Drutë e lagura të Lulzimit

Nuk është hera e parë që Lulzim Basha, kryetari ‘de jure’ i Partisë Demokratike, me një zë pompoz, më shumë i fryrë nga vetë dëshira, thotë hapur se Edi Rama, shefi i qeverisë, po luan me zjarrin dhe të ketë kujdes se do të digjet vetë. Është përsëritur aq shpesh kohët e fundit një deklaratë e tillë, saqë , edhe pa dashje, të krijohet bindja se e gjithë kjo është linja politike që po ndjek Basha, që do të thotë, edhe një herë, linja e zjarrtë e politikës. Atyre që patën shpresuar se më në fund, edhe në PD, do të kishte një shenjë tolerance, të paktën në thëniet e liderit, apo që patën besuar se demonstrata e 20 shkurtit ishte paqësore se po ndërtohet një linjë e re, e gjithë kjo i duket se është një përmbysje. A e ka me të vërtetë zoti Basha se mund të ndezë zjarre dhe se e gjithë kjo është një aftësi e pashfaqur e tij?

Të jetë një gjë e tillë në gojën e Berishës, edhe kuptohet, pasi Berisha e ka provuar se mund të djegë jo vetëm një njeri, por edhe të gjithë Shqipërinë. Vetë fillesa e rrugës politike të Berishës erdhi përmes djegieve dhe zjarreve, për të shkuar edhe më tej, tek vrasjet. Në fund të fundit ky është misioni i tij prej 20 e ca vitesh dhe këtë e ka realizuar mrekullisht. Sikur edhe një nacionalist të tërbuar serb të kishin sjellë në vend të tij, ose më saktë, të kishte gjetur Ramiz Alia, nuk do e kishte djegur kaq gjatë e kaq shumë këtë vend të përzhitur. Në mos për tjetër, jo se do i vinte ndoshta turp , më e rëndësishmja, do kishte frikën se po zbulohej. Pra, në gojën e Berishës, si në gojën e shtatë rrathëve të ferrit, do të ishte e kuptueshme, por në gojën e Lulzim Bashës, kjo, më së paku, është qesharake.

Mbi një thënie nga Dukagjini

Dikur, në bjeshkët e Dukagjinit, kur donin të dëshmonin për një njeri të çartur, por njëkohësisht edhe të shkathët e të ditur, thoshin se “ai i ndez drutë e lagura”, si të donin të thonin njëkohsisht: “Bëj kujdes nga ai, por edhe besoji atij. Bëj kujdes nga sherri i tij, por beso se mund ta bëjë këtë sherr”. Por Lulzim Basha drutë i ka të lagura, edhe të politikës, edhe të moralit, edhe të ndershmërisë, edhe të besueshmërisë. Ai është një njeri i bërë krejt qull, dhe kur e dëgjon të hakërrehet në stilin e shefit të tij, gjëja e parë që mund të mendosh është se ” kush do të jetë ai që do të ndezë zjarrin përmes duarve të Lulzim Bashës, kush është ai mund të ndezë drutë e lagura në fushën e druve të tij”.

Nuk është hera e parë që liderë politikë të PD-së, përmes një shembulli tragjik, sjellin në vëmendjen e njerëzve dhunën, përmbysjen, zjarrin, gjakun e kaosin. I pari i tyre, krejt haptas, në parlamentin e Shqipërisë, dha një shembull ende të pandëshkuar se, edhe me 5 mijë vetë e përmbys këtë qeveri, ashtu si kishte gjëmuar edhe kur kishte qenë kryeministër se, “do të merrem vetëm me ty, Edi Rama, dhe do të mbaj fjalimin më të bukur që është mbajtur ndonjëherë”. Gjë më makabre në një vend që rreket të jetë demokratik nuk është dëgjuar asnjëherë, dhe bubullimçka e Lulzim Bashës, për të ndezur zjarrin dhe për të djegur, të duket si një puhizë mjerane, e nisur nëpër mjegullën e politikës, për të zbehur mjeshtërisht çdo gjë që mund të arrihet. Por, le të kthehem tek pyetja: Cilin zjarr po ndez Edi Rama dhe në cilin zjarr do e djegë atë Lulëzim Basha?

Duhet të jesh naiv të mendosh se një njeri, i cili apo ka kapur një pjesë të ëndrrës së tij,pra, të bëhet drejtues i një vendi, të jetë njëkohësisht edhe masakrues i tij. Edi Rama ka pritur gjatë, nganjëherë padurueshëm, për të qenë pjesë e historisë, dhe tashmë, kur ka ditën e tij për të bërë atë që ka ëndërruar, ai nuk mund të zhbëjë pjesë të vetes, për të ngritur një furtunë që do të përplasej pashmangshëm mbi jetën e tij politike. “Zjarri” që mund të ndezë Edi Rama dhe qeveria e drejtuar prej tij mund të ketë përballë vetes tri pengesa të mëdha, të cilat deri më tash nuk i ka pasur asnjë qeveri tjetër. Ai ka përballë vetes një institucion si ai i presidentit, i cili, edhe kur përgjohet një pjesë e qeverisë, merr në mbrojtje përgjimin e paligjshëm, një institucion, i cili e ka kokën në zyrën e Berishës dhe trupin në presidencë. Përmes Bujar Nishanit lëvizin shumë fije të rebelimit ndaj qeverisë, si një përpjekje për të bërë dështimin e saj. Asnjë kryeministër tjetër nuk ka pasur përballë vetes një president, deri në skaj, kundërshtar maniak i qeverisë, po ashtu si nuk ka pasur kurrë një dyfytyrësi institucionale, por që për fat të keq, asnjëra prej tyre nuk është nga e mbara. Qeveria e sotme ka përballë vetes institucionin e Shërbimit Informativ Kombëtar, i cili, ngutshëm, por qëllimisht,është ngritur nga Berisha, për të pasur nën vëzhgim çdo pjesë të qeverisë dhe për të lënë lirisht strukturat e krimit. Edi Rama, po ashtu, ka përballë vetes një opozitë skajshmërisht të rrezikshme, e cila, e rënë nga parajsa financiare, ka drojën e përmbysjes së saj, jo vetëm politikisht, por, çka është më e dhimbshme për të, në zhveshjen e saj nga kjo pasuri. Ndërsa dy të parat, institucioni i presidentit dhe i SHISH, mund të jenë përgatitësit e zjarrit kundër qeveritar, dhe seriozisht janë për një të tillë, opozita, është po ashtu e gatshme të bëhet pjesë e zjarrit. Thirrjet e Lulzim Bashës dhe ideja në zjarrin ku do të përvëlohen, nuk është e tij, ajo është diçka e gjetur në llojin që e sundon dhe bëhet gjithnjë dhe më e lakmueshme. Por vetë ai nuk mund të ndezë asnjë lloj zjarri.

Një vështrim mbi rrugën e Lulit

Rruga e politikës së Lulzim Bashës, ashtu si është e mbushur me mistere, ashtu edhe është e hapur. Ai rri njëkohësisht në dy karrige të politikës, të fshehurës, fillimit të saj; dhe të hapurës, vazhdimit të kësaj politike. Ai hyri në politikë ashtu si kishte hyrë më parë Berisha, nëpërmjet klanit të fuqishëm proserb, dhe do të dalë prej saj po nga kjo derë. Nëse ende nuk e ka mësuar se është i përkohshëm, një çast kalimi , nga njëri sallon në tjetrin, ai ende nuk ka mësuar asgjë nga historitë e kolegëve të tij që shkuan dhe nuk dihet se përse shkuan. Lulzim Basha ka veçoritë e tij, ai njihet tashmë si njeriu i grupit kosovar në politikën e Berishës, të lidhur me përmes fijeve të dukshme, Argita Malltezit, por edhe të padukshme për momentin e të shfaqura më pas, fazlliçëve. Në njërin nga materialet e fundit, të bërë publik në mediat shqiptare në Kosovë, ndër njerëzit e afërt të Bashës atje, kur ishte bashkëhetues i ngjarjeve dhe personaliteteve të UÇK-së, si bashkëpunëtorë apo informatorë, janë edhe ata, të cilët, duke pasur statusin e bashkëpunëtorëve të njohur të UDB-së, u bënë edhe informatorë të UNMIK-ut, si Fadil Sulejviçi e të tjerë. Por vetë hyrja nuk ishte përmes zjarrit, por përmes përgjimit: dhe njeriu i përgjimit nuk bëhet kurrë njeriu i forcës, sepse, ashtu si është rritur, duke pëshpëritur, ashtu edhe do e vazhdojë.

Fillimisht jam habitur nga kjo veçori pëshpëritëse dhe hetuese e një djali të ri, që u paraqit si njeriu i shpresës në politikën e re të PD-së. Nuk mund të mendoja se kjo është diçka spontane. Nuk dua të paragjykoj askënd, por më është dukur gjithnjë se në formimin e një njeriu, nuk është kurrë e mjaftueshme afërsia me një grua, qoftë ajo edhe bija e ish-presidentit, që do të bëhej më pas shefi i qeverisë; dhe as aferat me Fazlliçin, që do të bëhej më pas njeriu i prapaskenës politike shqiptare. Më pas, krejt rastësisht, mësova se nëna e tij, për shumë vite kishte qenë sekretare personale e njërit nga ish-zëvendësministrat e Punëve të brendshme në qeverinë Çarçani, kur drejtonte në atë dikaster, Hekuran Isai. Ndoshta edhe më parë, por, përmes saj, si njeri i besuar, kalonin edhe raportet që bënte zëvendësministri për rastin e Xhevdet Mustafës, si edhe ngjarje të tjera. Të jetë kjo zanafilla e idesë së pëshpëritjes dhe e përgjimit që u mbrujt kaq shpejt tek ky njeri, i ardhur me porosi nga Kosova për të qenë lideri i së ardhmes, qoftë edhe vetëm ‘de jure’ i PD-së. Mirëpo, ndërsa kjo e justifikon deri diku idenë e pëshpëritjes, përgjimit dhe informimit, çka e çon atë drejt zjarrit, kërcënimit, trashjes së zërit dhe dëshirës për linçim politik?

Përpjekja për tu bërë sozi’

Një lider i PD-së, sipas stereotipit që vazhdon të jetë ende në fuqi, nuk mund të jetë ndryshe. Kjo, ndoshta, është e vetmja gjë që ka mësuar Basha në këto muaj të predikimit si lider politik. Në 20 e ca vite histori, përmes PD-së kanë ardhur të gjitha mallkimet politike, shantazhet, fyerjet, rrugaçëritë, zjarret, grabitjet masive,deri në qindra milionë,rebelimet kundër shtetit e pushtetit, deri tek përmbysjet me dhunë përmes grushteve të shtetit, e më pas, vrasjeve gjakftohta. Në fillimin e kësaj rruge, Basha, nuk mund të ishte pjesë e saj, si kamerier në Rinas apo si student në Holandë, ndoshta me paratë e VEFA-s, ai mund të ishte dëgjues, por jo pjesë. Edhe po të donte, përballë kishte një të vërtetë: nuk ishte nga ta mitingashë dhe nuk mund të paguhej për kaq gjë. Tani, i ardhur në politikë, ai kërkon të shfaqë një tipar tjetër të karakterit të tij, një lloj sozie politike; e cila, edhe kur ai kërkon ta bëjë më të besueshme, është edhe më komike. Sepse, rruga e tij politike, me dashjen apo pa dashjen e tij, ka shkuar përmes një rrugëtimi tjetër. E fshehta e politikë-hyrjes së Lulit, nuk është vetëm e mistershme, por njëkohësisht edhe në rrugë tjetër me forcën, me burrërinë dhe me rebelimin. Nëse ai mendon se rebelimi i sallave të SHQUP-it është rebelimi i njëmendtë, do të thotë se ende nuk e ka mësuar të vërtetën e rrugës nga shefi i tij, dhe si i pamësuar edhe do të jetë jashtë politikës. Ka shumë shkaqe që turfullimi dhe kërcënimi bashian bëhet gjithnjë e më shumë një farsë politike. I duhet kjo për disa shkaqe, por asnjëra prej tyre nuk është e dobishme për vendin. I duhet për të fshehur përpëlitjen pikërisht për misterin e të qenurit njeri i politikës, sepse kjo fillesë, aq sa është e dhimbshme, aq është edhe hidhësi politike, sidomos në Kosovë. Njeriu që e mësoi fillimin e politikës përmes zyrave të UNMIK-ut, kur gjykoheshin njerëzit që kishin një zjarr të luftës, nuk mund të bëhet kurrë pjesë e zjarrit, por nëpër tymrat e ndezura mendon se është koha të fshihet kjo pjesë e jetës së tij. I duhet për të qenë aktualisht njeriu i besës për shefin e tij, dhe të jesh njeri i besës për Berishën, do të thotë të mallkosh si ai, të nëmësh si ai, të paralajmërosh si ai, të gjykosh si ai, të ndezësh gjëmën si ai, dhe në fund, të dëbohesh si ai. Basha e di se nëse fillon e kërkon një rrugë tjetër, qoftë edhe të mesme, atij i duhet të kalojë me vrap nëpër sallonet e dëbimit politik, ndaj për të qëndruar, mundësisht sa më gjatë, e trash tonin, e rrudh vetullën, e bjerr mendjen dhe e keq katandis veten si një holandez fluturues. I duhet për të mbajtur nën zapin e tij dhe të shefit të familjes politike të gjithë ata që mund të rebelohen. Në këtë fillesë, kur gjërat po duken ende të qeta, si në një vorbull, ajo që zien, nuk është jashtë vëmendjes së tij. Burime të qarta politike, jo vetëm brenda Shqipërisë, por edhe jashtë saj, tani analizojnë grupimet që ende janë në kristalizim, rrymat që mund të përplasen, ndodhitë që priten, dhe që mund të përfundojnë në një katrahurë brenda llojit. Lulëzim Basha, duke kërcënuar rivalin e tij në politikë, në të vërtetë sinjalizon kundërshtarët e tij brenda vetes, u thotë atyre se nëse ndezin një zjarr brenda partisë, që do të ishte një zjarr kundër tij, (sepse kundër shefit ende nuk mund të dalin), atëherë çdo gjë do të kthehet kundër ndezësve, sepse aty, tek ai, janë dorëzuar jo vetëm çelësat e kashtës së politikës, por edhe fillesat e mëkateve, që edhe ashtu ai i ka ditur mirë. Sepse ka qenë pjesë e tyre.

Nevoja për drutë e lagura

I duhet “të ndezë drutë e lagura”, sepse ka drojën se në politikë mund të ndodhë gjithçka. Ashtu si ishte ai i pabesë deri në fund ndaj Olldashit, ashtu ka drojën se dikush tjetër mund të jetë i pabesë ndaj tij. I mësuar me pabesinë, ai ka frikën se ajo mund të kthehet kundër tij. Në shumë raste politika ka dëshmuar për kthesa të jashtëzakonshme, dhe, duke i ditur tani paskulisat e saj, në të cilat jo gjithëherë është pjesë, sepse nuk e lejojnë të jetë, ai ka drojën se në vazhdën e një klime tjetërsoj, ku edhe marrëveshjet dhe “dorëzimet” janë të nevojshme,por jo të ndershme, dosja e tij mund të rihapet, dhe kjo rihapje, mund t’i kushtojë, dhe duhet t’i kushtojë, shumë më tepër se sa një braktisje e politikës.

Basha në politikë, ndryshe nga ai në jetë, pra Basha i shfaqur tashmë, ndryshe nga ai i pashfaquri, që do të thotë Basha i fërkimit të duarve nga interesi  i tij, ndryshe nga Basha që do të hedhë në zjarr shefin e qeverisë, e di se militantët e paktë të tij dhe mitingashët e shumtë, presin nga ai vazhdimësinë në rrugën berishiane. Të jesh i moderuar dhe i hapur do të thotë të shkelmosh vazhdimësinë, do të thotë të flakësh 23 vite politikë përmes zjarreve, flakërimeve, përpëlitjeve dhe armiqësisë. Të jesh i moderuar në politikën e sotme në Shqipëri, për shumëkënd në PD, do të thotë të dalësh nga vetja. Megjithëse nga politika e PD-së kanë ikur mintingashët e parë, në të cilët kishte edhe momente sinqeriteti, tani ka ardhur një brez i ri mintigashësh, në të cilët sinqeriteti është antivlerë dhe rrënimi është pasurim. Basha po mbështetet tek ky ciklim njerëzor, si tek një e keqe e domosdoshme për mbijetesën e tij. Ndaj edhe ka dalë nëpër rrugëtimin e tij politik duke qenë pinjolli denjë i kësaj politike, por vetëm në njërën anë të saj: në zjarret ndjellëse. Nuk do të mundet të shkojë përtej saj, pasi tashmë gjërat po qartësohen rrëmbyeshëm shpejt. Mes tyre ai e ndjen se shteti ligjor që po vendoset është e kundërta e predikimeve të tij për ditët e kiametit.
Tri provat e Lulit…

Nuk habitem me të. Tri herë është provuar ai dhe vetëm një herë ia ka dalë mbanë: është provuar si ministër dhe ka vjedhur e ka vrarë; është provuar si shef partie dhe po vazhdon të jetë një kopje e keqe, e zbehur dhe anemike, deri në komike, e shefit të tij; është provuar si njeriu i krijimit të dosjeve për luftëtarët e UÇK-së apo i shtëpisë së verdhë, dhe ia ka dalë. Kjo është e vetmja gjë , në të cilën, ai ka lënë gjurmën e tij. Basha kërkon të ndezë drutë e lagura për të bërë një zjarr të madh…e vetmja gjë që njeriu kërkon të dijë: ku do i nderë duart ai, mbi zjarr apo do i ketë të mbyllura. Kjo e dyta duhej bërë me kohë, që kur gjykata mbyllte për procedurë një dosje qindramilionëshe. Por, edhe nëse Edi Rama e qetëson se dosje të tilla nuk do të hapen më, atëherë nga zëri i tashëm, i trashë e grykor i Bashës, nuk do të mbetet asgjë tjetër, veçse një gurgullimë zanore, që të kujton ndoshta pa dashje burrecat në netët holandeze. Nuk besoj e do të ketë “qetësim” të tillë: askush nuk e merr me tapi zyrën e shefit të qeverisë, edhe ata që vrasin, por edhe ata që e zbukurojnë. Ai që vrau, shkoi, tjetri ka ardhur me një fillesë të mbarë, dhe nuk besoj se do të ndalet nga kërcënimet për zjarre të një njeriu që nuk e beson ende se dikush po e dëgjon.