21 Janari – Dita e kujtesës që po shkon drejt harrimit

Bedri Islami

Botuar në DITA

 

Pak ditë më parë, ku sapo kishin filluar të ndizeshin gjakrat mes “rithemeluesve” dhe “vulëmbajtësve” brenda opozitës, pikërisht në çastin kur mendohej se gjërat ishin lënë në harresë dhe se turbullirat dhe gjëmat e brendshme do të mbetnin brenda familjes, Basha, si pjesë e atyre që dinë shumë dhe e ndjen se gjykimi mund të jetë edhe mbi të, më 13 dhjetor do të thonte se:

PD ka qenë dhe është e gatshme të përballet me çdo situatë. Në miniaturë Berisha kopjoi skenarin e Tom Doshit në 21 janar, por unë nuk u përgjigja, sic u përgjigj Berisha në 21 janar. Ne do ruajmë qetësinë, por do kemi vendosmërinë për të ruajtur interesin e demokratëve, por duke mos lejuar asnjë horr, trafikant, asnjë hiç të vijë këtu për të marrë nëpërkëmbë dinjitetin e demokratëve. Për këtë të jeni të sigurtë. Ju e patë ndërkohë që ata bënin si gorilla jashtë ne vazhdonim mbledhjen. Ngutet frikacaku dhe ngutja e frikacakut i ka kushtuar PD-së në 30 vite”.

Ishte deklarata më e habitshme nga njeriu që nuk pritej të ndodhte dhe jo rastësisht, menjëherë pas tij, u fut në lojë një ish-ministër, Imami, që askush nuk e di pse u rrek të mbronte Berishën nga ajo që sapo kishte deklaruar Basha.

Pas tij, si në agoninë e zbardhjes së fajit, u përmend edhe Berisha, i cili vazhdoi t’i qëndrojë asaj që kishte thënë edhe dikur, duke marrë në mbrojtjen e tij vrasjet dhe paralajmërimin e tij për vrasje të tjera. Ai u ribetua se kishte qenë në godinën kryeqeveritare gjatë gjithë ditës, se i kishte dërguar paralajmërime serioze për vrasje liderit të opozitës së asaj kohe, Rama, se nuk e dinte se ku kishte qenë vartësi i tij, ministri i punëve të brendshme, Basha dhe se serveri i godinës, për të cilin ishte betuar se ishte i paprekur, ishte fshirë nga një dorë e padukshme.

I ka thënë nga vetja Basha këto fjali, apo i kanë thënë t’i thotë, kjo nuk do të jetë enigmë edhe për shumë kohë. Është provuar se sa herë që Basha merr “zemër” përtej pritshmërive, dikush tjetër qëndron pas tij.

Një gazetar investigativ në Kosovë kishte guximin që haptas, pa asnjë droje të akuzonte drejtpërdrejtë Berishën si njeri i vrasjeve të 21 janarit, ndërkohë që kolegët e tij në Tiranë përdridhen si ku*va dhe lëpijnë buzët nga kënaqësia e qenies pjesë në një studio me njeriun që di gjithçka për vrasjet. Një gazetar i njohur bëri të ditur atë që e dinë të gjithë, por që, as SPAK nuk e heton, as qeveria nuk e investigon, as shoqëria civile nuk ngre zërin. Turp!

Nesër do të jetë 21 janari. Është njëra nga ditët më të trishtme dhe të përgjakura të historisë së pluralizmit në Shqipëri, e pakrahasueshme me asnjë ditë tjetër, në të cilën politike, për hir të pushtetit të saj dhe urrejtjes ndaj atyre që e kundërshtonin, për të fshehur makthin e korrupsionit dhe zhdukjen e besimit ndaj shtetit, vrau njerëz në rrugë.

Gjithçka u zhvillua në dritën e diellit, gjithçka është e njohur tashmë, me përjashtim të disa çasteve themelore, që në fakt përbëjnë edhe të vërtetën e asaj që ka ndodhur.

Është sekret i njohur se cili dha urdhër që të qëllohet në turmën e zemëruar,  e cila ishte në ikje, por nuk dihet se kush qëlloi me armën e Ndrea Prendit, ai vetë apo ndonjëri nga shoqëruesit kryeministrorë apo ministrorë. Dihet se ishte kamera e një investiguesi që zbuloi të vërtetën, pas sajesës së organizuar për të fajësuar demonstruesit, të cilët sipas Berishës dhe dy mjekëve kishin vrarë njëri tjetrin, por megjithëse dihet urdhëruesi, nuk dihet ende se kush e fshiu në mesnatë serverin qeveritar? Njeriu përgjegjës u bë deputet i Bashës dhe është në krahun e tij, çka është dëshmi, ose e besimit, ose e lidhjes së këmbëve. Ka shumë enigma, që në fakt janë të ditura dhe për të cilat, me as vrarjen më të vogël të ndërgjegjes jep kapadaillëk një njeri i shpallur tani zyrtarisht si minues i demokracisë dhe pengues i demokracisë.

A po zgjohet 21 janari apo e gjitha ishte njëra ndër shashkat e politikës? A do të ketë më në fund ndëshkim për krimin e shumëfishtë dhe a do të dënohen ata që urdhëruan, që organizuan vrasjet dhe vetë vrasësit?

21 janari është një ditë për kujtesë dhe mosharrim, por deri tani, në fakt ajo nuk ka qenë e tillë. Më shumë ka shkuar drejt harresës, përtalljes miope me gjakun, shpërblimin pazaresk dhe në fund, tallja e sistemit tonë të drejtësisë dhe e qeverisjes.

Nëse mund të jetë dikush që thotë se qeveria nuk dënon, ka të drejtë, por qeveria mbledh prova, dëshmi, analizo, dërgon për gjykim, në emrin e saj apo të institucioneve të saj, sepse qeverisja e sotme është edhe rrjedhë e gjakut të derdhur asaj dite.

Të lash duart se “nuk jam unë që dërgoj njerëz në gjyq”, në fakt do të thotë të mohosh vetveten dhe të krijosh, me dashje apo pa dashje, një strehë për krimin.

Deri tani kështu ka ndodhur. Tani që brenda selisë së atyre që ishin në pushtet në ditën e vrasjeve ka nisur akuza e shumëfishtë, faji nuk duhet të mbetet jetim.

Jo shumë kohë më parë, Gazeta DITA, e ka quajtur ditën e 21 janarit, kur nga plumbat e qeverisë Berisha dhe të ministrit të brendshëm, Basha, u vranë katër demonstrues dhe u plagosën dhjetëra të tjerë, si ditën e kujtesës së krimit shtetëror mbi njerëzit e pafajshëm.

E ka quajtur kështu dhe ka besuar se shumë shpejt, nën qeverisjen socialiste ajo do të shndërrohej në ditën e ndëshkimit të së keqes dhe të fajtorëve, të cilët jo vetëm vranë, plagosën, burgosën e torturuan dhjetëra e dhjetëra vetë, por edhe u tallën me sistemin e drejtësisë, me hallet e njerëzve dhe me vetë shtetin.

Pritja, që u bë kaq e gjatë dhe që po shkon drejt harrimit, si duket ka mbetur në një terrinën e saj dhe pesë vitet e qeverisjes së majtë nuk sollën asgjë tjetër, veçse shpërblimin e gjakut që u derdh, duke paguar familjet e të vrarëve dhe duke harruar një të thënë të vjetër se, “gjaku nuk bëhet ujë”.

Qeveria e ktheu në vlerë monetare, por kjo as nuk ka qetësuar familjarët e të rënëve, as nuk ka dhënë përgjigjen që njerëzit kanë pritur, nuk ka ndëshkuar askënd nga ata që realizuan vrasjet, që dhanë urdhër për të vrarë qetësisht e si monstra të vërtetë; nuk u dënuan as gardistët që qëlluan direkt në njerëz e më pas për dhjetëra ditë u strehuan në selinë kryeministrore si një kazermë ushtarake; nuk u ndëshkuan as urdhërdhënësit, të cilët gjakftohtësisht bënë vrasjet për të shpërndarë frikën si një instrument pushteti; nuk u ndëshkuan as ata që në mesnatën e 21 janarit, tinëzisht, shpejtuan të shuajnë gjithçka ishte regjistruar në serverin vëzhgues të qeverisë; nuk u ndëshkua as në një majë thoi shefi i qeverisë që mashtroi në deklaratat e tij për vrasje në mesin e demonstruesve me çadra e stilolapsa pistoletë; i cili në korridoret e selisë qendrore të pushtetit çirrej për të vrarë dhe jepte urdhër tek njerëzit pranë tij që të detyrohej shefi i gardës për të vrarë; nuk u dënua as ministri i brendshëm, që vrasjen ende e konsideron buzëqeshje pasurie.

Si të thuash, gjaku i 21 janarit i shërbeu një klase politike për të bërë rotacionin e pushtetit, jo për të vërtetën.

Megjithatë ajo mbetet si ditë e kujtesës.

Përse mbetet e tillë?

Së pari, në 21 janar, më haptas se asnjëherë tjetër në pluralizëm, pushteti dhe strukturat represive të tij, dolën haptas me një portret makabër: të vrasjes së mirëfilltë, të drejtpërdrejtë, pa asnjë shkak dhe pa asnjë rrezikim për vetë shtetin.

21 janari ishte ndoshta, manifestimi më spontan dhe më i pritshëm i mllefit njerëzor ndaj pushtetit që po vidhte haptas dhe po tallej me mjerimin. Nuk kishte ndodhur asnjëherë një manifestim i tillë, i mbushur me zemërim dhe padurim për të përmbysur, si domosdoshmëri jetike, një pushtet të krimit.

Nga dita kur u mendua për protestë e deri në ditën e saj ishte më pak se gjysma e një jave. Skandali i regjistrimit publik, i hedhur poshtë më pas nga gjykata, ishte pika e fundit e një kupe të mbushur plot, që nëse nuk derdhej në rrugë, përmes protestës, nëse do të vazhdonte të derdhej, mund të kishte pasoja të tjera.

Në një gjysmë jave, Tirana kishte para vetes protestën më të madhe të historisë së saj.

Sot, liderët e opozitës, që jo rastësisht, ishin pushteti i 21 janarit, kanë një muaj që bredhin gjithë dynjanë për të mbledhur njerëz në një sheh tiranas, për të përmbysur një qeveri, e cila edhe pse nuk është ajo që është pritur, është disa herë më e saktë, më e plotë dhe më reale se qeveria e tyre.

Shteti përmbysi të gjitha normat e ligjet. Shteti u vendos mbi njerëzit, jo si njësi drejtuese, por si masë shtypëse.

Sa herë që pushteti kërkon të ngrihet si i tillë, ai duhet larguar. Shtypja është kurdoherë e rëndë, por në një shtet që aspiron demokraci, ajo është frymëmarrëse dhe asfikson vetë shtetin. Ndaj duhet larguar.

Së dyti, në një shtet që shkon drejt diktaturës, strukturat e  saj shemben, si ndodhi në 21 janar. Vrasja e 4 demonstruesve ishte e keqja më e madhe e dukshme, por pas kësaj ishin të këqija të tjera dërmuese, që vendosën, megjithëse përkohësisht, oligarkinë politike pëdëiste dhe lësëiste, mbi njerëzit dhe jetën e tyre.

Në 21 janar shteti nuk funksionoi, jo se njerëzit e shembën atë, si kishte ndodhur në 14 shtator 1998 nga opozita e tashme shqupase, por se vetë pushteti i shembi ato për të ruajtur fuqinë e tij.

Sinjalet e shembjes së shtetit për llogari të një klase politike mjeruese, ishin dhënë që pas shpërthimit të Gërdecit. 26 të vrarët e atjeshëm për llogari të fitimeve të familjes kryeministrore kishin shkelur segmente të shtetit, por jo të gjithin.

Gërdeci ishte parafjala, 21 janari do të ishte mbarimi i vetë shtetit.

Nëse në Gërdec krimi i lidhur me politikën kishte nënshtruar disa nga strukturat e ligjit, në 21 janar ai i nënshtroi të gjitha, disa nga të cilat, si Policinë e Shtetit dhe Gardën e Republikës, saktësisht, i skllavëroi.

Kur pushteti kërkon të vendosë diktaturën e tij ai ndërmerr hapin e tij më të madh: shembjen e shtetit. Për shefin e qverisë Berisha, në pak kohë, mendja i polli grushtin e shtetit, duke neutralizuar gjithçka dhe duke sulmuar tre nga institucionet që mendonte se ishin kundër tij: Presidentin, Prokurorin e Përgjithshëm dhe shefin e Shërbimit Informativ Kombëtar. I kishte ngelur media dhe katër analistë i shpalli në grupin puçist, pa menduar se e keqja e shpalljes së të vërtetës do i vinte nga një “puçist” jashtë vëmendjes së tij, Artan Hoxha.

Një pushtet që aspiron diktaturë, duhet larguar.

Së treti, në 21 janar u dëshmua haptas, ama krejt haptas, se pushteti ishte i gatshëm të lante duart me gjak dhe për këtë të mos ndjente asnjë lloj përgjegjësie. Bile, të mburrej, të sajonte prova qesharake, të asgjësonte provat e së të vërtetës, të ngrinte dëshmues të rremë, të griste Kushtetutën, të asgjësonte prokurorinë dhe të merrte përsipër atributet e përkëdheljes dhe të shpërblimit të vrasjeve.

Gjaku i 21 janarit i duhej pushtetit të kohës për të vrarë frikën ndaj vetes dhe për të shpërndarë frikën tek të tjerët. Edhe duke u bërë pjesë e derdhjes së gjakut.

Ndoshta, si askurrë më parë, shefi i një qeverie që ishte kapur në flagrancë duke varë, do të çirrej se ai, nëse njerëzit demonstronin përballë tij, do të vriste jo tre, jo tridhjetë e tre, por edhe treqind e tridhjetë të tjerë. Shkoi edhe më tej kur, krejt haptas, kërcënoi shefin e opozitës së kohës se jo vetëm do e vriste, por edhe do i bënte fjalimin më të bukur mortor që mbahej mend ndonjëherë.

I gjithë 21 janari dhe ditët pas tij ishin në fakt ditët e gjakut. E kishin kërkuar edhe herë të tjera këtë gjak, e kishin sjellur në vatra të ndryshme, shumicën e herës tinëzisht, kishin provuar të ndiznin një luftë civile, jug – veri, kishin ngritur struktura të fshehta paraushtarake në stilin e Arkanit, kishin vrarë pas shpine, por nga 21 janari mbetet në kujtesë derdhja e gjakut e llogaritur që më parë. Prisnin vetëm çastin. Momentin. Dhe kur vunë re se demonstruesit nuk do të binin viktimë e një loje të fëlliqur e gjakderdhëse, atëherë u dha urdhri që të derdhej gjaku, pavarësisht se ku dhe se ndaj cilit do të derdhej.

21 janari është dita e kujtesës së gjakut të derdhur pasi ishte llogaritur saktësisht se duhej derdhur.

Një pushtet që planifikon derdhjen e gjakut, pa e ditur se çfarë do të ndodhë, duhet larguar.

Së katërti, qeveria socialiste erdhi në pushtet pikërisht nga mllefi njerëzor ndaj një pushteti mëkatar e vrastar. Erdhi jo se njerëzit besuan në mrekullinë ekonomike që deklaronte, por në besimin se kjo qeveri, në mos tjetër, do të bënte atë që pritej, ndëshkimin e krimit.

Për njerëzit e zakonshëm, rritja tre apo katër për qind e ekonomisë është ogurmirë, por jo jetëdhënëse. Por, ndëshkimi i krimit është jetëdhënës, pasi jep shpresën se krimi nuk do të përsëritet dhe se qeveria ka zënë mend.

Shumica qeverisëse në katër vitet e para të drejtimit të pushtetit 21 janarin e shtyu në kohë të pacaktuar; nga një çështje të saj e bëri një çështje bankare; nga një alternativë qeverisje e bëri një mënyrë shpërblimi.

Deri tani, i gjithë shfajësimi i qeverisë kanë qenë strukturat e drejtësisë. Për shumicën, ata pengonin, ata nuk hetonin, ata nuk gjykonin. Ka një të vërtetë të madhe në të gjithë këtë, por nuk është e gjithë e vërteta.

Socialistët sa herë që vijnë në pushtet janë zemërlëshuar ndaj krimeve të para qeverisësve të tyre.

Kjo ka ndodhur edhe në vitin 1997, kjo ka ndodhur edhe në vitin 2013.

Mirëpo, ata harrojnë një të vërtetë tjetër të rëndësishme: se zgjedhësit kanë të drejtën e largimit të tyre nga pushteti.

Tani, qeveria Rama 2, nuk ka asnjë mënyrë tjetër justifikimi. Vettingu ka filluar, ata vetë qeverisin, në prokurori janë shumë organizma verifikuese dhe ligjzbatuese, në njerëzit e thjeshtë ndëshkimi i krimit është bërë i padurueshëm, sepse po bashkëjetohet e bashkëpunohet me të.

Nëse 21 janari, edhe më tej, do të jetë Dita e Kujtesës që shkon drejt harrimit, e jo fillimi i ndëshkimit, atëherë, edhe nëse një ditë ikën, pak vetë do të mërziten.

E keqja e madhe nuk do të jetë largimi i tyre, por riardhja e një oligarkie politike që nuk e kanë për gjë të të vrasin, sepse ashtu ua do qejfi dhe pushteti.