FOTO-REPORTAZH/Kemi dalë në Pazar

Nëse bën një xhiro nga këto anë, e sigurt që pas pak minutash qerpikët e tu do të duken si gjethet e palmës të rënduara nga pluhuri, dhe jo vetëm qerpikët. Imagjinoni ç’ndodh me: djathin, gjizën, peshkun, ullirin, pulën… që shiten aty, pranë e pranë njëri-tjetrit. Ndodhemi në sheshin “Avni Rustemi”, aty ku pak metra larg qendrës së Tiranës, gjendet një nga tregjet më të vjetra të kryeqytetit, i njohur me emrin “Pazari i Ri”.

Nëse i bën një vizitë të shkurtër këtij tregu, gjëja e parë që të tërheq vëmendjen është aroma e pakëndshme dhe ambienti aspak higjenik. Duket sikur e keqja më e madhe vjen nga nëntoka se sa nga sipër saj, e kemi fjalën për ujërat e zeza që shfaqen herë pas here. Gjithashtu, mënyra e organizimit lë për të dëshiruar, për të mos thënë që çdo gjë është “rrumpallë”. Duhet pranuar që vit pas viti ka patur përmirësime, por sot e kësaj ditë është ende shumë larg standardit që duhet të ketë një treg. Ndryshimet të ngjajnë me qepjet që mund t’i bëhen një cope të grisur, të cilën nuk ke ku ta kapësh më parë.

Pamja që të ofrohet sot është një katrahurë. Kudo sheh produkte ushqimore në qiell të hapur mes mizave, pluhurave dhe tymit të dhjetëra makinave që e përshkojnë çdo ditë këtë treg. Ajo është një nga zonat me intensitet të lartë lëvizjeje të automjeteve. Me një infrastrukturë rreth e rrotull që është e pamundur ta mendosh, por që është e vërteta që këtë treg e përfaqëson. Mjafton vetëm një herë të kalosh përmes këtij tregu, kupton dhe shikon se ai është i tejmbushur me produkte të ndryshme ushqimore duke filluar nga fruta-perimet e deri te llojet i mishrave që ofron për shitje. Peshqit gjenden nëpër dyqane, por me dyer hapur, ose dyqane me të gjithë faqen e murit në anë të rrugës të hapur. Por së paku, tregtarët e peshkut zakonisht e përpiqen ta mbajnë të larë trotuarin dhe rrugën përpara tyre, duke menduar se do t’i mbrojnë nga pluhuri produktet e tyre.

Fruta-perime të freskëta, të thata apo frigoriferi, të paçara apo të çara, të pambushura apo të mbushura, shiten jashtë edhe ato, në anë të rrugëve kuturu gjithë pluhur. Më shpesh mbi disa arka ngritur nga toka, por edhe përtokë fare. Më të tmerrshme mes tyre duken turshitë e mbushura me salcë, të cilat s’mund të lahen, por edhe gjithçka tjetër që normalisht nuk duhet të shitet në ambient të hapur.

Tek u afrohesh tregtarëve, disa nuk të presin dhe kërkojnë të largohesh, me pretekstin se i pengon në punë. Disa të tjerë nuk të kthejnë përgjigje dhe nuk pranojnë që t’i pyesësh për diçka tjetër përveç çmimeve të produkteve që ato shesin. Kanë frikë mos zgjojnë mendjen e ndonjërit që mund t’i shkojë e t’i ndërpresë punën. E me të drejtë, ata mbajnë familjet me ato të ardhura. Janë të paktë ata që pranojnë të thonë vetëm dy fjalë. Teksa i drejtohesh një zonje rreth të 50-ve duke e pyetur për gjendjen e tregut, e heshtur të dëgjon me vëmendje dhe me qetësi të përgjigjet: “Vajzë unë nuk di asgjë, pyet ndonjë njeri me shkollë”. Nga kjo gjë kupton që ata hezitojnë të flasin për arsye që nuk i thonë. Megjithatë, më shumë se sa fjalët, flasin pamjet e këtij tregu!

Pak histori

I ndërtuar në vitin 1972, ky treg për vite më radhë ka qenë në shërbim të vendasve që në atë kohë numëronte më pak se 200.000 mijë banorë. Ky treg zëvendësoi atë që quhej tregu i vjetër, i cili më përpara ndodhej në vendin që sot njihet si Pallati i Kulturës.

Karakteristika kryesore ishte se edhe pse hapej çdo ditë, dita e enjte cilësohej si ditë pazari për vendasit. I gjithë prodhimi shitej brenda ditës, pasi dhe çmimet ishin në bazë të nivelit të popullsisë. Të gjitha mallrat vinin nga fshati dhe mblidheshin në një magazinë të madhe për t’iu shpërndarë më pas tregtarëve. Puna ishte e ndarë në grupe apo siç e quanin ata, në kooperativa, për mirëmbajtjen e saj rolin kryesor e luante qeveria, e cila ishte dhe institucioni që ndërhynte në çmimet e mallrave të konsumit. Organizimi i tregut ishte i realizuar në mënyrën më të mirë. Çdo tregtar gëzonte një banak prej betoni dhe një çezme uji që ishte në shërbim të frutave dhe perimeve, si edhe i gjithë tregu ishte i mbyllur për të evituar pluhurin e rrugës. Në atë kohë, krahas tregut të mallrave të konsumit, në aty gjeje edhe shumë dyqane prej dërrase për ndërtim, këpucari, metrazhe, argjendari si edhe një dyqan posaçërisht për bërjen e opingave, pa harruar edhe artizanalet e shumta, të cilat përgatiteshin nga vendasit për t’u nxjerrë në treg ditën e pazarit, pra të enjten. Por, sot 42 vjet më pas gjendja ka ndryshuar shumë, asgjë nuk është më si më parë…

Inspektimi

Tiranë, AKU: Shqetësuese ujërat e zeza pranë tregjeve

Autoriteti Kombëtar i Ushqimit ka shprehur shqetësimin dhjetë ditë më parë për infrastrukturën jashtë njësive të tregtimit, e cila ka të bëjë me kanalizimet, si të ujërave të bardha e të zeza, e cila është detyrë e Bashkisë Tiranë. Deklarata e AKU-së është bërë pas inspektimit në një nga tregjet më të frekuentuara të kryeqytetit, në Pazarin e Ri, pranë Sheshit “Avni Rustemi”. Gjatë kontrolleve që u bënë, janë inspektuar 27 subjekte, ndërsa kushtet higjieno-sanitare të tregtimit ishin të përmirësuara në krahasim me inspektimet e mëparshme. Ndërkohë, janë evidentuar disa raste, kur produktet nuk shoqëroheshin me dokumentacionin e rregullt, si fletë-analizat, certifikatë veterinare etj, ndërsa subjekteve u janë lënë detyra. AKU shprehet se do të vazhdojë edhe në ditët e ardhshme aksionet e koordinuara me drejtoritë rajonale, si dhe policinë e shtetit e atë bashkiake, në tregje të tjera në Tiranë, në qarqet e tjera të vendit si dhe rrugët nacionale.

Ka edhe kështu

Paradoksi i Pazarit të Ri, Bashkia e “shpall” turistik!

Pavarësisht gjendjes skandaloze të këtij tregu, si për ironi, Bashkia e ka përfshirë atë në guidën turistike të qytetit të Tiranës, si një destinacion që duhet të vizitohet patjetër nga turistët e huaj. Ndoshta do të ishte më mirë që specialistët e bashkisë, përpara se ta përfshinin në guidën turistike, ta vizitonin njëherë tregun, për të parë gjendjen, se, turp për faqe të zezë, mirë ne jemi mësuar, por do na nxjerrin bojën në botë. Apo na ka dalë boja ne!?

Ndotja

Pazari i Ri – 110 mg/m3 është niveli i ndotjes së ajrit nga grimcat e imta (PM10) tek kjo zonë; norma e lejuar nga BE-ja është deri 50 mg/ m3.