“Pse kërkesa amerikane që Berisha të largohet nga parlamenti është iluzive dhe po kaq iluzion është t’i kërkosh Bashës ta përjashtojë atë nga PD”

Nga Viktor Malaj 

Botuar në DITA

Pas shpalljes “non-grata” të Sali Berishës dhe familjes së tij nga qeveria amerikane, ambasadorja e atij vendi u prononcua disa herë lidhur me “pastërtinë e parlamentit të ardhshëm”, prononcime që arritën kulmin me takimin e saj me z. Lulzim Basha dhe median duke u shprehur hapur se Sali Berisha nuk duhet të jetë deputet i Parlamentit të ardhshëm ose, së paku, nuk duhet të jetë pjesëtar i Grupit Parlamentar të PD-së.

Për kundërshtarët politikë të Sali Berishës, dhe për shumë shqiptarë që nuk pajtohen me modelin anakronik, të pakulturuar, të dhunshëm dhe ligjshkelës që ai përfaqson, këto prononcime diplomatike pa diplomaci sjellin gëzim dhe shpresë. Megjithëse jam prej atyre shqiptarëve që ka bindjen e patundur se, për shkak të së kaluarës së tij politike, të largët dhe të afërt, të mbushur me vulgaritet dhe brutalitet antiligjor si në komunikim edhe në veprimtari praktike, z. Berisha do të duhej ta kalonte në burg jetën e tij pas vitit 1997, ndihem shumë keq kur shoh ndërhyrjet e përsëritura të superfuqisë botërore për ta nxjerrë atë nga skena politike. Ndihem keq për dy arësye: sepse për 30 vjet ne si popull nuk kemi mundur ta eleminojmë tërësisht nga politika një figurë të tillë groteske dhe dëmsjellëse dhe, së dyti, sepse aftësitë tona shtetformuese dhe shtetfunksionuese, si dhe integriteti ynë shtetëror janë kaq poshtë saqë bën të nevojshëm angazhimin ndërkombëtar dhe lejon ndërhyrjen e huaj në problemet e brendëshme në atë shkallë saqë ulë prestigjin tonë përpara botës.

Siç dihet, shpallja e dikujt “non-grata” është një akt politik që mund të ketë shkaqe të ndryshme. Në themel të shpalljes si të tillë të S. Berishës qëndrojnë dy argumente (të paktën, deri tani kaq dimë): përdorimi i postit zyrtar për korrupsionin familjar dhe të bashkëpunëtorëve të tij, dhe veprimet e tij minuese për zhvillimin demokratik të vendit. Në thelb, këto dy konkluzione hedhin tërësisht në erë figurën e tij politike dhe përputhen me bindjen e jo pak shqiptarëve- ku bëj pjesë edhe unë- se S. Berisha përfaqson një figurë politike të rreme dhe kriminale, veprimtaria politike e të cilit nuk ka qenë e motivuar prej idealesh dhe e udhëhequr prej parimesh por, thjesht dhe vetëm, ka shfrytëzuar momentin historiko-politik të ndryshimit të sistemeve politike për të përmbushur ambiciet e veta sunduese të maskuara me parulla joshëse demokratike.

Në reagimin e tij dhe të “zyrës avokatore” politiko-mediatike që i vjen në ndihmë shohim se ata e shmangin me kujdes konkluzionin amerikan se Berisha nuk ka qenë sjellësi i demokracisë apo “promotor i saj”, siç pohon pa u merakosur për mungesën e dinjitetit vetjak Tritani, ish-zëvendësi i tij në parti e qeveri, por ka qenë minues i demokracisë. E shmangin përmendjen dhe kundërshtimin e këtij argumenti pasi e kanë të qartë që shqiptarët kanë jetuar dhe përjetuar me dhjetëra akte antidemokratike, antiligjore dhe kriminale të kryer nga qeverisjet berishiste apo falangat politiko-ordinere të tij, nën frymëzimin, drejtimin dhe mbrojtjen e tij. Ai dhe ata i referohen gjithnjë vetëm anës korruptive të shkaktuar, mbështetur apo mbrojtur nga qeverisjet e tij dhe ai vetë, anë që iu ka mundësuar familjes dhe bashkëpunëtorëve të tij përfitime të paligjshme dhe iu ka siguruar paprekshmëri ligjore. Ata këmbëngulin këtu, duke kërkuar “prova, dokumente dhe fakte”, përndryshe gjithçka është e sajuar dhe bazohet “në raportet e armiqve të mi… Edi Rama dhe Xhorxh Soros”.

Duke iu referuar konkluzionit amerikan se Berisha ka qenë minues i demokracisë, nuk na lejohet të lundrojmë në detin e paanë të filozofimeve, interpretimeve dhe abstragimeve por t’i shohim dhe gjykojmë gjërat konkretisht. I quajturi sistem demokratik ka disa parime që nuk janë vetëm politike, por edhe juridike të sanksionuara në konventa ndërkombëtare. Për të përcaktuar sa demokratik është sistemi politik i një vendi dhe për të konkluduar nëse një individ politik është promotor apo minues i demokracisë, nuk kemi njësi të tjera matëse veçse t’iu referohemi zbatimit apo moszbatimit në praktikë të këtyre parimeve.

Rrjedhimisht, duke ditur se respektimi i pluralizmit politik; zhvillimi i zgjedhjeve të lira e të ndershme; marrja dhe dorëzimi i pushtetit në mënyrë paqësore dhe vetëm nëpërmjet proceseve zgjedhore; ngritja e një sistemi profesional dhe apolitik të drejtësisë; lejimi dhe respektimi i shtypit dhe medias së lirë, i grumbullimeve dhe protestave të ligjshme; respektimi i pronës private, konkurrencës të lirë dhe të ligjshme, si dhe lufta serioze kundër krimit e korrupsionit përbëjnë shtyllat orientuese të sistemit, atëherë ne e kemi më të lehtë dhe më të qartë përcaktimin e natyrës së sistemit dhe vlerave apo antivlerave të atyre që na kanë drejtuar dhe na drejtojnë.

Duke pasur parasysh sa më sipër, pa pritur vlerësimet e të huajve, duhet ta kemi vetë të qartë se nuk mund të konsiderohet demokratike një qeverisje dhe as “promotor i demokracisë” një udhëheqës politik që falsifikojnë apo dhunojnë procese zgjedhore (si ato të 1996, 2009, 2011), rrahin e burgosin gazetarë e djegin redaksi gazetash, burgosin e rrahin, madje edhe vrasin kundërshtarë politikë, vendosin gjendjen e jashtëzakonshme dhe rizgjidhen presidentë nën këtë gjendje dhe vetëm me votat e partisë së tyre, organizojnë konfrontime të armatosura të gjysmës së popullësisë së vendit kundër gjysmës tjetër dhe planifikojnë përdorimin e artilerisë, aviacionit dhe LHL kundër popullsisë civile, sulmojnë, djegin e pushtojnë komisariate policie dhe institucionet qendrore të shtetit (1998) apo lejojnë hapur trafiqet e naftës, armëve, drogës etj. dhe mbrojnë zyrtarët e tyre kur kryejnë krime dhe korrupsion. Këto dhe shumë akte të tjera i ka kryer Sali Berisha dhe çeta e tij politike prandaj shtypi anglez i marsit 1997 e shpallte qeverisjen e tij “regjim gangsterësh”, ndërsa shtypi gjerman i shkurtit 1998 e konsideronte Sali Berishën “si kryetar shteti rezultoi një katastrofë, ndërsa si shef i opozitës ai është një ordiner i rrezikshëm”.

Pse duhet të presim të na i thotë këto gjëra qeveria amerikane apo cilado qeveri e huaj kur ne i dimë dhe pjesa më e shëndoshë moralisht dhe kombëtarisht e popullit tonë i ka përjetuar këto fenomene me keqardhje, dhimbje dhe trishtim?! Historia politike e Sali Berishës ka qenë dhe mbetet histori e mashtrimit, trillimit dhe hipokrizisë sepse ka propaganduar sa askush parimet e shtetit demokratik dhe i ka shkelur si pak kush ato. Edhe në konferencën e fundit për shtyp ai pohoi me demagogji se “PD u themelua mbi parimin e respektimit të të drejtave të njeriut…”, por ballafaqimi i këtyre parimeve me sjelljet dhe veprimet e tij dhe shpurës politike që e ndjek i nxjerr ata armiq të këtyre parimeve.

Sa i përket argumentit tjetër amerikan që lidhet me përkrahjen dhe mbrojtjen e korrupsionit familjar dhe të bashkëpunëtorëve politikë, Berisha, dhëndri i tij dhe tufa e idhujtarëve pa krena kërkojnë provat, përndryshe ata citojnë Çurçillin që thoshte “E vërteta është e padiskutueshme/ Ligësia mund ta sulmojë/ Injoranca mund ta përqeshë/ Por, në fund ajo mbetet aty”. Po, kjo është e vërtetë. E vërteta mbetet aty por jo “e vërteta” subjektive, idhujtare dhe privilegjuese, por e vërteta që flet vetë. Privatizimet e qindra objekteve sociale, dhënë me çmime qesharake aktivistëve apo zyrtarëve partiakë; trafiqet galopante të naftës dhe armëve; pranimi i dhuratave qindra mijëra euro (në formë studiosh) nga biznesmenë përfitues tenderash dhe trafikues droge; angazhimi i familjarëve në privatizime dhe ndërtime korruptive dhe krijimi prej tyre i kompanive ndërmjetësuese (seksere) që përfitojnë miliona euro nga tenderat që qeveritë berishiste iu aprovojnë “të konsultuarve” prej këtyre kompanive; ndërhyrjet e fshehta dhe të hapura që merrnin në mbrojtje bashkëpunëtorët në qeverisje (rastet Meta dhe Basha); pengimi i hapur dhe i pranuar i drejtësisë në hetimin e ngjarjeve të 21 janarit 2011 etj.etj. nuk janë asgjë tjetër veçse favorizime të korrupsionit dhe krimit.

Duke parë se Sali Berisha ka qenë jo vetëm frymëzues dhe regjizor i shumicës së krimeve të lartpërmendura, por ai, në vend që të zinte mend e të pendohej duke u larguar përfundimisht nga skena politike, ka vazhduar dhe vazhdon të bëjë moralizuesin, udhëzuesin, shpifësin, përçarësin dhe nxitësin e kaosit politik, qeveria amerikane vendosi t’i thotë ndal dhe, ndoshta, kështu shpresonte t’i jepte goditjen e fundit për ta larguar përfundimisht nga ndikimi politik në Shqipëri. I ashtëquajturi ligj i dekriminalizimit, me të cilin Berisha, Basha dhe PD krenohen se janë nismëtarë, ka larguar nga politika dhe punët shtetërore individë që kanë rrahur apo plagosur bosët e tyre në emigracion pasi nuk i paguanin, dhe janë larguar nga politika vetëm pse nuk e kanë deklaruar këtë fakt, pra si gënjeshtarë. Ndërkohë, individë politikë si Berisha, Basha e të tjerë majtas e djathtas, që mbajnë mbi shpinat e tyre krime monstruoze dhe akte korruptive gjigante vazhdojnë të përcaktojnë të sotmen dhe të ardhmen e shqiptarëve.

Ligjërisht, Berishën dhe askënd tjetër nuk mund ta pengojë të hyjë në Parlamentin shqiptar as qeveria amerikane dhe as KQZ pasi e ka çertifikuar si deputet. Largimi nga politika mund të vijë ose nga dorëheqja e tij, ose nga ndonjë proces penal që kërkon heqjen e imunitetit. Kërkesa amerikane që Berisha të largohet nga Parlamenti dhe PD të distancohet prej tij, qoftë duke mos e pranuar në Grupin Parlamentar, është iluzive. Është e tillë sepse Sali Berisha ka bërë ato që ka bërë dhe është sjellë ashtu si e njohim edhe për faktin se morali dhe pjekuria politike e partisë që ka drejtuar ka qenë e atij niveli të mjerë që nuk e ka penguar të “shijë në lëmë”, madje e ka ndihmuar, frymëzuar dhe mbrojtur kudo e për gjithçka. Figurativisht, kur themi Berisha nënkuptojmë PD dhe anasjelltas. Shumica e anëtarëve dhe figurave politike të asaj partie janë Berishë të vegjël që ndajnë me të të njëjtin moral dhe koncept për shtetin, demokracinë dhe të drejtën. Ashtu si Zogu dhe Hoxha, as Berisha nuk do kishte mundur të bënte çfarë ka bërë pa ndihmën dhe gatishmërinë e “bijve” politikë në parti.  A duhet të besojmë ne se do të heqin dorë nga Berisha dhe berishizmi shpura e ish – zyrtarëve të tij partiakë dhe shtetëror, të cilët u bënë ” zegjinë ” duke mos qenë askushi, apo disa gra politikane, të cilat kur Sali Berisha dha dorëheqjen nga qeveria dhe partia, qanë me dënesë më shumë se të ishin njoftuar për vdekjen e bashkëshortëve të tyre ?!

T’i kërkosh L. Bashës të përjashtojë Sali Berishën nga Grupi Parlamentar i PD-së është iluzion sepse ai është njëri prej bijve politikë më të denjë të Berishës. Nuk është thjesht çështja se po vihet në pozitë të vështirë. Jo! Ai e ka shpallur me kohë dhe me krenari se “ne i përkasim shkollës politike të Sali Berishës” dhe se “Berisha është një aset kombëtar, jo vetëm i PD-së por i demokracisë shqiptare”. Ai i detyrohet Berishës për gjithçka ka arritur në jetë pa kurrfarë mundimi dhe zotësie, duke e marrë nga një zyrtar i thjeshtë në Kosovë, duke e bërë deputet e ministër në tre dikasteret kryesore ku ka lënë gjurmë krimesh e nuk është ndëshkuar, duke e bërë kryetar partie pa ditur fare ç’është partia. As Basha dhe asnjë prej atyre që kanë konstitucionin moral si ai dhe detyrimet jetësore e politike ndaj “Babës” në këtë shkallë nuk do të mund ta bënin këtë akt. Po të vihet re me kujdes, as konkurrentët e tjerë për kryetar partie nuk iu kundërvunë hapur Berishës dhe berishizmit, ngaqë ata kanë ardhur me dëshirë aty megjithëse i njihnin bëmat partiake e qeverisëse, kanë qenë bashkëpunëtorë dhe, disa prej tyre, bashkëfajtorë në aktet antidemokratike e antiligjore të historisë qeverisëse dhe opozitare të asaj partie.

Ata, të gjithë e dinë mirë se rënia përfundimtare e Berishës është rënie edhe e mitit të rremë të PD-së si parti që “rrëzoi komunizmin, solli pluralizmin, vendosi demokracinë…” e të tjera broçkulla pa fund. Përpara zgjedhjeve të 25 prillit shpreha bindjen time se edhe në ato zgjedhje duhej rivotuar qeverisja aktuale, duke mundësuar kështu rënien e berishizmit dhe berishistëve në PD dhe përgatitjen e saj si alternativë e besueshme në zgjedhjet e 2025. Një gjë e tillë, fatkeqësisht, nuk ndodhi dhe, megjithë të metat serioze të qeverisjes aktuale, PD nuk duhet votuar për të qeverisur derisa të shkëputet solemnisht dhe praktikisht nga berishizmi.

Berisha dhe avokatët e tij të paktë sillen si burracakë në reagimin ndaj vendimit amerikan që e shpall “non-grata”. Është normale, e pritshme dhe e pranueshme që vendimi amerikan të kundërshtohet. Si çdo vend dhe qeveri tjetër e botës, edhe SHBA dhe qeveria e saj nuk janë të pagabueshëm, të pakundërshtueshëm dhe të pakritikueshëm, por të pretendosh se ti “vdes” nga dashuria për Amerikën dhe ta zhvlerësosh vendimin duke e quajtur komplot të një miliarderi amerikan që minon politikën amerikane tregon gënjeshtër dhe gjithkush të merr për trushkundur, qoftë edhe duke shtruar pyetjen: si është e mundur që politikën amerikane ta minojë  një milardier dhe shteti më i fuqishëm i botës nuk ka fuqi t’i tregojë vendin, kur njerëz që guxojnë ta sfidojnë jo kaq rëndshëm i kërkon, i gjen dhe i asgjeson edhe në shpellat e Afganistanit?! Të shkosh edhe më tutje duke pretenduar se kjo ka ardhur nga fakti se ti, ashtu si administrata amerikane, je bërë pengesë për këmbim territoresh midis Serbisë dhe Kosovës duke iu kunëdrvënë qëllimeve proserbe të një milardieri amerikan, kjo të bën edhe qesharak. Çfarë interesi ka një miliarder amerikan të këmbehen territore midis dy vendeve ballkanike? Si është e mundur që dy administrata të ndryshme amerikane shfaqen të pafuqishme dhe nuk i tregojnë vendin një miliarderi i cili njihet si mik i demokratëve dhe “armik” i republikanëve? Si mund të jetë kaq i fuqishëm Kryeministri i Shqipërisë z. Rama saqë qeveritë amerikane, pa i verifikuar “raportet” e tij paskan marrë vendime drastike zhvlerësuese kundrejt një “miku” të Amerikës? Si mundet që një politikan “pensionist” si Sali Berisha, që ka 8 vjet pa pushtet dhe ka në dispozicion vetëm “pisqollën” që e zbraz në WC dhe “qytetarin dixhital” që i jep zë “pisqollës” mundet të pengojë këmbimin e territoreve midis dy vendeve ballkanike?!

Natyrisht që nuk ka vend të kërkosh që të thuhet hapur e vërteta, se tek ai që ka dhënë prova paburrërie nuk mund të kërkosh burrëri, por shigjetat mund t’i drejtonte tek një tabelë më pak imagjinare se kjo me Sorosin. Kjo s’ka të bëjë fare me faktin nëse Soros apo Rama janë njerëz të ndershëm apo banditë. Është logjika e funksionimit të shtetit, sidomos atij perandorak, që nuk të lejon të besosh se dikush u shpallka “non-grata” aq lehtë dhe pa i shkelur në kallo perandorisë dhe jo “bijve” të saj shëtitës. Duke përdorur standarde të dyfishtë, në konferencën e tij të shtypit, Saliu nga njëra anë fajësonte “raportet e Ramës” që kanë bindur administratën amerikane të vendosë shpalljen e tij “non-grata”, ndërsa, kur erdhi puna tek anulimi që qeveria amerikane i bëri emërimit të zonjës Kalaveci si ambasadore në Tiranë, tha se “Emërimi i ambasadores Kalaveci u anulua jo nga lobimet e z. Basha, sepse kjo do ta bënte z. Basha të stërfuqishëm”. Po z. Rama a është i plofuqishëm?!

Jo! Qeveria amerikane e ka marrë një vendim të tillë pas shumë informacioneve mbi dy dhjetëvjeçarë rreth veprimeve dhe sjelljeve të S. Berishës dhe, për shkak të rolit të tij si “minues i demokracisë” në Shqipëri i ka dërguar pusullën që meritonte. Ai, edhe sot nuk njeh zgjedhjet e 25 prillit dhe i quan “më të padenjat në historinë e një vendi të lirë” (i ka harruar ato të 1996, 2009, 2011), bashkëpunimin pozitë-opozitë e shpall si “dramën më të madhe të Shqipërisë dhe shqiptarëve”. Nga njëra anë pretendon se “Opozita e shpëtoi Reformën në Drejtësi nga kapja” dhe, po aty shpall se “Reforma në Drejtësi ka dështuar sepse është kapur nga Rama dhe Soros”. Janë këto dhe qindra veprime e qëndrime të tij të mëparshme që kanë imponuar vendimin amerikan dhe jo ajo që thotë z. Mentor Nazarko se “SHBA do të shtyjë Ballkanin nga drejtimi integrues dhe, hëpërhë, Berisha është zgjedhur, fatkeqësisht, si shembull për t’u ndëshkuar për këtë politikë agresive të SHBA”-së.

Po të kishim qenë më të pjekur politikisht, më të përgjegjshëm kombëtarisht dhe më të moralshëm qytetarisht, modelin Berisha duhej ta kishim shpallur “non-grata” me kohë vetë ne shqiptarët dhe të mos prisnim të na thoshte bota ato që ne i dimë shumë mirë, por i kemi toleruar shumë keq dhe tepër gjatë. Statusi aktual i Berishës duhet të jetë një mësim i mirë edhe për disa bashkëpunëtorë apo kundërshtarë të tij politikë.

Zonja ambasadore në përpjekjet e saj duhet të ketë parasysh se Sali Berisha e ka parë dhe e sheh Partinë Demokratike si pronë të tijën personale. Kjo është e nevojshme që përballja me të të mos ketë kosto për vendin.