Një borxh që na e kanë ish-të përndjekurit…

Beteja , protestat, grevat e ish-të përndjekurve politikë kanë shoqëruar në mënyrë ciklike vëmendjen e opinionit publik në dy dekadat e fundit. Është ndoshta e tepërt të sillen në vëmendje me qindra raste të përdorimit të tyre politik, të sulmit frontal ndaj tyre apo dhe inskenimit të skenarëve agjenturorë për të mundësuar neutralizimin dhe arrestimin e tyre(rasti i aferës së stisur të Asllan Patriotit. Në fakt kjo klasë përcaktohet shpesh me termin  ish-të përndjekur, por brenda llojit të personave që hyjnë në këtë ‘klasifikim” doemos që nuk janë të gjithë njësoj, si në të kaluarën e tyre, si në implikimet e tyre, si në intelektin e tyre por dhe në dinjitetin e tyre. Ndaj dhe është tepër e vështirë të dallosh qartë mes radhëve të kësaj klase se çfarë realisht përfaqësojnë në raport me shtypjen nga e kaluara komuniste dhe në raport me nevojën për t’i përdorur ose për t’i neutralizuar që vjen nga politika e ditës.

Por e gjithë kjo klasë, përtej dallimeve mes llojit të saj, të gjithë ata individë që i përkasin kësaj kategorie, një të përbashkët të rëndësishme e kanë, një të përbashkët kyçe, delikate, që nuk i nderon aspak: Qëndrimi i tyre në 2 dekada në raport me “Dosjet e Komunizmit”.

Janë dosjet agjenturore dhe jo vetëm, janë dosjet e sekreteve të hidhura, të një sistemi që funksiononte si makinë qepse në këtë drejtim. Janë plotësisht të kuptueshme këmbënguljet e kësaj shtrese për çështjen e dëmshpërblimit monetar. Por ka diçka që nuk shkon në qëndrimin e tyre. Një shtresë e ‘shtypur” , nën terror dhe diskriminimin e viteve të komunizmit, duhej të ishte pararojë dhe një forcë e madhe presioni mbi klasën politike për hapjen e dosjeve dhe zbardhjen e të vërtetave.

Kush më shumë se kjo shtresë do justifikonte protagonizmin për një nismë të tillë?

Nuk bëhet fjalë aspak për një nismë elementare, të lidhur ngushtësisht me klasën e ish-të përndjekurve. Dosjet janë TABU-ja, janë privimi i madh i këtyre 20 viteve, që na kanë bërë ta shohim në foto Sali Berishën edhe në varkë me fëmijët e Enverit por ta shohim edhe flamurtar të anti-enverizmit apo anti-komunizmit. Janë dosje që do çlironin një shoqëri të tërë dhe një brez të ri që ëhstë maturuar këto dy dekada, e  që nuk arrin dot të kuptojë se çfarë dreqin ka ndodhur me këtë vend në 20 vitet e fundit.

Dy dekadat e fundit ama, janë vite që tregojnë dhe flasin për një zbritje fatale dhe rrënim të dinjitetit të shtetit në Shqipëri, që flasin për një thërrmim thuajse të organizuar të nuklit shtetëror, janë vite ku kemi parë kaosin, katrahurën e 97, kemi parë rrënimin nga skemat financiare spekulative, janë vite ku roli tregtar i Shqipërisë është barazuar me atë të një shteti vetëm-konsumator të produkteve të huaja, janë vite ku kemi parë Shërbimin Informativ të vendit të trajtohet si putanë, kemi parë krerë gjykatash të trajtohen si eunukë, por kemi parë dhe Presidentin të trajtohet si tespie.

Janë vite kur politikanë direkt përgjegjës për dëme kolosale ekonomike dhe gabime të pariparueshme strategjike të vendit, duartrokiten si heronj, janë vite ku kemi parë vetëm dhe vetëm Evropën, “ëndrrën integruese”, janë vite ku na ftojnë të shohim vetëm jashtë shtëpisë tonë, ndërsa në një dhomë të shtëpisë qëndrojnë TABU të paprekura këto dosje. Ndaj dhe natyrshëm lind pyetja:
Pse i duhet shtëpisë kjo dhomë me ganxha hekuri? Kush përfiton nga fshehja e të vërtetave?

Si mund të kapërdijmë ne kaq kollaj ëndrrën integruese evropiane, kur ne në shtëpinë tonë nuk jemi ende të integruar në dhomën më kryesore të shtëpisë?

Kujt i intereson kjo mjegull kaq e dendur brenda shtëpisë, për të bërë më pas propogandë për një ‘mot të kthjellët’ nëpër parqet e integrimit evropian? Çfarë ka ndodhur me ne? A janë të rremë heronjtë tanë të demokracisë dhe integrimit?

Dhe pyetja më kryesore: A arrijnë ta dallojnë ish-të përndjekurit dhomën e TABU-ve në mes të shtëpisë?

Po patjetër që e dinë, por kanë zgjedhur të dalin në shesh kryesisht për dëmshpërblimet monetare. Dëmshpërblimet atyre në një pjesë dërrmuese shoqëria ua ka borxh, lekët t’i gëzojnë, por një borxh të madh ja kanë Shqipërisë: Persekutimin dhe kaosin 20 vjeçar, për shkak të një dhome që ata nuk kanë dëshirë ta shohin.