E majta, historia e zgjedhjeve lokale, vota Veri-Jug , sekti i opinionistëve dhe disa risi të 21 Qershorit

Fitorja e thellë e së majtës për zgjedhjet vendore në 21 qershor nuk ka qenë aspak e papritur, por e vetëkuptueshme.

Pse nuk ka qenë e papritur? S’mund të jetë e papritur një gjë që dihet, një gjë që i ka të qarta të tëra parametrat në të gjitha kuptimet.

Askush nuk ka dyshuar që e majta i fitonte zgjedhjet pa ndonjë problem të madh. Nga kjo pikëpamje mendoj se zgjedhjet vendore nuk kanë pasur ankthin e pritshmërisë, as ndonjë domosdoshmëri për hedhje falli, as dyshime të tipit apokaliptik. Këtë e kanë ditur që të gjithë. Madje edhe elektorati i opozitës.

Pse kjo fitore ka qenë e vetëkuptueshme? Ka qenë edhe për shkak të një historie të gjatë të pushtetit vendor në Shqipëri që është zotëruar përherë nga të majtët. Kujtesa e dobët nuk është ndonjë dhunti. Ata që nuk kanë kujtesë nuk mund të kuptojnë të ardhmen. Nuk mund të kuptojnë as kahjen e ngjarjeve. Në vitin 1992 PD-ja fitoi zgjedhjet politike. Ky është një fakt historik që askush nuk e mohon dot. Vetëm pak muaj mbas fitores së PD-së në pushtetin qendror e majta fitoi zgjedhjet vendore dhe kjo qe vërtet një fitore historike sepse krijoi edhe mundësinë e një balancimi.

Krijoi atu-në e një ekuilibri dhe nisi për herë të parë historia e pushtetit vendor krejt e re në historinë shqiptare sepse dihet që pushteti vendor në 50 vitet e diktaturës nuk kishte as atribute dhe as prerogativa siç ka për fat të mirë në demokraci.

Prej atëherë e majta nuk e ka humbur ndonjëherë përparësinë e saj në zgjedhjet vendore. Asnjëherë. Natyrisht që pushteti vendor u ka takuar edhe partive të tjera, sidomos PD-së dhe ndonjëherë edhe partive të vogla.

Por asnjëherë e djathta nuk e ka zotëruar në shumicë numerike pushtetin vendor.

Pse ka ndodhur kjo? A ka një shpjegim kjo gjë?

Shpjegimi qëndron tek elektorati i majtë që për arsye të ndryshme vazhdon të jetë elektorati më i madh në Shqipëri. Elektorati i majtë do të jetë edhe në të ardhmen.

Një dukuri tjetër e pushtetit vendor në Shqipëri që vlen të analizohet seriozisht është se të majtët kanë pasur përherë qytetet e mëdha. I kanë pasur dhe i kanë. Ka bërë një përjashtim vetëm qyteti i madh verior i Shkodrës. Edhe në këto zgjedhje në Shkodër pushtetit vendor i takon së djathtës.

Ka patur disa përjashtime të pjesshme kryeqyteti i Shqipërisë, Tirana. Por mandatet e kryebashkiakut të Tiranës që i takojnë së majtës në Tiranë janë më të gjatat në histori. Edhe sot Tirana i takon së majtës.

Nga kjo analizë mund të konkludojmë se zgjedhjet e 21 qershorit kanë qenë më tepër një vijimësi se sa ndonjë çudi e madhe apo ndonjë e papritur e paimagjinueshme. Kjo është logjika e ftohtë.

Po a kanë ndonjë veçori specifike zgjedhjet e 21 qershorit, në raport me historinë e 24 vjetëve më parë?

Po, zgjedhjet vendore të 21 qershorit janë strukturuar mbi hartën e re territoriale. Konfirmoi strukturën e re territoriale. Kjo veçori specifike në të vërtetë është substanciale.

Por 21 qershori është deri diku një predikat i zgjedhjeve të përgjithshme të 23 qershorit, dy vjet më parë.

Jam i lirë të mendoj se pikërisht mazhoranca e majtë në pushtetin vendor ka kontribuuar më shumë për mazhorancën politike të së majtës në 23 qershor. Ka një lidhje sintetike më tepër të brendshme se sa të jashtme.

Por fitorja e 21 qershorit e shton akoma më shumë përgjegjësinë, madje edhe më shumë se fitorja e 23 qershorit dy vjet më parë. Pse e theksoj këtë? Sepse kemi dy mazhoranca të së njëjtës të majtë. Mazhorancën politike në Kuvendin e Shqipërisë që siç e kam thënë, është mazhoranca më e madhe edhe në raport me çdo parlament evropian dhe tashmë një mazhorancë më të konsoliduar të pushtetit vendor.

Por përgjegjësia bëhet e dyfishtë sepse përpara historisë dhe popullit shqiptar nuk ka më asnjë justifikim për të mos e bërë punën ashtu siç duhet. Nuk ka më asnjë ankim. Asnjë alibi.

Tashmë të gjithë kanë të drejtë të kërkojnë llogari dhe të thonë që çdo gjë që ndodh në Shqipëri, ose çdo gjë që do të ndodhë në Shqipëri lidhet me mazhorancën e majtë, pa harruar këtu edhe kontributin e opozitës, për të cilën shpresoj të bëhet një ditë opozitë e vërtetë dhe e fortë.

Këto zgjedhje për herë të parë artikuluan dhe kishin në qendër të vëmendjes edhe çështjen e dekriminalizimit dhe të përzgjedhjes të kandidatëve për kryetar bashkie. Ky proces ende nuk ka përfunduar plotësisht. Vërejtjet e Ambasadës Amerikane në këtë pikë janë tejet serioze. Nuk mund të anashkalohen. Por sensibilizimi i madh kombëtar qe dhe sensibilizim i madh politik që kryetarët e partive të ishin në presion dhe të tregoheshin më të kujdesshëm. Akoma më të kujdesshëm do të tregohen për zgjedhjet politike të vitit 2017. Ja pra edhe një tjetër fitore.

Zgjedhjet e 21 qershorit zhvleftësuan dhe disa mitologji politike ose dhe disa teori konspirative të mbrapshta dhe të padrejta që kanë qarkulluar dhe mjerisht qarkullojnë ende dhe sot.

E kam fjalën për alogjizma të tillë apo arketipa arkaike se gjoja Veriu i takon të djathtës dhe Jugu të majtës. Nuk e di kush e ka shpikur këtë idiotësi. Kjo rrjedh me mendësi lokale dhe provinciale dhe nuk ka të bëjë me rrafshin kombëtar sepse gati konceptohet sikur brenda një populli ka dy popuj: Një popull të majtë dhe një popull të djathtë.

Në fakt është i njëjti popull shqiptar dhe konceptet Veri dhe Jug janë konvencionale. Edhe zgjedhjet e 21 qershorit po vërtetojnë se nuk mund të ketë parti krahinore, por parti kombëtare. E majta ka elektorat edhe në Veri, por edhe e djathta ka elektorat në Jug (pavarësisht numrave dhe raporteve). Dhe kjo është një normalitet. Nuk është anormalitet.

Kjo ka të bëjë me pluralizmin politik që siç e kam thënë edhe në ndonjë shkrim tjetër, pavarësisht luftës të ashpër politike, nuk mund të ketë në vetvete një antagonizëm të skajshëm. Dhe s’ka pse të ketë edhe në të ardhmen. Dhe s’duhet të ketë as në të ardhmen. Sepse procesi i emancipimit është duke u zhvilluar pavarësisht inercive që pengojnë.

Zgjedhjet e 21 qershorit treguan edhe një herë që sekti i opinionistëve – të njëjtët njerëz në media dhe TV, me dituri sipërfaqësore i kanë shndërruar analizat serioze politike vetëm në skajëzime të thashethemeve. Nuk kuptojnë dot atë që populli shqiptar e kupton më thjesht dhe në mënyrë më konkrete.

Ka dhe një veçori tjetër substanciale. Për herë të parë numri i grave si kryetare bashkish është numri më i madh në raport me të kaluarën.

Për mendimin tim ky është një ogur i mirë, është një formë emancipimi.

Por edhe një gjë që nuk mund të anashkalohet. Fitorja e Erionit në Tiranë. Kur them Erionin, është PS dhe elektorati i majtë. Fitorja në Tiranë sipas konceptit tim është shumë e rëndësishme sepse Tirana nuk është thjesht kryeqyteti i Shqipërisë.

Tirana është metropoli i kombit shqiptar. Pesha e saj simbolike është e pashembullt. Dhe simbolika në politikë është shumë e rëndësishme. Jam i sigurt që Tirana do të ketë një boom zhvillimi të paparë dhe kjo është një gjë e mirë jo vetëm për shtetin e Shqipërisë, por për tërë kombin shqiptar. Tirana i ka të gjitha mundësitë që të bëhet një nga metropolet më të spikatura të Europës juglindore. Dhe kjo nuk është pak. Potenciali i Tiranës do të jetë një shëmbëlltyrë zhvillimi. Shëmbëlltyra në politikë është kryesore.

Unë besoj që edhe Shkodra do të ketë tërë përkrahjen e pushtetit qendror, sepse është një qytet bastion i qytetërimit shqiptar. Shkodra është shumë e rëndësishme për kombin. Kjo rëndësi që lidhet me shekujt nuk ka pse të mos lidhet edhe me të ardhmen e sigurt të qytetit.

Edhe bashkitë që janë marrë nga e djathta nuk duhet të kenë asnjë fobi se gjoja nuk do t’i ndihmojë pushteti qendror. Duhet të zhduket nga mendja e shqiptarëve të paditur dhe fantazistë ideja se raportet midis pushtetit vendor dhe pushtetit qendror kanë karakter personal (në fakt në të kaluarën edhe kanë patur).

Raportet midis dy pushteteve përcaktohen nga struktura ligjore dhe kushtetuese. Kjo nuk duhet harruar asnjëherë. Nga kjo pikëpamje e kemi të nevojshme një klimë të re për atë që quhet karakteri komplementar i pushtetit. Pushteti vendor dhe pushteti qendror nuk janë si ato sferat e sistemit të Ptolemeut që vërtiten secila për hesap të vet. Ky është një koncept antishkencor, antikushtetues dhe antinjerëzor. Përfundimisht duhet të marrë fund prapambetja mendore e çdo lloj provincializmi në politikë.

Tashmë kryetarët e rinj të bashkive, gra dhe burra, duhet të merren seriozisht me punën dhe të shndërrohen në personalitete. Janë ende larg të qenit personalitete. Disa prej tyre edhe mund të bëhen dhe pa dyshim që do të bëjnë diçka të mirë për shkak edhe të zhvillimit.

Por puna në bashkitë e vendit duhet të bashkohet në studime të thella shkencore, pra kërkon staf njerëzish të ditur, madje shumë të ditur mbi të cilën administrata të veprojë me vizion. Nuk i shoh asgjëkund këto stafe. Madje edhe gjatë fushatës nuk pati asnjë program për njerëzit e kulturës dhe të shkencës. Sikur ata janë inekzistentë në Shqipëri. Po lexoj këto ditë librin e Marvin Loventhalit “The autobiography of Michel de Montaigne”. Është fjala për Montenjin, një nga njerëzit më të ditur francezë të të gjitha kohërave, babain e zhanrit të esseve. Motoja e tij qe “Que sais – je?” – “Çfarë di unë?”. Montenji ka jetuar në shek.XVI. Ai ka shkruajtur edhe një esse të mrekullueshme për Gjergj Kastriot Skënderbeun. Ndikimi i Montenjit në kulturën evropiane dhe botërore është shumë i madh.

E pra ky Montenj i ditur është zgjedhur dhe ka patur dy mandate si “Maire” – Kryebashkiak i bashkisë së Bordosë në Francë. Dhe kjo ka qenë shumë pozitive. Kryebashkiakët shqiptarë duhet ta dinë këtë gjë. Ose ndoshta nuk e dinë. Por fundi i fundit kjo nuk ka rëndësi. Rëndësi ka që politika ta vlerësojë kulturën sepse kultura e përgatit të ardhmen më shumë se sa vetë politika. Ky ekuacion është i pazhbëshëm dot. Shpresoj (mendoj) që politikanët shqiptarët shqiptarë do të përpiqen dhe do ta kuptojnë një ditë këtë gjë.

Sepse ka të bëjë me vizionin. Pa vizion s’ka të ardhme.

********

*Shkrimi i plotë në DITA print