13 SHKAQET pse humbi PD: Një “opozitë” që me sa duket nuk do mësojë kurrë, ose një analizë pas “analizës” që i bëri dje PD humbjes në 25 prill

Nga Bedri Islami

Botuar në DITA

Strukturat e larta të opozitës, thuajse tre muaj pas zgjedhjeve të 25 prillit, më në fund bënë bilancin e asaj që kishte ndodhur, duke dhënë një material 13 pikash, në të cilat alibia e humbjes është gjetur në kampin tjetër dhe asgjë nuk është saktësuar në veten e tyre.

Perceptimi i humbjes jashtë vetes, liderit, strukturave dhe mbi të gjitha, jashtë vizionit me të cilin u përfaqësuan, do të thotë se opozita pak ka mësuar nga ajo që ndodhi dhe, si duket, as nuk do të mësojë në të ardhmen. Është e mundshme që i njëjti tekst i pandryshuar të jetë edhe pas katër viteve, sërish duke justifikuar humbjen dhe duke u mbështjellë rreth kryetarit, si pas një vorbe ndjellëse, ku secili sheh atë që mund të përfitojë dhe jo atë që mund të ndryshojë.

Përse humbi PD-ja në zgjedhjet e fundit? Ishin vetëm ato që paraqiti grupi i punës në këtë material alibie apo ka edhe shumë shkaqe të tjera, të cilat u kaluan me ndjenjën e përkuljes ndaj liderit dhe si mos-mësim nga e djeshmja?

Që shumica qeverisëse ka përdorur të gjithë gurët që i fal pushteti dhe për të vazhduar në mandatin e katërt, kjo është një aksiomë e njohur, të cilën e ka shfrytëzuar forcërisht edhe opozita e tashme në zgjedhjet e vitit 2009. Asokohe, pikërisht kjo opozitë, që përbetohet sot, përdori të gjitha mjetet e mundshme, deri harbutërinë, nuk pranoi asnjë hapje kutie, sado sinjifikative, në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve kishte militantë të flakët të saj, e në fund, doli në breg të lumit dhe dogji fletët e votimit.

Nëse opozita e tashme ka pritur që shumica qeverisëse do të nusërojë, ndërsa Gazmend Bardhi me bandat do të bridhte dynjanë e Xhelal Mziu do të krekosej me kërcënimet budallaqe, atëherë ajo as nuk ka mësuar gjë nga çfarë ka bërë dhe as nuk do të mësojë nga ajo se çfarë bën qeverisja e tanishme.

As Basha vetë, autori i “Misioni im”, që nuk e mësoi se të ndjekësh të njëjtën rrugë që bëri kundërshtari, nuk është asgjë tjetër veçse mungesë vizioni; as grupi i ngritur për të shkruar këtë “relacion”, nuk “gërmuan” brenda vetes, sado pak, qoftë edhe për të dëshmuar se e dinë se ku kanë gabuar. Dhe ku kanë pasur fajet e tyre.

1. Lulzim Basha, një ditë, papritur, shpalli se deputetët e opozitës do të dilnin nga parlamenti, do e braktisnin atë, duke mos qenë më pjesë e sistemit. Ky është faji i parë i tij. Në atë kohë, e gjithë opozita e mbështeti në braktisjen e paarsyeshme, duke menduar se në të vërtetë ai duhej të kishte pasur një plan. Ndryshe do të kishte qenë marrëzia më e ndjeshme e jetës parlamentare.

2. Opozita, pas braktisjes, nuk kishte asnjë plan, asnjë ide, asnjë mendim se çfarë duhej bërë. Opozita priste Bashën, ky priste rastësinë. Në politikë mund të kapësh rastin, por është e vështirë ta krijosh atë me braktisjen.

3. Askush nga politika perëndimore nuk e kuptoi lëvizjen politike të opozitës. Nuk e ka kuptuar as sot. Basha dhe krejt opozita, bashkë me LSI-në, që sot në minorancën e saj e di se ky ishte fillimi i fajit dhe i humbjes, nuk e kishin lidhur “kalin e betejës” në asnjë deri të politikës së madhe. Ata menduan se bota do të çuditej me këtë lëvizje dhe do të vraponte të sillte kumtin e fitores.

Ndodhi ndryshe. Bota u çmerit, por me atë që bëri lëvizjen e pa dëgjuar. Nuk mund të ndryshosh qeverisjen përmes braktisjes. Krijimi i një precedenti të tillë do të ishte mizor, përmbysës, destruktiv dhe çoroditës. Kur opozita nisi ta kuptojë këtë, ishte vonë. Ajo e njohu braktisjen përmes mohimit që i bënë aleatët.

4. Opozita bëri fajin e saj që synoi të përsërisë vitin 1997. Zërat ndjellakeq të saj se “viti 1997 do të jetë lule” ishte bumerangu i madh që goditi politikën e saj. Kush është ai shqiptar me mend që kërkon vitin 1997 dhe e ndjell atë?
Protestat e dhunshme , të cilat ishin risi në fillimet e pluralizmit, thuajse 20 vite më pas ishin ndjellëse të mendimit se një klasë politike përmbytëse, që vendos në radhët e para halucionantë dhe bombat molotovë, që sulmon godinën parlamentare për të mbrojtur një kryeprokuror, që shumë shpejt do të shpallej “non grata” për Shtetet e Bashkuara, që gjuan me çizme si rrugaçët mediokër, nuk mund të qeverisë. Sepse nuk është e besuar. Njerëzit zgjedhin gjithnjë mes qetësisë dhe dhunës. Opozita paraqiti dhunën. Shumica qeverisëse e përllogariti saktësisht dobinë e saj politike.

5. Në parlament vendet e lëna bosh u zunë shpejt. Përgjithësisht nga njerëz mediokër, të shitshëm shumë lehtë dhe të cilët qeveria i përdori mjeshtërisht. Këto ishin ata deputetë të paslistës, që befas u bënë të rëndësishëm. Më të rëndësishëm ishin për qeverinë dhe të dëmshëm për opozitën. Kush i zgjodhi ata dhe i vendosi në lista? Trupa drejtuese e opozitës. Disa kaluan në zyrat e kunetërve, të tjerë erdhën në emrin e partive që askush nuk ua di emrin, të padëgjuar, të palexuar, mediokër.

Përgjegjësia nuk është e tyre, por e atij që i delegoi. Këto, të paslistës, bënë atë që askush tjetër nuk do ia dhuronte shumicës. I dhanë të drejtën të bëjë si të dojë me ligjet, me Kodin Zgjedhor, me Kushtetutën. Cila shumicë qeverisëse nuk e shfrytëzon këtë dhuratë opozitare?

6. Basha, megjithëse u përbetua mijëra herë se zgjedhjet vendore të vitit 2019 mund të bëhen vetëm duke kaluar mbi trupin e tij, kur erdhi dita, u struk. Heshti. Edhe atë që ishte menduar të bëhej në Shkodër, si reminishencë e 2 prillit 1991, një telefonatë e zbythi.

Kujtoni çastin kur shefja e bashkisë Shkodër, V.Ademi po marshonte në rrugën kryesore drejt mitingut që bënte Edi Rama, pak hapa më tej, për të nisur një përleshje e dhunshme dhe telefonatën që egërsinë ia ktheu në habi, pastaj në buzëqeshje e , në fund, në tërheqje.

Zgjedhjet vendore u bënë. Të gjitha bashkitë kaluan në qeverisjen e shumicës. I gjithë aparati që e kishte mbështetur opozitën u bë një ngjyrësh. Edhe militantët e saj heshtën dhe filluan të ndërronin ngjyrën e tyre. Sidomos lësëistët, të njohur për kameleonin e tyre politik. Edi Rama e la vetëm Shkodrën në dorën e Ademit. Si shenjë që edhe injoranca mund të qeverisë një qytet të vjetër, qytet mbretërish.

7. Edi Rama filloi fushatën e tij që në shtator të vitit të shkuar. Caktoi të deleguarit, bëri rajonalizimin, ngriti strukturat, kapi të fortët, njohu gjendjen deri në imtësi, e diti hallin e gjithsecilit dhe pranë çdo të lëkunduri caktoi një njeri, zgjidhi hallet që nuk i kishte zgjidhur në tetë vite. Pushteti ta dhuron këtë mundësi, sidomos kur opozita fle.

Basha e filloi fushatën në muajin shkurt. Deri atëherë nuk kishte veçse pak të deleguar në qarqe, numëroheshin me gishta; ai vetë priste planin izraelit dhe filloi të bënte gjeste fëmijërore, sidomos ata kur mbante qeset me domate të një militante pëdëiste, kur gatuante makarona në shtëpi dhe filmohej si rastësisht, për të dhënë idenë e politikës moderne, familjare, hallemadhe.

Ndërkohë kishte shkuar të jetonte në dy vila të mëdha, moderne, të cilat as sot e kësaj dite nuk e tregon se cilit i përkasin, çfarë qiraje paguan, e, për t’i dhënë vulën dëshmisë së “përkushtimit”, blen edhe dy vila të tjera në bregdet. Njeriu që në opozitë shumëfishon pasurinë imobiliare me katër vila është e vështirë të mendohet se çfarë mund të bëjë kur të jetë në pushtet.

8. Opozita nuk shpalosi asnjë vizion politik që të kishte veçantinë e saj. Kushdo e dinte se në dy anët e saj, PD-LSI , kishte të çara të mëdha dhe pritej vetëm dita kur të plaste ndarja. Askush nuk e dinte se cilët ishin aleatët e saj, aq më tepër kur presioni i tyre për të qenë në listat e sigurisë ishte themeltar.

9. Aleatët e opozitës ishin të njëjtët që kishin qenë përherë. Të provuar e të dështuar. Përfitues dhe mashtrues në shumësinë e tyre, me përjashtime të rralla. Aty ishin Shpëtim Idrizi që varrosi çështjen çame , por u pasurua përmes “ drejtorive” dhe VangjelDule që nuk e njihte Çamërinë. Ishte Agron Duka, ish ministër i së majtës dhe Fatmir Mediu që i kishte qëndruar besnik së djathtës. NardNdoka ish ministri i shëndetësisë dhe Dashamir Shehu, e soj e sorollop.

Riciklimi i tyre ishte shenja e kthimit të së vjetrës. Shto këtu edhe figurën e Berishës që nuk pyeste për askënd ehe deklaronte se do të jem kandidat ku të dua vetë, atëherë nuk ke pse e kërkon humbjen tek ai që e do humbjen tënde.

10. Në qytetin e Elbasanit, ku ishte i deleguar figura e dytë e partisë, askush nuk e di se nga erdhi, ndodhi , në mes të ditës, vrasja e një militanti apo simpatizanti të shumicës qeveritare. Bardhi, riosh në politikë, por jo në egërsi, deklaroi se ata që morën pjesë në vrasje ishin thirrur si një gardë për të mbrojtur votat. Ish policë, ish gardistë, ish shefa policie, ish komando – të cilëve u ishte premtuar rikthimi në postet e tyre. Atë e pasoi një marroq tjetër, Xhelal Mziu që e përforcoi idenë e vrasjes.

11. Lulzimi ishte i sigurte në fitoren e tij. Nuk deshi ta ndante me askënd. Tani kërkon të ndajë humbjen, për më tepër, me kundërshtarin e tij politik.  E gjithë fushata e tij, majë makinave, përmes një turme që e ndiqte, thellësisht individualiste, duke shmangur secilin e të gjithë, ndërsa dukej se ishte diçka e moderuar, ishte edhe e vetmuar.

12. Listat e kandidatëve të PD-së , në shumë raste, ishin sipas “qendrës” që kishte llogari ndryshe nga ata që ishin në terren. Figura të panjohura u afruan, të tjerë, të respektuar, u larguan, grosistë dolën në radhën e dytë por të sigurtë. Nëse, për shembull, në Vlorë apo në Shkodër do të ishin ndërtuar listat duke marrë parasysh mendimin e degëve, me siguri do të kishte dy deputetë më shumë.

13. Figura determinuese që opozita të humbasë zgjedhjet ishte presidenti i Republikës, Ilir Meta. Askush tjetër , më shumë se sa ai, nuk e përcaktoi humbjen e opozitës. Nëse shumica qeverisëse do të kërkonte një lojtar të madh në dobinë e saj, ajo nuk do të mund ta gjente më të dobishëm se sa Ilir Meta.

Ai bëri sherret më të mëdha, që nga ambasadorja e SHBA-së , deri në përleshjen në zyrat e një partie që sot nuk ekziston; ai u kap me policë të vjetër dhe thirri në ndihmë djem të rinj të gatshëm për sherr; doli në ekrane TV dhe bëri atë që nuk mund ta bënte edhe një riosh në politikë; deklaroi se do të jetë ai lideri i ardhshëm i opozitës dhe i bëri thirrje Amerikës ta vrasë në mali me Gropa.

Opozita humbi se nuk e deshi fitoren.
Nëse do e kishte dashur do të ishte ulur me këmbë në tokë dhe jo të priste mbarimin e mandatit 8 vjeçar të shefit të qeverisës, sikur të ishin pjekur fiqtë dhe do të binin. Nëse nuk mbushet në mend këtë “analizë” do të ketë edhe pas katër viteve.