SHËNIM: Kamorra, në Tiranë

Njoftimet e para nga vendngjarja e bënë gati-gati personazh rastësor, një italian që ishte gjendur mes plumbave të një ngjarjeje komplekse atentat-kundërpërgjigje, e cila gjithsesi u zhvillua në fare pak minuta. Ajo që po ashtu, nga të dhënat fillestare u përkufizua si “mafia e kromit”, rezultoi se zgjatimit kryesor të hakmarrjes e kishte në Holandë, ku një muaj e gjysmë me parë ishte vrarë vëllai i atentatorit. Dhe po kaq shpejt, doli se napolitani Salvatore Letizia nuk ishte ndonjë student a punonjës italian që kishte zgjedhur për kollajllëk dhe rehati Shqipërinë, por një i dërguar i një klani të Kamorrës.

Përgjithësisht krimi i organizuar ose jo aq i organizuar shqiptar, i ka zgjidhur hesapet mes vedi. Në rastin konkret, hetimet janë ato që do ta thonë të tyren për zbardhjen e një atentati “të shkuar keq”, por prania e një kamorristi në Tiranë dhe vrasja e Holandës ku në prillin që kaloi u ekzekutua vëllai i atentatorit Sulku, edhe ky i vrarë në ngjarjen e para dy ditëve, zor e përmbyll kornizën në një hakmarrje tipike shqiptare. Përkundrazi.

Mund të quhet ters përkimi me vizitën e kryeministrit serb Vuçiç në Tiranë, por në fakt ishte fat, që përqëndrimi i një trupe të ngjeshur policore në kryeqytet solli kapjen e shpejtë të atyre që mbetën gjallë. Në të kundërt, ndoshta sot do flisnim për të larguar në drejtim të paditur. Një fat i trishtë, në fakt, që hedh dritë mbi një të vërtetë të hidhur: Që ndërsa tentojmë të integrohemi në Europë, krimi është integruar dhe organizuar shumë më herët. Duke u bërë prej shumë vitesh tashmë, pjesë e rrjeteve të sofistikuara ose më pak të tilla në Itali, Zvicër, Holandë, Gjermani, Angli e gjetkë. Dhe ky krim ka përballë një shtet të dobët, megjithë përpjekjet e deritanishme të strukturave të tij, megjithë iniciativat për dekriminalizim të politikës.

Nuk mund të mos vijnë në mendje përcaktimet e eruditit Moikom Zeqo, që pikërisht për betejën politike mbi dekriminalizimin, do ta nënvizonte në DITA një muaj e pak më parë, si një proces tejet të ndërlikuar dhe jashtëzakonisht i vështirë. “Vështirësia qëndron në faktin se një pjesë e politikanëve kryesorë në këtë vend janë pasuruar në mënyrë të marrëzishme”, thotë Zeqo, “por mendoj se ne kemi zgjedhur modelin politik të gabuar, modelin politik të Italisë ku shteti asnjëherë nuk e ka mundur mafien. Italia ka një magjistraturë të njohur. Ka gjykatës dhe hetues dhe prokurorë të famshëm që janë edhe sakrifikuar. Por një pjesë e mafies është futur në politikë, pjesëtarë të mafies ka edhe si eurodeputetë. Ne duhet të kishim zgjedhur modelin politik të Amerikës ose të Gjermanisë ku shteti është gjithmonë mbi mafien, e shtyp mafien”.

Parimisht Moikomi ka të drejtë. Mbase me një saktësim. Nuk e dimë a e zgjodhëm ne modelin apo na zgjodhi ai ne. Ne këto 25 vite nuk është se “vumë gishtin” mbi modelin italian. Ne thjesht vendosëm të ndërtojmë një shtet në funksionin dritëshkurtër të mbajtjes së pushtetit me çdo kusht, me çdo marifet. Dhe kur bën këtë zgjedhje, je gati të bësh cilindo lëshim, kompromis, e pastaj krim në funksion të ruajtjes së pushtetit. Dhe vijmë në momentin kur çdo vullnet pozitiv has në një vështirësi gjithnjë e më të madhe. Përfshirë dhe episode si ky i para dy ditëve, kur nuk ka nevojë të shkojmë tek kamorra, sepse vjen ajo në Tiranë.

***********

Për më tepër, mund të lexohet këtu