“Burri” i fjalës

Nëse ka një njeri, i cili është i pazakontë në përcaktimin e kodit të familjes dhe të nderit, pa asnjë dyshim ai është zoti Berisha, plaku, dhe pas tij, Berisha i ri, njomëzaku. Nuk ka pasur asnjëherë, as në të shkuarën e as në të sotmen, një politikan, i cili, megjithëse mburret gjithë ditën e gjithë natën se njeh thellësisht kodin e familjes, të ketë gërmuar deri në breznitë e pesta e të gjashta të kundërshtarëve të tij politikë, dhe, kur nuk ka gjetur gjë, ka ngritur sajesat e turpshme të halucinacioneve politike. Dhe këtë e ka gjetur gjithnjë tek njerëzit që ka pasur përballë, kudo që kanë qenë: në politikë, në sistemin e drejtësisë, në financë, në polici, kudo. Pas të vjellave politike, ai pa asnjë lloj brejtjeje, është marrë me gjithë njerëzit e të anatemuarit, pa kursyer asnjëherë dhe në asnjë rast as nënat e tyre, motrat, gratë e bijat. Njeriu që thërritet aq fort në kodin e familjes i bëri të gjitha për të nxirë një njeri, të cilin edhe mund ta ketë patur mik në shumë vite, dhe mjerisht, por jo rastësisht, në gjurmët e tij pa ecën edhe njomëzaku Berisha.

Një ditë më parë, pa ndjenjën e së keqes, e cila është bërë natyrë e dytë e tij, Berisha publikoi një foto të shefit të qeverisë me drejtoreshën e një zyre në Vlorë, duke bërë edhe shënimin e tij keqdashës, gjë që është e zakonshme. Nuk e njoh drejtoreshën e këtij institucioni, as e kam dëgjuar ndonjëherë emrin e saj, por një miqësi e natyrshme kalon edhe përmes fotove të një çasti, të një momenti jetësor, por që nuk mund të kuptohet nga njeriu, i cili edhe pse shumicën e jetës e ka kaluar në qendrën e vendit, ende mendjen e ka tek fillimi i shekullit të shkuar, kur, e keqja, e verbra dhe e mjerueshmja ishin të lidhur me një afërsi njerëzore, tejet të natyrshme. Ai e percepton natyrën njerëzore ashtu si shpellarët, të cilët kur dolën në dritën e diellit, sytë iu lëbyrën, mendja iu ngushtua dhe bota iu duk e përçudshme, pikërisht sepse kishte dritë.

Disa ditë më parë, përsëri me keqdashjen e njeriut të mësuar me të keqen, duke u fshehur pas një “Frani”, ai mori nëpër dhëmbët e tij pjesë të një fisi të nderuar në qytetin e Shkodrës, Halluni, të cilët, duke qenë kushërinj të njërit prej të pesë gjyqtarëve që liroi Arben Frrokun, kishte “fatin e keq” që njerëzit e tij të ishin pjesë e mendimit socialist në qytetin e Shkodrës. Megjithëse figura të nderuara në qytetin e vjetër, jo vetëm prej sodit, por prej shumë dekadave, të padëgjuar askurrë për një bëmë të keqe, mjekë apo specialistë të lartë, ai, Berisha, plaku e jo zogthi, bëri lidhjen e menjëhershme mes Hallunit gjyqtar, Hallunëve specialistë, shefit të qeverisë dhe familjes Frroku. Hallunët, disa nga të cilët i njoh prej viteve, në të gjithë historinë e qytetit kanë qenë njerëz të ndershëm. Ata nuk ia kanë borxh përgojimin ish shefit të një qeverisje të pafat, ashtu si nuk ia kanë as nënat, motrat, gratë dhe bijat e gjithë atyre që në këto njëzet e ca vite janë nëpërkëmbur prej gojës së tij.

Nëse do të kishim të njëjtin kut si Berisha plak dhe Berisha vocërrak, mund të kishim thënë shumë gjëra, të cilat nuk do të ishin të natyrshme. Mirëpo, herë pas here, si thonin dikur, janë disa njerëz të cilëve u duhet vënë kufiri, megjithëse ata nuk e njohin të drejtën e vetëpërmbajtjes. Fjala nuk bën mort, thonin dikur, por gjuha e ligë është e rëndë. Ajo të kujton atë thënien tjetër të mençur se “më i keq është gërgasi, se sa dorasi”, dhe nuk ka njeri më të përkushtuar ndaj së keqes se sa Berisha i madh.

Berisha e ka krejt të lehtë të merret ditën dhe natën me një foto të natyrshme dhe të bëjë një shënim djallëzor, por nuk e ka për gjë të recitojë në gjuhë të huaj poezi të Eseninit apo të të tjerëve, si stërmundim pleqësor ndaj së bukurës. Do të mund të hamendësonim se si përkushtim ndaj kësaj rënieje pleqërore mund të jesh edhe kandidate në një qytet të madh për bashkinë e tij; ashtu si mund të kishte dhjetëra hamendësime të tjera.

“Burri” i fjalës, i cili e gjen gjithnjë e kudo të keqen e asaj që shikon syri i tij i mbrapshtë, tani që filloi fushata e re elektorale do të bëjë rishtas sipas zakonit të vjetër. Kali i kuq e ka një huq, thonin të parët, dhe Berisha, si një kalë i kuq që ishte dikur, ka me vete edhe huqin e mashtrimit të pashoq, ashtu si nuk e ka për gjë që më pas, duke u tallur me të vërtetën të thotë, si në rastin Nano, “i besuat ju ato që thashë unë, por ato ishin për fushatë”. Sikur njerëzit gjatë fushatës të ishin patate dhe jo njerëz të lirë, të cilët, pikërisht nga fjalët e Berishës për ish shefin tjetër të qeverisë, përbuzën bulevardet, zaptuan selitë qeveritare, pushtuan RTSH, bënë thirrje për kryengritje, rrëzim pushteti dhe vrasje.

Çfarë është bërë me donacionet që ia dhuruan biznesmenët zonjës Berisha, kur ajo ishte zonja kryeministre e parë? A di njeri në këtë vend se cilat ishin shumat që përfitoi ajo nga dhuratat e pafund dhe kush e bëri bilancin e biznesit mjekësor që drejton? A ka dëshmi të përdorimit të të ardhurave që kanë kaluar nëpër duart e saj? Përse mbesa e Berishës gjendet kudo ku është edhe krimi: në Gërdec, tek Fazlliçi, tek firmat që mashtrojnë? Përse një tjetër, e lidhur me familjen e tij përdorte fondet shtetërore si mallin e të atit dhe askush nuk i kërkoi, qoftë edhe një herë të vetme, se si kishte ndodhur? Cila është e vërteta e pasurimit marramendës të bijës Berisha, sot Malltezi, pasuri në të cilën vila e Lalzit, më e madhja në këtë resort, me parkun e stërmadh para saj, e gjitha buzë detit, është vetëm një stërkalë pasurie? Me cilat të ardhura bëri vilat e tij njomëzaku Berisha, ku ishte zyra e tij, përmes së cilës përgojon ata që i ati i quan kundërshtar, si ndodhi sa hap e mbyll sytë me zotin Bojaxhiu? Di Berisha se çfarë bëjnë larg tij fëmijët e të birit, i cili, sapo kaloi rreziku, braktisi gruan e parë, ku ishte dërguar në besë dhe u lidh me një vajzë tjetër, dashuria e të cilëve dha frytet në një butik super të shtrenjtë?

Një foto e shefit të tashëm të qeverisë me njërën ndër bashkëpunëtoret e tij është gjëja më normale në botë. Një familje e nderuar në Shkodër, Halluni, të jetë pjesë e familjes progresiste, është po ashtu gjëja më normale në botë. Anormale është që, duke u thirrur në kodin e familjes, të nëpërkëmbësh vlerat e familjeve të të tjerëve, duke harruar se pas vetes ke lënë një pisllëk që nuk e pastrojnë as dhjetë breza.

Nuk më ha meraku për plakun Berisha. Edhe ai e di se koha e tij mbaroi. Më vjen keq për burrecët rreth tij, të cilët duke e ditur se vetëm duke përdorur të njëjtën gjuhë dhe duke pasur të njëjtin mentalitet, humbasin vlerat njerëzore.