Habia e radhës, kritikë për kritikun e një libri që nuk e ka lexuar atë!

Fatos Tarifa

Sa poshtë ka rënë gazetaria shqiptare! Në ç’nivel të mjeruar është ajo! Të paaftë për të bërë vetë analiza mbi ngjarje e dukuri të jetës politike, ekonomike e kulturore në vend, gazetarët tanë, jo rrallëherë na shesin si “produkte të gatshme” idetë që shprehin, ose gjepurat që postojnë në Facebook disa prej “intelektualëve” tanë. Këtë herë, habia e radhës ishte botimi dje, në Panorama, i opinionit që ka postuar në Facebook një letrar apo studiues, si Sadik Bejko. Edhe titulli i njoftimit në atë gazetë ishte “domethënës” dhe shproporcional me përmbajtjen dhe rëndësinë e asaj çfarë i komunikohej publikut: “Bejko për Bllokun e Kalos: Shërbim devotshmërie”.

Ky zotëri, që nuk është shquar kurrë për asgjë, pa pasur durim ta lexojë një libër shumë të mirë, Bllokun, që Prof. Isuf Kalo, mjeku personal i Enver Hoxhës, ka botuar ditët e fundit me UET Press, nxiton ta stigmatizojë autorin e tij, një njeri të shquar të mjekësisë shqiptare, si “një nëpunës besnik ndaj shefit të vet edhe kur atë e kanë liruar nga shërbimi”. Pohim më qesharak e më sharlatanesk se ky nuk ka si bëhet. Për më tepër, nga dikush që pohon se ka lexuar vetëm disa fragmente të librit “në rrjetet sociale”, por jo vetë librin.

E bukura është se, z. Bejko, nuk e di se për ç’arsye, ishte i pranishëm (ka shumë të ngjarë i paftuar) në promovimin e këtij libri tri ditë më parë dhe i dëgjoi vlerësimet pozitive që u thanë për të. Unë vetë, pasi e kisha lexuar Bllokun e Prof. Kalos në dorëshkrim, jam shprehur publikisht për këtë libër me këto fjalë: “Një mister antiutopik orwellian i zbuluar krejt papritur para syve tanë nga një dëshmitar i besueshëm, përmes një optike realiste dhe humaniste. Prof. Kalo e merr lexuesin në labirintet e panjohura të Bllokut për të shpjegur se si funksionoi diktatura komuniste në Shqipëri dhe cila ishte hierarkia e atij sistemi. Një libër që duhet lexuar nga kushdo”.

Sadik Bejko, që supozohet të jetë një “njeri i letrave”, pra që lexon, mendon dhe shkruan, u thotë miqve të tij në Facebook—dhe Panorama nxiton t’i bëjë publike fjalët e tij për lexuesit e saj, sikur ato fjalë t’i kish thënë Noam Chomsky, Adam Michnik apo Harold Bloom—se botimi nga Prof. Kalo i kujtimeve të tij në një libër si Blloku, shpreh gjoja “devotshmërinë” me të cilën autori, ky personalitet i shquar i mjekësisë sonë, i ka shërbyer diktatorit komunist, si mjek personal i tij. Për më tepër, Bejko, i cili, e përsëris, pohon se nuk e ka lexuar librin e Prof. Kalos, i akuzon autorin dhe botuesin e tij sikur këta, me botimin e këtij libri, synojnë të “rehabilitojnë” diktatorin komunist dhe bashkëshorten e tij.

Unë kam njohur në jetë shumë njerëz mendjengushtë, por mendje-ngushtësia, subjektiviteti dhe malinjiteti me të cilin z. Bejko e vlerëson një libër shumë të mirë (pa e lexuar atë), një libër shoqërisht të dobishëm dhe një burim informacioni shumë të rëndësishëm, krejt të veçantë në llojin e vet e të besueshëm për historianët dhe studiuesit tanë të periudhës së socializmit shtetëror, më habisin në atë masë, sa pyes veten (dhe ju, të dashur lexues) se si është e mundur që ka, ndër “profesorët” tanë, të tillë njerëz, si z. Bejko, që dinë kaq shumë, që ua kuptojnë qëllimin autorëve edhe pa ua lexuar veprat (paçka se vetë këta profesorë nuk kanë botuar ndonjë vepër në jetën e tyren), që çdo përpjekje të ndershme, të vështirë, kurajoze, dinjitoze e të dobishme për shoqërinë, siç është, me shumë meritë, edhe Blloku i Prof. Kalos, e shohin si një nostalgji për të shkuarën komuniste, apo si një përpjekje për të indoktrinuar publikun e sotëm?

Dhe gazetarët tanë, të lumturuar që Sadik Bejko, ky mendimtar dhe kritik i shquar, postoi në Facebook dy-tre mendime in-koherente, joracionale, nxitojnë t’ia bëjnë ato të njohura një publiku, që nuk do t’ia dijë për Facebook-un e Bejkos dhe as për gjykimet e painformuara dhe pa asnjë vlerë të tij.

Këdo që dëshiron të dijë më shumë e të kuptojë më mirë se si u instalua, si funksionoi dhe si u rrëzua diktatura e proletariatit në Shqipëri dhe cili ishte, në të vërtetë, “Blloku i udhëheqjes”, apo qendra ontologjike e atij regjimi, unë e këshilloj të mos vërë re se ç’thotë një letrar a kritik i dështuar, si Sadik Bejko, por të lexojë këtë libër të jashtëzakonshëm që ka shkruar Prof. Isuf Kalo. Vetëm atëherë lexuesi do të jetë në gjendje të kuptojë e të vlerësojë vetë, duke përdorur, siç thoshte Kanti, inteligjencën e tij dhe të askujt tjetër.