Rritja e borxhit publik shihet si një rrezik për ekonominë e vendit. Por në një vlerësim të fundit të Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), thuhet se vendi ynë ka ende mundësi për të rritur borxhin privat.
Çfarë ndodh me borxhin privat?
Paralelisht me borxhin publik dhe borxhi privat është duke u rritur në mënyrë të konsiderueshme në shumicën e vendeve të rajonit që nga viti 2007. Raporti i BERZH tregon se, ndër vendet e Ballkanit Perëndimor Serbia e ka borxhin publik në nivelin më të lartë, ndërsa Maqedonia ka borxhin privat më të lartë.
Sakaq Serbia dhe Shqipëria paraqiten me borxhin publik më të lartë në rajon duke tejkaluar edhe kriteret e Mastrihtit për anëtarët e zonës euro me mbi 60 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB). Borxhi privat nga ana tjetër është në një trend në rritje në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, përveç se në Bosnjë dhe Hercegovine. Niveli i borxhit privat është veçanërisht e lartë në Mal të Zi, në më shumë se 110 për qind të PBB-së, ndërsa është ende i ulët në Shqipëri dhe Kosovë. BERZH vë në dukje se megjithë nivelin në rritje të borxhit privat, ky tregues në vendet e Ballkanit Perëndimor është ende më i ulët se në ato të tregjeve të tjera në zhvillim me karakteristika të ngjashme.
“Borxhi i ulët i marrë nga privatët është ndikuar nga nivelet ende të ulëta të borxhit të familjeve dhe të borxhit të korporatave”, referon BERZH. Analiza tregon se në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor ka vend për rritjen e borxhit të familjes përveç Malit të Zi, në të cilin duhet të rritet borxhi i korporatave.
Borxhi publik i Malit të Zi do të rritet në mënyrë të konsiderueshme në vitet e ardhshme pasi qeveria ka vendosur për të ndjekur borxhit financuar ndërtimin e një autostradë të madhe. Provat tregojnë se kredia e brendshme ndaj korporatave ka ndikim pozitiv në perspektivat e rritjes në krahasim me borxhin e shtetëror apo borxhin e jashtëm të korporatave. BERZH cilëson se vendet që duhet të nxisin më shumë borxhin e brendshëm të korporatave janë Bosnja dhe Hercegovina, Maqedonia dhe Serbia.