Rreth 4,5 miliardë vjet më parë, sipërfaqja e Tokës ishte vetëm një oqean i thellë magmash; me kalimin e kohës, ajo u ftoh për të formuar tokën që ne ecim në ditën e sotme.
Ky proces la pas një sërë procesesh të tjera që e mbajnë Tokën tonë aktive sot, si vullkanet dhe pllakat tektonike.
Por mbetet një mister saktësisht se sa shpejt ndodh ftohja – dhe kur mund të përfundojë. Kjo pyetje është kryesore sepse mund të na tregojë se ku është drejtuar planeti ynë, dhe se si dhe kur mund të takojë një lloj vdekjeje që do ta lërë njësojë atë me planete joaktive si Marsi.
Në një studim të ri, shkencëtarët panë në një laborator se si materialet mund të drejtonin nxehtësinë.
Ata panë mineralin bridgmanit, i cili përbën pjesën më të madhe të asaj shtrese. Dhe u tronditën kur panë se nxehtësia ka të ngjarë të rrjedhë nga korja më shpejt.
Nëse Toka po ftohet më shpejt, atëherë efektet e ndryshme të këtij procesi do të ndryshoheshin gjithashtu. Pllakat tektonike mund të ngadalësohen më shpejt.
Për më tepër, ky proces mund të përshpejtohet edhe më shpejt në të ardhmen. Ndërsa bridgmanite ftohet, ajo ndryshon në post-perovskite.
“Rezultatet tona mund të na japin një perspektivë të re mbi evolucionin e dinamikës së Tokës. Ata sugjerojnë se Toka, si planetët e tjerë shkëmborë Mërkuri dhe Marsi, po ftohet dhe po bëhet joaktive shumë më shpejt se ç’pritej,” thonë shkencëtarët.
Por historia e plotë mbetet një mister. Shkencëtarët shpresojnë të bëjnë akoma më shumë kërkime për të kuptuar brendësinë e Tokës dhe për të përcaktuar më mirë një kuptim më të hollësishëm të kohës.
a.m/dita
Materia ekziston, zhvillohet, transformohet, por nuk asgjesohet…
Ftohja, por edhe ngrohja mbi normalen e tokes eshte me pasoja katastrofale per jeten e cdo gjallese, jo vetem te njeriut…
Cdo gje ka nje fillim dhe… nje fund!
sokrat
përveç njeriut asnjë gjallesë nuk interesohet për asgjë tjetër në këtë planet përveç mbijetesës së saj!!
duke filluar nga gjallesat më të vogla,viruset e bakteriet deri tek ato më të komplikuarat,gjitarët,të gjithë kanë një qëllim!
të jetojnë!!
për të jetuar ato duhet të hanë!
deri ditën që e kanë atë mundësi ato jetojnë,pasi mundësia e harxhojnë mundësinë e ngrënjes ato shkojnë,vdesin!
përveç nesh(hë për hë nuk dimë që ndonjë qënje tjetër të mendojë për një “jetë tjetër pas vdekjes”)askush tjetër nuk mund të ndryshojë ligjet e natyrës!!
çdo qënje jeton brënda këtyre ligjeve!
më e thejshta virusi,përsa kohë ka një “livadh” ku mund të kullosë,për aq kohë është i gjallë!
luani,tigri e njëjta gjë!!
kështu që kur gjallesat kanë për të ngrënë shumohen,kur nuk kanë për të ngrënë,paksohen deri në zhdukje!!
pra ligjet e universit veprojnë në tërë kuptimin e fjalës!!asht si janë të paprekur,të pandryshueshëm!
ne bëhemi merak më shumë për atë që nuk mund të ndryshojmë se për atë që mund të ndryshojmë!!
ne bëhemi merak për hapjen e universit,ftohjen e tokës a shuarjen e diellit dhe asqë e rruajmë fare për tërë pisllëkun,tërë gazrat,tërë ndotjen që i bëjmë si “shtëpisë” tonë tokë,por dhe shtëpisë tonë pallat a qytet!!
ndryshe nga qënjet e tjera jo inteligjente,ne me inteligjencën tonë shkatërrojmë ambjentin tek i cili është e mvarur jeta jonë!ne ndryshe nga qënjet “budallaqe” bëjmë vetvrasje duke e quajtur mirqënje!!
ne me inteligjencën tonë në vënd që të jetojmë jetën tonë!?harxhojmë energji të pallogaritshme për të gjykuar jetën e të tjerëve,për ta ndryshuar,për ta robëruar për ta shuar!!
ne qënja inteligjente nuk e kemi kuptuar akoma se jemi qënja më e trashë më budallaqe,më idiote që ka populluar këtë planet!!
ne qënja inteligjente mobilizohemi globalisht për tu vrarë po globalisht,në vënd që të bëjmë atë që bëjnë sivëllezërit tanë budallenj,jo inteligjentë!
të jetojmë,deri ditën e fundit!!
me paska ardh ora me u myll ne shpelle!!
U dhiii muhabeti..Nga Ngrohja globale,, doli Ftohja Globale.
e të boft mirë muhabeti o demir!!
trap mbete gjithë jetën!!
je prototipi i gomarit të arsimuar!!
Problemi nr 1 qe sjell ftohja e berthames, eshte dobesimi i fushes magnetike te tokes.
Pa fushen magnetike, s’ka jete.
@anticenshurrë!
Mos më bëj mua leksion, po kupto, si qenie me “inteligjencë”: Fundi po vjen shpejt!
Njeriu nuk i ndryshon dot ligjet objektive të natyrës. Ai mundet t’i zbulojë, t’i njohë dhe të jetë i kujdesshëm ndaj këtyre ligjeve.
Njeriu mund të krikojë dhe ndryshojë vetëm ligjet e jetes sociale, për ta bërë jetën sa më të lehtë, më të mirë, më të gëzueshme, më të sigurtë, më të begatë… Deri më sot në këtë drejtim njeriu ka bërë vetëm zhurmë, vetëm demagogji, ndërsa plagët e shoqërisë janë shtuar, vuajtjet dhe mjerimi, luftërat dhe sëmundjet janë ulur këmbëkryq kudo dhe armët, nga më të sofistikuarat, janë me male, për të vrarë kundërshtarët dhe vetveten… Fundi për të gjithë nuk është aspak i këndshëm!
…Prandaj:
Mos u lodh, or mik dhe mos u mërzit më kot!
Rrotën kësaj bote nuk ia ndreqim dot.
Rri mënjamë dhe bëj sehir
“Shakatë”, që na bën i madhi Zot! (Sipas O. Khajam)
ja, dhe nje thagme (ne fakt realitet) tjeter,
sa per te kuptuar c’eshte jeta;
sikur korja terrestre te mos ishte gunga gunga,
(male fusha) dhe gropa sopa (oqeanee brigje), demo dhe me i “dituri” i planetit shqiptar..cako ,
do ishin amfib . me s’e shumti peshq
, me per keq ..zhaba .
Teoria e ftohjes se Tokes, duke filluar nga siperfaqja e saj e duke shkuar drejt berthames se saj, eshte nje teori e vjeter shkencore, e trajtuar ne forme hipoteze dhe latente edhe ne librat tane shkollore. Kjo teori perkonte me teorine e dy-tre shekujve me pare, ate post-Lajbiciane te trupave te gjalle e te vdekur, ku Toka konsiderohej si nje trup i gjalle dhe akoma ne mes te jetes se saj. Ne shkencen e sotme post-Ajnshtajniane kjo teori eshte “harruar”, per faktin se nuk perputhet me relativitetin e pergjithshem ajnshtajnian, qe mbrojne elitat e sotme te katedrave studimore. Kete teori te vjeter une jam perpjekur ta risjell ne punimet e mia, te cilat fatkeqesisht jane lene demostrativisht ne heshtje.
Zoti Thomanikaj, me fal, po teoria e relativitetit te pergjithshem e Ainshtajnit nuk ka te beje fare me gjeologjine e planeteve, pjese e se ciles eshte teoria e ftohjes. Relativiteti i pergjithshem trajton nga nje kendveshtrim me i avancuar se ai njutonian levizjen e tyre dhe fushen e tyre gravitacionale.
Panvarsisht se terminollogjia ‘gjeollogjia e planeteve’ nuk na thote shume ne astrofizike, e megjithe qe -cfare eshte me e rendesishme- teoria e ftohjes se brendesise se planetit jo detyrimisht ka te beje me ‘gjeollogjine e planeteve’, (e po te doni po themi ‘pllakat tektonike’), dhe se fundi, edhe pse teoria e ftohjes ka mbetur prej rreth 3 shekujsh nje teori latente dhe me shkaqe akoma te pazbuluara (pse ndodh ftohja?), kjo teori jo vetem e parakupton -packa se naivisht- planet-in/-et si qenie e gjalle, cfare teoria e Ajnshtajnit nuk ka nevoje, por kjo teori (TPR) e Ajnshtajnit bazohet kryesisht (gati teresisht) tek Hapsira si nje medium i caktuar, nje medium i cili perkulet nga masa e trupave! (Ne teorine e tij masa dhe pesha barazohen.) Pra, vecorite e trupave, (nxehtesia, rotacioni, presioni i tyre, etj.) nuk luajne rol determinant tek TPR.
Katekizmi i shprehur nga ju me lart eshte thjesht nje fraze qe gjen ne sejcilin fjalor mbi TPR, dhe s’jam kunder per aq sa ai pretendon ne lidhje me gravitetin njutonian, por ne lidhje me ftohjen e planet-it/-eve nuk ka lidhje fare, perkundrazi kjo ftohje e shmang TPR e Ajshtajnit nga studimi shkencor i trupave ne Hapsire.
O Zoteri, une nunk e di cfare niveli akademik keni ju dhe ne cfare fushe, por ato qe keni shkruar me siper jane pergjithesisht pa kuptim. Se pari, ne teorine e Ajnshatajnit nuk barazohen masa dhe pesha (ku e keni pare ju kete, a cili “profesor” ua ka mesuar), sepse kjo eshte krejtesisht non sens. Ne keni dashur te thoni masa ekujvalentohet me energjine me formulen themeltare E = mc2, atehere thjesht po e quajme lapsus. Edhe une pikerisht ate qe thoni ju ne fund kam thene qe: “TPR nuk ka lidhje fare me ftohjen e planeteve” prandaj ju nuk keni perse fajesoni TPR per lenien mbas dore te “teorise se ftohjes”. Megjithate sa per ta ditur ju o zoteri, ftohja e planeteve nuk eshte gje tjeter vecse nje proces natyral qe nuk ka nevoje per sofistikime te medha teorike per t’u shpieguar. Edhe fizika elementare shpiegon qe “nxehtesia kalon nga trupat me temperature me te larte, ne trupat me temperature me te ulet dhe kjo ndodh me tre menyra, konveksion, kontakt ose rrezatim”. Zoteri, katekizmi juaj nuk vlen as sa nje tekst i Fizikes i shkolles se mesme. Shendet.
Nastradini na mer lopen qe ta conte nga fshati ne kasaba per ta shitur sepse ishte vjeter .Rruges i dalin disa kodoshe dhe i thone Nastradinit :Ku shkon me kete lope?Nastradini:Ta shes per mish se eshte e vjeter.-Nuk e ke mare vesh qe neser permbyset bota?-i thane ata.’Jo”-tha Nastradini._”kot e con ne pazar ,por ta therim dhe ta hame ketu,si thua?-i thane.”mire -tha Nastrua-Tani shkoni te mblidhni dru te bejme zjarrin.Keta birbot ,gjithe gezim u cveshen dhe shkuan ne pyll te prisnin dru.Ne kete kohe Nastrua ndezi nje zjarr dhe ua hodhi robat pasi u krojti mire xhepat.U kthyen birbot nga pylli gjithe gezim qe te hanin lopen e Nastradinit por nuk po gjenin rrobat per t’u veshur.-Nastro,ku jane rrobat tona?-I hodha ne zjarr se po shuheshe,pastaj perse i doni kur bota do te permbyset neser?-Lere se na i futi mire,mos u kruaj me Nastradinin.Ja u zgjidh dhe teoria e fundit te Botes.
Sa shumë u di bytha këtyre.