Burrat që drejtuan veteranët e LANÇ-it

Prof. Asoc. Dr. Bernard Zotaj

Të gjithë së bashku mbajtën dhe mbajnë në duart e tyre pishtarin e pashuar të lirisë së atdheut. Organizata e veteranëve të luftës është organizatë kombëtare patriotike, atdhetare, vullnetare e veteranëve të luftës për liri, pavarësi kombëtare e të drejta demokratike. Ajo ka për qëllim, të ruaj e të zhvillojë traditat patriotike të popullit shqiptar dhe t’ua trashëgoj ato brezave pasardhës. Ajo punon për përjetësimin e të rënëve në luftën për liri e pavarësi të atdheut. Mirëpo patriotët dhe pjesëmarrës në beteja, përfaqësuesit më të mirë të popullit tonë në luftërat për liri e paqe, ishin bijtë më besnik dhe luftëtarë të patrembur që i kushtuan çdo gjë atdheut dhe kësaj organizate në vite.

Kjo organizatë mban titullin e lartë “Nderi i Kombit”

Le të bëjmë nga një skicë të portreteve të atyre burrave që drejtuan dhe drejtojnë këtë organizatë të fuqishme atdhetare, që nga Beqir Balluku e deri tek Odhise Porodini.

Beqir Balluku, luftëtari i aksioneve

Beqir Balluku lindi një shekull më parë në Tiranë. Ai ishte në krye të të gjithë aksionet të njësiteve guerrile të Tiranës dhe në rrethinat e saj. Në LANÇ mori pjesë gjallërisht dhe kreu detyrën e komandantit të çetës dhe batalionit partizan të Dajtit dhe Krujës. Me formimin e Br. III S, më 18 shtator 1943, Beqir Ballukun caktohet komisar, së bashku me luftëtarin antifashist të Spanjës Hulusi Spahiu, komandant. Në luftimet e kësaj brigade luftuan dhe treguar trimëri, në Luftën e Arbanës kundër forcave gjermane dhe në goditjen e Asamblesë tradhëtare me top nga Kodrat e Saukut. Me formimin e Br. II S, Beqir Balluku nga Shtabi i Përgjithshëm i UNÇSH caktohet komandant dhe Vasil Konomi, komisar. Shtabi Operativ i krijuar për çlirimin e Korçës u organizua mbi bazën e Br. II, IX, XX S. Pas çlirimit kreu detyra të ndryshme shteti dhe nga viti 1953 deri në ditën kur u internua në vitin 1974, qëndroi më gjatë ministër i Mbrojtjes Popullore. Për 11 vjet rresht drejtoi dhe organizatën e Veteranëve të LANÇ-it, nga viti 1957-1968.

Andrea Plasari (Ndreçi), luftëtar dhe historian

Lindi në Bulgarec të Korçës dhe ndoqi Liceun Kombëtar (francez) në Korçë. Pjesëmarrës në LANÇ, ku u ngarkua me detyra të rëndësishme në batalionin e Korçës, në Brigadën I dhe XVII S të UNÇSH. Pas çlirimit punoi në sektorë të rëndësishëm në ushtri, ku u gradua gjeneralmajor në vitin 1955. Kreu studimet e larta në Akademinë e Shkencave Shoqërore në BS dhe u bë drejtor i Institutit të Historisë së PPSH. Nga viti 1968-1973, kryen dhe detyrën e kryetarit të organizatës së Veteranëve.

Pas eliminimit të Mehmet Shehut, u akuzua për “mungesë vigjilence” dhe u shkarkua nga të gjitha detyrat në vitin 1982. Është autor i disa librave. Ka qenë anëtar i kryesisë së Forumit Ndërkombëtar të Rezistencës Antifashiste të Luftës së Dytë Botërore.

Shefqet Peçi, “Tërmeti” i maleve shqiptare

Shefqet Peçi, Hero i Popullit, u lind në vitin 1903 në fshatin Picar të Kurveleshit, në një familje me tradita të shquara atdhetare. Që fëmijë u mëkua me ndjenja atdhetare, të gjalla e tipike për krahinën e Kurveleshit. Në moshë të njomë, mori pjesë me armë në dorë në Luftën e Vlorës më 1920 dhe në revolucionin demokratik të Qershorit 1924. Për ndjenja e veprimtari përparimtare u ndoq dhe u persekutua nga regjimi zogollian, e largoi nga ushtria dhe u arrestua. Shefqet Peçi ishte njëri ndër komandantët më të shquar të formacioneve partizane në LANÇ-it. Për veprimtari antifashiste arrestohet dy herë nga pushtuesit fashist italianë. Për cilësitë e tij të shquara si dhe për njohuritë ushtarake që zotëronte, u bë ndër komandantët e parë të formacioneve partizane të Zonës së Parë Operative Vlorë-Gjirokastër, më pas, komandant i Br. V S “Heroinë e Popullit”, i Div. I S, komandant i shtabit të forcave të UNÇSH për çlirimin e Kosovës e të Rrafshit të Dukagjinit, si dhe komandant i Korparmatës së Tretë. Ai ishte në krye të formacioneve partizane nga malet e Labërisë e deri në Kosovë e Rrafsh të Dukagjinit. Kudo u shqua për kurajo e trimëri të lartë, për aftësi të spikatura drejtuese, organizuese e komanduese, duke u radhitur si një ndër komandantët më të suksesshëm dhe më autoritar të formacioneve partizane. Me krenarinë e karakterin e hekurt lab e me shpirt poetik, krahas nagantit, përdori dhe penën duke thurur vargje jo vetëm për natyrën e zakonet e bukura labe, por, për shoqet e shokët e luftës të rënë në fushat e betejave. Lapidar për veprën e tij është vargu i poetit të shquar Dritero Agolli, për Shefqet Peçin: …Dhe naganti nuk na ngeci,/ Që në Kuç e Vishegrad,/ Ngriti këngë Shefqet Peçi, /Komandanti ynë lab.

Me çlirimin e vendit Shefqet Peçi kreu detyra në radhët e ushtrisë, anëtar i qeverisë, nënkryetar i Presidiumit të Kuvendit Popullor dhe Kryetar i Komitetit të veteranëve të LANÇ-it të popullit shqiptar, për një periudhë 20 vjeçare. Edhe pleqëria e thellë nuk e zbeu karakterin e hekurt burrëror të tij. Në moshën 90 vjeçare, i sëmurë, arrestohet për të katërtën herë. I burgosuri i shtet “demokratik”, për pjesëmarrje në LANÇ dhe gjakut të derdhur për liri. Shefqet Peçi në burg nuk kishte armë luftarake, por luftoi dhe fitoi me armën, e grevës së urisë. Vdekjen e ktheu në legjendë.

Pirro Dodbiba, intelektuali i kërkimeve shkencore

Lindi në Elbasan. Kreu gjimnazin në Tiranë dhe mori pjesë në Luftën ANÇ. Ndoqi studimet e larta e u diplomua në Akademinë Bujqësore “Timirjazev” në Moskë. Krey detyra të larta shetërore duke bërë dhe detyrën e ministrit të Bujqësisë dhe mbështeti ngritjen dhe fuqizimin e instituteve kërkimore e shkencore, deri në vitin 1976. Në këtë vit u shkarkua nga detyra e ministrit dhe u dërgua ekonomist në NB të Llakatundit në Vlorë. Ka shkruar mjaft artikuj në shtypin shkencor. Ka qenë kryetar i Komitetit Kombëtar të Veteranëve të Luftës ANÇ në vitet 1990-2004, anëtar i Këshillit të Përgjithshëm të Federatës Botërore të Veteranëve (FMAC) me qendër në Paris. Është nderuar me “Urdhrin e Lirisë”, me “Urdhrin e Flamurit” dhe me urdhra e medalje të tjera të luftës e të punës.

Adnan Qatipi, në krye të armës tankiste

Lindi në vitin 1925, ishte anëtar i njësit gueril të Tiranës dhe së bashku me Myslym Ketën kreu shumë aksione luftarake, antifashiste dhe kreu detyra komanduese. Pas çlirimit studioi në BS dhe kreu detyra të rëndësishme në radhët e ushtrisë. Ai u bë komandanti i parë i brigadës Tankiste në Shqipëri. Drejtoi dhe udhëhoqi organizatën e Veteranëve të LANÇ-it nga viti 2004-2010.

Rustem Peçi, komandanti i studentëve ushtarakë

Lindur më 5 shtator të vitit 1935. Në moshën e pionierit, Rustem Peçi u aktivizua gjallërisht në luftë. Në vitet 1973-1974 kreu Kursin e Lartë të Akademisë së Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë, ndërsa në vitet 1978-1979 Kursin e Lartë të Filozofisë në Shkollën e Partisë “V. I. Lenin” në Tiranë. Në Ushtrinë Popullore kreu detyrat ushtarake komandant toge drejtimi, shef stërvitjeje, instruktor për Artilerinë Bregdetare, oficer drejtimi në Flotën Ushtarake Detare, shef Dege dhe zëvendëskomandant artilerie për Artilerinë Bregdetare në Ministrinë e Mbrojtjes Popullore. Në vitet 1974-1985 ishte Komandant i Shkollës së Lartë të Bashkuar të Oficerave “Enver Hoxha”. Në vitet 1985-mars 1991 komandant i Brigadës së RKP në Tiranë.

Me daljen në pension Rustem Peçi militoi aktivisht në Organizatën e Veteranëve të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare, të cilën, për mjaft vite, e kish pas drejtuar i ati. Në këtë Organizatë vërtet luftarake veteranit të LANÇ, Rustem Peçi do t’i duhej të vazhdonte një tjetër luftë, por tashmë në fushën e mbrojtjes së vlerave të epopesë së ndritur të çlirimit dhe të mbajtjes përherë lart të lavdisë së gjakut të derdhur. Në vitin 2003 zgjidhet anëtar i Kryesisë së Komitetit Kombëtar të Organizatës së Veteranëve të LANÇ të Popullit Shqiptar dhe nënkryetar i këtij Komiteti. Në vitin 2007 zgjidhet Sekretar i Përgjithshëm i Komitetit Kombëtar të Organizatës së Veteranëve të LANÇ, ndërsa në vitin 2010 Konferenca Kombëtare e zgjedh kryetar të Komitetit Kombëtar të Organizatës së Veteranëve të LANÇ të Popullit Shqiptar, detyrë që e kreu deri në prill 2021.

Organizatën e Veteranëve dhe Pasardhësve të LANÇ-it nga maji i vitit 2021 e drejton Odhise Porodini.

Brezi i artë i vendit

Veteranët e LANÇ-it janë brezi i artë i vendit tonë, sepse lufta dhe fitorja ndaj pushtuesit janë thesar i madh i popullit tonë. Organizata e veteranëve sot ka një veprimtari të larmishme me një përvojë të madhe, për të vazhduar amanetin e të parëve dhe të dëshmorëve të LANÇ-it. Ajo ka një program pune, për qasjen e brezit të ri në radhët e saj fëmijtë e niprit e partizanëve që morën pjesë luftën për çlirimin e vendit. Sepse prindërit u lanë amanet bijve e bijave mbrojtjen e idealeve të luftës, se në këto ideale qëndron gjaku i dëshmorëve të lirisë për ruajtjen e pavarësisë dhe lulëzimin e atdheut. Të zëvendësosh dhe të ecësh në gjurmët e veteranëve të luftës, është një nder i madh për ne pasardhësit, sepse na besohet stafeta luftarake e të parëve, për ta çuar më përpara. Këtë stafet duhet t’ua lëmë brezave të tjerë me krenari, dinjitet dhe të panjollosur stafetën e ruajtjes të idealeve të LANÇ-it. Sepse atdheu përbëhet nga të rënët dhe të vdekurit që e kanë themeluar dhe nga të gjallët që e vazhdojnë rrugën e tyre.