Ne islamikët e DITA-s (Një përgjigje për Kathimerini-n)

Për hir të së vërtetës, mjaftoi vetëm fjalia e parë e një editoriali të shkurtër në të përditshmen e njohur Kathimerini, për të na shtyrë të përgjigjemi, jo dhe aq drejtpërdrejt autorit, sesa një opinioni afërmendsh shumë më të gjerë, këtej dhe matanë kufirit të fqinjëve tanë jugorë.

Autori përmendi kontekstin, pra rastin e festimeve të Kozmait të Etolisë, për të ilustruar “sulmet” ndaj kryepeshkopit Janullatos, në të përditshmen që e ngriti këtë çështje, gazetën DITA.

Ai është gazetar i njohur dhe me peshë në vendin fqinj; editorialist e analist, drejtues emisionesh dhe ndjekës i vëmendshëm i politikës. Është kjo një arsye më tepër që e pamë të udhës të përgjigjemi; arsyeja tjetër është se mbetëm të çuditur me lehtësinë e trajtimit të temës në shkrimin e tij, duke e marrë të mirëqenë faktin se nuk është e thënë që shkrimet e shkurtra t’i trajtojnë temat përciptas, sidomos kur flitet për “pena” të sojme.

Që nga fjalia e parë, pra, kuptohet sesa shkurt i pret drutë editorialisti i Kathimerini. Gjithnjë sa i përket temës së festimeve për Kozmain e Etolisë, sipas kolegut grek i bie që DITA, të jetë pjesë e “qarqeve ekstreme nacionaliste dhe islamike, me ndihmën e shërbimeve sekrete në Shqipëri”. Ne gazetarët dhe stafi drejtues, që këtu nuk e mbajtëm dot të qeshurën. Në fakt, duhet të mbanim seriozitetin, të shikonim njëri-tjetrin në sy për të zhbiruar se kush ishte islamiku i fshehtë mes nesh dhe të fillonim një purgë shembullore deri sa ta dërrmonim këtë “grup armiqësor”, sepse kështu i bie të veprojë një grup shqiptarësh të mbetur në psikologjinë enveriane të rrethimit nga armiqtë, siç thotë kolegu.

Pamë njëri-tjetrin, por konstatuam se autori i këtyre rradhëve (besoj, dallohet nga emri) ishte me origjinë familjare të besimit ortodoks, njëri prej kolegëve tanë është shqiptar çam me origjinë, tjetri nga Mallakastra, të tjerë nga veriu e qendra e Shqipërisë. E theksoj, me origjinë familjare, sepse zoti gazetar, kemi një ves këtu në Tiranë: Askush nuk pyet tjetrin se në cilën fe beson ose nuk beson, dhe çfarë ritualesh ndjek ose jo në jetën e tij private.

Dhe ky është dallimi i parë i madh që duket se kolegët tanë matanë kufirit jugor e kanë të pamundur ta perceptojnë. Por le të vazhdojmë.

Shprehja e shqetësimit tonë për përgatitjet pompoze të festimit të Kozmait të Etolisë, gjëja e fundit që kishte synim ishte të prishte një festë fetare të një feje që e respektojnë dhe nderojnë edhe shumë prej miqve, njerëzve të afërt e familjarëve tanë. Për dijeni të autorit, problemi për ne qëndron në figurën e vetë Kozmait përballë besimtarëve shqiptarë dhe gjuhës që ata flasin. Shkurt fare, Kozmai punoi për përhapjen e gjuhës dhe kishës ortodokse greke mes një populli që kishte dhe ka një gjuhë tjetër; kësodore, luftoi për greqizimin e jugut. Debatet mbi kontekstin historik, se asokohe nuk ekzistonte nocioni i Shqipërisë si vend apo i shqiptarëve si komb etj, janë pesë me hiç. Nëse Kozmai do ishte i interesuar për përhapjen e ortodoksisë si fe dhe vetëm kaq, mund të kishte bërë atë që bënë Cirili e Metodi njëmijë vjet përpara tij: Ata shpikën alfabetin glakolitik, u dhanë gjuhën e shkruar sllavëve dhe bashkë me të, përhapën edhe mësimet e fesë ortodokse. Nëse Kozmai i ndriçuar dhe me disa gjuhë të huaja, do t’u jepte shqiptarëve alfabetin për të shkruar dhe lëvruar gjuhën e tyre, ata shumë më shpejt dhe kollaj do t’i nxenin mësimet e Perëndisë. Pse ndërkaq, ortodoksët shqiptarë kanë vijuar ta nderojnë Kozmain? Padyshim që nuk mund të ndodhte ndryshe, në një popullsi me shumicë të panxënë, të paditur e të mbajtur në errësirë. Në një masë të tillë zënë kollaj vend legjendat, si për mrekullitë e Kozmait, edhe për ato të ujit çudibërës të ishullit Kos në romanin e Vasilis Vasilikosit, që autori Cima duhet ta ketë lexuar. Kur kësaj historie pastaj, zë dhe i mëshon edhe kryepeshkopi i kishës sonë ortodokse, nuk ka sesi ta mirëpresim. Por le të mbetemi pak këtu.

Përsëritja e punës voluminoze të kryepeshkopit Janullatos në krye të KOASH-it, do të ishte e tepërt në rreshtat e këtij shkrimi. Afroi besimtarët, hapi kisha e institucione të tjera, ndihmoi të vobektët etj. Për këtë respektohet dhe nderohet aq sa ju gazetari Cima nuk jua merr mendja, megjithëse shtypi, edhe në Greqi si kudo, për natyrë tenton të nxjerrë në faqe të parë “lajmet e këqija”. Por opinioni publik shqiptar ka ca pikëpyetje: Këtë punë kolosale, ai e bëri si kreu i kishës ortodokse shqiptare, apo si kreu i filialit të kishës greke në Shqipëri? Pasuesi i tij, do të jetë një hierark shqiptar i kishës, apo grek? Pastaj si ka mundësi një merak kaq i madh në Athinë, për kreun e kishës në një vend tjetër? A shqetësohet njësoj editorialisti i Kathimerini për kreun e ortodoksisë në Rumani, Bullgari, Rusi etj?

Të kalojmë tani tek DITA, si një organ shtypi (nënkuptueshëm) “i lidhur me ekstremizmin islamik”. Kopertinat dhe shkrimet e kësaj gazete kushtuar rrezikut xhihadist, ekstremizmit islamik brenda vendit dhe kudo në trojet shqiptare, do të mbushnin të gjitha muret e zyrave së Kathimerinise, që nuk ma do mendja se janë të vogla. A është e mundur që një gazetë të denoncojë edhe ekstremizmin islamik, edhe disa punë jo fort të paqme në Kishën Ortodokse? Ndoshta jo për botëkuptimin e disa kolegëve tanë grekë, që bën vaki sot e kësaj dite të barazojnë fenë ortodokse me të qenit grek; por në Tiranë po. Mediat greke duhen përgëzuar për shumë skandale që kanë nxjerrë në dritë, edhe lidhur me shqiptarët dhe çështjen e të qenit shqiptar: Si vargjet e marsheve makabre të komandove greke, misteri i fëmijëve të humbur në një qendër sociale etj.

Por nuk mund të harrohet qëndrimi gati në unison i shtypit dhe televizioneve greke në luftën e Kosovës, ku askush nuk pa dot një popull në kufijtë e shfarosjes etnike, por pikasi vetëm një komb vëlla ortodoks serb që po sulmohej nga avionët gjakatarë të NATO-s. Nuk mund të harrohen qëndrimet dhe deklaratat histerike të gazetares (dhe deputetes komuniste) Liana Kaneli kundër shqiptarëve. E pra zoti gazetar, ne komunistët i kemi në periferi të periferisë politike, ndërsa ju i keni në parlament denbabaden. Dhe për të mos u ndjerë të vetmuar, atyre u bëjnë shoqëri po në parlament, ekstremistët më të rrezikshëm të Ballkanit, Agimi i Artë, të cilët edhe ju vetë i keni dënuar si fenomen.

Ndërsa sa u përket shërbimeve sekrete, kolegu është totalisht i painformuar. Nuk është mungesë mençurie të mos kesh informacion për detajet e realiteteve dhe ekuilibrave politikë mes disa institucioneve në Tiranë, kush nuk komunikon me cilin, çfarë ngërçesh institucionale ekzistojnë; por është mençuri që ç’ke me të, të mos flasësh kur nuk di. Ndërkaq krejt personalisht, besoj se ish shefi i SHISH-it zoti Klosi e ka gabim kur bën deklaratën që edhe editorialisti grek citon, se “rreziku nuk vjen prej fondamentalistëve islamikë, por nga fondamentalizmi i Anastasit”. Por jam i bindur se ai e di mirë që urët e politikës së madhe e të vërtetë edhe në Athinë (ashtu si në Tiranë), nuk i shtyjnë ish krerët e institucioneve me deklaratat e tyre mediatike, dhe ato nuk mund të merren si formulim i një qëndrimi a politike kombëtare. Nëse do ishte këtu, i bie që në Greqi fijet e pushtetit i kanë ende në dorë Jorgo Papandreu dhe Karamanlisi, dhe mua nuk më rezulton kështu.

Atëherë, kush e lufton Anastasin? Sepse për zotin Cima të kritikosh kreun e KOASH-it është “luftë”; të vësh në pah disa gjëra që gazetarët dhe opinioni publik besojnë se nuk janë mirë, është baraz me sakrilegj. Nuk është luftë, koleg, por është punë e zakonshme e shtypit që në një vend ende me shumë probleme, si ky i yni, tenton të jetë i lirë. DITA pasqyron të gjitha opinionet, ashtu siç dy ditë më parë kishte në faqen online shkrimin e gjatë të prof. Pantulas kundër prof. Pëllumb Xhufit për çështjen e Kozmait. DITA ka botuar gjithashtu replikat e mbështetësve të z.Janullatos, pavarësisht se në kundërshtim me politikën tonë editoriale.

Të mos harrojmë se për vite e vite të tëra, shtypi grek eci me parimin se “punët e kishës janë të kishës”, por pastaj dolën në dritë priftërinj pedofilë, mafiozë të kishës të përzier në njëmijë e një allishverishe, madje edhe matrapazë aferash gjigante me troje e pasuri, që vunë në dyshim besueshmërinë e gjithë institucionit fetar dhe vetë vendit, e që kolegu grek i njeh mirë, se ka shkruar për ta. Barcaletat me priftërinj në Greqi janë aq të shumta, sa anekdotat shqiptare me policë skuqen nga turpi kur shohin sa pak janë. Por shyqyr që janë, se qeshin grekë e shqiptarë bashkë. Ndërkaq, shqetësimi dhe rrjedhimisht, editoriali i kolegut tonë besojmë se e meritonte këtë përgjigje sqaruese lidhur me pozicionin e gazetës DITA ndaj kryepeshkopit Janullatos. E vetmja gjë që shpresojmë, është që këtë reagim, ai të mos e quajë ndërhyrje në punët e brendshme të Greqisë.

***

Kush e lufton Anastasin?

Marrë nga Kathimerini

Kryepeshkopi i Shqipërisë Anastas ndodhet në zemër të një “lufte të pistë”, të motivuar nga qarqet ekstreme nacionaliste dhe islamike, me ndihmën e shërbimeve sekrete në Shqipëri. Objektivi i sulmeve ndaj kryepeshkopit, siç ai pohoi vetë në prag të festimeve për Shën Kozmain e Etolisë si çdo vit, është çekuilibrimi i harmonisë dhe bashkëjetesës fetare, me të cilën Shqipëria mburret në familjen e sotme evropiane.
Që nga dita që vuri këmbën në kishën ortodokse të shkretuar nga regjimi i Enver Hoxhës, ai nisi punën titanike të ringritjes së saj, duke mbajtur dhe ruajtur ekuilibrat fetarë. Fjalët publike të kryepeshkopit Anastas edhe në orët më të vështira të marrëdhënieve greko-shqiptare, janë fjalë pajtuese dhe nuk numërohen herët që ai u gjend në objektivin e pseudo-patriotëve tanë. Por nuk mbaron këtu…
Me indiferencën dhe bashkëfajësinë e elitës politike, u përpoqën ta vënë me shpatulla pas muri kreun e fesë ortodokse në Shqipëri. E quajnë “koloneli i zi i shërbimeve sekrete greke” dhe më keq akoma “kali i Trojës së ekspansionizmit grek”.Dikush mund të mendojë se mentaliteti i Hoxhës, me karakteristikat gri të dyshimit dhe “sindromën e rrethimit kombëtar” është një kujtim i trishtë, në një vend që ka ndihmën e plotë e të pakufizuar të fqinjit jugor dhe “armik”, dmth Greqisë, por edhe në këto rrethana, kryepeshkopi shkoi në rrugën drejt BE-së. Mjerisht veçse, sepse fanatizmi fetaro-patriotik është gjithmonë atje. Përdoret nga politika apo shërbimet e huaja për minimin e bashkëkzistencës paqësore dhe bashkëpunimit mes besimeve, që transmetojnë një imazh të tolerancës fetare në Shqipëri.
Në një kohë kur vendi tërheq shqetësimin ndërkombëtar për ‘eksport’ të xhihadistëve, nuk janë rastësore deklaratat e ish-kreut të shërbimit sekret, sipas të cilit “rreziku nuk vjen prej fondamentalistëve islamikë, por nga fondamentalizmi i Anastasit”.
Këto ditë të njëjtat qarqe shpërthyen përsëri përballë të ashtuquajturës “rasë diabolike” të Anastasit, të cilin e konsiderojnë një pasues të “djallit anti-shqiptar” Shën Kozmait të Etolisë.

Asnjë nga klerikët fetarë nuk është përballur me sulme të tilla. Pra shtrohet pyetja: Kush ka interes ta eklipsojë kryepeshkopin Anastas në timonin e Kishës Ortodokse dhe në përgjithësi nga jeta fetare në Shqipëri? Bashkëjetesa harmonike e myslimanëve, katolikëve dhe e ortodoksëve, sigurisht jo!