Në kujtim të Charlie Hebdo!

@Bocari

Komenti i dytë më ngjalli ndjesinë e debatit me ju.
Janë të vërteta ato që thoni se doktrina e fesë myslimane e ka tabu figurën e Muhamedit, madje aq sa nuk lejon askënd as që të pikturojë një përfytyrim të vetin për të. Megjithatë, është tejet zhgënjyes konstatimi juaj se qenka antidemokratike mosrespektimi i kësaj norme nga gazetarët, madje, duke i cilësuar ata benzinëhedhës në një “zjarr” si ky që u ndez tek Revista e respektuar satirike “Charlie Hebdo” (“E përjavshmja Sharli”).
Çdo bashkësi fetare ka doktrinën e vet dhe statutet e veta rregulluese, por është i papranueshëm dhe antidemokratik çdo devijim i këtyre statuteve, – që domosdoshmërisht mbështeten tek doktrinat përkatëse, – nga tërësia e ligjeve që rregullojnë një shoqëri demokratike. Si rrjedhojë, çdo pohim i këtyre doktrinave, i cili bie ndesh me këto ligje, nuk ka asnjë vlerë detyruese për askënd. Thënë këtë, do të ishte e tepërt të shtoja se, moslejimi nga doktrina e myslimanizmit të shprehjes së mendimit dhe ndjesive të çdokujt, lidhur me besimin e tyre, është një devijim antidemokratik nga tërësia e legjislacionit që rregullon marrëdhëniet midis bashkësive dhe individëve në një shoqëri demokratike. Si mendoni se qenka e drejtë (përderisa fajësoni gazetarët) që një shtetas i besimit mysliman në një vend demokratik t’u kushtëzojë të tjerëve jetën dhe mënyrën e veprimit, me pretekstin se fyhen ndjenjat e tij? Duke nisur qysh nga “pushtimet myslimane” që nisin në shekullin e 7-të me Muhamedin (më saktë me pushtimin e Levantit 632–661) pothuaj të gjitha luftërat e mëdha janë bërë në emër të kredos fetare, madje edhe shekulli që lamë pas,- ndonëse ishte shekulli ku demokracia e fitoi qytetarin anekënd globit, – nuk shpëtoi nga kjo gangrenë njerëzore. Jemi të gjithë dëshmitarë që (me përjashtim të Kosovës, ku të paktën shqiptarët luftonin për liri) benzinëhedhësja e luftërave në Jugosllavi ishte urrejtja e ndërsjellë fetare, pra luftë e nxitur nga doktrina armiqësore ndaj njëra-tjetrës. Pra, kemi të bëjmë me një fyerje reciproke të ndjenjave të bashkësive fetare, prej pothuaj 14 shekujsh! Askush s’ka të drejtë t’u kërkojë myslimanëve që ta pranojnë krishterimin si fe, për aq kohë sa ata nuk e ndjejnë se një gjë e tillë duhet bërë, por, nga ana tjetër, asnjë mysliman nuk ka të drejtë t’u imponohet të krishterëve lidhur me atë që ata mendojnë, ndjejnë dhe shprehin, prandaj këtë fjali tuajën e gjej fyese për viktimat e “Charlie Hebdo”: “Me vjen keq per njerezit qe u bene viktima te kesaj loje, por ndoshta gjithsekush duhet te mendohet se si e fiton parane”. Çdokush që i fiton paratë duke respektuar ligjet e vendosura nga shoqëria e një vendi, nuk janë viktima të asnjë loje, – siç shpreheni, – por janë viktima të urrejtjes së verbër kriminale! Satira e tyre kishte në qendër të gjitha fetë dhe nuk ishte antimyslimane, por afetare, pra ateiste. Nuk paskan pasur të drejtë ata të jenë besimtar të devotshëm të “doktrinës” që thotë se Zoti nuk ekziston?!
Sa për komentin e parë, ku ju e ekzaltoheni për “pjekurin” politike të zotit Blushi, më duhet të them se ndonëse bashkohem pjesërisht me frymën e shkrimit të zotit Blushi, nuk mendoj se ka ndonjë pjekuri të nivelit për t’u vënë në vitrinë.
Për mendimin tim, vetë këto paragrafë nuk tregojnë ndonjë pjekuri të madhe politike, madje më duket paaftësi ose mungesë formimi për të bërë një analizë të tillë:
“Besoj se e di nga dolën. Nga depresioni, nga papunësia, nga korrupsioni, nga ngathtësia, nga mungesa e ideve, nga cektësia e liderëve, nga ngutja për nënshtrim financiar, nga arroganca injoruese e Evropës së veriut ndaj Evropës së jugut, nga nevoja që një pjesë e kontinentit ka për të dominur pjesën tjetër, nga eksperimentet e pafundme fiskale, nga polarizimi, nga pabarazia, nga kurrnacëria, nga austeriteti i stërzgjatur, i padobishëm dhe kërcënues që po e shndërron në treg atë që dikur ishte krijuar për të qenë një shtëpi.
Dallimet kulturore në Evropë sot janë kthyer në dallime pasurie. Unë jam i pasur, ti je i varfër. Prandaj duhet të bindesh. Suvaja e solidaritetit ka plasur duke lënë shumë të çara përmes të cilave hyjnë maskat e Charlie Hebdos. Kjo është e vërteta. Evropa po ushqen ata që nuk e duan duke u hequr bukën atyre që e duan. Dikur ajo krijonte kundërshtarët e vet dhe kjo ishte demokraci. Sot ajo po krijon armiqtë e vet dhe kjo është barbari. Me naivitet mund të thoshte kushdo. Me mediokritet do të ishte më e vërtetë të thuhej”.
Ti veshësh këtij konflikti vetëm ngjyra ekonomike, apo ta karakterizosh si të rrjedhur edhe prej ngathtësisë, mungesës së ideve, apo cektësisë së liderëve, si dhe nga “arroganca injoruese e Evropës së veriut ndaj Evropës së jugut, apo nga nevoja që një pjesë e kontinentit ka për të dominur pjesën tjetër”, – siç bën Blushi, – më duket tejet thjeshtëzuese.
Po e nis nga kjo e fundit. Vërtet në nxitjen e kësaj urrejtje fetare (por që në fakt është njëkohësisht edhe racore) qëndron makutëria për pasurim dhe nevoja e një pjese të kontinentit për të dominuar të tjera pjesë, por kjo nuk nis sot me dëshirën e veriut për të dominuar jugun e Evropës. Kjo ka nisur qysh me ekspeditat e para imperialiste të mbretërive evropiane, të cilat, në kërkim të burimeve të pasurimit të shpejtë, u shpërndanë në çdo cep të globit, duke robëruar popuj dhe duke imponuar edhe me forcën e armëve kulturën dhe besimin e tyre. A nuk është edhe kjo një incentivë për të nxitur armiqësitë midis racave dhe kulturave të ndryshme, që, pavarësisht se ka ndodhur në vijimësi përgjatë 3-4 shekujve të parafundit, sërish ka lënë plagë të pambyllura? Kriminelët vërtetë janë evropianë, – siç thotë Blushi, – por në kuptimin që kanë lindur në Evropë, pasi, pavarësisht se janë shkolluar në shkolla evropiane dhe janë formuar njësoj si evropianët, apo kanë jetuar dhe janë rritur në mjedis evropian, është absurde të pretendohet se këto kushte janë të mjaftueshme për të “krijuar” evropianin e kohëve të sotme, të cilin vetëm problemet ekonomike, apo problemet që lidhen me qeverisjen dhe qeverisësit, e bëjnë të reagojë në këtë mënyrë. Një evropian është evropian që kur lind, pasi rritet në një familje që në çdo kuant të qenies së vet e pasqyron evropianizmin, pasi është një “filiz” që vaditet nga burimet e trashëgimisë kulturore, besimit, gjuhës dhe trashëgimisë së gjakut, pra ajo që e perifrazojmë si “kushtrimi i të parëve”. Ndërsa evropianët e “rinj”, të cilët kanë të tjera rrënjë, jo të gjithë janë evropianizuar për faktin se janë rritur në mesin tonë dhe për këta nuk mjafton të thuash se këto probleme që përmend Blushi janë shkaku që i bëjnë të ndërmarrin veprime të tilla kriminale. Këtë arsyetim të Blushit nuk e ndihmon as rasti i Lavdërim Muhaxherit, që ndonëse rrënjët e tija nuk i ka në një trashëgimi kulturore dhe gjaku evropiane, ka bërë të njëjtën gjë si këta që vranë tek “Charlie”. Pavarësisht se Muhaxheri është shqiptar, në kulturën e tij ka pasur vend edhe për islamin ekstrem, çka i ka shfytyruar identitetin evropian dhe e ka bashkuar me joevropianët, në emër të një kulture dhe kauze që nuk ka lidhje me Evropën, por që njësoj si tek “Charlie” ka shpallur si armikun e vet më të madh demokracinë. Nga ana tjetër, nuk më duket se Osama bin Laden ishte i varfër dhe i goditi Kullat Binjake për të siguruar një kothere bukë, ashtu si është naivitet të mendosh se Al Bagdadi i kundërvihet demokracisë i shtyrë nga varfëria apo nga shpërdorimet e krerëve evropianë, siç do ishte, njëkohësisht, naivitet të ndaje masakrën e djeshme nga këto dukuri.
SAMUEL HANTINGTONI nuk ishte as idiot e as i cekët, kur iu kundërvu librit të ish-studentit të tij Francis Fukujamës “Fundi i historisë dhe Njeriu i fundmë” (që personalisht e konsideroj naiv, pasi Fukujama, ndoshta i nisur nga integrimi i tij dhe i të tjerëve si ai në kulturën perëndimore, arrin në përfundimin se kemi mbërritur tek njeriu i fundmë, i cili sot e ka marrë trajtën e duhur për të qenë një qytetar modern i shoqërive demokratike liberale dhe që pak a shumë nuk ka më nevojë të përmirësohet e të ndryshojë trajtë), përmes “Përplasjes së Qytetërimeve”, e cila është një teori sipas së cilës IDENTITET KULTURORE DHE FETARE TË NJERËZVE DO TË JENË BURIMI PARËSOR I KONFLIKTIT NË BOTËN E PAS LUFTËS SË FTOHTË. Hantingtoni këtë teori e ka shtjelluar në mes të konfliktit në ish-Jugosllavi, çka do të thotë se urrejtja fetare, si bazë e atij konflikti, mund t’ia ketë futur këto ide në kokë, por kjo është e vërtetë edhe për atë çka ndodh sot e gjithë ditën në Lindjen e Mesme e në botën islamike, rrjedhojë e drejtpërdrejtë e së cilës është edhe krimi i djeshëm kundër demokracisë. Këto konflikte nuk janë gatuar sot, por 4-5 shekuj më parë, kur evropianët filluan të mendojnë se mund të dominojnë gjithçka, duke marrë rolin e xhandarit të gjithëfuqishëm ndaj popujve joevropianë. Kësisoj, nuk është as çështje ekonomike, as çështje drejtuesish. Njerëzimi do t’i heqë qafe këto konflikte, kur të vijë ajo ditë që Njeriu i fundmë i Fukujamës të ketë mbuluar të gjithë planetin ma praninë e tij. Kjo arrihet vetëm me integrim të plotë dhe të barabartë e pa diskriminim të askujt. Kjo do të arrihet vetëm kur ajo çka nisi me Globalizimin të arrijë pjellë gjithandej shoqëri të hapura. Kjo vlen edhe për evropianët e Perëndimin në tërësi, që duhet të lënë mënjanë paragjykimet dhe të mos i shohin të tjerët si inferiorë. Kjo arrihet kur zgjedhësit evropianë të mos votojnë ksenofobët, siç ndodhi në zgjedhjet e fundit, pasi, pavarësisht se nga të gjithë u pranua që fitorja e ekstremit të djathtë ishte për shkak të krizës ekonomike që ka kapluar ekonominë botërore, askush nuk mund të thotë se shumica e votave për ekstremistët nuk përfaqësojnë në vetvete edhe urrejtjen klasore e fetare që ka zënë vend në shpirtrat e një pjese të evropianëve. Pastaj vijmë tek rezultati. Mekanika na mëson se çdo veprim ka një kundërveprim!