Mes 544 letrave të sjella në librin “Letërkëmbimi i Fan Nolit”, një botim i përgatitur nga studiuesi dhe bashkëpunëtori i gazetës DITA, Nasho Jorgaqi, është edhe korrespondenca mes Nolit dhe Enver Hoxhës.
Në dhjetor të vitit 1942, Faik Konica do të mbyllte sytë. Pak kohë para vdekjes i shkruante Nolit: “Ndërroj jetë me mejtimin se ti je njeriu që më ke kuptuar më mirë në këtë botë… (shkruar nga dora e Konicës, kjo duket boll e çuditshme, sepse njihet përplasja që Konica e Noli kanë pasur gjatë gjithë jetës së tyre)… Nuk do të më tretë dheu, nëse ti imzot dhe të gjithë ata që e quajnë veten shqiptarë, nuk do ta çojnë kufomën time të tretet në tokën mëmë”,
Botimi jep më pas se si për këtë amanet Noli i drejtohet Enver Hoxhës (me të cilin ka pasur një letërkëmbim të gjatë në vitet 1945-1946):
“Dëshira e fundit e Faik Konicës ishte që të prehej në atdhe, në Shqipëri. Kini mirësinë të na njoftoni kur do të ishte e përshtatshme që të silleshin eshtrat e tij me nderimet përkatëse si kampion i pavarësisë së Shqipërisë”.
Enver Hoxha nuk i ktheu asnjëherë përgjigje për këtë çështje.
Më tej lexojmë t’i ketë shkruar Sejfulla Malëshovës: “Bëj përpjekje për të ndjerin Faik se është akoma në dollap dhe koston shumë dhe trupi ka filluar të prishet. Më kthe përgjigje për këto”. Por duket se edhe Malëshova nuk i ktheu asnjë përgjigje.
Noli do të ikte nga kjo botë me pengun se nuk e çoi deri në fund amanetin e mik-armikut të tij. Eshtrat e Konicës u kthyen në atdhe vetëm në maj 1995 dhe u vendosën në Parkun e Tiranës, pranë varreve të vëllezërve Frashëri.
n.s. / dita
Cudi !
Ne 1995 kam qene ne Shqiperi dhe si ka mundesi shtypi shqiptar dhe OJQirat e Jorgos e kaluan pothuaj ne heshtje kete njeri figure te kombit me drithijet e tij
.
Mos ka ndikuar dhe fakti qe viti 1995 ishte masterbimi i fajdexhive te dallandyshja e Karpitalizmit si quante atehere sALI pORDHA I pARE ?? firmat rentiere qe cuan per skrap nje komb te tere ?
Enveri me Gjylon kushin vuajtur shume nga bejleret,sidomos nga Libohovat,,
Ku t`i c`varroste,jo t`i varroste.!
Demo, nuk besoj qè Enveri kishte frikè nga bejlerèt pèrkundrezi Ai i mori pèrpara bejlerè e agallarè, pushtues e tradhètarè. Mendoj qè meqenèse Konica pèr shumè kohè ishte ambasador i Zout nè Shba, nuk ka pranuar qè trupi i tijè tè sillej nè Shqipèri. Gabimi i Enverit sè pari qèèndreon nè atè qè nuk i ktheu pèrgjigjie F.S.Nolit. Pastaj amanetin nuk e tret as dheu. Ndoshta kjo ka qènè njè shuplakè pèr Nolin. Ka shumè mundèsi qè ta kenè menduar si njè preçedent, qè mund tè bèhej rrrgè ndoshta ata tè Qeverisè mund tè kenè patur dyshime dhe pak frikè, pasi eddhtrat nuk vijnè vetèm pa shoqèrues. Pastaj nuk dihet se si èshtè e vèrteta e mund tè ndodhte diçka e ngjashme me kthimin e eshtrave tè Zogut e Mithat Frashèrit qè masa nuk e ndjente e nuk pranonte njè respekt pèr dikè qè nuk i njihen meritat. Migjithatè Nolit duhej ti kthehej pèrgjigjia e argumentuar.
Enveri deklaroi se “për Konicën, që shau e përbuzi shqiptarët, sidomos Naim Frashërin, NUK KA VARR NË SHQIPËRI”.
Thënia e tij: ” SHQIPËRI TË KAM DHJERË” nuk ka nevojë për interpretim.
Ato eshtra i sollën zagarët antikombëtarë dhe i vendosën pranë korifejve të shqiptarizmës.
O Demo , nga bejleret e agallaret kane vuajtur te gjithe shqiptaret . Titujt “Bej” dhe “Aga” , sulltani ua jepte atyre qe i benin sherbime te vyera . Edhe sot ndjehet gjalle fryma e sulltaneve , sepse pinjollet e bejlereve kerkojne tokat qe sulltani u ka dhene gjysherve e stergjysheve te tyre ne ato vakte per sherbimet antikombetare . Deri tani , me gjithe kerkesat kembengulese te pinjolleve , por edhe presionit nga jashte , asnje qeveri nuk ua ka kthyer . Kjo , jo se kishin gje me bejleret , apo ishte e forte ndjenja e atdhetarise tek ta , porse ato pasuri u duheshin per ti kaluar mbi vete .
SHQIPERIA KA PATUR DYZINA FIGURASH E.MBLEMATIKE SI KY POR NE PANTEON FUTEN VETEM VETMOHURSIT E IDEALISTET FISNIK NDER TE CilET NUK FIGURON KY FODULL
Flm. Dita për këtë amanet që nuk e dinim. Turp për Enver Hoxhën që u bënte nder fantazmave Joao Amazona, Fosko Dinuçi, Zhak Gripa etj dhe nuk nderonte korifejtë e kulturës dhe patriotizmës si Faik bej Konica, pader Gjergj Fishta etj. Për të ishte më i rëndësishëm kulti i tij dhe përgatitja e lakeut që do ra pasonte, i cili nën monitorimin e bashkëshortes që populli e kishte portretizuar me “Zonja e Zezë” apo “ledi Makbeth”, e cila do t’i përmbushte dhe amanetet. Dhe bashkë me Pasardhësin ia përmbushi, duke e varrosur si Faraon në varrezat e “Dëshmorëve të Kombit”, por që pas pak vitesh përfundoi në Sharrë. Vazhduan me ndërtimin e mauzolehut allias Piramida dhe me shtatoren gjigande në sheshin Skenderbe, e cila gjithashtu u rrëzua dhe u ëlrhoq zvarrë nga populli i Tiranës. Pa llogaritur dhjetra të tjerave të vendosura në qytete të ndryshme të vendit që pasuan të njëjtin fat.
Ky është fundi i diktatorëve dhe përkundër tyre, përjetësia e atyre që i dhanë gjithçka atdheut dhe vdiqën të varfër, bile ndonjë si Fishta, me pirosi të serbëve, e zhvarrosën dhe eshtrat ia hodhën në lumin Drin. S’ka makrabitet më të nadh! Cili shtet dhe cilët shtetarë kanë vepruar kështu me ashtin e kombit?
Gjithsesi drejtësia mënon por nuk harron. Sot, falë demokracisë, vërejmë me kënaqësi se ata, me meritë, kanë zënë vendin që u takonte në Panteonin e historisë së Shqipërisë.
Po perse ,kjo deshire e “Beut”te Konices nuk u plotesua nga “”Regjenca”e fameshme Nacionaliste me Jakomonin ne krye ,qe ishte vendosur nga Italia Fashiste dhe qe Konica ishte akoma ambasador i saj?Enver Hoxha erdhi disa vite me vone ne pushtet dhe nuk mbante pergjegjesi se trupi i ”Beut”kish filluar te shperbehej!
Pak e cuditeshme ! Ky N. Jorgaqi zgjedh leterkembimin e Fan Nolit me Enver Hoxhen ne !945-46- kur Faik Konica ka vdekur ne !942?Kur ky paska lene me gjallje porosi ,qe te varrosej ne Atdhe perse nuk u bene qe atehere perpjekje ,por u prit viti !945 ,kur Shqiperia sapo ishte cliruar dhe kishte plot shqetesime te tjera e mbi te gjitha rimekembjen e vendit te shkaterruar nga lufta,ndersa “eshtrat e “Beut “te Konices nuk do ti leviste njeri nga vendi ,se ai i kishte paguar me gjallje ;a kishte qene ambasador?Apo parat e tij ja kishin marr te tjeret dhe tashti kerkonin nga shteti i “rraskapitur “nga lufta dhe qe akoma nuk e kishte marre vehten ?!. Keto “fakte”nuk e zbehin figuren Atdhetare te Enver Hoxhes , as nderimin e Qeveris se tij per figurat e shquara te kombit!
Ti Dodona me Tomorr ne bythe e ke mire. Ne mes te luftes do te ishte shume kollaj te sillej trupi i Konices ne Shqiperi.
Miqesisht redaksise… ashtu si e keni vene titullin ju, duket sikur Enver Hoxhes dhe Sejfulla Maleshoves i shkrojti vete Konica, per vete faktin qe meqe fjalia e pare eshte me kryefjale anonime, mendja te shkon qe eshte kryefjala e fjalise se dyte. Nejse!
Eshtrat e Konicës erdhën në heshtje nga Sali Pordha i parë ,por edhe eshtrat e Dom Nikoll Kaçorit u sollën në një thes si bagazh valixhesh ,po nga Sali pordha i fundit.!..
fteri brekedhjeri e permjeri te qifte Saliu me gjithe rob dhe ia pifsh pordhet Saliut nje nga nje e me kujdes se mos te merren mente.
Konica dhe Noli,gjigandët e mendimit(pas berishes dhe nokes).
Konica ka qene nje gazetar i pa ekuilibruar, i shrbente atij qe jepte me shume para. Ai i ka sherbyer Esat Pashe Toptanit dhe Mbretit Zog dhe eshtrat e tij ishin mire ne SHBA. Vendosja e eshtrave te servilit Konica dhe te bastardit Mit’hat ne kompleksin e Vellezerve Frasheri eshte nje turp i madh. Kur te fitoje demokracia e Vertete ne Shqiperi, eshtrat e tyre do te transferohen: i pari ne Kolonje, i dyti ne Frasher.
Ki Dragoi vetem Nolin marksist sheh. Atë antikomunist asnjëherē.
Faiku megjithate eshte kthyer ne atdhe, dhe merituesheme eshte vendosur perkrah vellezerve Frasheri ne Parkun e Tiranes.Noli e kreu amanetin,me perpjekje teTija des hmohet kjo “kryereje e amanetit”,eshe spe fizikisht nuk u be e realizuar me fjalet e qellimin e “mik-armikut”te Madhit Fan Stilian Noli.