesh me pare per dorrezimin pa lufte te teritorit dhe se Shqiperia ish ‘affare di famiglia’ prone e tij -çiflig!
‘Mbreti i Italise,ashtu si dhe Duçe me gjithe se nuk ishin dakort ja besuan pushtimin contit Ciano .Si dihet me 7 Prill nje Divizion e nje batalion komanduar nga Gjeneral Guzoni filloi pushtimin…dhe ne menyren me tragjikomike forcat e shumta italiane edhe pse si rezistence kishin nja 500 veta ne Durres qe kjomandoheshin nga Abas Kupi ,pjese e efektivit edhe Mujo Ulqimnaku trupat u hallakaten midis Bregut shqiptar dhe Tiranes ne menyren me qesharake!
‘Mbreti Zog qe bashke me gruan lehone kish ikur ne drejtim te Greqise sipas marveshjes me Kreret e shtetit italian bashke me floririn thesarin dhe trupat ‘rebele’ te delizjonuara prej abandonimit te monarkut 8tradhetise’ jo vetem nuk bene asnje rezistence po sipas urdherit te contit Ciano qe mos trajtoheshin keq filluan te dorrezonin tere armatimet ne konsullaten italiane ne Tirane!’
‘Te nesermen e pushtimit qe shumica e shqiptareve e priten me lule si te ishim çlirimtare arriti ne Tirane vete kreu i operacionit,pushtimit ministri jashtem conti Ciano me avion te pilotuar nga Henriko MUTTI ish sekretar i partise fashiste.Nga aeroporti tek vila e Mbreterise nuk patem asnje pengese ,veçse rrugeve njeres te mjeruar nga skamja si ne mes jete .Tek Vila e Mbretit gjetem vetem rojet qe te pergjumur hapnin gojen…U nggjit vete Sekretari MUTTI qe hoqi flamurin shqiptar dhe vendosi ate italian.
Nder urdherat e para qe dha vete conti Ciano ish in’Te liroheshin te gjithe te burgosurit politike denuar nga regjimi me 101 vite burg,dhe tere njerezve te uritur tu shperndaheshin ushqime per te shuar urine..
Edhe pse conti Ciano ne shenimet e tij ‘ditarin’ e pershkruan pushtimin si nje sukses te madh tere qarqet e huaja dhe shtypi e konsiderojne nje komedi qesharake nderkohe qe ambasadori Jakomoni nga Tirana thote se ‘Vendi ka ra ne duar te bandave e HALABAKEVE qe po plaòkisin gjithçka biles edhe pallatin mbreteror…nderkohe qe mbreti ka kalu ne Greqi…Duçe (Musolini9 teper nervoz si duket tere fajet ja hedh gjeneral Guzonit per ndalesen mbi 6 ore pa hyre ne Tirane qe sipas tij mund te kish pasoja katrastofike ne syte e aleateit german..Guzoni nga ana e tij justifikohet per òorganizmin e vonesat e ‘pushtimit’ me mungese karburani e nderlidhje sepse trupat efektivat ishin te pa stervitur mire…!
Vete conti Ciano ne ditarin e tij shkruan se i raportoi Musolinit se òdo gje shkoi mire,si ish parashikuar,shqiptaret me pershendesin me perzemersi me kerkojne flamure italiane e me japin flamuj shqiptare…dhe se vete Duòe ish shume i lumtur..!’
Nga ana tjeter shtypi shkruan se ‘Jo vetem pregatitja diplomatike por edhe ushtarake ishin per turp e qesharake te nje diletantizmi femijeror…aqe sa sikur SHQIPTARET te kishin edhe nje trupe skuader ZJARRFIKSASH te pergatitur mire do na kishin hedhur ne det..!?
Anfuso gazetar pjesmares ne ceremonine e dorrezimit te kurores Mbretit te Italise e pershkruan me nje vertetesi vertet tragji komike.
‘..Delegata e kryesuar nga i òuditeshmi VËRLACI si kryetar i keshillit te Shqipnise ish shoqeruar prej zotnish veshur me roba te ZEZA,TE ngrire,plot vrer e te turperuar te cilet te kujtonin te linin te mendoje se ishin si ‘keshill i perbashket ‘ROCCA CANNUNCIA'(Kala prej kashte)…Me qesharake dukej mbretresha dhe antaret e kshillit qe mbas ceremonise kok ulur nuk dishin nga te shkojshin neper koridoret e lkluksit ne Qirnale duke u perplas me muret…!
‘Conti Ciano si zaptues i nje mbreterije te re pati si çmim ‘Qaforen e ANUNCIATES’! Jacomoni u vendos ne FRONIN e Tiranes si zevendes i mbretit..!!”
Indro Montaneli nje nder gazetaret me me emer ne Bote qe ka jetuar midis dy shekujve kur fliste per ZOGOLLIN shkruar ne nje nga volumet e ‘L’Italia del Novecento’ e pershkruan keshtu:
‘Rrithte nga nje familje malsore barinjsh nga Mati,mafjoze te pa shkolluar si puna e mafjozeve te Kalabrise qe jane te prire per prapaskena si te tille e qe te vrasin pas shpine..Uzurpoi fronin me ndihmen edhe te Serbeve dhe Ruseve te bardhe mbasi qeverrine demokratike te priftit intelektual Noli nuk e perkrahu fatkeqesisht as europa e as Italia qe kish interesa ne Shqiperi…’!
Kjo ish pake a shume tragji-komedia e pushtimi i Shqiperise 83 vjet me pare !Po sot sikur ndonje vendi fqinj ti ‘ngrefet’ e te na ‘pushtoje’ ashtu kot jo me per ‘Kater gure’ si thosh mbreti i Italise por thjesht per ‘gjah derrash’ kush do ‘LUFTOJE’ po mbi te gjitha ku do kerkojne ‘strehim politik’ ‘Derrat e nginjun’ e ‘NON GRATAT’ ne cilen vend te Evropes ‘kjo kurv e motit…’ nderkohe qe Amerika ua ka prere rruget si dikur mbas lufte tragjikisht krereve kujslinge te TRADHETISE si koloboracioniste te PUSHTUESVE!?
P.S ‘Tretenënte mos ardhç kurre
se na rrezove flamure.-.
Çke o flamur qe rënkon?
jam sëmurë ,më sëmbon,
Jam goditur brinjë me brinjë
qe kur sollet Italine…..!’POPULLI
‘E PREMTJA E ZEZË’!
‘Tretenëntë mos ardhç kurre,se na rrezove flamure…!’
‘Nje popull qe nuk njeh te shkuaren nuk ka as te tashme e ska si te kete te ardhme…Nje popull qe harron te shkuaren eshte i detyruar ta perserise ate…!’
————
Tetedhjetë e Tre Vjet me pare Shqiperija ‘jonë e dashtun’ u pushtua edhe ushtarakisht nga Italia fashiste,mbasi kish kohe qe ish e pushtuar ekonomikisht e me gjere!
Nuk do ja vlente te perkujtohej kjo ngjarje tragjikomike ,,’pushtimi’ i nje vendi te ‘pushtuar’ sikur te mos kemi parasysh se ky vend e ky popull per shume e shume arsye eshte katandisur njesoj si 83 vjet me pare per te mos thene shume me keq ne anarki te plote Ekonomike,Sociale,fetare,politike po mbi te gjitha MORALE…Ku shqiptari ngelur 30 vjet pa shtetb e pa Zot…’Ku shpirti vuen,kur te dhemb e s’di ç’te dhemb,e syni gjume nuk ka,urren nuk di ç’urren,don e s’di se ç’don…!
Shqiperia para pushtimit tragjikomik nga Italia fashiste kish kohe qe ish ‘de juro’ protektorat i Italise ku tere pasurite nentokesore shfrytezoheshin prej tyre per ‘5 aspra’ ndersa populli perjetonte mjerimin Migjenian ne te gjitha aspektet ekonomike sociale si ne epoken e gurit me nje shkalle analfabetizmi mbi 80 perqind nen regjimin monarkik te ZOGOLLIT ardhur me force ne pushtet pas permbysjes kunderrevolucionit te Qershorit e qeverrise se Nolit permes Jugosllaveve e ruseve te bardhe!
Sa do thuhet ne keto rreshta jo per te kujtuar thjesht te shkuaren ,historine permes faktesh po per te bere paralelizem me te sotmen,tragjike te ketyre 30 vjeteve,mbeshteten faktet mbi ‘burime’ te gazetarise Italiane e gazetare me emer nga Montaneli ,Enrico Mattei tek Pecorela,Guido Baroni,Anfuso etj mgelkur te shkruara ne te perditeshmet e asaj kohe si ajo ‘GENTE.
‘Nje oficer i shtatmadhorise italiane kur i tregoi planin e pushtimit te Shqiperise mbretit te italise ai ju pergjegj:
‘Per kater gure s’ja vlen te futemi ne nje lufte boterore,!
‘Ne prag pushtimit,nje jave me pare ,ministri i jashtem i Italise fashiste,njeheresh edhe dhenderr i Musolinit ,Conti Ciano(Nuni i nuses ne martesen e Zogollit) takoi ambasadorin gjerman ne Rome dhe i tha per daten e pushtimit duke i shprehur se ish thjesht nje ‘shetitje’ sepsew ishin marre vesh me pare per dorrezimin pa lufte te teritorit dhe se Shqiperia ish ‘affare di famiglia’ prone e tij -çiflig!
‘Mbreti i Italise,ashtu si dhe Duçe me gjithe se nuk ishin dakort ja besuan pushtimin contit Ciano .Si dihet me 7 Prill nje Divizion e nje batalion komanduar nga Gjeneral Guzoni filloi pushtimin…dhe ne menyren me tragjikomike forcat e shumta italiane edhe pse si rezistence kishin nja 500 veta ne Durres qe kjomandoheshin nga Abas Kupi ,pjese e efektivit edhe Mujo Ulqimnaku trupat u hallakaten midis Bregut shqiptar dhe Tiranes ne menyren me qesharake!
‘Mbreti Zog qe bashke me gruan lehone kish ikur ne drejtim te Greqise sipas marveshjes me Kreret e shtetit italian bashke me floririn thesarin dhe trupat ‘rebele’ te delizjonuara prej abandonimit te monarkut 8tradhetise’ jo vetem nuk bene asnje rezistence po sipas urdherit te contit Ciano qe mos trajtoheshin keq filluan te dorrezonin tere armatimet ne konsullaten italiane ne Tirane!’
‘Te nesermen e pushtimit qe shumica e shqiptareve e priten me lule si te ishim çlirimtare arriti ne Tirane vete kreu i operacionit,pushtimit ministri jashtem conti Ciano me avion te pilotuar nga Henriko MUTTI ish sekretar i partise fashiste.Nga aeroporti tek vila e Mbreterise nuk patem asnje pengese ,veçse rrugeve njeres te mjeruar nga skamja si ne mes jete .Tek Vila e Mbretit gjetem vetem rojet qe te pergjumur hapnin gojen…U nggjit vete Sekretari MUTTI qe hoqi flamurin shqiptar dhe vendosi ate italian.
Nder urdherat e para qe dha vete conti Ciano ish in’Te liroheshin te gjithe te burgosurit politike denuar nga regjimi me 101 vite burg,dhe tere njerezve te uritur tu shperndaheshin ushqime per te shuar urine..
Edhe pse conti Ciano ne shenimet e tij ‘ditarin’ e pershkruan pushtimin si nje sukses te madh tere qarqet e huaja dhe shtypi e konsiderojne nje komedi qesharake nderkohe qe ambasadori Jakomoni nga Tirana thote se ‘Vendi ka ra ne duar te bandave e HALABAKEVE qe po plaòkisin gjithçka biles edhe pallatin mbreteror…nderkohe qe mbreti ka kalu ne Greqi…Duçe (Musolini9 teper nervoz si duket tere fajet ja hedh gjeneral Guzonit per ndalesen mbi 6 ore pa hyre ne Tirane qe sipas tij mund te kish pasoja katrastofike ne syte e aleateit german..Guzoni nga ana e tij justifikohet per òorganizmin e vonesat e ‘pushtimit’ me mungese karburani e nderlidhje sepse trupat efektivat ishin te pa stervitur mire…!
Vete conti Ciano ne ditarin e tij shkruan se i raportoi Musolinit se òdo gje shkoi mire,si ish parashikuar,shqiptaret me pershendesin me perzemersi me kerkojne flamure italiane e me japin flamuj shqiptare…dhe se vete Duòe ish shume i lumtur..!’
Nga ana tjeter shtypi shkruan se ‘Jo vetem pregatitja diplomatike por edhe ushtarake ishin per turp e qesharake te nje diletantizmi femijeror…aqe sa sikur SHQIPTARET te kishin edhe nje trupe skuader ZJARRFIKSASH te pergatitur mire do na kishin hedhur ne det..!?
Anfuso gazetar pjesmares ne ceremonine e dorrezimit te kurores Mbretit te Italise e pershkruan me nje vertetesi vertet tragji komike.
‘..Delegata e kryesuar nga i òuditeshmi VËRLACI si kryetar i keshillit te Shqipnise ish shoqeruar prej zotnish veshur me roba te ZEZA,TE ngrire,plot vrer e te turperuar te cilet te kujtonin te linin te mendoje se ishin si ‘keshill i perbashket ‘ROCCA CANNUNCIA'(Kala prej kashte)…Me qesharake dukej mbretresha dhe antaret e kshillit qe mbas ceremonise kok ulur nuk dishin nga te shkojshin neper koridoret e lkluksit ne Qirnale duke u perplas me muret…!
‘Conti Ciano si zaptues i nje mbreterije te re pati si çmim ‘Qaforen e ANUNCIATES’! Jacomoni u vendos ne FRONIN e Tiranes si zevendes i mbretit..!!”
Indro Montaneli nje nder gazetaret me me emer ne Bote qe ka jetuar midis dy shekujve kur fliste per ZOGOLLIN shkruar ne nje nga volumet e ‘L’Italia del Novecento’ e pershkruan keshtu:
‘Rrithte nga nje familje malsore barinjsh nga Mati,mafjoze te pa shkolluar si puna e mafjozeve te Kalabrise qe jane te prire per prapaskena si te tille e qe te vrasin pas shpine..Uzurpoi fronin me ndihmen edhe te Serbeve dhe Ruseve te bardhe mbasi qeverrine demokratike te priftit intelektual Noli nuk e perkrahu fatkeqesisht as europa e as Italia qe kish interesa ne Shqiperi…’!
Kjo ish pake a shume tragji-komedia e pushtimi i Shqiperise 83 vjet me pare !Po sot sikur ndonje vendi fqinj ti ‘ngrefet’ e te na ‘pushtoje’ ashtu kot jo me per ‘Kater gure’ si thosh mbreti i Italise por thjesht per ‘gjah derrash’ kush do ‘LUFTOJE’ po mbi te gjitha ku do kerkojne ‘strehim politik’ ‘Derrat e nginjun’ e ‘NON GRATAT’ ne cilen vend te Evropes ‘kjo kurv e motit…’ nderkohe qe Amerika ua ka prere rruget si dikur mbas lufte tragjikisht krereve kujslinge te TRADHETISE si koloboracioniste te PUSHTUESVE!?
P.S ‘Tretenënte mos ardhç kurre
se na rrezove flamure.-.
Çke o flamur qe rënkon?
jam sëmurë ,më sëmbon,
Jam goditur brinjë me brinjë
qe kur sollet Italine…..!’POPULLI
‘SSS’-Sulltan Salep Surreli
Shokë sot s’mbaj ramazOn
Festoj pushtimin italjOn
Lule tek Ahmet ZOGOLLI
Dhe tek P…nenes qe e polli!
Kup e pare jam Ahmeti
Kup e dyte jam vet’ mbreti
kup e trete ‘Skenderbe’
Ne vend te grurit mbjell Teqe!”
Jam Sali,Like flori
si protektorat njohim Serbi
Une,ashtu si Zogji pare
ne vend opingave vesh shallvare
Jam nalmadhnija vete
keshtu thosh gjyshja e shkrete
qe Zogollin njihte mire
me te ngrene e me te Q…
jua permbysa historine
me batuta kaps e serb Saline
Le pas meje histori
jo me me italiOne
po me serb e TurQIni
Ti SpiroP..qe njeh te ‘gjatin’
Ç’varros deshmoret e ngri Mit’hatin
Ti Xhaçka e perjashteme ministri
Te jap si çiflig-Dhermi
Ti Shahini qe s’di kendim
je ministre per arsim
ndersa ti Caka si ‘koqevar’
dhe minister dhe kollovar!
Te tjereve u kam futur hune
i martoj me grate qe le une
Kush guxoi e pushtetin mori
e peson si ‘Saje qorri’
Jam Salija jam Iliri
luajm sKiptaret nga fiqiri
Qe te tre jemi pushteti
Jemi xhenemi dhe xheneti
Kush do LIGJ e Republike
Me statut e me llogjike
E ka pisk e ngordh si horr
Kemi hajdare e Llalla prokuror
Shkruaj ti O Fuga qatip
shkruaj mpreht e me tertip
Lidhi batutat kaps te mija
hidhi neser tek Serbija…