HISTORIA: “Një gjysh i vrarë dhe një baba i dënuar…” Rrënjët ballkanase të Princit Filip, një histori që ai vetë ka dashur përherë ta harronte

time

Vdekja në moshën 99-vjeçare e princit Filip të Britanisë, bashkëshorti i mbretëreshës Elizabetë, përfundon një kapitull të gjatë në marrëdhëniet midis familjes mbretërore britanike dhe homologëve të tyre ballkanas.

Ai kapitull filloi në vitet 1890, kur princeshë Maria e Edinburgut u bë princesha e kurorës, më vonë mbretëresha, e Rumanisë – dhe vazhdoi kur vajza e saj, gjithashtu Maria, u bë mbretëresha e Jugosllavisë pasi u martua me mbretin Aleksandër.

Filipi ishte hallka e tretë kryesore në këtë zinxhir mbretëror britaniko-ballkanas, pasi kishte lindur në familjen mbretërore greke në qershor 1921 në Korfuz në një kohë krize të dëshpëruar si për vendin ashtu edhe për dinastinë.

Babai i tij, Princi Andre, kishte komanduar një korpus ushtrie që kishte marrë pjesë në atë që tani është Turqia pas Luftës së Parë Botërore në një mision për të gdhendur një Greqi më të madhe.

Ëndrrat e zgjerimit u kthyen në katastrofë kur turqit e gjallëruar, nën drejtimin e liderit të tyrë të ri, Kemal Ataturk, shpartalluan ushtrinë greke dhe shkatërruan qytetin dikur të lulëzuar dhe kryesisht grek të Smyrnas, tani Izmiri, duke çuar në dëbimin masiv të miliona grekëve nga Azia e Vogël.

Grekët e mundur iu drejtuan të zemëruar familjes mbretërore dhe princi Andre u dënua me vdekje për tradhti.

Pasi Britania protestoi, ata në vend të kësaj u dëbuan nga vendi, duke u arratisur me një anije të Marinës Mbretërore Britanike dhe Filipi flinte në një arkë portokallesh. Ai ishte vetëm 18 muajsh dhe nuk do të rikthehej më aty për një kohë të gjatë.

Pak a shumë i birësuar nga xhaxhai i tij anglez, Lord Mountbatten, mëkëmbësi i fundit britanik i Indisë, ai u tërhoq nga ai në marinën britanike dhe në rrethin e ngushtë të anëtarëve të familjes mbretërore britanike si gjatë dhe pas Luftës së Dytë Botërore, duke tërhequr shpejt vëmendjen e trashëgimtares adoleshente të fronit britanik, princeshës Elizabetë, gruaja e tij nga viti 1947.

Nëna e tij e mrekullueshme dhe e çuditshme, Princesha Alice, megjithatë, u kthye në Greqi në 1935 pasi kaloi disa vjet në një sanatorium zviceran duke u trajtuar për skizofreni.

Duke i qëndruar pushtimit të ashpër gjerman gjatë luftës, duke rrezikuar jetën e saj, Alice mori me guxim një numër hebrenjsh dhe i fshehu ata nga nazistët – një akt trimërie që bëri që qendra Yad Vashem në Izrael t’i jepte asaj titullin “E drejtë midis kombeve”.

Princesha e lindur në Gjermani pengoi disa përpjekje naziste për të kontrolluar shtëpinë e saj në Athinë për hebrenj, duke u hequr si e shurdhër dhe se nuk mund të kuptonte se çfarë donin ata.

Më e interesuar për bamirësi sesa për pompozitetin mbretëror, pas luftës ajo themeloi një urdhër ortodoks infermierie me murgesha, duke e habitur Britaninë kur u paraqit në dasmën luksoze të djalit të saj në Westminster Abbey të Londrës e veshur me një veshje gri për murgesha.

Ajo u largua nga Greqia vetëm pas grushtit të shtetit të ushtrisë në 1967 dhe ndërroi jetë dy vjet më vonë në Londër, e cila tani ishte shtëpia e mbretërve grekë të mërguar.

Ajo dasmë e vitit 1947 në Londër ishte një nga mbledhjet e fundit të mbretërve britanikë dhe atyre ballkanas, të cilët u rrëzuan me shpejtësi nga fronet e tyre nga regjimet e reja të mbështetura nga sovjetikët.

Një nga t ftuarit ballkanas ishte kushëriri i largët i Elizabetës, mbreti Michael i Rumanisë, nipi i Marisë.

Ai u rrëzua nga froni dhe u dëbua nga regjimi i ri komunist pothuajse menjëherë kur u kthye në Bukuresht në dhjetor 1947.

Një figurë më fantazmë në të njëjtën dasmë ishte ajo e ish-mbretit Pjetër të Jugosllavisë, i biri i Marisë së Jugosllavisë, një viktimë e hershme e Perdes së Hekurt që mbyllej shpejt mbi Evropë. Ai ishte privuar nga froni i tij nga komunistët e Titos në 1945.

I njohur me pseudonimin “Fil greku” nga disa tabloidë në Mbretërinë e Bashkuar, besnikëria e Filipit ishte në të vërtetë e gjitha ndaj Britanisë, vendi që e prit nate të ri dhe i dha një vend si bashkëshorti i sovranes. Ai rrallë fliste për origjinën e tij.

“Nuk jam ndjerë kurrë nostalgjik për Greqinë. Një gjysh i vrarë dhe një baba i dënuar nuk më bën t’i dua autorët e krimeve”, tha ai një herë.

n.s. / dita

 

Share This Article
12 Comments
  • Megjithese Anglia hodhi ne lufte kunder Turqise 1 miljon ushtare,megjithese me ta u bashkuan edhe Flota Franceze,,,Turqia i mbyti ne Canak kala,ne brigjet e Galipolit ndodhen varret e 600 mije ushtareve britanike(australiane,neozelandeze)
    Me Greket Ushtria Heroike e popullit turk i lau hesapet shpejt e shpejt ne dy beteja.Ushtrinje greke e shpetuan nga mbytja ne Bosfor flota e varkave te peshkimit te peshkatareve greke te Stambollit.
    Gabimi i vetem i Ataturkut ishte braktisja e ishujve ne duart e grekerve.Mos vazhdimi i Yxhymit mbi ishujt prane bregdetit turk,po i kushton rende Turqise.
    Edhe Marreveshja e Lozanes ishte ne favor te grekerve.Nje popull qe shpartalloi dy superfuqite me te medha boterore,me nje ushtri greke te mbetur rrugeve si ceta hajdutesh,ne vend qe te imponohesh ne ndarjen e kufijve detare dhe tokesore me greqine e shpartalluar,,u be viktime e intrigave diplomatike.
    Sa per kete Filipin,,ky ka qene gjithmone NJE KOLLOVAR NE PALLATIN MBRETEROR TE ANGLISE.

    • Je ke fut kot o demo. Anglezet bashke me aleratet ne Galipoli (canekala) humben 45mije trupa. Nga 500 mije te dislokuara. Turqia humbi rreth 55 mije trupa nga 300 mije trupa te dislokuara ne luftim.

    • o lali
      këta shkruajnë sipas qefit të tyre!!
      as wikipedien nuk e lexojnë,e jo më shumë!!
      nuk ka ndonjë vlerë të madhe por jep të dhëna të mjaftueshme për të mos bërë gabime!!
      familja e tij është me përbërje daneze e gjermane,maunbaten ishte një xhaj i tij dhe maunbaten është përshtatja në anglisht i batenberg,që ishte emri i familjes në gjermani!!me anglinë ai ka lidhje të vona,pas azilit në francë!!
      pra me fillimin e shkollës në skoci!!pra rrënjët e tij nuk janë këto që japin këta!!

  • Greqia e madhe eshte arrire ne saj te ndihmes Franko-Angleze. Me ndihmen e tyre bene dyfishimin e territorit duke perzen popullaten qe nuk deklarohej ortodoks.

    • është shumë e mundur,por për siguri duhet pyetur alfred cako!!ai i njeh të gjitha ato që asnjë nuk i njeh!!
      të garantoj që ka për ta nxjerrë të të njëjtës familje me xim kulufin(jo këtë tonin por atë të vërtetin) nga nëna,dhe me ver llapën nga baba!!

  • Grewia u zmadhua pese here duke grabitur tokat shqiptare
    Selaniku kurre nuk ka qene grek por shqiptar e cifut
    Por jeta vazhdon
    Patjeter do te kthehet haka tek i zoti

  • Duke i qëndruar pushtimit të ashpër gjerman gjatë luftës, duke rrezikuar jetën e saj, Alice mori me guxim një numër hebrenjsh dhe i fshehu ata nga nazistët – një akt trimërie që bëri që qendra Yad Vashem në Izrael t’i jepte asaj titullin “E drejtë midis kombeve”.

    Nuk eshte e vertete !!!!

    • nuk e di këtë që thua ti e thonë këta,asnjë agjensi lajmesh nuk e dha si shëmbull,por thanë që dy motrat e filipit kanë qënë martuar me zyrtarë të lartë nazistë,von essen,më duket!filipi nuk i ka takuar deri në fund të viteve ’60,nëse nuk gaboj!!
      sidoqoftë në wikipedia italiane dhe britanike,ajo përmëndet,për këtë titull të dhënë në ’94,pas vdekjes,në atë gjermane,jo!!!
      bile i biri,filipi ka thënë “Unë dyshoj se kurrë nuk i ka shkuar ndërmend se veprimi i saj ishte në ndonjë meritë e veçantë. Ajo ishte një person me një besim të thellë fetar dhe do ta konsideronte atë si një detyrë të natyrshme reagimin njerëzor ndaj qenieve të tjera në rrezik.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *