A duhet rishkruar historia e matematikës? Jo Pitagora, por babilonasit e zbuluan trigonometrinë

Ornela

Çdo nxënës mëson formulën e Pitagorës a² + b² = c². Por me sa duket babilonasit e kanë përdorur trigonometrinë për të matur tokën para 3700 vjetësh, 1000 vjet para Pitagorës. A duhet rishkruar historia e matematikës?

Një pllakë misterioze balte mund të revolucionarizojë historinë e matematikës. Ajo është gjetur gjatë gërmimeve arkeologjike që në vitin 1894, në afërsi të Bagdadit të sotëm, por qe harruar në një cep largët të Muzeut Arkeologjik në Stamboll.

Në vitin 2018 matematikani australian Daniel Mansfield i Universitetit New South Wales (UNSW) pa një fotografi të këtij artifakti dhe u entuziazmua prej katrorëve të përsosur. Prandaj ai shkoi në Turqi për të ekzaminuar pllakën misterioze.

Tani ai arriti më në fund ta zgjidhë enigmën: pllaka 3700 vjeçare që i përket periudhës së vjetër babilonase nuk paraqet vetëm figurën më të vjetër të njohur të gjeometrisë së aplikuar, por tregon edhe mënyrën e lashtë të babilonasve për konceptimin e trekëndëshave.

A ka kopjuar Pitagora?

Deri tani mendohej se trigonometrinë e kishin zhvilluar grekët e lashtë ose filozofi dhe matematikani Pitagora. Por sipas analizave të reja trigonometria është përdorur një mijë vjet para lindjes së Pitagorës. Prandaj Daniel Mansfield shprehet në studimin e tij “Plimpton 322: A Study of Rectangles” se ndoshta historia e matematikës duhet rishkruar.

Plimpton 322 është një pllakë tjetër balte me madhësinë e një kartoline e periudhës babilonase, në të cilën është gdhendur me shkrim në formë pyke tabela trigonometrike më e vjetër që njohim deri tani.

A duhet rishkruar historia e matematikës? Jo Pitagora, por babilonasit e

Sistem numërimi bazuar tek 60-ta

Sipas Mansfield llogaritjet e babilonasve ishin shumë më të sakta se ato të grekëve sepse, ndryshe nga ato të grekëve, ato nuk bazoheshin në kënde dhe funksione rrethore, por në raporte numerike. Ngjashëm me njësinë tonë të kohës, babilonasit përdornin një sistem numërimi të bazuar tek 60-ta, që do të thotë se pjesëtimet e tyre jepnin shumë më shpesh numra të plotë, kështu që kishte më pak gabime me rrumbullakimin.

Ndarje pronash bazuar në përllogaritje të sakta gjeometrike

Në rastin e Plimson 322 nuk ishte e qartë se përse përdorej seria e numrave, për ndërtimin e ndërtesave apo për matjen e tokave. Përgjigjen për këtë e jep tani pllaka Si.427, e cila përmban detaje ligjore dhe gjeometrike për një copë tokë që ishte ndarë pasi një pjesë e saj ishte shitur. Kemi të bëjmë pra pak a shumë me një dokument kadastral, në të cilin janë regjistruar kufijtë e saktë të pronësisë së tokës.

Por për të përcaktuar madhësinë e pronës, fillimisht sipërfaqja e tokës duhej të matej nga një gjeodezist, i cili duhet të përcaktonte edhe kufijtë. Për këtë matje gjeodezistët babilonas bazoheshin tek barazimi i brinjëve të trekëndshave kënddrejtë mbi të cilët bazohet dhe teorema e Piragorës.

A duhet rishkruar historia e matematikës? Jo Pitagora, por babilonasit e

Pallaka Si.427 daton nga koha kur kishte nisur privatizimi gradual i tokës dhe njerëzit kishin filluan të mendonin për tokën në kuptimin e “toka ime dhe toja jote” dhe donin të vendosnin një kufi të saktë për të pasur marrëdhënie të mira fqinjësore, thotë Mansfield./DW

Share This Article
25 Comments
  • Po ca trapin kane shpikur greket e lashte, vetem bythqirllekun po kete nuk ua heq njeri.
    Eshte e qarte si drita e diellit nga te gjithe tanime qe kane mesuar nga lindja e mesme/babilonia se si i benin ata gjerat dhe i kane shitur si te vetat…. tipike greke aman.
    Rrace muti dmth.

  • zbulim i bukur në turqi,i një sendi të zbuluar më shumë se një shekull më parë!
    shumë e çuditëshme,dhe mbi të gjitha nuk ndryshan asgjë në atë që quhet matematikë!!
    amerikën,të paktën,të parët e kanë zbuluar,indianët e amerikës,ose populli që e banuan deri sa u takuan me,vikingët dhe më në fund me kolombin!!
    por nuk mund të themi se “duhet ndryshuar” historia!kolombi e bëri të njohur në të gjithë botën atë vënd të zbuluar,banuar,por të “fshehur” nga gjithë bota!
    ky zbulim duhet më parë të vërtetohet vjetërsia e tij dhe më pas të përkëthehet e më pas shohim e bëjmë

  • Nqs Greket do ishin vertete cfar shkruhen ne Histori
    ,
    sot duhet te ishin si Amerika apo Gjermania pra gjithcka ka nji perfundim llogjik
    te cilen nuk mundet ta hedhi poshte asnji Histori e sajuar
    per interesat e Politikave te ksaj Bote .
    Greket (ndoshta ata qe e krijuan Gjermanet/Anglezet/Francezet , arkeologet e studjuesit e Lashtesise ,
    mbase i grumbulluan kto te dhena nga gjithe Bota i shkruajten ne nji Liber si me qen Historia e Greqis ,
    nderkohe me skandalozja eshte se nuk ka asnji Fakt /Dokument real ,te vertetoje gjithcka thuhet ne Histori per Greqine .
    Pra e gjitha eshte nji trillim i Politikes Europiane .
    Le te na vertetetojne Greket kur dhe pse jane quajtur Helen e kam ber prej disa muajsh kte pyetje dhe asnji Korifillak
    e zvarranik filogrek qe zvarriten haleve te medies shqiptare ,
    nuk pipetin !
    Greket i kane sjell vetem nji gje ksaj Bote ,
    p e d e r a s t i n e

    cuditem perse Bota s’ja ndryon emrin e nga Greqi ta quaje
    Pederasti 🙂
    si ja ndryshoj Maqedonise .

    • Afer mendesh …
      “Nqs Greket do ishin vertete cfar shkruhen ne Histori
      ,
      sot duhet te ishin si Amerika apo Gjermania pra gjithcka ka nji perfundim llogjik”
      lali mos i bëj lëmsh grekët e sotëm me grekët e djeshëm,ashtu si nuk duhet të ngatërrosh as egjyptianët,asirët,babilonezët,persët e djeshëm me të njëjtit njerëz që popullojnë vëndet ku ata kanë lulëzuar në kohë të ndryshme të historisë!!
      të mos shkojmë larg,por të mbetemi këto 2 mijë vjet!!
      rromanët janë të ndryshëm në suksesin e tyre mijë vjeçar nga italianët e sotëm!
      francezët,anglezët e gjermanët e sotëm,po të ecnim me llogjikën që përdor ti duhet të ishin shumë poshtë italianëve të sotëm!!por nuk ndodh këshut!!
      ashtu si amerikanët duhet të ishin dhe më poshtë se vëndet nga ku emigruan o i deportuan!!
      edhe ne nuk jemi ata pellazgët e ilirët e dikurshëm që ishin “qëndra e botës”,një herë e një kohë!!
      koha ka vërtetuar se popujt nuk janë të ndryshëm nga njëri tjetri!ata ndryshojnë vetëm kur përpiqen për të shkuar përpara!!ashtu si dhe kur nuk bëjnë asgjë o kur vetshkatërrohen!!
      asgjë nga ato që kanë egzistuar në të shkuarën,përveç kinës,nuk ka mundur të qëndrojë në këmbë me gjithë shkëlqimin që ka arritur!koha i ka fshirë,me ndihmën e tyre!me vetshkatërrimet që kanë bërë!!
      dhe këto që janë sot,nëse nuk do të mësojnë(shumë e vështirë)nga gabimet e mëparshme!!
      si duken faktet,nuk kanë mësuar asgjë!po bëhen të njëjtat gabime si janë bërë në tërë historinë njerzore!!
      egoizëm,miopëri,senilitet kolektiv,mani për pushtet e pasuri,çmënduri,vetiake e kolektive!!

  • Matematika eshte dhurate dhe shume brezave dhe shume popujve. Eshte interesant qe Ohmar Khajami (1048-1131) matematikan, astronom e poet, vertetoi se shuma e kendeve te trekendeshit mund te jete edhe me vogel se 180 grade, neqoftese nuk marrim si aksiome postulatin e V te Euklidit. Por studimi i tij u harrua ne Muzeun e Londres deri ne vitin 1956, sepse ata qe dinin persisht nuk njihnin matematiken kurse matematikanet nuk dinin persisht.

  • Merita e grekeve eshte se kane aftesine per te pervhtesuar ne menyre te padrejte cdo gje.Shko ne janine e te thone se Ali Pasha eshte grek dhe hape gojen po deshe.

    • Është perëndimi e ka si ves

      “Historia fillon me ne”, thonë.

      Prandaj Shqiptarët janë Osmanllinj

      Allahu Ekber

  • Greket dhe Hebrejte kane pervetesuar kulturen dhe zbulimet shkencore te lindjes duke e quajtur ate te tyre dhe kane arritur te rrenjosin ne tere boten mendimin e gabuar se Greqia e lashte eshte djepi kultures Europian Edhe Dodona Pellazgjike u pervetesua nga Greket duke e rindertuar edhe tempullin ne Janine ,qe eshte edhe qytet Ilir!!

  • epo te jete vella vangjeli me arben-osmanogllun, eshte te kesh tre trapa; dy t’i mbash e nje t’a cash . mire
    “arbeni” e ka deklaruar qe eshte osmanlli, po ti ore
    vangjelo, e di kuptimin e emrit tende ?
    doli mafija islamike e tipit “arben” per te share sllav e grek per te qorruar edhe vangjelat per
    arsye te islamizimit te
    grigjes popullore te quajtur shqiptar e
    dhe u turren si nje trup i vetem (si kope) sulmuan dhe sulmojne vellezerit ortodokse te te gjithe botes
    dhe thone e bejme se jemi ..”patriote” . dhe te gjithe…pranojne .
    ps. e gjirha nje fiasko, per efekt te budallenjve te tipit”arben) .

    • Boll mer,
      me genjeshtrat e pederasteve qe vazhdojne edhe sot te jetojn me euforine e Prrallave qe Europa i tregoj
      mbasi e krijoj si shtet Greqine ne sheklullin e 18-dhjet .

      Gjithcka eshte Genetike dhe nuk ndryshon ne nji Komb sado firo te ket gjate shekujve / Historise .

      Te gjithe Kombet jane po ata qe kan qene me identitetin & Karakteristikat e tyre gjate gjithe Historise ,,,
      vetem Greket
      na dalin ndryshe nga Popujt e tjeter dhe te degjenruar si rrace sot ,
      duke mos trasheguar asgje nga Prrallat Helene .

      Sot Italianet i ke po ata qe kan qen (me ndryshime te vogla ) ne epoken e Romes _shif Italine kush eshte , Nga Lashtesia /Mesjete /Renesons ,,,
      frymezoj gjithe Boten ne Kulture Arkitekture Art Poesi Muzike e gjithcka qe ka te bej me zhvillimin e qytetarimit Boteror ,

      Gjermani eshte po ai me karakteristikat e tij qysh ne Lashtesi ,
      trim e i vendosur per t’ja arritur cdo qellimi ne jete ,transformues e motorr i ndryshimit te Historise ,

      Anglezet po ata ,Francezet po ata .

      Pra popujt jane ata qe kan qen edhe sot gjate gjithe Historise Njerzimit dhe kan ndryshime shume te vogla sot
      por ne Thelb jane po ata dikur .

      Ndryshon ne Potenc /Force Ushtarake por kurr Genetikishte ,karakteristikat e nji populli mbeten po ato.

      Nqs Greket jane ai popull i shquar i Fillozofise ,i Teatrit , i Matematikes ,
      i Demokracise gjasme ,
      ai popull Trim si tregon Prralla Historike ,

      ku ishin nga Mesjeta deri me sot ???

      E kuptoni ju qe sot gjithcka Historike e cdo zhvillim njerezore ,
      ka nji Llogjike ne baze te seciles argumentohet
      e Verteta ?
      Mirpo sot ka shume si Greket ,qe injorojne Llogjiken Njerzore si ndodh edhe ktu ne faqet e medieve ,ku secili
      flet qesim per car te vete !
      (Kjo eshte cthurje mendsh eshte anarshi totale ,eshte abuzim me sensin e Shoqerise Njerezore,ate qe i jep kuptimin njerit -Njeri !)

      Prandaj boll na derdelliset ja ku i keni sot
      Shtetin Terrorist Grek , qe e kriojoj dhe po mban mbi siperfaqen e detit Europa
      me shume se 500 Miljard €uro qe cdo vite shtohen qe i dhurohet nji shteti qe abuzone me paaftesine e tij ne gjithcka .
      Me Historine ,
      me Demokracine ,
      me Europen vet ,
      aq te ndyre jane ,qe nuk njohin Nder e rrespekte ,kudo qe i ke greket vetem Abuzojne me Bankat me Historine me gjithcka .
      Europa bllokon Historine e Shqiperise duke mos e permendur ne Histori Shqiperine saher diskutohet Historia e Ballkanit ,qellimishte ne cdo rast ,
      sepse nqs do flitet mbi Historine e vetrte te Ballkanit dhe kryesishte Shqiperise i dalin Lakrat e Historise trilluar nga ata vet te Greqise !!!
      Ktu fshihet lepuri Grek . Flet Europiani per Janinen per Pashain e Janines dhe Ushtrine e tij Legjendare qe mbante Sulltaten ne shah ne Ballkan ,dhe ishte i Pamvarur nga Perandoria Turke ,kur gjithcka ishte e pushtuar ne Ballkan e rreth Botes dhe qesharakja eshte se nuk e thone qe Pashaj dhe Janina ishte e Shqiptareve e Shqiperise !!!!!!!!!!!

      Perse ?
      Sepse ishte Europa ajo qe mashtroj ne gjithcka mbasi coptoj Shqiperine dhe ndriti shtetin ǵrek Maskarene Historike !

      Boll me harixhinj qe jetoni ne endra jeni Shteti me destabilizues ne Ballkan ,madje do thoshja kanceri Ballkanit ,qe ne cdo kohe keni punuar kunder Paqes e zhvillimit te Bllakanit e Miqesise mes popujve ,,kerma aziatike ,
      qe Europa ju dhuroj 1/2 e Teritorit te Jugut te Shqiperise
      shtet Kriminel qe u ben trima e ushtruat Gjenocid ndaj popullit shqiptare Camerine ,mbasi ju Armatosi e mbeshteti Kurva Plake .
      Kta jane Greket o na rrufsho Kart te gjithe ju funderina te njerezimit .

      Si i kendoj Italiani kengen Grekut : Grek o Maskara !

  • Ketu nuk shoh as Osmane,as muslimane,por Dije matematike,qe 1000 jet para se te vendoseshin greket ne Ballkan.Greket kur i mbushen mendjen botes se Alexandri maqedonas,dhe mbreteria e tij ishin greke,,kur pervetesuan Perandorine Romake te LindjesBizantine),,jo me trigonometrine,gjeometrine dhe dije te tjera te lashtesise,,kane arritur ti vjedhin nga popujt e fyuqishem,qe kane bere Historine e Botes.
    Ty po te vjedhin sot diten per diell,me bekimin e kryeministrit Rame lyderi,,Detin e Sarandes,,

  • Edhe nje here greket kane vjedhur historine ! Sikurse ruset dikur vidhnin
    historine e Amerikes ! Para se Edisoni te shpikte llamben elektrike e kishte zbuluar nje rus ! Sot na del se ruset kane zbuluar vetem “Tabelen e Mende-
    lievit dhe “Nenen e Gorkit” te tjerat i ka
    zbuluar fillimisht Amerika e Vashingto-
    tonit ……Me falni se e kam vulgarizuar
    ca por e kam fjalen tek katraura e histo-
    rise se lashte sepse kur mashtrohem ne spoken moderne me lloj-lloj alibishe
    e babalizmash, imagjinoni se.cfare ka
    ndodhur ne antikitet ! Zoti i Madh atje ne qiell e ka quajtur Izraelin “Toke e Shenjte” dhe popullin Ebre “popull i zgjedhuri i ZOTIT” , ndersa reston tjeter
    te botes, te gjithe popujt e planet : “BIJ
    KURVASH” : Hajt e merre vesht histori-
    ne, te kam RIXHA….!!!!

  • Po shikoj,qe te gjithe me siper, fluturojne me preshin ne bythe te inorances dhe te deshires se tyre te verber.
    Se pari,ai qe ka bere shkrimin ne shqip,dhe me kurs analfabetizmi te ish,duhej te kuptonte,qe teorema e Pitagores,nuk ka te beje me trigonometrine,qe shqyrton raportet midis kendeve dhe brinjeve ne nje trekendesh(sin,cos),por ka te beje me gjeometrine.
    Se dyti,australiani cuditerisht,shkon per te gjetur sqarim ne Turqi,kur ish dhe kish perpara,gjithe boten e zhvilluar perendimore.
    Se treti shkrimi,ben nje corbe derri te vertete,kur thote:
    ´´Llogaritjet e babilonasve ishin shume me te sakta,se ato te grekeve,sepse ndryshe nga ato te grekeve,sepse,ato nuk bazoheshin ne kende dhe funksione rrethore,por ne raporte numerike´´
    ´´Raporte numerike´´!!!(O tempora o mores).
    Dhe gjithe bota,si dhe ajo arabe vazhdon per mbi dymije vjetesh te mesoje ne shkolla gjeometrine e Euklidit,dhe jo ´´raportet numerike´´e me siperme,qe te risjellin ne mend fjalet e Ajnshtajnit:
    ´´Edhe mund te dyshoj,per nocionin e pafundesise,por nuk dyshojasnjehere per pafundesine e budallallekut njerezor“
    Se katerti,dhe nqse populli i zgjuar dhe i zhvilluar babilonas,Iraku i sotem,ka qene i pari,para Pitagores,qe ka zbuluar raportin midis kateteve dhe hipotenuzes,ne nje trekendesh kenddrejte,shkenca njeh shume raste ,qe dijetare te ndryshem kane zbuluar,te njejten gje,te pamvarur nga njeri tjetri ne vende te ndryshme.

    • pa dashur të mbroj as grek e asmarsianë,kam vënë re se sensacione të tilla si ky,si”bie teoria e ajnshtainit për shpejtësinë e dritës”,nuk është më 360 km në sek,por 359mijë km në sek!e idiotësi të tilla,shkruahen nga njerëz që kënaqsinë e vetme kanë “dështimin” e shkencës!sepse nuk kanë qënë vetë asnjëherë të aftë për ta mësuar!
      edhe kur ka qënë një teori e gabuar e zëvëndësuar nga një më e mirë dh emë e saktë për momentin!!
      nga njerëz që në vënd që të mësojnë shkencën që përmirsohet nga dita në ditë,që zëvëndëzon bindjet në bazë të zbulimeve që bën,mjaftohen me zgjidhjen e përjetëshme”e ka berë zozi,e ka thënë zoti,e zgjidh zoti”!!
      pra dembelë që përpiqen të hedhin çdo ditë poshtë punën e punëtorëve!!

  • Nje popull i qyteteruar dallohet nga veprat qe ka bere,nga arti qe ka ka aplikuar dhe fjalet e mencura qe ka thene ne shekuj.E gjithe bota studion filozofet dhe krijuesit Greke .dhe krijues te tjere nga e gjithe bota.C’do gje lejohet te diskutohet,por me qetesi dhe argumentaFatekeqesishte ne komentet tuaja dalloj jo vetem padituri, por edhe urejtje per nje popull qe e ndihmoi aqe shume ket vende te begate por te drejtuar nga maskarenje.

    • JONI ,

      dhe ku qendron Qytetarimi i Greqis tende ?
      Ku jane te Dokumentuar kta Fillozofe Grek ne cilet Shkrime ,ne cilen Bibloteke ruhen ?
      Cilat jane Argumentat e tua mbi temen ne fjale ?

      Cila eshte Zgjidhja e Perejteshme qe paska ber Zoti ?

      Ktu ne komentet tona nuk ka urrejtje ,
      por Rrevolt kunder
      Manipulimit te Historise Europiane e me gjere dhe se Historia duhet rishikuar e eshte pothuaj e gjitha e trilluar nga Politika ,nga Te Fortit per ,interesat Gjeostradegjike .

      Cfar po shktremberohet ktu mbi Greqine ma e argumento nqs ke bath ,jo qit pak bythen e fishekelle njiher ne cep te pallatit dhe zhdukesh ne vrap nga frika si mashtrues .

      A nuk ka marre Greqia 1/2 e Teritorit te Jugut te Shqiperise ?
      A nuk ishte Janina e Shqiperise Jugut ,Cameria etj etj (se nuk eshte kjo tema ktu ) ???

      Urrejtje ?
      Greqia qe kur u formua si Shtet ,mbeshtetur nga Shtetet e Forta Europiane u furnizua me Arme dhe mbasi filloj ndjekjen vrasjen dhe internimin e Arvanitasve ,atyre qe cliruan Greqine ,
      u filluan me Inkuizitoret e Kishes Greke te kryenin krime nga me te shemtuara ndaj Patripoteve dhe Prifterinjeve Shqiptare ,
      qe ndertonin Shkollen Shqipe , pra nji Terror Shteterot i nji Shteti Terroristesh e Kriminelesh qe si kafshe te egra u turren kunder shqiptareve te paarmatosur dhe te pambeshtetur ,nderkohe qe luftoni edhe kundrejt Turkut ,Greku i vriste shqiptaret ne prapashpine duke ndaluar Gjuhen Shqiptare !!!!!!!!!

      Krimet e Grekut dhe represioni ndaj Populssie Shqiptare mbetur ne Greqi per mohimin e gjuhes se Nenen ne Shqip ,
      ishin nga me Mizoret qe kane ndodhur ne Ballkan !
      Krimet e shtetit Grek nuk jane ndalur asnjiher vs Shqiperise ,duke shfrytezuar cdo dobesi te situate ndaj shqiptareve ,.
      Trima gjithmone te mbeshtetur nga Shtetet Europaine me gjithcka jovetem me Armatime !

      Kulmin e arriti me Gjenocidin ndaj Camerise ,ku beri Krimet me Cnjerzore qe konkuronin krimet Naziste .

      Tani kerkoni ju qe populli shqiptare t’ju Falenderoje si Kriminele e qe i mbani Peng 1/2 e teritoreve te Jugut te Shqiperise ????
      Prisni falenderime nga popullsia Came qe ju e masakruat barbarishte si asnji ne Histori ?

      Apo t’ju falenderojme sot qe nuk keni len Fiushe te jetes Shqiptare pa futur humden tuaj te piste ,
      ne cdo fushe ,
      duke bere nji Politike konfliktuale dhe financuar mbeshtetur kudo si edhe ne medie Qarqet antishqiptare ,

      duke Penguar zhvillimin Normal te Shqiperise dhe rrugen drejt BE-se !!!!!!

      Kjo eshte ndihma Greke ???????

      Gjithcka negative qe i ka ndodhur dhe ndodh ktij populli shqiptare mbas ndryshimit te Sistemit shkon ne Konton e Greqise .
      Eshte shteti i cili ka financuar dhe vazhdon te financoje ne gjithcka Negative per Shqiperine ,qe nga prurja e Gjaprit te zi Janullatos e deri ke Financimi i medieve dhe elementit Islamik duke u kujdesur vecanarishte per Rradikalizimin e tij .

      Hajt puane Greke me kthe pergjigje te shikojm inteligjencen tende dhe Diturine e tate !!!!!

      Jam ne pritje nqs Je ber Kaps mbasi ke lexuar Komentin tim dhe Urdheroni Moderatoret t’me Censuroni ,
      duke ,pranuar keshtu nenshtrimin tuaj e konfirmuar kti qe themi ne .
      I aplikoni shpesh kto ,ja kta jeni ju Greke e filogreke para nesh .
      Nuk guxoni te ndesheni me shqiptaret ne asnji lloj fushe ball per bale si Burra sepse ju s’keni pas kurr te tille ADN

  • Sipas mendimit tim,kultura greke apo helene eshte nje emertim per te pergjithesuar me nje emer perdorues,nje kulture te gjere e te ndritur ne shume fusha: si ne filozofi,ne matematike,gjeometri,trigonometri,letersi (poezi,teater,tragjedi,oratori, etj),alfabet,shkrim,shkence,ditur,histori etjera etjera,qe kane transmetuar -Jo ndonje popull me emrin Grek apo Helen-por nje qyteterim i tere i pellgut te Mesdheut ku futemi edhe ne Pellazgo-Iliret ndoshta kryesoret,pra gjithe popujt te cilet historia u erdhi ne ndihme ti shprehnin gjithe kete qyteterim ne te vetmen gjuhe te shkruar qe u arrit te shpikej ne ate kohe dhe mbi te cilen u ngrit sistemi i shkollave,edukimit dhe shkences.Pra qendron perparesia e gjuhes se shkruar dhe organizimii shkollimit,qe u zhvillua ajo kulture dhe qe u shpreh ne ate gjuhe,si evetmja gjuhe e shkruar dhe e mesuar,per illustrim njesoj me shpikjen e celularit te sotem qe merr rruge dhe zhvillim gjithe bota.Aty pra,ku u ngrit sistemi i shkrimit dhe shkolla u derdh gjithe rinia e “BOTES”,thjesht e Mesdheut ku gelonte nga qyteterime te mepareshme,Babilonas,Asiriane,Egjyptiane,hebraike,Trojane,Hitite etjere etjere.Pra njerezit e ditur dhe rinia shkollore u bashkuan per mesimin e gjuhes dhe perdorimin e kesaj gjuhe te shkruar per te hedhur ne leter tekstet e dijes se pervetesuar.Produkti i kesaj kulture u be baza e zhvillimit te kultures Greke qe ne kete reast eshte nje emer specifik emertues jo nje emer kombesie e nje populli qe dikush kerkon ta nxjerre “HYJNOR”JO! Gjithe Popujt sic citova jane perfaqesuesit e kesaj kulture qe mori kete emer.Per ta thjeshtuar kuptimin e asaj qe ka ndodhur-gjithmone sipas mendimit tim-po inicioj idene qe e dini te gjithe,por e ngaterroni se merreni me GREKET,Shume nga ato dije te avancuara,pa tjeter qe jane shprehur gojarisht,ose ne shkrime te mepareshme si ate Egjyptiane,Babilonase,Asiriane etjera,por nuk kane mbritur deri tek neve mbasi nuk deshifrohen dot ose nuk jane gjetur fare,kurse shkrimi i ashtuquajtur Grek u mor,u perhap,u shkrua ne papiruse apo leter e asaj kohe dhe dha gjithe mbeshtetjen per tu shprehur,lexuar,mesuar,transmetuar dhe zhvilluar me idete baze ne avancim dhe progres sic ndoth sedhe sot e kesaj dite.Pra shkrimi – dhe jo vetem shkrimi-por gjithe artet e te gjitha fushave u percollen nepermjet ketij shkrimi,shkollimi dhe botimi.Nese per nje moment,njerezimi do te kishte pasur nje nderprerje fatkeqe dhe keto nuk do te kishin pasur vazhdimesi,pra,do te kishin humbur,ne nuk do ti disponinim gjithe keto dije dhe zhvillimi do te ishte bere me vone dhe nga te tjere.Kejo eshte dialektika e “KULTURES GREKE”dhe jo ajo sic po e trajtoni ju te dashur komentues.E keqja eshte se askush nuk eshte marre me kete pune,sepse BOTES i eshte dashur dija dhe jo rruget se si ka ardhur.Por edhe ne Shqiptaret shume e ulim veten kur shajme Grekerit kur ata mund te jemi NE,ne nje fare transferte kohe kur pastaj popujt mund te jene perzier dhe ndryshuar.Ju e shikoni se si ne ketokohe moderne brigjet Europiane permbyten nga popuj emigrante deri atje sa pasuan protesta te nedha kunder ketij invadimi te shume rracave me ngjyre e pa ngyre aq sa Kancelarja MERKEL,per te shuar revolten e popujve Europiane u shpreh se;Duhet ti pranojme dhe s’kemi pse te shkelim te drejtat e njeriut ,KUR EDHE NE- EUROPIANET=”POPUJ EMGRANTESH KEMI QENE”.Tani po atehere edhe kurdo ne mijevjecaret e historise njerezore a nuk ka pasur vershime te tilla pushtuese paqesisht,heshturazi dhe pa nderprerje?Pa tjeter qe ka pasur sikuse tani,besa me shume se sa tani,mbasi atehere kombet nuk njheshin,dhe me shume dallimi behesh nga ngjyra dhe gjuha.Kejo eshte historia njerezore.Tani une po e mbyll duke ngritur nje pyetje:Mos valle Lufta e Trojes eshte bere per grabitjen e literatures se grumbulluar ne Troje trasheguar nga Qyteterimet e me pareshme?.

  • Sapo lexova ne gazeten Telegraf se Musa Ahmeti ka zbuluar shkrimin e shqipes ne vitin 1210.
    Jo pak,por 284 faqe doreshkrim ne arkivat e Vatikanit.Te jete e vertete valle? 345 vjet para Buzukut.
    Do te perbente nje zbulim sensacional,,por heshtja e Akademikeve,profesoreve,,me ben skeptik..
    Jam zhgenjyer njehere prej ketij Musa Ahmetit,nja 12 vjet me pare kur paraqiti Vepren e 10 te kolanes Ilyrikum Sacrum.Kishte mbledhur gjithe katalogun e korpusit te botuar nga papa Benedikti dhe e kishte botuar si bibliografi.Kjo me ben te dyshoj se Musa Ahmeti eshte nje mashtrues.
    Te shohim.

    • demir
      sot ke mashtrues sa të duash!!duke filluar nga i madhi alfred cakoooo,deri tek fake news prodhuesit!!
      toka pjellore shqiptare i mban gjallë!!majfton ti shkruash shqipos se “ne jemi të ardhur nga marsi” dhe ai e çon krenarinë në qiell!!mbyll sytë dhe pret që ta vlersojnë!!
      normalisht materialisht se me fjalë është vetë!!

  • Kultura dhe Civilizimi Greke eshte frymemarja e botes.
    Aty kane lindur Dhimo-Kratia qe shqip do te thote Shtet i te gjitheve,me gjithe se Shtet eshte nga State.
    Filo-Sofia qe shqip do te thote Mik i Diturise,megjithese mik eshte italisht,amico,armik.
    Alfa Beta,Gama Dhelta e perkhyer ne A.B.C.D G.
    Mitho -Llogjia qe shqip dote thote Fjale apo Ngjarje Mitike si p.sh Perendesha e Diturise eshte Athena Sofia shqip Athena e Dijes eshteFuqiHyjnore qe nuk mund ta blesh Dijjen me Para.
    Dija eshte Fuqi,Zhvillim,Drejtesi.
    Perendesha e Dashurise dhe Bukurise Afrodhiti e lindur nga Afros tis Thalasas shqip Shkume e Detit.
    Kjo Fuqi Hyjnore qe Njeriu eshte i pafuqishem para kesaj Fuqie qe nga Greket d.m.th edhe Epirotet qe nuk u tur-qizuan e ben Njeriun qe ne Emer te Saj hidhet nga kati i Pesembedhjete se e la e Dashura.

    • bëji të fala ma mit,pellë dhe thuaj të na dërgojë motrën tënde,atë më të renë!!
      të tjerat janë spnuar fare!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *