Letër kryeministrit mbi TVSH-në e ushqimeve bazë

I nderuar z. Kryeministër

Në programin e qeverisë për vitet 2013-2017, paraqitur në Kuvend më 13 shtator 2013, mes të tjerash ju jeni angazhuar të përgjysmoni Tatimin mbi Vlerën e Shtuar për ushqimet jetike të shportës (fq.43), ato që janë bazë e konsumit të përditshëm të qytetarëve që ju keni marrë përsipër të drejtoni, por që minimalisht si fillim, duhet t’ju krijoni mundësinë t’i ushqeni.

Por gjatë këtyre dy viteve të qeverisjes tuaj, si dhe diskutimit të treguesve të Projekt buxhetit dhe paketës fiskale për vitin 2016, nuk shohim hapa konkretë të qeverisë për të përmbushur këtë pikë të programit, e cila ndër të tjera ishte edhe një nga premtimet tuaja gjatë fushatës elektorale që iu solli në pushtet.

Qeveria ende nuk ka përgtitur dhe paraqitur për miratim dhe votim në Kuvend, projektligjin për uljen e TVSH-së për ushqimet bazë, nga 20% që është aktualish, të paktën të shkojë në 10%. Qeveria nuk i ka bërë publike arsyet pse i është shmangur angazhimit programor të saj, ndërkohë që reduktimi i TVSH-së për ushqimet bazë, u vjen në ndihmë kryesisht familjeve të varfra dhe atyre me të ardhura të ulta. Për fat të keq, jo vetëm ju, por në të gjitha qeveritë e pas viteve 90-të, nuk është marrë asnjëherë në konsideratë “minimumi jetik” apo “kufiri i varfërisë”.

Sipas INSTAT, numri mesatar i familjeve që marrin ndihmë ekonomike në vitin 2014 arrin në 78.071, me rreth 350-400 mijë anëtarë. Nga llogaritjet del se masa e ndihmës ekonomike është rreth 100 lekë të reja për një familje (jo për person) në muaj! Ky grupim i madh shoqëror, paguan njëlloj si dhe grupet e tjera, një TVSH PREJ 20%.

Masat efektive për nxjerrjen nga situata e vështirë ekonomike e këtyre familjeve, janë hapja e vendeve të reja të punës dhe rritja e pagesës financiare mujore, por ndikimin e vet të tërthortë e jep edhe reduktimi i TVSH-së për ushqimet bazë. Sipas INSTAT, shpenzimet për ushqimet në familjet shqiptare, zënë mesatarisht 44,3 % të shpenzimeve në total, por kuptohet për familjet me ndihmë ekonomike dhe me të ardhura të ulta, ato zënë thuajse 90-100%.

Përgjysmimi i TVSh për ushqimet më jetike të shportës, do të ndikojë sadopak në përmirësimin e gjendjes shëndetësore të familjeve të varfra dhe me të ardhura të ulta financiare, pasi do rritet konsumi në sasi dhe llojshmëri i ushqimeve.

Përgjysmimi i TVSh për ushqimet më jetike të shportës, do sjellë efekte në rritjen e qarkullimit të mallrave dhe parasë në rrjetin e shitjeve me pakicë, pasi nga të dhënat e Bankës së Shqipërisë del se konsumi ka ardhur në rënie.

Reduktimi i TVSh për ushqimet më jetike të shportës, do të rrisë kërkesën për më shumë artikuj ushqimorë me origjinë bimore dhe shtazore të vendit, do të ndikojë në zhvillimin e bujqësisë në tërësi dhe të industrisë agro ushqimore si dhe të tregtisë me pakicë në vecanti.

Siç jeni në dijeni, vendet e BE-së aplikohet heqja e plotë dhe reduktimi i TVSH-së për ushqimet bazë dhe për artikuj apo shërbime të tjera që janë të nevojës së parë në jetën e njeriut. Britania e Madhe psh e ka 0% TVSH-në e ushqimeve bazë, Spanja 4%, Hungaria, Kroacia 5%, Franca 5.5 %, Gjermania 7 %, Rumania 9 %, Sllovenia 9.5 për qind, etj. Shqipëria si një vend që aspiron për tu futur në BE, duhet të ndjekë linjën e vendeve me ekonomi tregu të konsoliduar të cilat diferencojnë TVSH-në për ushqimet bazike.

Rritja e konsumit të artikujve ushqimorë do të ndikojë në kompensimin e të ardhurave buxhetore që do të mungojë nga reduktimi i normës së TVSH-së për ushqimet bazë. Megjithatë të dhëna më të sakta do të dalin pas llogaritjeve me treguesit përkatës. Ne shprehim gatishmërinë për të për të gjetur zgjidhje sa më efektive, duke iu sugjeruar gjithashtu që paratë që do i mungojnë buxhetit të shtetit nga ulja e TVSH-së për ushqimet, të kompensohen me rritjen e TVSH-së për produktet e luksit.

Me bindjen se do ta gjeni të vlefshëm propozimin tonë

Me respekt, Nikollaq Neranxi

Kryetar i Shoqatës për Mbrojtjen e Tregtarëve dhe Tregut të Shqipërisë